آکادمی نوبل اعلام کرد مری برانکو، فرد رمزدل و شیمون ساکاگوچی، سه دانشمند در حوزه زیستپزشکی، بهدلیل کشفهای خود در حوزه «تحمل ایمنی محیطی» برنده جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۲۰۲۵ شدند.
ماری وارن-هرلنیوس، استاد روماتولوژی در موسسه کارولینسکای سوئد، دوشنبه ۱۴ مهر گفت: «جایزه امسال به چگونگی کنترل سیستم ایمنی بدن مربوط میشود؛ اینکه چگونه میتوانیم با همه میکروبهای ممکن مقابله کنیم و در عین حال مانع از ابتلا به بیماریهای خودایمنی شویم.»
در این فرآیند «سلولهای تی تنظیمی» نقشی کلیدی در تنظیم پاسخ ایمنی بر عهده دارند و مانع از حمله سیستم ایمنی به سلولهای خودی میشوند.
این ساز و کار تعادل میان مقابله با عوامل بیماریزا و پیشگیری از بروز بیماریهای خودایمنی را حفظ میکند.
برندگان این جایزه که از سوی مجمع نوبل در دانشگاه پزشکی موسسه کارولینسکا برگزیده میشوند، مبلغی معادل ۱۱ میلیون کرون سوئد (۱.۲ میلیون دلار) بههمراه مدال طلا از پادشاه سوئد دریافت خواهند کرد.
برانکو و رمزدل در ایالات متحده فعالیت میکنند و ساکاگوچی در ژاپن مستقر است.
در بیانیه کمیته نوبل آمده است: «کشفهای آنها پایهگذار شاخهای تازه از پژوهشهای علمی شده و مسیر توسعه درمانهای نوین، از جمله برای سرطان و بیماریهای خودایمنی، را هموار کرده است.»
میراث آلفرد نوبل
جوایز نوبل طبق وصیت آلفرد نوبل، مخترع و صنعتگر ثروتمند سوئدی، بنیانگذاری شدهاند و از سال ۱۹۰۱ تاکنون به پاس دستاوردهای برجسته در حوزههای علم، ادبیات و صلح اهدا میشوند؛ هرچند در دوران جنگهای جهانی با وقفههایی همراه بودند.
جایزه اقتصاد بعدتر به این مجموعه افزوده شد.
برندگان جوایز نوبل را کمیتههایی از متخصصان نهادهای علمی گوناگون انتخاب میکنند. محل اهدای همه جوایز استکهلم است، بهجز جایزه صلح که در اسلو اعطا میشود؛ سنتی که ریشه در دوران اتحاد سیاسی سوئد و نروژ در زمان آلفرد نوبل دارد.
از جمله برندگان پیشین جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی میتوان به الکساندر فلمینگ اشاره کرد که در سال ۱۹۴۵ بهدلیل کشف پنیسیلین موفق به دریافت این جایزه شد.
در سالهای اخیر، این جایزه به پژوهشهایی اختصاص یافته که دستاوردهای بزرگی همچون ساخت واکسنهای کووید-۱۹ را ممکن ساختهاند.
بر پایه سنت، جایزه نوبل پزشکی نخستین بخش از مجموعه جوایز نوبل است. سایر جوایز در روزهای آینده اعلام خواهند شد.
بیش از یک قرن پس از بنیانگذاری جوایز نوبل، این مراسم همچنان در فضایی آمیخته با آیین و تشریفات برگزار میشود.
آیین پایانی با حضور خانوادههای سلطنتی سوئد و نروژ برگزار میشود و با ضیافتی باشکوه در ۱۰ دسامبر، سالروز درگذشت آلفرد نوبل، خاتمه مییابد.
پیشتر در سال ۲۰۲۳، نرگس محمدی، فعال حقوق بشر ایرانی، برنده جایزه نوبل صلح شد.
او در پایگاه نیروی دریایی نورفِک در ایالت ویرجینیا بار دیگر به حملات ارتش آمریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت: «در عملیات چکش نیمهشب از زیردریایی کلاس اوهایو و موشک تاماهاک استفاده کردیم. اما این حملات باید مدتها پیش از آمدن من انجام میشد.»
ترامپ همچنین گفت که جمهوری اسلامی پیش از این حمله قرار بود «ظرف یک ماه به سلاح هستهای دست یابد. حالا هم میتواند دوباره عملیات خود را از سر بگیرد، اما امیدوارم این کار را نکند.»
این مراسم یکشنبه ۱۳ مهر، با عنوان «دویست و پنجاهمین سالگرد تاسیس نیروی دریایی آمریکا: فرمانروای دریاها، ادای احترام به ناوگان» در پایگاه نیروی دریایی نورفک در ایالت ویرجینیا برگزار شد. هزاران ملوان و نیروی نظامی در این مراسم حضور داشتند.
پیش از ترامپ، پیت هگست، وزیر جنگ ایالات متحده، بر سیاست «برقراری صلح از طریق اقتدار نظامی» تاکید کرده بود.
ترامپ هم که پس از او به صحنه آمد، بر قدرت و استقامت ارتش آمریکا، بهویژه نیروی دریایی این کشور تاکید کرد و گفت: «به محض پدیدار شدن یک رزمناو آمریکایی در افق، هر دشمن و دیکتاتوری در این سیاره میداند که انتخابی ساده پیش رو دارد: یا آمریکا را در صلح بگذارد یا در خشم و آتشی بیسابقه نابود شود.»
او ادامه داد: «امروز در این بندر ۱۵۰ هزار تُن قدرت نابِ دریایی آمریکا لنگر انداخته است ــ و این نشان میدهد چرا هیچکس نباید هرگز فکر درگیر شدن با ایالات متحده را در سر بپروراند.»
حملات آمریکا به قاچاقچیان مواد مخدر
ترامپ در بخش دیگری از صحبتهایش به تازهترین تحولات نظامی در سواحل ونزوئلا اشاره و تایید کرد که نیروهای نظامی آمریکا شنبه شب یک کشتی دیگر را که «ظاهرا حامل مواد مخدر غیرقانونی» بود در سواحل ونزوئلا هدف قرار دادند.
او افزود که ایالات متحده از این پس قاچاق مواد مخدر در خشکی را هم زیر نظر خواهد گرفت.
صلح از طریق اقتدار نظامی
پیت هگست نیز در حضور هزاران ملوان و اعضای ارتش تاکید کرد که «برقراری صلح از طریق اقتدار» اولویت وزارت جنگ است و رییسجمهوری آمریکا به عنوان فرمانده کل قوا تضمین میکند که جنگاوران همه آنچه را برای بازدارندگی دشمنان نیاز دارند، در اختیار داشته باشند.
او ادامه داد: «رییسجمهوری ماموریت ما را روشن کرده است: اول آمریکا و صلح از طریق اقتدار. در وزارت جنگ، بیش از هر چیز به برقراری صلح از طریق اقتدار نظامی پایبندیم و این هدف برای نیروی دریایی به معنای ملوانهای بیشتر، زیردریاییهای بیشتر، کشتیهای بیشتر و مهمات بیشتر است.»
هگست که در سخنرانی جنجالی اخیرش در حضور فرماندهان ارشد ارتش آمریکا از رویکرد «تنوع، برابری و دربرگیری» انتقاد کرده بود، در این مراسم نیز بر همان موضع تاکید کرد و گفت: «نقطه قوت نیروهای نظامی آمریکا «تنوع» نیست، بلکه تمرکز بر اهداف واحد است.»
در بیانیهای که پیش از شروع مراسم از سوی برگزارکنندگان منتشر شد، هدف این رویداد «گرامیداشت افتخارات بیمانند نیروی دریایی ایالات متحده، به نمایش گذاشتن ناوگان پیشرفته آن و الهام بخشیدن به نسل بعدی جنگاورانی» عنوان شد که رویای گسترش اقتدار آمریکا در همه اقیانوسها را دنبال میکنند.
از آنجا که دولت فدرال ایالات متحده از چهارشنبه تعطیل شده است، گمانهزنیهایی مبنی بر لغو این مراسم مطرح بود. اما پستی که ترامپ جمعهشب در شبکه اجتماعی خودش تروثسوشال نوشت، به شبههها پایان داد.
او نوشت: «باور دارم که این برنامه باید برگزار شود!»
تعطیلی دولت فدرال هزاران کارمند را به مرخصی اجباری فرستاده است، و نظامیان ناچارند بدون دریافت حقوق به کار ادامه دهند.
مرتس یکشنبه ۱۳ مهر گفت ورود پیاپی پهپادها به حریم هوایی اروپا حتی در مقایسه با دوران جنگ سرد بیسابقه است.
او افزود: «فرض ما این است که روسیه پشت بیشتر این پروازهای پهپادی قرار دارد.»
صدراعظم آلمان در عین حال تاکید کرد تاکنون هیچ یک از پهپادهای مشاهدهشده مسلح نبودهاند و همه آنها صرفا ماموریتهای شناسایی داشتهاند.
در روزهای اخیر، پرواز پهپادهای ناشناس در آسمان برخی کشورهای اروپایی، از جمله آلمان و دانمارک، به نگرانیهای امنیتی در خصوص آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی در اروپا دامن زده است.
هشدار وزیر دفاع آلمان: نباید در دام پوتین افتاد
بوریس پیستوريوس، وزیر دفاع آلمان، ۱۳ مهر در مصاحبه با روزنامه هاندلسبلات تاکید کرد کشورش باید دفاع ضد پهپادی خود را بهبود بخشد.
او در عین حال هشدار داد پاسخ شتابزده به ورود پهپادهای روسیه به حریم هوایی آلمان، میتواند این کشور را به «دام» ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، برای «تشدید تنشها» بیندازد.
وزیر دفاع آلمان گفت: «اگر ما یک هواپیما را هدف قرار میدادیم، او ادعا میکرد که نقض حریم هوایی تنها خطای خلبان بوده و ما یک جوان بیگناه را سرنگون کردهایم.»
پیستوريوس با اشاره به سوابق اطلاعاتی رییسجمهوری روسیه افزود: «پوتین آلمان را بسیار بسیار خوب میشناسد.»
پوتین در دهه ۱۹۸۰ بهعنوان مامور سازمان کگب، دستگاه اطلاعاتی و امنیتی اتحاد جماهیر شوروی، در آلمان شرقی فعالیت میکرد.
هنوز گروه یا کشوری مسئولیت پرواز پهپادهای ناشناس در اروپا را بهطور رسمی برعهده نگرفته است، اما مقامات آلمانی روسیه را مسئول این رویدادها دانستهاند.
۹ مهر اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اروپا، گفت: «روسیه در پی آزمودن ماست و میخواهد با ایجاد تفرقه و نگرانی، جوامع اروپایی را دچار تنش کند.»
لزوم نقشآفرینی دولت در شرکتهای دفاعی
وزیر دفاع آلمان در ادامه سخنانش تاکید کرد این کشور باید تمامی تهدیدهای احتمالی، و نه صرفا فعالیتهای پهپادی، را مورد بررسی قرار دهد تا بتواند ارتباط میان رویدادهایی را که در نگاه نخست بیارتباط به نظر میرسند، شناسایی کند.
پیستوريوس گفت: «فرض کنید بهطور همزمان چند آتشسوزی جنگلی یا قطع برق در مناطق مختلف رخ دهد. تمام دادههای مرتبط برای ارزیابی وضعیت امنیتی آلمان باید در یک نقطه متمرکز شوند. آلمان باید مانند فرانسه، نقش فعالتری برای دولت در مدیریت شرکتهای دفاعی کلیدی در نظر بگیرد.»
وزیر دفاع آلمان ادامه داد: «شرکتهایی که فناوریهای راهبردی در اختیار دارند، باید حفظ شوند. ما به سهام دولتی نیاز داریم، و من به این باور دارم؛ همچنین برای آنکه اطمینان یابیم دانش فنی و فرصتهای شغلی در آلمان باقی بمانند.»
او یکشنبه ۱۳ مهر در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت: «ما تمام مجوزهای لازم را در اختیار داریم. این گروهها بهعنوان سازمانهای تروریستی خارجی شناخته شدهاند.»
هگست خطاب به قاچاقچیان مواد مخدر هشدار داد: «اگر در نیمکره ما هستید، اگر در کارائیب هستید، اگر در شمال ونزوئلا هستید و میخواهید مواد مخدر را به آمریکا قاچاق کنید، شما هدفی مشروع برای نیروهای مسلح ایالات متحده محسوب میشوید.»
در هفتههای اخیر، ارتش آمریکا عملیات خود را برای مقابله با شبکههای قاچاق مواد مخدر در دریای کارائیب، بهویژه در نزدیکی ونزوئلا، شدت بخشیده است.
۱۱ مهر پنتاگون خبر داد نیروهای آمریکایی در حملهای موشکی یک قایق حامل «مقادیر زیادی مواد مخدر» را در آبهای بینالمللی در نزدیکی سواحل ونزوئلا هدف قرار دادند که به کشته شدن چهار نفر انجامید.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این رویداد دستکم چهارمین مورد از حملات مشابه در دریای کارائیب به شمار میرود.
این رسانه افزود هگست و دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکنون هیچ مدرکی برای اثبات اظهارات خود درباره حمل مواد مخدر توسط این شناورها ارائه نکردهاند.
دفاع ترامپ از عملیات نظامی در دریای کارائیب
ترامپ ۱۳ مهر در مصاحبه با خبرنگاران در کاخ سفید گفت استقرار نیروهای آمریکایی در دریای کارائیب موجب توقف قاچاق مواد مخدر از آمریکای جنوبی شده است.
او اضافه کرد: «هیچ مواد مخدری وارد آبها نمیشود و ما بهزودی درباره مرحله دوم این عملیات تصمیم خواهیم گرفت.»
ترامپ هفته گذشته در گزارشی به کنگره اعلام کرد ایالات متحده وارد «درگیری مسلحانه غیربینالمللی» با کارتلهای مواد مخدر شده است، اما توضیحی درباره مبانی حقوقی این تصمیم ارائه نداد.
اصطلاح «درگیری مسلحانه غیربینالمللی» به نبردی گفته میشود که میان یک دولت و گروههای مسلح غیردولتی در داخل مرزهای کشور روی میدهد.
بدین ترتیب، ترامپ با بهکارگیری این اصطلاح حقوقی، کارتلهای مواد مخدر را دشمنان مسلحی تلقی کرده که میتوان با اقدام نظامی به مقابله با آنها پرداخت.
به گزارش رویترز، منتقدان میگویند حملات اخیر به قایقها در دریای کارائیب تلاشی از سوی ترامپ برای سنجش حدود اختیارات ریاستجمهوری او است.
کارشناسان حقوقی نیز این پرسش را مطرح کردهاند که چرا این حملات از سوی ارتش آمریکا انجام میشود، نه گارد ساحلی که نهاد اصلی اجرای قوانین دریایی به شمار میآید.
