واشینگتنپست در گزارشی از نگرانیهای فزاینده در سراسر ترکیه در پی حملات اخیر اسرائیل به دوحه خبر داده است. افکار عمومی و حاکمیت ترکیه نگراناند که ترکیه هدف بعدی حملات اسرائیل باشد.
این گزارش که یکشنبه ۲۳ شهریور انتشار یافت، به رقابت دو کشور بر سر نفوذ در سوریه پس از سقوط دولت بشار اسد اشاره کرده و نوشته است که تنش میان اسرائیل و ترکیه از آن زمان بالا گرفت و در هفتههای اخیر چنان روند فزایندهای داشت روابط میان این دو «شریک قدرتمند منطقهای» را به «پایینترین سطح در ۲۳ سال گذشته» رسانده است.
واشینگتنپست سخنان دریابان زکی آکتورک، سخنگوی وزارت دفاع ترکیه را از نشانههای نگرانیهای فزاینده در حاکمیت ترکیه میداند.
او پنجشنبه ۲۰ شهریور در آنکارا هشدار داد که «اسرائیل بعد از قطر، حملات بیپروای خود را گسترش خواهد داد و کل منطقه از جمله خودش را به سوی فاجعه خواهد کشاند.»
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، از آغاز جنگ غزه با لحن تند از اسرائیل، بهویژه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این کشور انتقاد میکند. او در ماههای گذشته بارها اسرائیل را به نسلکشی متهم و نتانیاهو را با آدولف هیتلر، رهبر نازیها، مقایسه کرده است.
در این گزارش، سفر پیدرپی مقامات حماس به ترکیه و سکونت برخی از آنها در این کشور از دیگر دلایل تیرگی روابط میان دو کشور و افزایش احتمال حمله اسرائیل به ترکیه عنوان شده است.
آیا عضویت ترکیه در ناتو برای اسرائیل بازدارنده است؟
واشینگتنپست مینویسد پس از حملات اسرائیل به ایران، سوریه، یمن و اکنون قطر، آنکارا طبیعی است که نگران توانایی اسرائیل برای عبور از پدافندهای منطقهای و نادیدهگرفتن هنجارهای بینالمللی باشد.
این گزارش با اشاره به قدرت نظامی ترکیه به عنوان دومین نیروی بزرگ ناتو پس از ایالات متحده و برخورداری آن از صنایع دفاعی پیشرفته، همچنین با در نظر گرفتن رونمایی از سامانه دفاع هوایی «گنبد فولادی» و تسریع پروژه جنگنده نسل پنجمی «قاآن»، این پرسش را مطرح میکند که آیا عضویت ترکیه در ناتو میتواند اسرائیل را از حمله به ترکیه منصرف کند یا دستکم نیرویی بازدارنده در برابر حمله احتمالی باشد؟
اوزگور اونلوهیسارجیکلی، مدیر بنیاد مارشال آلمان در آنکارا، به واشینگتنپست گفته است که حمله مستقیم اسرائیل به خاک یک عضو ناتو «بسیار بعید» است، اما حملات کوچکتر مانند بمبگذاری یا تیراندازی علیه اهداف احتمالی حماس در ترکیه بعید نیست.
سرهات سوها چوبوکجو اوغلو، مدیر برنامه ترکیه در موسسه تحقیقات و مشاوره ترندز، در گفتوگو با این روزنامه در عین حال که با نگرانی شدید آنکارا بابت حمله احتمالی اسرائیل موافق است، باور دارد که با حمله اسرائیل به قطر، حمایت ترکیه از حماس دیگر چندان ساده نیست.
به گفته او دولت ترکیه بر این باور است که اگر اکنون حماس را رها کند، «نفوذ منطقهایاش تضعیف خواهد شد» در حالیکه ایستادگی در کنار حماس جایگاه ترکیه را بهعنوان «مدافع آرمان فلسطین در برابر تجاوز اسرائیل» تقویت میکند.
نمود تنشها در سوریه و فراتر از آن
این روزنامه میافزاید تنشها ممکن است به سوریه نیز کشیده شود؛ جایی که اسرائیل و ترکیه در حال حاضر «در مسیر برخورد» هستند.
پس از سقوط اسد، ترکیه از دولت موقت جدید حمایت کرد، در حالی که اسرائیل با حملات مکرر هوایی و کنترل منطقه حائل در جنوب سوریه، رو در روی دولت کنونی این کشور، میخواهد نفوذ خود را حفظ کند و حتی آن را توسعه دهد.
به نقل از واشینگتنپست، این وضعیت میتواند به شرق مدیترانه نیز گسترش یابد و اسرائیل با نزدیکی بیشتر به یونان و بخش یونانینشین قبرس، حضور نظامی ترکیه در قبرس شمالی را به چالش بکشد.
از دید نویسندگان این گزارش، ترکیه در مواجهه با اسرائیل در سوریه، ترکیبی از بازدارندگی نظامی و دیپلماسی را دنبال میکند که هدف آن کاهش تنشها برای جلوگیری از درگیری مستقیم با اسرائیل است.
از سوی دیگر، نویسندگان احتمال میدهند که اردوغان «امیدوار است واشینگتن در برابر هرگونه تهاجم نظامی اسرائیل به یکی از اعضای ناتو موضع سختگیرانهای اتخاذ کند.»
با وجود این، آنها حمله اسرائیل به قطر را نشانی از این واقعیت میدانند که حتی روابط نزدیک با آمریکا نیز نمیتواند تضمینی برای جلوگیری از حمله اسرائیل باشد و اسرائیل نشان داده که برای عملیاتش در منطقه هیچ محدودیتی متصور نیست.
اِیبیسی، به نقل از کارکنان مراکز درمانی نوشت که در پی تشدید حملات دستکم ۳۲ نفر در غزه کشته شدند که ۱۲ نفر از آنها کودکاند. رویترز شمار قربانیان حملات اخیر در سراسر باریکه غزه را دستکم ۴۰ نفر اعلام کرد.
به گزارش رویترز، روبیو پیش از عزیمت، هدف از این سفر را گفتوگو درباره تاثیر حمله اخیر اسرائیل به سران حماس در دوحه روی آزادی گروگانها، پایان دادن به جنگ غزه و بازسازی این باریکه ساحلی اعلام کرد و گفت: «ایالات متحده و رییسجمهوری ترامپ از این حملات راضی نیستند. اما آنچه رخ داده را نمیتوان تغییر داد. میخواهم با اسرائیلیها درباره آینده صحبت کنم.»
در آستانه ورود روبیو به اسرائیل در بامداد یکشنبه ۲۳ شهریور، مقامات این کشور اعلام کردند که بهزودی غزه را تصرف خواهند کرد و تشدید حملات را بخشی از «نابودی» گروه شبهنظامی حماس خواندند.
مقامات اسرائیلی اعلام کردهاند که طی هفت روز گذشته پنج موج حمله هوایی علیه شهر غزه پیاده شده و طی آنها بیش از ۵۰۰ هدف از جمله تکتیراندازهای حماس، پایگاههای شناسایی، ساختمانهایی که به تونلهای حماس راه داشت و انبارهای سلاح و مهمات مورد حمله قرار گرفتهاند.
مقامات حماس مردم را از ترک غزه منع میکنند
اسرائیل که از غیرنظامیان خواسته پیش از اعزام نیروهای زمینی بیشتر از شهر غزه خارج شوند، در مقابل حماس مردم را ترک شهر غزه منع میکند.
به دنبال اظهارات حماس خطاب به غیرنظامیان مبنی بر خودداری از ترک شهر، ارتش اسرائیل فهرستی از مقامات این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی را منتشر کرد که برای دریافت مجوز خروج از باریکه غزه به مقصد کشوری دیگر درخواست داده بودند.
در این اعلامیه به نام محمد المدهون، یکی از وزیران کابینه حماس، خانواده اسماعیل اشقر، رییس کمیته امور خارجه و امنیت حماس، و خانواده علاءالدین البطا، رییس کمیته دولتی حماس اشاره شده است.
به نقل از اورشلیمپست، یکی از اعضای شورای شهر غزه به نام انور عطاالله، دو هفته پیش با مجوز ارتش اسرائیل غزه را ترک کرده بود.
اسرائیل سهشنبه هفته گذشته رهبری سیاسی حماس را حین برگزاری جلسهای در دوحه هدف گرفت. این حمله محکومیت گسترده بینالمللی را به دنبال داشت و در پی آن، شورای امنیت سازمان ملل یک نشست اضطراری برگزار کرد.
قطر قرار است دوشنبه ۲۴ شهریور میزبان یک نشست اضطراری عربی-اسلامی باشد تا درباره اقدامات آتی پیرامون تنشها در غزه گفتوگو کند.
او شامگاه یکشنبه ۲۳ شهریور حین بازگشت از نیوجرسی به واشینگتن، در پاسخ به پرسش یک خبرنگار درباره اینکه کدام سازمانها از سوی دولت او در ارتباط با ترور چارلی کرک تحت تحقیق قرار دارند، پاسخ داد: «چپ».
ترامپ در ادامه به خبرنگاران گفت: «وقتی به آشوبطلبان، آن اوباشی که اینقدر بد درباره کشور ما حرف میزنند، به آنها که پرچم آمریکا را میسوزانند، نگاه میکنید فقط چپها را میبینید، نه راستها را. بهزودی نام آنهایی را که اکنون تحت تحقیقات عمده هستند، اعلام میکنیم. بسیاری از افرادی که معمولا چپگرا به حساب میآیند، تحت تحقیق هستند.»
او یک روز پیش از این در گفتوگو با شبکه خبری اِنبیسی گفته بود که کشور با یک «گروه چپ رادیکال دیوانه» روبهروست که هرگز «منصفانه» رفتار نکرده و نمیکنند.
ترامپ حتی پیش از آنکه مظنونی دستگیر شود، در ویدیویی که هفته گذشته در دفتر بیضی ضبط شده بود، «رادیکالهای چپ» را مقصر معرفی کرد.
در حالی که پلیس و مقامات قضایی همچنان مشغول بررسی انگیزههای تایلر رابینسون، جوان ۲۲ ساله متهم به تیراندازی به چارلی کِرک، فعال محافظهکارِ حامی ترامپ هستند، بسیاری از جمهوریخواهان از این ترور به عنوان بهانهای برای حمله به رقبای خود استفاده میکنند.
استفان میلر، معاون رییس دفتر کاخ سفید در امور سیاسی و مشاور وزارت امنیت داخلی ایالات متحده، جمعه ۱۲ سپتامبر در شبکه خبری فاکس هشدار داد که یک «جنبش تروریسم داخلی» از سوی جناح چپ سیاسی در ایالات متحده در حال هدایت است و آشکارا به خشونت دامن میزند.
اعضای «فراکسیون آزادی» در مجلس نمایندگان پس از مرگ چارلی کرک خواستار تشکیل کمیتهای ویژه برای بررسی «پول، نفوذ و قدرت پشت حمله رادیکالهای چپ به آمریکا و حاکمیت قانون» شدند.
مظنون به قتل با مقامات همکاری نمیکند
اسپنسر کاکس، فرماندار یوتا، یکشنبه در گفتوگو با شبکه خبری اِیبیسی گفت که تایلر رابینسون تاکنون به جرم خود اعتراف نکرده است و با مقامات قضایی همکاری نمیکند.
به گفته او بازپرسان پرونده هنوز به انگیزه رابینسون برای شلیک به گردن چارلی کرک از روی پشت بام دانشگاه یوتا وَلی پی نبردهاند.
کاکس گفت که «همه اطرافیان متهم، حتی شریک عاطفی او» با پلیس و مقامات قضایی همکاری کردهاند.
او همکاری شریک ترانجسی متهم با پلیس را «شگفتانگیز» خواند.
او تاکید کرد که شریک عاطفی و همخانه رابینسون از وقوع چنین حادثهای «کاملا بیاطلاع» بوده است.
تایلر رابینسون، دانشجوی سال سوم رشته کارآموزی برق در کالج فنی دیکسی، وابسته به دانشگاه ایالتی یوتا، پس از یک عملیات تعقیب و گریز ۳۳ ساعته، حدود ۴۲۰ کیلومتر دورتر از صحنه جرم، در خانه پدر و مادرش، بازداشت شد.
بازرسان روی چهار پوکه گلوله پیامهایی حکاکیشده یافتند که شامل اشاره به میمها و شوخیهای مرتبط با بازیهای ویدئویی است.
روی یکی از گلولهها نوشته شده بود «هی فاشیست! بگیرش!» و سپس ترکیبی از فلشهای جهتدار که ظاهرا به رشتهای از دکمهها در یک بازی ویدئویی محبوب اشاره دارد که باعث فعال شدن بمب میشود.
روی یک پوکه دیگر هم نوشته شده بود «اگر این را میخوانی، گی هستی، هههه.»
قتل چارلی کرِک که با دوربینهای متعدد ضبط و مخابره شد، موج تازهای از نگرانی نسبت به افزایش خشونت سیاسی در آمریکا و عمیقتر شدنِ شکاف میان گروههای سیاسی راستگرا و چپگرا ایجاد کرده است.
در حالی که محافظهکاران خشونتهای منتسب به «افراد وابسته به تفکر سیاسی چپ» را محکوم میکنند، به حملات مسلحانه و خشونت علیه دموکراتها طی ماههای اخیر نمیپردازند.
در جریان تازهترین سوء قصد علیه دموکراتها، ملیسا هورتمن، نماینده ایالت مینهسوتا از حزب دموکرات در خانهاش هدف گلوله قرار گرفت و همراه با همسرش، مارک هورتمن، کشته شد.
صبح همان روز، سناتور مینهسوتا از حزب دموکرات نیز هدف حمله قرار گرفت و با همسرش در بیمارستان بستری شدند. مقامات ایالاتی این سوءقصد را «ترور با انگیزه سیاسی» توصیف کردند.
زمستان سال گذشته نیز مردی اهل نیومکزیکو به تیراندازی از داخل خودرو به خانههای گروهی از دموکراتها اعتراف کرد. طبق اسناد دادگاه، این مرد ۴۲ ساله از سوی یک نامزد جمهوریخواه که در انتخاب محلی شکست خورده بود، برای آسیب رساندن به رقبایش استخدام شده بود.
وزیر امور خارجه رومانی یکشنبه ۲۳ شهریور در گفتوگو با یک شبکه تلویزیونی این کشور توضیح داد که هدف از این اقدام «بیان آشکار اعتراض رومانی» نسبت به ورود این پهپاد بوده است.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه رومانی، این کشور با احضار ولادیمیر لیپایف، سفیر روسیه در بخارست، «اعتراض شدید خود» را به «این عمل غیرقابل قبول و غیرمسئولانه» اعلام کرده است.
این وزارتخانه «بهطور قاطع از طرف روسی خواسته است که تمامی اقدامات لازم» را برای جلوگیری از تکرار «نقض حاکمیت رومانی» انجام دهد.
وزارت دفاع رومانی ۲۲ شهریور اعلام کرد که جنگندههای این کشور پس از ورود یک پهپاد به حریم هوایی رومانی در جریان حمله روسیه به زیرساختهای اوکراین به پرواز درآمدند.
این حادثه در شرایطی رخ داد که نگرانیها درباره گسترش جنگ به کشورهای عضو ناتو افزایش یافته است.
ونوت موستهآنو، وزیر دفاع رومانی، شنبه گفت خلبانان اف-۱۶ تا لحظه شلیک پیش رفتند اما پهپاد در ارتفاعی بسیار پایین پرواز میکرد و نهایتاً پیش از رهگیری، از حریم هوایی رومانی خارج و به سمت اوکراین بازگشت.
به گفته مقامهای وزارت دفاع، دو جنگنده اف-۱۶ و سپس دو یوروفایتر آلمانی که بخشی از ماموریت پلیس هوایی ناتو در رومانی هستند، به تعقیب پهپاد پرداختند.
رادارها مسیر آن را تا ۲۰ کیلومتری جنوبغربی روستای چیلیا وچ دنبال کردند، اما سپس سیگنال آن از دست رفت.
واکنش اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا یکشنبه اعلام کرد: «نقض حریم هوایی رومانی از سوی پهپادهای روسیه یک بار دیگر تخطی غیرقابلقبول از حاکمیت یک کشور عضو اتحادیه اروپا است.»
او افزود: «این تشدید بیپروا و بیملاحظه، امنیت منطقه را تهدید میکند. ما با رومانی ابراز همبستگی میکنیم. من در تماس نزدیک با دولت رومانی هستم.»
رومانی، عضو اتحادیه اروپا و ناتو با ۶۵۰ کیلومتر مرز مشترک با اوکراین، بارها شاهد سقوط قطعات پهپادهای روسی بوده است.
پیشتر در جمعه ۲۱ شهریور چند ساعت پس از آغاز رزمایش مشترک روسیه و بلاروس در نزدیکی مرزهای ناتو، مارک روته، دبیرکل ناتو اعلام کرد این ائتلاف عملیاتی با نام «نگهبان شرقی» را برای تقویت جناح شرقی اروپا آغاز میکند.
این اعلام پس از آن صورت گرفت که لهستان و متحدانش پهپادهای روسی را در حریم هواییاش سرنگون کردند؛ روته این اقدام روسیه را «بیپروا و غیرقابل قبول» خواند.
مسکو مدعی شد پهپادها هنگام حمله به اوکراین وارد حریم لهستان شدند، اما ورشو این توضیح را رد و آن را عمدی توصیف کرد.
