دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، دوشنبه هفت مهر طرح جامع خود برای پایان دادن به جنگ در غزه را منتشر کرد؛ طرحی که در صورت پذیرش از سوی طرفین، میتواند به جنگ پایان دهد، همه گروگانها را بازگرداند و مسیر بازسازی نوار غزه را هموار کند.
به گزارش بیانیه رسمی دفتر ترامپ، این طرح شامل ۲۰ بند است که ایجاد یک «غزه جدید بدون افراطگرایی» که در آن حماس خلع سلاح شده و از قدرت کنار گذاشته میشود، همچنین زیرساختهای مدنی، اقتصادی و امنیتی بازسازی خواهد شد.
به گفته ترامپ، اگر اسرائیل و حماس با این طرح موافقت کنند، بلافاصله آتشبس برقرار و روند آزادی گروگانها آغاز خواهد شد.
۲۰ ماده این طرح عبارتند از:
۱. غزه به منطقهای بدون ترور و غیررادیکال تبدیل خواهد شد که تهدیدی برای همسایگانش محسوب نشود.
۲. بازسازی غزه با هدف بهبود وضعیت انسانی ساکنان، بهویژه بازسازی زیرساختها، آغاز خواهد شد.
۳. در صورت پذیرش دو طرف، جنگ فوراً پایان مییابد. نیروهای اسرائیلی به خطوط توافقشده عقبنشینی کرده و در آن بازه زمانی، همه عملیاتهای نظامی متوقف خواهد شد.
۴. طی ۷۲ ساعت پس از پذیرش عمومی اسرائیل، همه گروگانها، چه زنده و چه کشتهشده، بازگردانده خواهند شد.
۵. پس از آزادی گروگانها، اسرائیل ۲۵۰ زندانی با حکم حبس ابد و ۱۷۰۰ فلسطینی بازداشتشده پس از ۷ اکتبر را آزاد خواهد کرد، از جمله همه زنان و کودکان. به ازای هر گروگان کشتهشده اسرائیلی، بقایای ۱۵ فلسطینی نیز بازگردانده خواهد شد.
۶. اعضای حماس که به همزیستی مسالمتآمیز و کنار گذاشتن سلاح متعهد شوند، مشمول عفو عمومی خواهند شد. سایر اعضا میتوانند به کشورهای ثالث منتقل شوند.
۷. کمکهای بشردوستانه در سطح توافق ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵ فوراً وارد غزه خواهد شد؛ از جمله بازسازی آب، برق، فاضلاب، بیمارستانها، نانواییها و ورود تجهیزات سنگین برای آواربرداری و بازگشایی مسیرها.
۸. ورود کمکها از طریق سازمان ملل، هلالاحمر و نهادهای بیطرف بینالمللی و بدون مداخله دو طرف انجام خواهد شد. گذرگاه رفح نیز تحت همان مکانیسم توافق ژانویه بازگشایی میشود.
۹. اداره موقت غزه برعهده کمیتهای تکنوکرات و غیرسیاسی از فلسطینیان و کارشناسان بینالمللی خواهد بود. این کمیته زیر نظر «شورای صلح» به ریاست ترامپ و چهرههایی مانند تونی بلر فعالیت خواهد کرد.
۱۰. یک برنامه توسعه اقتصادی ویژه برای بازسازی غزه از سوی گروهی از کارشناسان منطقه طراحی خواهد شد. طرحهایی از سوی نهادهای بینالمللی نیز در این فرآیند لحاظ میشود.
۱۱. منطقه اقتصادی ویژهای با تعرفهها و دسترسی ترجیحی برای غزه تاسیس خواهد شد.
۱۲. هیچکس مجبور به ترک غزه نخواهد بود، اما افرادی که بخواهند میتوانند آزادانه رفتوآمد کنند. طرحهایی برای تشویق مردم به ماندن و ساختن آیندهای بهتر در نظر گرفته شده است.
۱۳. حماس و سایر گروهها هیچ نقشی در اداره غزه نخواهند داشت. همه زیرساختهای نظامی و تونلها تخریب و فرآیند خلع سلاح تحت نظارت ناظران بینالمللی و برنامه خرید سلاح دنبال خواهد شد.
۱۴. کشورهای منطقه تضمین خواهند داد که غزه جدید تهدیدی برای کسی نباشد و تعهدات خود را اجرا کند.
۱۵. نیروی بینالمللی تثبیت (آیاِساِف) با همکاری آمریکا و کشورهای عربی، فوراً در غزه مستقر خواهد شد و وظیفه آموزش و پشتیبانی از نیروهای پلیس فلسطینی را بر عهده خواهد گرفت. این نیرو با مشارکت اسرائیل و مصر مرزها را نیز ایمن خواهد کرد.
۱۶. اسرائیل نه غزه را اشغال و نه ضمیمه خواهد کرد. نیروهای اسرائیلی با انتقال کنترل مناطق به «آیاِساِف» و با رعایت زمانبندی مشخص، بهتدریج عقبنشینی خواهند کرد. اسرائیل تنها تا پایان کامل خلع سلاح حضور امنیتی محدودی در غزه خواهد داشت.
۱۷. در صورت تعلل یا رد طرح از سوی حماس، تمامی بندها در مناطقی از غزه که از کنترل حماس خارج شده، اجرا خواهد شد.
۱۸. گفتوگوی بینادیانی برای ترویج همزیستی مسالمتآمیز میان فلسطینیان و اسرائیلیها برقرار خواهد شد.
۱۹. در صورت اجرای موفق اصلاحات از سوی تشکیلات خودگردان فلسطین و پیشرفت بازسازی، زمینه برای مسیر واقعی به سوی دولت مستقل فلسطینی فراهم خواهد شد.
۲۰. ایالات متحده گفتوگویی میان اسرائیل و فلسطینیان درباره افق سیاسی همزیستی صلحآمیز و اقتصادی را آغاز خواهد کرد.
به گفته منابع نزدیک به ترامپ، این طرح با مشورت کشورهایی چون مصر، اردن، امارات و عربستان تهیه شده و از سوی بسیاری از دولتها بهعنوان «نقطه عطفی در روند صلح خاورمیانه» توصیف شده است.
سازمان «عملیات تجاری دریایی بریتانیا» نیز دوشنبه هفتم مهر اعلام کرد مقامات نظامی گزارش دادهاند که یک کشتی در فاصله ۱۲۸ مایلی عدن هدف یک پرتابه ناشناس قرار گرفته و اعلام شده که آتش گرفته است.
عملیات تجاری دریایی بریتانیا و اَمبری هر دو اعلام کردند گزارشهایی از وجود دود در اطراف کشتی دریافت کردهاند.
عملیات تجاری دریایی بریتانیا افزود ناخدای کشتی گزارش داده شاهد یک فوران آب در فاصله دور بوده است.
به گفته اَمبرِی، در زمان حمله، این کشتی سیستم شناسایی خودکار خود را فعال نکرده بود.
بر اساس این گزارش، این کشتی پیشتر در ۲۳ سپتامبر، در مسیر حرکت به سوی جیبوتی، هدف حمله قرار گرفته بود.
در آن تاریخ، عملیات تجاری دریایی بریتانیا اعلام کرده بود یک کشتی گزارش داده صدای انفجار و یک فوران آب در نزدیکی خود در فاصله ۱۲۰ مایلی (۲۲۲ کیلومتری) شرق عدن مشاهده کرده است.
هیچیک از این دو نهاد طرف مسئول حمله را شناسایی نکردند.
هنوز مشخص نیست که آیا این حمله بهوسیله نیروهای حوثی یمن که مورد حمایت جمهوری اسلامی هستند صورت گرفته یا خیر.
حوثیها از سال ۲۰۲۳ تاکنون بارها به کشتیها در دریای سرخ حمله کردهاند.
آنها این حملات را علیه کشتیهایی میدانند که مرتبط با اسرائیل هستند و این اقدام را نشانهای از همبستگی با فلسطینیان در جنگ اسرائیل علیه غزه عنوان میکنند.
هشدار دولت قانونی یمن
در جریان برگزاری مجمع عمومی سازمان ملل متحد، دولت قانونی یمن نسبت به اقدامات حوثیها هشدار داد.
رشاد محمد علیمی، رییس شورای رهبری ریاستجمهوری یمن، سوم مهر در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی را «خطرناکترین سازمان تروریستی جهان» خواند و از جامعه جهانی خواست برای نجات جان مردم منطقه دست به اقدام فوری بزند.
او تاکید کرد بحران امروز یمن دیگر صرفا یک بحران داخلی نیست، بلکه «بحران اعتبار و مشروعیت برای جامعه جهانی» به شمار میرود.
علیمی گفت: «کودتایی که حوثیها خلاف خواست مردم یمن و با حمایت حکومت ایران اجرا کردند، بحرانی ایجاد کرده که از مرزهای ما فراتر رفته و شعلههای آن به منطقه و جهان زبانه کشیده است.»
به گفته او، حوثیها دیگر یک گروه منزوی نیستند، بلکه «با زرادخانه پیشرفته حکومت ایران، از موشک بالستیک تا پهپاد، مسلح شدهاند» و افزون بر این، به قاچاق مواد مخدر پرداخته و از فناوریهای نوین برای ایجاد اختلال در سیستمهای مخابراتی جهانی استفاده میکنند.
علیمی هشدار داد که یمن به «لابراتوار آثار مخرب حملات تروریستی» و ابزاری برای گسترش نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه تبدیل شده است.
به گزارش خبرگزاری دولتی آناتولی ترکیه، سمیح فنر، کاپیتان کشتی آلما، یکی از افرادی که در تخلیه یکی از کشتیها به نام «جانی ام» کمک کرد، گفت: «کشتی غرق نشده و تنها نقص فنی رخ داده؛ ما ۱۲ نفر را نجات دادیم و آنها را به کشتیهای دیگر منتقل کردیم. چهار نفر از آنها به خانه خواهند رفت.»
او افزود: «چهار نفری که به خانههایشان باز میگردند از طریق ترکیه به کشور خود باز خواهند گشت.»
این کشتی مستقر در مثلث جزیره کرت، قبرس و مصر، صبح دوشنبه هفتم مهر درخواست کمک کرد.
کاپیتان این کشتی با بیسیم اعلام کرد که بخش موتور کشتی دچار آبگرفتگی شده است.
در پی بروز خطر غرق شدن این کشتی که مسافرانی از فرانسه، فنلاند، لوکزامبورگ، مالزی و مکزیک در آن حضور داشتند، هلال احمر ترکیه همراه با برخی مقامات مسئول، عملیات تخلیه مسافران را بهطور کامل هماهنگ و اجرا کردند.
ناوگان جهانی صمود در بیانیهای در شبکه اجتماعی اینستاگرام اعلام کرد عملیات تخلیه مسافران با هماهنگی سریع دولت ترکیه و کمکهای میدانی هلالاحمر ترکیه بدون مشکل انجام شده است.
در این بیانیه آمده است: «تمامی شرکتکنندگان با موفقیت به کشتی دیگری منتقل شدند. برخی به کشتیهای دیگر و برخی به خشکی بازگردانده میشوند.»
«کاروان جهانی صمود» که گرتا تونبرگ، فعال محیط زیست سوئدی نیز از شرکتکنندگان آن است، اوایل ماه جاری میلادی حرکت خود به سوی غزه را از بارسلونا در سواحل اسپانیا آغاز کرد.
هدف این کاروان، شکستن محاصره غزه از سوی اسرائیل و رساندن کمکهای نمادین به این نوار است.
پیش از این و در سوم مهر، اسپانیا و ایتالیا کشتیهای نظامی خود را برای پشتیبانی از ناوگان بینالمللی کمکرسانی به غزه که پیشتر هدف حمله پهپادی قرار گرفته بود، اعزام کردند.
گویدو کروزتو، وزیر دفاع ایتالیا، در سخنانی در سنای این کشور اعلام کرد ایتالیا یک کشتی برای پشتیبانی از «ناوگان جهانی صمود» اعزام کرده و کشتی دیگری نیز در راه است تا بهطور ویژه از شهروندان ایتالیایی حاضر در این کاروان حمایت کند.
وزارت خارجه اسرائیل ۳۱ شهریور ناوگان جهانی صمود را «ابزاری در خدمت حماس» خواند و تاکید کرد به این کشتیها اجازه نخواهد داد به غزه برسند.
«صمود» واژهای عربی به معنای پایداری، استقامت و ایستادگی است. این اصطلاح در گفتمان فلسطینی بهویژه برای توصیف ماندگاری مردم در سرزمین خود با وجود فشارها و دشواریها به کار میرود.
پیشتر و در ۱۹ خرداد، اسرائیل قایق حامل کمکهای بشردوستانه «مادلین» را که برای شکستن محاصره غزه راهی منطقه شده بود، توقیف کرد.
لویت به شبکه فاکسنیوز گفت دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، قرار است دوشنبه هفت مهر در کاخ سفید درباره یک طرح صلح ۲۱ مادهای با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفتوگو کند.
او افزود ترامپ همچنین در همین روز با رهبران قطر که نقش میانجی میان حماس و اسرائیل را داشتهاند، گفتوگو خواهد کرد.
سخنگوی کاخ سفید گفت: «برای رسیدن به یک توافق منطقی، لازم است که هر دو طرف کمی کوتاه بیایند و شاید میز مذاکره را اندکی ناراضی ترک کنند اما در نهایت این همان راهی است که ما میتوانیم به کمک آن این درگیری را پایان دهیم.»
پیشتر باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی گزارش داده بود پس از گفتوگوهای استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مقامهای آمریکایی، با نتانیاهو، دو کشور به توافق بر سر طرح ترامپ برای پایان جنگ در غزه بسیار نزدیک شدهاند.
به گفته کاخ سفید، برای دستیابی به توافق، موافقت حماس نیز ضروری است اما این اطمینان هنوز بهطور رسمی حاصل نشده است.
ترامپ پیشتر ابراز امیدواری کرده بود طرح صلح غزه را در نشست دوشنبه با نتانیاهو نهایی کند.
کانال ۱۲ اسرائیل نیز گزارش داد تشکیلات خودگردان فلسطین و شماری از کشورهای عربی خواستار تغییراتی در طرح پیشنهادی ترامپ برای برقراری آتشبس در نوار غزه شدهاند.
بر اساس این گزارش که هفتم مهر منتشر شد، تشکیلات خودگردان و چند کشور عربی خواهان اصلاح بند مربوط به «خلع سلاح حماس» شدهاند و پیشنهاد کردهاند که بهجای آن، از این گروه خواسته شود سلاحهای خود را تحویل دهد.
آنها همچنین خواستهاند که دولت مستقر در غزه پس از پایان مناقشه کنونی، بهصورت واضحتری با تشکیلات خودگردان فلسطین همسو باشد.
ترامپ ششم مهر درباره دستیابی به توافقی برای پایان جنگ در غزه ابراز خوشبینی کرد.
این در حالی است که رسانهها از تلاش نخستوزیر اسرائیل برای انجام تغییراتی در طرح صلح ۲۱ مادهای ترامپ خبر دادهاند.
نتانیاهو ششم مهر تاکید کرد «هنوز هیچچیز نهایی نشده» اما اسرائیل در حال همکاری با تیم ترامپ برای پیشبرد این طرح است.
طرح ترامپ چیست؟
دولت ایالات متحده به رهبری ترامپ طرحی ۲۱ مادهای برای پایان جنگ غزه ارائه کرده که شامل توقف فوری عملیات نظامی، آزادی گروگانها، خلع سلاح کامل حماس، استقرار نیروی امنیتی بینالمللی و اجرای «طرح توسعه ترامپ» برای بازسازی نوار غزه است.
این طرح همچنین بهطور محتاطانه امکان تشکیل دولت فلسطینی در آینده را مطرح میکند، اما با تردید و مخالفتهایی از سوی اسرائیل و حماس روبهروست.
بر اساس نسخهای از این سند که روزنامه واشینگتنپست به دست آورده، اولین گام، توقف فوری جنگ و تثبیت خطوط نبرد است.
این طرح میگوید طی ۴۸ ساعت باید ۲۰ گروگان زنده آزاد و اجساد گروگانهای کشتهشده تحویل داده شوند.
بر اساس این طرح، حماس باید تمام تسلیحات تهاجمی خود را نابود کند. همچنین اعضایی که به «همزیستی مسالمتآمیز» متعهد شوند، مشمول عفو خواهند شد و امکان خروج امن علاقهمندان به کشورهای ثالث فراهم میشود.
