سه مقام اسرائیلی به وبسایت اکسیوس گفتند بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیش از حمله اخیر به محل رهبران حماس در قطر، این موضوع را به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اطلاع داده بود.
کاخ سفید پیشتر اعلام کرده بود از حمله اسرائیل به قطر تنها پس از شلیک موشکها آگاه شده و ترامپ فرصتی برای مخالفت نداشته است.
اکسیوس دوشنبه ۲۴ شهریور به نقل از هفت مقام اسرائیلی دیگر نوشت که واشینگتن پیش از حمله نیز در جریان قرار گرفته بوده؛ هرچند زمان برای جلوگیری از آن محدود بوده است.
ترامپ در اظهارات علنی خود از این حمله ابراز نارضایتی کرده، زیرا قطر متحد کلیدی ایالات متحده است.
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، به اکسیوس گفت: «همانطور که رییسجمهور ترامپ اعلام کرد، نیروهای مسلح آمریکا او را از حمله اسرائیل به رهبران حماس در دوحه مطلع کردند و او فورا استیو ویتکاف، فرستاده ویژه خود را موظف کرد تا به قطر اطلاع دهد.»
بر اساس گزارش اکسیوس، مقامهای آمریکایی هفته گذشته گفتند که نیروهای مسلح آمریکا جتهای اسرائیلی را در هوا مشاهده کردند و از اسرائیل توضیح خواستند که این توضیح تا زمانی که موشکهای بالستیک در حال پرواز به سمت مقر حماس در دوحه بودند، نرسید.
کاخ سفید گفت که ویتکاف شتافت تا به قطریها هشدار دهد اما موشکها اصابت کرده بودند.
اکسیوس تاکید کرد که بمباران یک متحد آمریکا بدون مشورت واشینگتن، «اقدامی شجاعانه و جسورانه» از سوی اسرائیل بوده است؛ بهویژه از آنجا که رهبران حماس در حال جمع شدن برای بحث در مورد آخرین طرح ترامپ درباره آتشبس در غزه بودند.
این رسانه به نقل از مقامات اسرائیلی افزود که نتانیاهو «واقعا» کاخ سفید را در آخرین لحظات مطلع کرد و دیگر [عملیات] چندان قابل لغو نبود.
سه مقام اسرائیلی به اکسیوس گفتند که نتانیاهو حدود ساعت هشت صبح به وقت واشینگتن با ترامپ درباره حمله قریبالوقوع تماس گرفت.
اولین گزارشهای انفجار در دوحه در ساعت ۸:۵۱ صبح منتشر شد.
یک مقام ارشد اسرائیلی گفت: «ترامپ قبل از پرتاب موشکها از حمله مطلع بود. ابتدا در سطح سیاسی بین نتانیاهو و ترامپ بحث شد و بعد از طریق کانالهای نظامی. ترامپ نه نگفت.»
یک مقام ارشد اسرائیلی دیگر گفت که آمریکا «خیلی زود» در سطح سیاسی مطلع شد: «اگر ترامپ میخواست آن را متوقف کند، میتوانست. در عمل نکرد.»
نتانیاهو بارها از جمله در کنفرانس خبری دوشنبه همراه با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، گفته است که این حمله «یک اقدام یکجانبه اسرائیلی» بوده است.
روبیو سهشنبه برای گفتوگو با مقامات قطری به دوحه سفر خواهد کرد.
یک مقام اسرائیلی دیگر به اکسیوس گفت که دولت ترامپ دلایل واضحی داشت تا خود را از حمله دور نگه دارد: «باید به آنچه که بهطور عمومی میگویند با کمی تردید نگاه کرد.»
پنج عضو حماس و یک افسر امنیتی قطری در حمله اسرائیل به دوحه کشته شدند اما حماس اعلام کرد همه رهبران ارشدش زنده ماندهاند.
مقامات اسرائیلی در گفتوگو با اکسیوس تایید کردند که اطلاعات جمعآوری شده پس از حمله نشان میدهد که رهبران ارشد، لحظاتی قبل از انفجار ساختمان را ترک کرده بودند.
به گزارش تایمز اسرائیل، این مقام ارشد وزارت دفاع اسرائیل دوشنبه ۲۴ شهریور درباره جنگ اخیر با جمهوری اسلامی گفت: «این جنگ با پیروزی آشکار اسرائیل پایان یافت اما دورهای دیگری علیه جمهوری اسلامی وجود خواهد داشت.»
او تاکید کرد: «مقامات جمهوری اسلامی ناپدید نشدهاند، آنها احساس تحقیر شدن میکنند و بنابراین مبالغ هنگفتی را در حوزه دفاع و فرایندهای شتابزده ساخت قدرت، سرمایهگذاری میکنند.»
از زمان پایان یافتن جنگ جمهوری اسلامی و اسرائیل، اظهارات و ارزیابیهای متعددی درباره احتمال ازسرگیری جنگ مطرح شده است.
۱۷ شهریور، مدیرعامل «انجمن دفاع و امنیت اسرائیل»، درباره احتمال حمله دوباره اسرائیل به ایران گفت: «ماجرای ایران پایان نیافته است.»
یارون بوسکیلا اشاره کرد گرچه اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه ضربات قابل توجهی به برنامه هستهای تهران وارد کرده است، تهدید همچنان حلنشده باقی مانده است.
در ایران نیز اواخر مردادماه، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، اعلام کرد جنگ نظامی میان حکومت ایران و اسرائیل «هنوز تمام نشده» و مقامات جمهوری اسلامی در این زمینه باید همچنان آماده باشند.
لاریجانی در مصاحبه با وبسایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی گفت: «من نمیگویم الان جنگ بالفعل وجود دارد ولی بدانیم که جنگی شروع شده و این جنگ الان فقط به قطع آتش بسنده کرده است.»
او تاکید کرد: «پس ما باید آماده باشیم.»
تدارک برای حفظ برتری اسرائیل
مدیرکل وزارت دفاع اسرائیل در جریان سخنرانی در یک کنفرانس که از سوی حسابرس کل وزارت دارایی برگزار شد، همچنین از هزینههای حملات اسرائیل به حوثیها در یمن و رهگیری موشکهای این گروه مورد حمایت تهران گفت.
او گفت: «برای حفظ برتری نظامی، وزارت دفاع بر سه افق زمانی عمل میکند: در کوتاهمدت، تدارکات و خرید؛ در میانمدت، بهبود آمادگی برای دهه آینده؛ و در بلندمدت، توسعه سامانههای تسلیحاتی تغییردهنده بازی برای عرصههای آینده.»
بارام اعلام کرد که این وزارتخانه در میانه روند ایجاد یک «شورای عالی تسلیحات» است؛ نهادی که به گفته او به اسرائیل امکان خواهد داد تا «به طور قابل توجهی سرعت آمادگی خود را برای جنگ با ایران و دیگر دشمنان دوردست افزایش دهد».
مدیرکل وزارت دفاع اسرائیل افزود: «ما باید همین حالا در اندیشه شگفتیهای بعدی و عملیاتهای ویژه بعدی باشیم.»
او ادامه داد: «ما باید تغییر بنیادی در فرآیند تولید و خرید سامانههای حیاتی دفاعی و رزمی ایجاد کنیم.»
بارام در پایان گفت که این وزارتخانه هفته گذشته قراردادهای صادرات تسلیحاتی به ارزش ۲.۵ میلیارد دلار امضا کرده است. این در شرایطی است که تعدادی از کشورها قراردادهای دفاعی خود با اسرائیل را لغو کردهاند.
او گفت: «نمیتوانم نام کشورها را ذکر کنم اما آنها معنای سرمایهگذاری بلندمدت در دفاع در جهانی بیثبات را درک میکنند.»
دونالد ترامپ دوشنبه ۲۴ شهریور در پیامی در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، نوشت: «توافقی هم درباره یک شرکت (تیکتاک) که جوانان کشور ما بسیار خواهان حفظ آن بودند بهدست آمد و آنها بسیار خوشحال خواهند شد.»
همزمان یک مقام آمریکایی به خبرگزاری رویترز گفت ایالات متحده ممنوعیت برنامه ویدیوی کوتاه تیکتاک را ادامه خواهد داد، اگر چین «خواستههای کاهش تعرفهها و محدودیتهای فناوری را بهعنوان بخشی از توافق واگذاری کنار نگذارد».
مذاکرات میان هیاتهای دو کشور درباره انتقال مالکیت تیکتاک از شرکت چینی بایتدنس به مالکان آمریکایی در مادرید و همزمان با گفتوگوهای گستردهتر درباره تعرفهها و سیاستهای اقتصادی در حال برگزاری است.
مذاکرات مادرید چهارمین دور گفتوگو در چهار ماه گذشته است.
مهلت قانونی آمریکا برای تغییر مالکیت اپلیکیشن تیکتاک تا ۲۶ شهریور تعیین شده و در غیر این صورت، این اپلیکیشن در خاک آمریکا مسدود خواهد شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، گفت: «طرفهای چینی با درخواستهایی بسیار تهاجمی وارد مذاکرات شدند. ما امنیت ملی را فدای یک اپلیکیشن اجتماعی نخواهیم کرد.»
جمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا نیز تاکید کرد که پکن تلاش دارد مساله تیکتاک را به تعرفهها و سایر محدودیتهای فناورانه گره بزند.
پکن: این یک زورگویی یکجانبه است
در حالی که واشینگتن از متحدان خود خواسته است تعرفههایی علیه واردات چین بهدلیل خرید نفت روسیه اعمال کنند، پکن این اقدام را «زورگویی یکجانبه و اجبار اقتصادی» خوانده است.
از سوی دیگر، نهاد تنظیمگر بازار چین اعلام کرد در حال بررسی نقض احتمالی قوانین ضدانحصار از سوی شرکت آمریکایی انویدیا است؛ اقدامی که بهطور گسترده بهعنوان پاسخ متقابل به محدودیتهای واشینگتن در بخش نیمههادیها تلقی میشود.
آلیشیا گارسیا-هریرو، پژوهشگر اندیشکده بروگل، گفت که چین تمایلی به واگذاری تیکتاک ندارد زیرا چنین اقدامی میتواند در آینده زمینهساز فروش اجباری دیگر شرکتهای چینی در غرب شود.
او افزود: «در عین حال آمریکا نیز در موقعیت دشواری قرار دارد زیرا ممنوع کردن تیکتاک برای جوانان رایدهنده که بهشدت از آن استفاده میکنند، آسان نخواهد بود.»
هیاتهای دو کشور به ریاست بسنت و هه لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، از اردیبهشت تاکنون در چند شهر اروپایی دیدار کردهاند.
آخرین دور مذاکرات در استکهلم، پایتخت سوئد، در ژوئیه به یک آتشبس تجاری ۹۰ روزه و از سرگیری صادرات عناصر نادر خاکی چین به آمریکا منجر شد.
تایمز اسرائیل دوشنبه ۲۴ شهریور گزارش داد فیلمی که رسانههای فلسطینی منتشر کردهاند، نشان میدهد که برج «غفاری» در ساحل شهر غزه پس از صدور هشدار تخلیه برای افراد نزدیک آن، بر اثر حمله اسرائیل بهطور کامل ویران شد.
ارتش اسرائیل اعلام کرده بود که این ساختمان بلند که پیشتر بخشی از آن فرو ریخته بود، از سوی حماس مورد استفاده قرار میگرفت.
بر اساس گزارش تایمز اسرائیل، ارتش اسرائیل تایید کرده که این حمله را انجام داده و گفته که حماس تجهیزات نظارتی در برج غفاری نصب کرده و پستهای دیدهبانی ایجاد کرده بوده تا حرکت نیروها را ردیابی کرده و حملات خود را پیش ببرد.
ارتش اسرائیل یکشنبه نیز چهار ساختمان بلند در شهر غزه را هدف قرار داد؛ از جمله یک ساختمان دانشگاهی که اسرائیل اعلام کرد از سوی حماس مورد استفاده قرار میگرفت.
کمی قبل از آن برای هر چهار مورد، جداگانه هشدار تخلیه صادر شده بود.
صبح یکشنبه، ساکنان شهر غزه گفتند برج «الکوثر» در محله تلالهوا حدود یک ساعت پس از هشدار ارتش اسرائیل بهطور کامل فرو ریخت.
به گفته ارتش اسرائیل، حماس تجهیزات نظارتی در آن ساختمان کار گذاشته بود تا حرکت نیروهای ارتش را ردیابی کرده و حملات خود را پیش ببرد.
در بعدازظهر یکشنبه، تصاویر منتشرشده از سوی رسانههای فلسطینی حملهای به برج «المهنّا» در محله تلالهوا را نشان داد که پس از هشدار تخلیه ارتش اسرائیل انجام شد.
اندکی بعد، اسرائیل ساختمان «المنوّره سیتی» در محوطه دانشگاه اسلامی غزه را نیز ویران کرد.
ارتش گفت که نیروهای حماس «در یکی از ساختمانهایی که هدف قرار گرفتند آماده اجرای حملات علیه نیروهای ارتش اسرائیل بودند».
۲۱ شهریور، نیروی هوایی اسرائیل اعلام کرد که طی هفته پیش از آن بیش از ۵۰۰ هدف را در شهر غزه بهعنوان بخشی از آمادهسازیها برای یک تهاجم زمینی بزرگ علیه حماس در این منطقه، هدف حمله قرار داده است.
هشدار کارشناس سازمان ملل درباره شهر غزه
فرانسسکا آلبانیز، کارشناس سازمان ملل، دوشنبه هشدار داد که حمله اسرائیل به شهر غزه، ویرانی گستردهای برای فلسطینیها به همراه خواهد داشت و ممکن است این شهر را به مکانی غیرقابل سکونت تبدیل کند.
آلبانیز، گزارشگر ویژه وضعیت حقوق بشر در سرزمینهای فلسطینی اشغالی از سال ۱۹۶۷، در گفتوگو با خبرنگاران در ژنو گفت: «اسرائیل در حال بمباران با استفاده از سلاحهای غیرمتعارف است.»
او افزود: «این کشور میکوشد فلسطینیها را به اجبار تخلیه کند. چرا؟ زیرا این آخرین بخش غزه است که باید غیرقابل سکونت شود.»
بر اساس برآوردهای تازه ارتش اسرائیل، تاکنون بیش از ۳۲۰ هزار فلسطینی از شهر غزه به دیگر نقاط نوار غزه پناه بردهاند. این در حالی است که ارتش برای آغاز حمله برنامهریزیشده زمینی علیه حماس در این منطقه آماده میشود.
تخمین زده میشود که حدود ۲۰ هزار نفر تنها در طول شامگاه یکشنبه از شهر غزه خارج شدهاند.
پیش از آنکه ارتش اسرائیل تدارکات خود را برای عملیات گسترده علیه حماس در این منطقه آغاز کند، جمعیت ساکن در شهر غزه حدود یک میلیون نفر برآورد میشد.
هفته گذشته ارتش اسرائیل دستور تخلیه فوری تمام شهر غزه را پیش از حمله برنامهریزیشده صادر کرد.
به غیرنظامیان دستور داده شده است که به «منطقهای انسانی» در جنوب نوار غزه که از سوی اسرائیل تعیین شده پناه ببرند اما بسیاری از مردم غزه میگویند هیچ نقطهای در این نوار امن نیست.
امیر قطر دوشنبه ۲۴ شهریور در این اجلاس، حمله اسرائیل به دوحه را «تکاندهنده» برای تمام جهان خواند و گفت جلسه رهبران حماس در مکانی برگزار شده بود که همه از آن اطلاع داشتند.
او با «خائنانه و بزدلانه» خواندن این حمله، اسرائیل را متهم کرد که به دنبال آزادی گروگانها نیست و مذاکرات برای این کشور یک «تاکتیک جنگی» است.
اسرائیل ۱۸ شهریور ساختمانی را که گفته شد محل استقرار رهبران حماس در دوحه بوده است بمباران کرد که این حمله شش کشته - از جمله یک افسر امنیتی قطری - بر جای گذاشت.
در این حمله، پسر خلیل الحیه، از رهبران حماس، و رییس دفتر او کشته شدند.
به گفته امیر قطر، در زمان این حمله، حماس در حال بررسی پیشنهادی برای آتشبس بود.
آل ثانی گفت اگر اسرائیل طرح صلح عربی را پذیرفته بود، از فجایع بیشماری جلوگیری میشد.
او در ادامه افزود که بنیامین نتانیاهو «رویای تبدیل منطقه عربی به حوزه نفوذ اسرائیل» را در سر دارد.
دوحه میزبان نشستی فوقالعاده با حضور شماری از رهبران و سران کشورهای عربی و اسلامی است تا راههای پاسخ به حمله اسرائیل به خاک قطر را بررسی کنند.
پزشکیان خواهان قطع ارتباط کشورهای اسلامی با اسرائیل شد
ساعاتی پیش از آغاز این نشست، مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم، با امیر قطر و همچنین محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق، دیدار و گفتوگو کرد.
او پیش از این سفر نیز گفت جلسه اضطراری سران کشورهای اسلامی به دعوت امیر قطر، در رابطه با «تجاوز اسرائیل» به دوحه انجام میگیرد که اقدامی «خلاف مقررات و قوانین بینالمللی» بود.
پزشکیان با اشاره به این حمله گفت: «این روزها شاهد هستیم که اسرائیل به هر کجا که دلش میخواهد حمله کرده و هر کاری که دلش میخواهد انجام میدهد .... متاسفانه آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی هم از این تجاوزها حمایت میکنند.»
او اظهار امیدواری کرد نشست اضطراری دوحه، به «جمعبندی» مناسبی برسد و «وحدت و انسجام» کشورهای اسلامی را در قبال اقدامات اسرائیل افزایش دهد.
پیشنهاد ایران و مصر برای تشکیل ناتوی اسلامی
نیوزویک دوشنبه ۲۴ شهریور گزارش داد جمهوری اسلامی و مصر طرح جدیدی برای ایجاد یک اتحاد نظامی منطقهای به سبک ناتو را در نشست کشورهای عربی و اسلامی در قطر ارائه دادهاند.
بر اساس این گزارش، مصر که بزرگترین ارتش جهان عرب را در اختیار دارد، پیشنهاد تشکیل یک فرماندهی مشترک نظامی مستقر در قاهره را مطرح کرده است.
نیوزویک افزود پاکستان که تنها کشور مسلمان دارای سلاح هستهای است نیز خواستار ایجاد یک نیروی کار مشترک برای رصد اقدامات اسرائیل و اتخاذ تدابیر بازدارنده و تهاجمی هماهنگ شده است.
پیشتر محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران، گفته بود پیش از آنکه اسرائیل به سراغ تکتک کشورهای منطقه برود، «باید با تشکیل ائتلاف نظامی در برابر آن ایستاد».
نشست دوحه با محوریت محکومیت حمله اسرائیل
ماجد الانصاری، سخنگوی وزارت خارجه قطر، گفت این نشست بازتاب «همبستگی گسترده عربی و اسلامی با دوحه در برابر تجاوز بزدلانه اسرائیل و رد قاطع تروریسم دولتی اسرائیل» است.
او افزود این نشست پیشنویس قطعنامهای را که درباره «حمله اسرائیل به قطر» تهیه شده، بررسی خواهد کرد.
شامگاه یکشنبه ۲۳ شهریور نشستی مقدماتی با حضور وزیران خارجه و نمایندگان ۵۷ کشور عربی و اسلامی در دوحه برگزار شد که در آن، پیشنویس این بیانیه مورد بحث قرار گرفت.
محمد بن عبدالرحمن آلثانی، نخستوزیر قطر، در این نشست از جامعه جهانی خواست اسرائیل را بهخاطر جنایاتش در منطقه مجازات کند.
او همچنین تاکید کرد کشورش به تلاشهای میانجیگرانه با مصر و آمریکا برای پایان دادن به جنگ غزه ادامه میدهد.
در این پیشنویس تاکید شد حمله اسرائیل به قطر و تداوم اقدامات خصمانه تلآویو، فرصتهای صلح را تضعیف کرده و تمامی دستاوردها در مسیر عادیسازی روابط با اسرائیل از جمله توافقهای موجود و آینده را تهدید میکند.
این متن همچنین «تهدیدهای مکرر اسرائیل برای هدف قرار دادن دوباره قطر یا هر کشور عربی و اسلامی دیگر» را مردود دانسته و تاکید کرده است که این حمله، عملا تلاشها و میانجیگریهای جاری را برای توقف جنگ در غزه هدف قرار داده است.
وزارت خارجه عربستان سعودی اعلام کرد فیصل بن فرحان، وزیر خارجه این کشور، در نشست مقدماتی شرکت کرده و برنامه اجلاس را که به بررسی حمله اسرائیل به قطر اختصاص داشت، مورد بحث قرار داد.
این وزارتخانه حمله اسرائیل به قطر را «نقض آشکار قوانین و هنجارهای بینالمللی» خواند.
احمد ابوالغیط، دبیرکل اتحادیه عرب نیز گفت برگزاری این اجلاس پیامی روشن و مبنی بر این دارد که «قطر تنها نیست و کشورهای عربی و اسلامی در کنار آن ایستادهاند».
قطر میزبان بزرگترین پایگاه نظامی آمریکا در منطقه است و در جنگ غزه نیز در کنار مصر و ایالات متحده نقش میانجی ایفا میکند.
این حمله موجی از محکومیتهای بینالمللی و نیز انتقاد کمسابقه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا را برانگیخت.
