مرکز پژوهشهای مجلس: رشد اقتصادی ششماهه نخست ۱۴۰۴ منفی شد
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با اشاره به عقب ماندن از اهداف برنامههای اقتصادی کلان تعیینشده برای ایران اعلام کرد برآورد رشد ششماهه نخست سال ۱۴۰۴ منفی ۰.۳ درصد است.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی با اشاره به عقب ماندن از اهداف برنامههای اقتصادی کلان تعیینشده برای ایران اعلام کرد برآورد رشد ششماهه نخست سال ۱۴۰۴ منفی ۰.۳ درصد است.
رسانهها در ایران دوشنبه ۲۱ مهر با اشاره به نتایج تازهترین گزارش مرکز پژوهشهای مجلس از عملکرد فصل نخست قانون برنامه پنجساله هفتم توسعه گزارش دادند فاصلهای چشمگیر میان اهداف تعیینشده و واقعیتهای اقتصادی کشور وجود دارد.
این نهاد هشدار داد رشد اقتصادی محققشده در سال ۱۴۰۳ تنها ۳.۱ درصد بوده و برآورد رشد نیمه نخست سال جاری نیز منفی است.
به گفته مرکز پژوهشهای مجلس، رشد حدود سه درصدی سال گذشته ناشی از «جهش موقت در بخش نفت» بود و درباره تداوم آن با توجه به «ناترازیها، تحریمها و شرایط داخلی و خارجی» تردید وجود دارد.
بر اساس اهداف برنامه، رشد اقتصادی باید هشت درصد و سهم بهرهوری از این رشد ۳۵ درصد (۲.۸ واحد درصد) باشد، اما رشد بهرهوری در سال گذشته تنها ۱.۹ درصد برآورد شده است.
بانک جهانی اخیرا با انتشار گزارشی پیشبینی کرد رشد اقتصادی ایران در سال جاری میلادی ۱.۷ درصد کوچکتر شود و سال آینده نیز ۲.۸ درصد دیگر افت کند.
بانک جهانی علت این پیشبینی را کاهش همزمان صادرات نفت و فعالیتهای غیرنفتی در نتیجه تشدید تحریمها، از جمله بازگشت تحریمهای سازمان ملل و پیامدهای جنگ ۱۲ روزه، اعلام کرد.
تنها حدود ۳۰ درصد از اهداف اشتغالزایی محقق شد
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارش جدید خود نوشت هدف اشتغالزایی یک میلیون نفر تعیین شده بود، اما بر اساس آمار رسمی، تنها ۲۹۸ هزار شغل ایجاد شده است.
بر اساس این گزارش، رشد اقتصادی سال ۱۴۰۳ بیشتر تحت تاثیر افزایش شش درصدی بخش نفت و افزایش صادرات نفتی بود و بخشهای غیرنفتی همچنان از رکود رنج میبرند.
این نهاد تاکید کرد رشد فعلی سال گذشته حاصل «استفاده از ظرفیتهای خالی تولید» است و نمیتوان آن را پایدار دانست.
از منظر سرمایهگذاری نیز وضعیت نگرانکننده است؛ رشد موجودی سرمایه کمتر از ۱.۵ درصد گزارش شده و برنامه تامین مالی برای رشد هشت درصدی به «۸۰۰۰ همت» (معادل هشت میلیون میلیارد تومان) منابع نیاز دارد.
این در حالی است که حداکثر پنج میلیون و ۳۰۰ هزار میلیارد تومان از ظرفیتهای موجود قابل تحقق است. به عبارتی، اقتصاد با کسری دو میلیون و ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی مواجه است.
مرکز پژوهشها در بخش دیگری از گزارش خود نوشت بسیاری از الزامات کلان در اختیار دولت، از جمله ثبات اقتصاد، کاهش مداخلات قیمتی و تامین انرژی پایدار برای تولید، بهطور کامل اجرا نشدهاند.
به گفته این نهاد، ۸۶ درصد اهداف فصل نخست تنها در حد تحقق جزئی بوده و ۱۴ درصد دیگر کاملا محقق نشدهاند.
روزنامه صمت ۳۱ شهریور در گزارشی به وضعیت بغرنج اقتصاد ایران پرداخت و نوشت «تمام موتورهای رشد اقتصادی» در کشور از کار افتادهاند.
در هفتههای اخیر، تورم افسارگسیخته، فشار بر صنایع و رشد نرخ ارزهای خارجی بر نگرانیها از وخامت اوضاع اقتصادی ایران افزوده است.
این سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشهای سمیرا قرائی افزود همانگونه که رییسجمهوری ترامپ اعلام کرده، آمریکا برای گفتوگویی معنادار و همکاری کامل در ازای تعلیق برنامه هستهای ایران آماده است.
او درباره چارچوب مذاکرات احتمالی تهران و واشینگتن افزود: «رییسجمهوری بارها تاکید کرده که ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد. این موضع ثابت و غیرقابل تغییر ایالات متحده است.»
وزارت امور خارجه آمریکا در حالی از آمادگی مشروط واشینگتن برای مذاکره مستقیم با تهران خبر داده که پیش از این مقامهای جمهوری اسلامی گفته بودند که کاخ سفید به پیامهای متعدد آنها برای مذاکره هیچ پاسخی نداده است.
با این همه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا پنجشنبه ۱۷ مهر اعلام کرد که مقامهای جمهوری اسلامی با دولت او تماس گرفتهاند و تمایل خود را برای «پیگیری صلح» و حمایت قوی از توافقی که برای پایان دادن به جنگ غزه حاصل شده، ابراز کردهاند.
او در نشست کابینه در کاخ سفید گفت امیدوار است حل بنبست در برنامه هستهای ایران بتواند زمینه بازسازی کشور را پس از حملات آمریکا و اسرائیل در ماه ژوئن فراهم کند، اما تاکید کرد ایران «نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.»
ترامپ گفت: «فکر میکنم حمله به ایران بسیار مهم بود، چون اگر آن حمله انجام نمیشد، ایران احتمالاً تا حالا چند سلاح هستهای داشت. در آن صورت، حتی اگر توافقی امضا میکردیم، سایهای تاریک بر آن میافتاد و معنا و اثرش را از دست میداد.»
آمریکا اول تیر ماه امسال سه مرکز اصلی هستهای ایران را هدف قرار داد؛ حملاتی که اوج کارزار نظامی غافلگیرکننده اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بود و به گفته ناظران، شدیدترین ضربه به زیرساختهای نظامی ایران در دهههای اخیر محسوب میشود. ترامپ دو روز بعد دستور آتشبس صادر کرد.
او پنجشنبه گفت: «ایران حالا متفاوت است. مقامهایش به ما اطلاع دادهاند که میخواهند روی صلح کار کنند و اعلام کردهاند بهطور کامل از این توافق حمایت میکنند. آنها فکر میکنند این توافق عالی است. ما از این موضع قدردانی میکنیم و با ایران همکاری خواهیم کرد.»
ترامپ ادامه داد: «ما تحریمهای بزرگی علیه ایران وضع کردهایم، اما دلمان میخواهد آنها بتوانند کشورشان را بازسازی کنند؛ فقط نمیتوانند سلاح هستهای داشته باشند.»
ترامپ در حالی این سخنان را مطرح کرد که وزارت خزانهداری آمریکا همزمان تحریمهای گسترده بیشتری علیه جمهوری اسلامی وضع کرد.
رییسجمهوری آمریکا در عین حال یکشنبه ۱۳ مهر هشدار داد اگر جمهوری اسلامی برای از سر گرفتن برنامه هستهای خود تلاش کند، آمریکا «دوباره با آن برخورد خواهد کرد.»
توپ در زمین ایران است
سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا یکشنبه ۲۰ مهر به ایراناینترنشنال گفت: «همانطور که رییسجمهوری ترامپ بارها، از جمله در مجمع عمومی سازمان ملل، اعلام کرد با آنکه حکومت ایران همواره از مذاکره سر باز زده، ایالات متحده درِ گفتوگوی جدی و مستقیم را باز نگه داشته است.»
او افزود: «همانطور که رییسجمهوری آمریکا گفته اگر ایرانیها بخواهند مذاکره کنند، توپ در زمین آنهاست. آنها هستند که از این گفتوگو سود خواهند برد.»
این سخنگوی وزارت امور خارجه توضیح بیشتری در این زمینه نداد و گفت: «فراتر از این، به سود منافع ملی ما نیست که جزئیات این مسائل را بهصورت علنی مطرح کنیم.»
با این حال این سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا تاکید کرد که حکومت ایران، بزرگترین حامی دولتی تروریسم در جهان است و همچنان به تهدید و رفتارهای خصمانه ادامه میدهد.
پیشتر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سهشنبه ۱۵ مهر گفته بود که هیچ راهحلی جز رسیدن به یک «راهحل مذاکرهشده» بین حکومت ایران و ایالات متحده وجود ندارد.
او در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به مذاکرات بر سر برنامه هستهای تهران در خرداد سال جاری نوشت که جمهوری اسلامی و آمریکا به «یک توافق هستهای جدید و تاریخی» نزدیک شده بودند.
عراقچی ادعا کرد که هیچ «اطلاعاتی» وجود نداشت که جمهوری اسلامی «در مدت یک ماه» در حال ساخت سلاح هستهای باشد، اگر اسرائیل سرانجام موفق نشده بود آمریکا را به «حمله به مردم ایران» فریب دهد.
او حملات اسرائیل و آمریکا در جریان جنگ ۱۲ روزه را «شکستخورده» توصیف کرد و نوشت: «اسرائیل اکنون تلاش میکند تهدیدی خیالی از قدرت دفاعی ایران ترسیم کند. آمریکاییها دیگر از جنگیدن در جنگهای بیپایان اسرائیل به ستوه آمدهاند.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی تاکید کرد که اراده تهران هرگز متزلزل نخواهد شد و پافشاری بر اشتباه محاسباتی هیچ مشکلی را حل نمیکند.
تاکید عراقچی بر لزوم مذاکره در شرایطی مطرح شد که اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه ۱۴ مهر با انتقاد مجدد از اقدام تروئیکای اروپایی در فعالسازی مکانیسم ماشه و بازگشت تحریمهای سازمان ملل اعلام کرد حکومت ایران «فعلا» برنامهای برای مذاکره درباره برنامه هستهای خود ندارد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان در ششم شهریور روند ۳۰ روزه بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران را آغاز کردند که این روند پس از طی مراحلی از جمله تلاش متحدان جمهوری اسلامی برای تصویب قطعنامه و تعویق در بازگشت تحریمها، به اعمال دوباره تحریمها علیه حکومت ایران انجامید.
