با وجود گلایه از بیعملی روسیه در جنگ ۱۲ روزه، معاهده راهبردی تهران و مسکو به اجرا درآمد
وزارت خارجه روسیه در بیانیهای اعلام کرد معاهده جامع راهبردی میان مسکو و تهران که در دیماه ۱۴۰۳ در کاخ کرملین بهوسیله پوتین و پزشکیان امضا شد، بهطور رسمی لازمالاجرا شده است.
در این بیانیه که پنجشنبه ۱۰ مهر منتشر شد، آمده است: «این رویداد نقطه عطف مهمی در تاریخ روابط دولتهای روسیه و ایران به شمار میرود؛ روابطی که از حیث کیفیت، به سطحی نوین از مشارکت راهبردی جامع رسیده است.»
وزارت خارجه روسیه افزود: «این سند خطوط راهنمای اصلی برای تمامی حوزههای دارای اولویت در مسیر همکاری دوجانبه بلندمدت را تعیین میکند.»
این وزارتخانه محورهای اصلی معاهده تهران و مسکو را تقویت همکاریها در عرصه بینالمللی «در چارچوب ظهور نظم نوین چندقطبی جهانی»، تلاشهای مشترک بهمنظور «تحکیم ثبات و امنیت منطقهای» و رویارویی با «چالشها و تهدیدهای مشترک» عنوان کرد.
تاکید طرف روسی بر مقابله با «تهدیدهای مشترک» در حالی مطرح میشود که در هفتههای اخیر برخی مقامهای جمهوری اسلامی از همراهی نکردن مسکو با تهران در جریان جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل سخن گفتهاند.
در آخرین اظهار نظر از این دست، محمدرضا ظفرقندی، وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، ۹ مهر گفت جمهوری اسلامی در جریان جنگ با اسرائیل از روسیه انتظار کمک داشت اما مسکو کمکی ارائه نکرد.
یحیی رحیم صفوی، مشاور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی نیز هفتم مهر اذعان کرد مسکو در جریان جنگ ۱۲ روزه «کمک نظامی» در اختیار تهران قرار نداد.
او افزود: «روسیه شهروندان یهودی زیادی دارد و این مساله بر مواضع مسکو اثرگذار بود.»
روسیه: معاهده راهبردی با منافع مردم ایران و روسیه همخوانی دارد
وزارت خارجه روسیه در ادامه بیانیه خود درباره لازمالاجرا شدن معاهده تهران و مسکو نوشت: «این توافق بازتابدهنده انتخاب راهبردی عالیترین رهبری سیاسی روسیه و ایران در جهت تقویت جامعتر روابط دوستانه و حسن همجواری است.»
این وزارتخانه اضافه کرد معاهده راهبردی جامع «با منافع بنیادین مردم دو کشور همخوانی دارد».
میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی در وین نیز ۱۰ مهر با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، از اجرایی شدن معاهده راهبردی تهران و مسکو خبر داد.
۲۸ دی ۱۴۰۳، مسعود پزشکیان، رییس دولت جمهوری اسلامی و ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در مسکو با یکدیگر دیدار کردند و معاهده راهبردی میان تهران و مسکو را به امضا رساندند.
پزشکیان پنجم بهمن سال گذشته اعلام کرد طبق این توافق، دو کشور در صورت حمله به یکی از آنها، متعهد به همکاری مشترک خواهند بود.
در سوی دیگر، خبرگزاری دولتی تاس روسیه گزارش داد در این معاهده، بند تعهد به دفاع متقابل گنجانده نشده است.
محمد صدر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، سوم شهریور خبر داد روسیه اطلاعات مربوط به پدافند هوایی جمهوری اسلامی را در اختیار اسرائیل گذاشت تا در جنگ ۱۲ روزه از آن استفاده کند.
نیما نجفی، دانشآموز ۱۴ ساله در روستای سهرین بخش قرهپشتلو در استان زنجان به دلیل تنبیه از سوی مسئولان مدرسه، دچار ایست قلبی شده و جان خود را از دست داده است.
سایت دیدهبان ایران، پنجشنبه ۱۰ مهرماه با اعلام این خبر به نقل از اهالی روستای سهرین گزارش داد که این دانشآموز به خاطر تنبیه از سوی مدرسه مجبور شده دو بار دور حیاط را بدود.
عموی این دانشآموز به دیدهبان ایران گفت بر اساس فیلم دوربینهای مدرسه، «نیما دو بار دور حیاط مدرسه دویده و هنگامی که قصد داشت در صف بایستد، حالش بد شده و روی زمین افتاده است.»
او اضافه کرد نیما نسبت به همسنوسالهای خود اضافهوزن داشت و همین موضوع منجر به ایست قلبی شده است.
پیش از این ابراهیم خسروشاهی، رییس اورژانس زنجان در این خصوص با اشاره به اینکه «حادثه در یکی از مدارس روستای سهرین زنجان به وقوع پیوسته» گفت: «پس از گزارش موضوع، عوامل اورژانس به محل اعزام و متوجه شدند این دانشآموز دچار کاهش سطح هوشیاری شده و قلب و ریه او کار نمیکند که به سرعت برای انجام عملیات احیا و انتقال او به بیمارستان اقدام شد اما در نهایت او جان خود را از دست داد.»
پیش از این در ۹ مهرماه، احسان تقیبیگلو، مدیر روابط عمومی ادارهکل آموزش و پرورش استان زنجان هم گفته بود این دانشآموز که در مقطع متوسطه اول مشغول به تحصیل بود هنگام تشکیل صف صبحگاهی دچار حمله قلبی شده است.
تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران موضوعی با سابقه طولانی است و در سالهای گذشته گزارشهای بسیاری در این باره منتشر شده است.
موضوعی که نشان میدهد تنبیه بدنی در مدارس مختص به دهههای قبل نیست و همچنان مواردی از این دست در مدارس سراسر کشور گزارش میشود.
در آذرماه ۱۴۰۳، روزنامه هممیهن در گزارشی با عنوان «آموزش به ضرب شیلنگ» از ادامهدار بودن تنبیه بدنی دانشآموزان در مدارس ایران خبر داد.
اردیبهشت ۱۴۰۳ نیز ایراناینترنشنال از مخاطبان خود پرسید که «تجربه و روایتشان از بازرسی وسایل دانشآموزان و برخوردهای خشن مسوولان مدرسه با نوجوانان چیست؟»
مخاطبان ایراناینترنشنال در پاسخهای خود از رفتار غیرقانونی و خشن مسوولان مدرسه با نوجوانان خبر دادند.
این در حالی است که بر اساس ماده ۷۷ آییننامه انضباطی مدارس، اعمال هر گونه تنبیه همچون اهانت، تنبیه بدنی و تعیین تکالیف درسی به منظور تنبیه ممنوع است.
مایکل آیزنشتات، تحلیلگر ارشد امور نظامی و امنیتی، در مقالهای نوشت هر چند برخی مقامهای جمهوری اسلامی از لزوم تغییر دکترین هستهای و ساخت بمب اتمی سخن گفتهاند اما دستکم هفت دلیل وجود دارد که میتواند تهران را از تحقق این هدف بازدارد.
این مقاله در شماره ماه اکتبر مجله «سروایول» (Survival) انتشارات راتلج منتشر شد.
آیزنشتات با اشاره به تحولات اخیر برنامه هستهای جمهوری اسلامی و واکنش احتمالی تهران به آن نوشت: «نخست آنکه ایران در وضعیت آسیبپذیرتری قرار دارد، در حالی که اسرائیل نسبت به هر زمان دیگری در دهههای اخیر مصممتر است و آمادگی بیشتری برای پذیرش ریسک دارد.»
او افزود دستگاه اطلاعاتی اسرائیل همچنان حضور قدرتمندی در ایران دارد که شواهد آن را میتوان در «کارزار ظاهرا ادامهدار خرابکاری» مشاهده کرد. از این رو، اسرائیل و آمریکا احتمالا از هرگونه تلاش جمهوری اسلامی برای گریز هستهای آگاه خواهند شد و برای خنثی کردن آن اقدام خواهند کرد.
این تحلیلگر سومین چالش پیش روی حکومت ایران را از دست رفتن سامانههای پدافند هوایی در جریان جنگ اخیر دانست و تاکید کرد که تهران «در حال حاضر توان جایگزینی آنها را ندارد».
در روزهای اخیر، فعال شدن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای بینالمللی به تشدید لفاظیها و تهدیدات مقامهای جمهوری اسلامی دامن زده است و شماری از آنها خواستار خروج تهران از معاهده منع اشاعه تسلیحات هستهای (انپیتی) و ساخت بمب اتمی شدهاند.
این در حالی است که وزیران امور خارجه گروه هفت و نماینده عالی اتحادیه اروپا، ۹ مهر در بیانیهای مشترک از تهران خواستند بلافاصله گفتوگوهای هستهای با واشینگتن را از سر بگیرد.
خرابکاری خارجی، نارضایتی داخلی، عدم بازدارندگی
آیزنشتات در ادامه مقاله خود نوشت چهارمین بحران تهران در مسیر حرکت به سوی ساخت بمب اتمی این است که «زرادخانه هستهای نوپای ایران میتواند در برابر خرابکاری سرویسهای اطلاعاتی خارجی یا انحراف از سوی دشمنان داخلی آسیبپذیر باشد».
او افزود: «پنجم آنکه داشتن بمب هستهای لزوما مانع حملات اسرائیل و ایالات متحده نخواهد شد؛ همانگونه که زرادخانههای هستهای آمریکا و اسرائیل نیز مانع از حملات ایران نشدهاند.»
این تحلیلگر همچنین به تشدید تحریمها و وخامت اوضاع اقتصادی در ایران اشاره کرد و گفت جمهوری اسلامی بهشدت نیازمند رفع تحریمهاست و این امر تنها از طریق دستیابی به یک توافق هستهای جدید با ایالات متحده ممکن خواهد بود.
آیزنشتات هفتمین و آخرین دلیل را نارضایتی فزاینده شهروندان ایران از حکومت دانست و تاکید کرد جنگ ۱۲ روزه «ناکارآمدی نظامی» جمهوری اسلامی را آشکار کرد و این موضوع اکنون به نگرانیهای امنیتی در میان مسئولان دامن زده است.
در این مقاله آمده است: «این رژیم از مشروعیت مردمی برخوردار نیست و وارد آمدن ضربات نظامی شدیدتر میتواند زمینهساز خیزشهای داخلی شود که بقای آن را به خطر بیندازد.»
ششم مهر، خبرگزاری رویترز به نقل از چهار مقام جمهوری اسلامی و دو منبع آگاه گزارش داد رهبران حکومت ایران در پی «بنبست هستهای»، با «بحرانی وجودی» دست و پنجه نرم میکنند.
رویترز نوشت بهدنبال عدم پیشرفت در گفتوگوهای هستهای، انزوای اقتصادی ایران و خشم عمومی تشدید خواهد شد اما پذیرش خواستههای غرب نیز میتواند به «شکاف در ساختار حاکمیت و عقبنشینی از باورهای ایدئولوژیک نظام» منجر شود.
تمرکز حکومت به بقای خود معطوف شده است
آیزنشتات در انتهای مقاله خود نوشت هرچند تهران ممکن است برای گرفتن انتقام از شکست خود در جنگ ۱۲ روزه، به ساخت سلاح هستهای وسوسه شود اما چشمانداز موفقیت در این مسیر به هیچ وجه قطعی و تضمینشده نیست.
در این مطلب آمده است: «جنگ اخیر بهگونهای بنیادین بر معادلات روانی در تهران اثر گذاشته و تمرکز حکومت را به پیشگیری از تهدیدهای داخلیِ بالقوه علیه ثبات و بقای خود معطوف ساخته است.»
او افزود اسرائیل برای حفظ مزیت راهبردی خود پس از جنگ اخیر ناگزیر است «معماری اطلاعاتی مورد نیاز برای شناسایی بهموقع هرگونه گریز [هستهای] احتمالی را تداوم ببخشد و توانمندیهای لازم بهمنظور پشتیبانی از اقدامات پنهانی یا حملات نظامی [به ایران] را حفظ کند.»
دیدهبان حقوق بشر سوریه روز چهارشنبه اعلام کرد بشار اسد، رئیسجمهوری پیشین سوریه، در مسکو هدف تلاش برای مسمومیت قرار گرفته است اما وضعیت جسمی او اکنون پایدار است.
به گفته این نهاد، عاملان این اقدام در پی آن بودند که دولت روسیه را تحت فشار قرار داده و به تلاش برای حذف اسد متهم کنند.
بر اساس گزارش دیدهبان، اسد صبح دوشنبه از بیمارستانی در حومه مسکو مرخص شد و وضعیت جسمی او اکنون پایدار است.
این نهاد تاکید کرد که در طول دوره درمان تنها به برادرش، ماهر اسد، و منصور عزام، دبیرکل پیشین امور ریاستجمهوری سوریه، اجازه ملاقات داده شد.
نشریه فوربز گزارش داد ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و مالک شبکه اجتماعی ایکس، به نخستین فردی در جهان تبدیل شده که ارزش خالص داراییهایش از ۵۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است.
بر اساس این گزارش که شامگاه چهارشنبه ۹ مهر منتشر شد، ماسک اکنون ۱۵۰ میلیارد دلار بیش از لری الیسون، دیگر کارآفرین آمریکایی، ثروت دارد.
ماسک در دسامبر ۲۰۲۴ نیز بهعنوان تنها فرد در جهان با دارایی بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار معرفی شده بود.
سهام شرکت تسلا ۹ مهر نزدیک به چهار درصد افزایش یافت و حدود ۹.۳ میلیارد دلار به ثروت ماسک افزود.
تحلیلها نشان میدهد سرمایهگذاران به تمرکز مجدد ماسک بر فعالیتهای تسلا واکنش مثبت نشان دادهاند.
ماسک در گزارش مالی ماه آوریل تسلا اعلام کرد از مسئولیت خود در اداره بهرهوری دولت دونالد ترامپ، موسوم به «دوج»، کنار رفته است و زمان بیشتری را به تسلا اختصاص خواهد داد.
فوربز نوشت از آن زمان، ارزش سهام تسلا تقریبا دو برابر شده است.
حضور او در دولت ترامپ با جنجالها و انتقادهای گوناگونی همراه بود و در عرصه سیاسی و اجتماعی آمریکا، به اختلافات متعددی بر سر عملکرد اداره بهرهوری و کاهش بودجه برخی نهادهای فدرال دامن زد.
با توجه به اینکه ارزش بازار تسلا بار دیگر به فاصلهای کمتر از ۱۰ درصد از رکورد تاریخی دسامبر ۲۰۲۴ رسیده است، سهام ۱۲ درصدی ماسک در این شرکت اکنون حدود ۱۹۱ میلیارد دلار تخمین زده میشود.
تسلا تنها منبع ثروت نیمتریلیون دلاری ماسک به شمار نمیرود. ارزش شرکت هوافضای اسپیسایکس که او در سال ۲۰۰۲ بنیانگذاری کرد، در ماه اوت به حدود ۴۰۰ میلیارد دلار رسید.
سهم ماسک در این شرکت حدود ۴۲ درصد است که ارزش آن نزدیک به ۱۶۸ میلیارد دلار برآورد میشود.
افزون بر این، هولدینگ ایکسایآی نیز در فهرست داراییهای ماسک دیده میشود که او در ماه مارس با ادغام شرکت نوپای هوش مصنوعی خود، xAI، و شبکه اجتماعی ایکس تاسیس کرد.
ارزش این شرکت جدید ۱۱۳ میلیارد دلار تخمین زده شده است.
ثروت ماسک در مارس ۲۰۲۰ تنها ۲۴.۶ میلیارد دلار بود اما با جهش سهام تسلا در اوت همان سال او به پنجمین فردی تبدیل شد که داراییاش از ۱۰۰ میلیارد دلار فراتر رفته است.
ماسک در ژانویه ۲۰۲۱ برای نخستین بار با ثروتی نزدیک به ۱۹۰ میلیارد دلار بهعنوان ثروتمندترین فرد جهان شناخته شد.
پیشتر در شهریور ۱۴۰۳، موسسه اینفورما کانکت آکادمی گزارش داد ماسک میتواند ثروت خود را ظرف چند سال به بیش از یک تریلیون دلار برساند.
بر اساس این گزارش، فرانسواز بتانکور، کارآفرین فرانسوی نیز اولین زن تریلیونر جهان خواهد شد.
نیروی دریایی اسرائیل مسیر حرکت کاروان دریایی امدادرسانی به غزه، موسوم به «ناوگان جهانی صمود» را مسدود کرد. همزمان با افزایش تنشها در مدیترانه، ایتالیا اعلام کرد اسرائیل اطمینان داده در عملیات ورود سربازان این کشور به کشتیها، از خشونت استفاده نمیشود.
عملیات ارتش اسرائیل علیه ناوگان صمود بامداد پنجشنبه ۱۰ مهر صورت گرفت.
به گزارش رسانههای بینالمللی، سربازان اسرائیلی با نزدیک شدن به ناوگان صمود که متشکل از بیش از ۴۰ قایق و دستکم ۵۰۰ فعال حقوق بشر است، سوار سه کشتی اصلی این ناوگان با نامهای «آلما»، «آدارا» و «سیریوس» شدند.
پایگاه خبری تایمز اسرائیل گزارش داد گرتا تونبرگ، فعال سوئدی محیط زیست و دیگر کنشگران حاضر در این ناوگان، «بدون هیچ حادثهای» بازداشت شدهاند.
وزارت امور خارجه اسرائیل در بیانیهای اعلام کرد: «گرتا و دوستانش در امنیت و سلامت هستند.»
در سوی دیگر، وزارت امور خارجه ترکیه ۱۰ مهر با انتشار بیانیهای، یورش نظامیان اسرائیلی به کاروان دریایی کمکرسانی به غزه در «آبهای بینالمللی» را «اقدامی تروریستی» و «نقض قوانین بینالمللی» خواند.
حماس نیز در واکنش به این رویداد، از «همه مدافعان آزادی» خواست حمله ارتش اسرائیل به ناوگان صمود را محکوم کنند.
اسرائیل این کاروان دریایی را به تلاش برای «تحریک و درگیری» متهم کرده است.
وزارت امور خارجه اسرائیل در بیانیه خود افزود: «اسرائیل، ایتالیا، یونان و پاتریارکنشین لاتین اورشلیم مسیرهای رسمی برای ارسال کمک پیشنهاد کردهاند اما این فعالان آنها را رد کردهاند.»
سازماندهندگان این ناوگان خبر دادند نیروهای اسرائیلی ۱۳ قایق این کاروان را توقیف کردهاند اما ۳۰ قایق دیگر همچنان به مسیر خود به سوی غزه ادامه میدهند.
«صمود» واژهای عربی به معنای پایداری، استقامت و ایستادگی است. این اصطلاح در گفتمان فلسطینی بهویژه برای توصیف ماندگاری مردم در سرزمین خود با وجود فشارها و دشواریها به کار میرود.
وزارت امور خارجه اسرائیل همچنین ویدیویی منتشر کرد که در آن یکی از افسران نیروی دریایی به سرنشینان هشدار میدهد: «شما به منطقهای مسدود نزدیک میشوید. در صورت تمایل به کمکرسانی، مسیر خود را به بندر اشدود تغییر دهید. در آنجا کمکها پس از بازرسی امنیتی به غزه منتقل خواهد شد.»
با آغاز عملیات ارتش اسرائیل، اغلب پخشهای زنده از قایقها در ساعات پایانی شب به وقت محلی قطع شدند.
در پی این رخداد، بزرگترین اتحادیه کارگری ایتالیا اعلام کرد جمعه ۱۱ مهر دست به اعتصاب عمومی خواهد زد.
به گزارش رسانههای ایتالیایی، تظاهراتی در چند شهر از جمله ناپل برگزار شد که در آن معترضان با شنیدن گزارشهایی از نزدیک شدن ۲۰ شناور به ناوگان دریایی صمود، حرکت قطارها در ایستگاه اصلی شهر را متوقف کردند.
در همین حال، آنتونیو تایانی، وزیر امور خارجه ایتالیا، در گفتوگو با شبکه رای خبر داد گیدئون سعار، همتای اسرائیلیاش، به او اطمینان داده که «هیچ اقدام خشونتآمیزی علیه فعالان کاروان صورت نخواهد گرفت».
تایانی گفت: «ورود [سربازان اسرائیلی] به قایقها از پیش برنامهریزی شده بود. با وزیر سعار صحبت کردیم تا هیچ خشونتی در کار نباشد و این موضوع به من تضمین داده شد.»
او افزود به سفارت ایتالیا در تلآویو و کنسولگری این کشور در اورشلیم دستور داده شده تا به اتباع ایتالیایی حاضر در کاروان که احتمالا به بندر اشدود منتقل و سپس از اسرائیل اخراج خواهند شد، کمک کنند.
این در حالی است که اسرائیل برخی از شرکتکنندگان در کاروان را به ارتباط با گروه حماس متهم کرده است اما فعالان حاضر در ناوگان میگویند هدفشان تنها رساندن کمک به غیرنظامیان محاصرهشده در غزه است.