دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، چهارشنبه تایید کرد که به سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) مجوز داده در ونزوئلا عملیات مخفیانه انجام دهد. اظهاراتی که با واکنش دولت ونزوئلا مواجه شد.
ترامپ در پاسخ به پرسش خبرنگار شبکه سیبیاس نیوز درباره علت این تصمیم گفت دو دلیل اصلی وجود دارد: «آنها زندانهای خود را به ایالات متحده خالی کردهاند» و «هزاران زندانی و بیمار روانی را به آمریکا فرستادهاند.»
او پیشتر نیز بارها ادعا کرده بود که برخی کشورها عمداً زندانیان و افراد بستری در مراکز روانی خود را آزاد کرده و به سوی مرز جنوبی آمریکا میفرستند.
رییسجمهوری آمریکا همچنین به «ورود مواد مخدر از ونزوئلا» اشاره کرد و گفت: «بخش زیادی از مواد مخدر ونزوئلا از دریا وارد میشود.»
ترامپ در ادامه گفتوگوی خود با خبرنگاران در کاخ سفید اعلام کرد: «ما قصد داریم آنها را در خشکی نیز متوقف کنیم.»
در پی این اظهارات، دولت ونزوئلا با انتشار بیانیهای اعلام کرد که ترامپ با صدور مجوز عملیات علیه «صلح و ثبات ونزوئلا»، حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل را نقض کرده است.
کاراکاس همچنین تأکید کرد که نمایندگی دائم ونزوئلا در سازمان ملل شکایتی رسمی به شورای امنیت و دبیرکل این سازمان ارائه خواهد داد.
در همین حال، روزنامه نیویورکتایمز به نقل از مقامهای مطلع آمریکایی گزارش داد که دستور محرمانه ترامپ بخشی از راهبرد دولت او برای سرنگونی نیکلاس مادورو، رئیسجمهوری ونزوئلا، محسوب میشود.
بر اساس این گزارش، دولت ترامپ ۵۰ میلیون دلار پاداش برای اطلاعات منجر به دستگیری و محکومیت مادورو به اتهام قاچاق مواد مخدر تعیین کرده است.
رییسجمهوری آمریکا در بخش دیگری از سخنانش گفت که ونزوئلا به «مرکز قاچاق فنتانیل» تبدیل شده است؛ ادعایی که به نوشته رویترز در تضاد با سوابق نهادهای دولتی آمریکاست که مکزیک را منبع اصلی این ماده میدانند.
ترامپ در پاسخ به سوالی درباره اینکه چرا گارد ساحلی ایالات متحده برای مقابله با قاچاق دریایی به کار گرفته نمیشود، گفت این رویکرد بشدت «سیاسیکارانه» است و کارایی نداشته است.
او همچنین از پاسخ به سوالی درباره اینکه آیا سازمان سیا اختیار ترور مادورو را دارد، خودداری کرد و تنها گفت: «فکر میکنم ونزوئلا تحت فشار قرار گرفته است.»
در هفتههای اخیر، ارتش ایالات متحده با دستور ترامپ نیروهای گستردهای را در دریای کارائیب مستقر کرده و تاکنون دستکم پنج حمله به شناورهایی انجام داده که بهگفته کاخ سفید، درگیر قاچاق مواد مخدر بودهاند، بیآنکه شواهدی ارائه کند.
پنتاگون نیز بهتازگی به کنگره اطلاع داده که ترامپ ایالات متحده را وارد «درگیری مسلحانه غیربینالمللی» با کارتلهای مواد مخدر کرده است.
در واکنش به این تحولات، شماری از قانونگذاران آمریکایی، از جمله برخی جمهوریخواهان، از نبود شفافیت در اقدامات دولت ترامپ ابراز نگرانی کردهاند.
جین شاهین، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنا، چهارشنبه هشدار داد: «مردم آمریکا حق دارند بدانند آیا دولت آنها را بهسوی جنگی جدید سوق میدهد، جان سربازان را به خطر میاندازد یا عملیات تغییر رژیم در پیش گرفته است.»
همزمان، ناظران بینالمللی میگویند سخنان ترامپ، بهویژه درباره نقش سازمان سیا، میتواند موجب افزایش تنشها میان واشینگتن و کشورهای آمریکای لاتین شود.
ترامپ اظهار داشت: «امروز حماس هیچ حمایتی ندارد. قبلاً ایران از حماس پشتیبانی میکرد، اما حالا میگوید “هیس، ما را وارد نکنید”.» او با اشاره به حملات آمریکا علیه تاسیسات هستهای ایران افزود: «آخرین باری که آنها درگیر شدند، نتیجه خوبی نگرفتند.»
رئیسجمهوری آمریکا تاکید کرد که برای خلع سلاح حماس نیازی به حضور ارتش آمریکا در میدان نیست و گفت اقدام نظامی آمریکا و اسرائیل برای از بین بردن توان هستهای جمهوری اسلامی، زمینهساز توافق صلح غزه شد. به گفته او، «اگر ما توان هستهای ایران را از بین نمیبردیم، این توافق هرگز شکل نمیگرفت. کشورهای عربی آن زمان از ایران میترسیدند، اما حالا دیگر ایران قدرتی ندارد؛ بهخاطر کاری که ما و اسرائیل انجام دادیم.»
ترامپ همچنین در پاسخ به گزارشهایی درباره تلاش جمهوری اسلامی برای پیشبرد برنامه هستهای خود هشدار داد که اگر تهران در پی ساخت سلاح هستهای باشد، «سایتهای مربوطه هدف حمله قرار گرفته و نابود خواهند شد». او گفت: «آخرین چیزی که ایران میخواهد، ساخت سلاح هستهای است. اگر حتی نزدیک به آن شوند، آن سایتها نابود میشوند.»
او با اشاره به حملات هوایی آمریکا گفت: «بمبافکنهای بی-۲ ما صدها هزار پوند بمب حمل میکردند و هر کدام دقیقاً به هدف خوردند. آنها شبانه و در تاریکی وارد حریم هوایی ایران شدند، کاملاً رادارگریز بودند و هیچکس متوجهشان نشد.»
افزایش ۵۰ درصدی پروندههای جاسوسی مرتبط با ایران در دوره ترامپ
در همین نشست، کاش پتل، مدیرکل افبیآی، اعلام کرد در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، رسیدگی به پروندههای جاسوسی مرتبط با جمهوری اسلامی ایران ۵۰ درصد افزایش یافته است.
او گفت: «ما فعالیتهای جاسوسی علیه سه قدرت اصلی — چین، روسیه و ایران — را هدف قرار دادهایم. در مورد چین میزان دستگیریهای مرتبط با جاسوسی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و در پروندههای مربوط به ایران نیز رشد مشابهی ثبت شده است.»
پتل افزود که در پروندههای مرتبط با روسیه این افزایش حدود ۳۳ درصد بوده و تاکید کرد از ابتدای سال جاری میلادی تاکنون ۱۲۵ مورد بازداشت مرتبط با فعالیتهای تروریستی انجام شده است، در حالیکه در مدت مشابه سال گذشته این رقم ۱۰۰ مورد بود.
او چهارشنبه ۲۳ مهر، در پاسخ به پرسشی درباره دو برابر شدن تلاشها در این زمینه گفت: «اتحادیه اروپا و ناتو نقشهای متفاوتی دارند؛ ناتو تواناییهای نظامی را فراهم میکند، در حالی که اتحادیه اروپا قدرت نرم بازار داخلی را در اختیار دارد و اطمینان میدهد منابع مالی لازم تامین شود.»
روسیه در حمله به اوکراین به شکلی کم سابقه از پهپاد برای حملات خود استفاده کرد؛ پهپادهای ارزانقیمتی که از سوی جمهوری اسلامی تولید شده بودند.
آندره استور، فرمانده نیروی هوافضای سلطنتی هلند، اعتقاد دارد جنگ اوکراین اهمیت پهپادهای دوربرد و ارزان را نشان داد و مشخص کرد که غرب هنوز در این حوزه به جایگاه مطلوب نرسیده است.
پس از آنکه مرداد ۱۴۰۲، آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا ساخت یک کارخانه پهپاد سازی از سوی جمهوری اسلامی در روسیه را تایید کرد، روزنامه واشینگتنپست به مدارکی دست یافت که نشان داد روسیه در حال پیشرفت مداوم به سمت تولید انبوه پهپاد «شاهد-۱۳۶» جمهوری اسلامی است و قصد دارد تولید آن را تا ۶ هزار فروند برساند.
شبکه سیانان نیز در دی ۱۴۰۳ گزارش داد تولید پهپادهای طراحی شده ایرانی در یک کارخانه در منطقه ویژه اقتصادی آلابوگا، واقع در تاتارستان روسیه، بهطور چشمگیری افزایش یافته است. این کارخانه با استفاده از قطعات چینی و نیروی کار کمتخصص شامل نوجوانان روسی و زنان آفریقایی، عملیات خود را گسترش داد.
استفاده از پهپادهایی از این دست، صرفهجویی و بازدهی قابل توجهی برای روسیه، نسبت به استفاده از تسلیحات دیگر برای حملات داشت.
از شهریور تاکنون، روسیه بارها به حریم هوایی کشورهای عضو ناتو در شرق اروپا و در اطراف اوکراین تجاوز کرده است. نیمه شهریور، بیش از ۲۰ پهپاد روسیه وارد حریم هوایی لهستان شدند. ۱۱ مهر نیز، فرودگاه مونیخ آلمان بهدلیل مشاهده چند پهپاد تعطیل شد.
اسفند ۱۴۰۳، اورسولا فون در لاین، رییس کمیسیون اتحادیه اروپا، که پیشتر در نشست لندن از ضرورت «مسلح کردن دوباره اروپا» سخن گفته بود، از یک طرح ۸۰۰ میلیارد یورویی برای بودجه دفاعی این اتحادیه خبر داد.
ارزان بودن تولید پهپادهای شاهد جمهوری اسلامی، آمریکا و متحدانش را بهفکر تولید پهپادهای مشابه کم هزینه انداخته است. ۲۹ مرداد نیروی هوایی آمریکا از شرکتهای دفاعی خواست تا دستکم ۱۶ نمونه بازمهندسیشده از پهپاد انتحاری ایرانی شاهد-۱۳۶ تولید کنند.
بر اساس گزارشی که والاستریت ژورنال سوم مهر، از تلاش آمریکا و متحدانش برای تولید پهپادهایی مشابه پهپاد شاهد منتشر کرد، شرکتهایی در ایالات متحده، چین، فرانسه، بریتانیا و دیگر کشورها در حال کار بر روی توسعه پهپادهایی «با تقلید از شاهد» هستند.
