استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادههای ویژه ترامپ در مذاکرات خاورمیانه، در مصاحبهای مشترک با سیبیاس نیوز گفتند پس از حمله اسرائیل به قطر احساس کردند به آنها خیانت شده است.
ویتکاف گفت حمله اسرائیل به اعضای حماس در قطر مذاکرات مربوط غزه را متوقف کرد، حماس به زیرزمین رفت و دسترسی به آنها بسیار، بسیار دشوار شد و آمریکا اعتماد قطریها را از دست داد.
ویتکاف گفت پس از حمله اسرائیل به قطر، بسیار روشن شد که نقش میانجیگر قطر برای مذاکرات حیاتی است.
کوشنر نیز درباره حس ترامپ درباره حمله اسرائیل به قطر گفت ترامپ احساس میکرد اسرائیلیها کمی از کنترل خارج شدهاند و وقت آن رسیده است تا واشینگتن بسیار قاطع باشد و مانع از کارهایی شود که به منافع بلندمدت دو کشور آسیب میزند.
به گفته یکی از منابع آگاه، دیدار ترامپ و زلنسکی «آسان نبود»، کسی فریاد نزد، اما ترامپ جدی بود. به گفته یک منبع آگاه دیگر، این دیدار «بد» بود.
طبق این گزارش، زلنسکی به شدت روی دریافت موشکهای تاماهاوک اصرار داشت، اما ترامپ مقاومت کرد و هیچ انعطافپذیری از خود نشان نداد.
به گفته این منابع آگاه، ترامپ بر اولویت دادن به دیپلماسی در ارتباط با روسیه تاکید کرد و بر این باور بود که تحویل موشکهای تاماهاوک به اوکراین ممکن است به روند دیپلماتیک آسیب بزند.
این گزارش افزود زلنسکی بلافاصله پس از دیدار با ترامپ با رهبران اروپایی کنفرانسی تلفنی داشت و برخی از این رهبران درباره تغییر ظاهری نظر ترامپ سردرگم شده بودند.
ترامپ، پیشتر هشدار داده بود که اگر جنگ در اوکراین ادامه یابد، ممکن است کییف را به موشکهای دوربرد تاماهاوک مجهز کند. او گفته بود پیش از ارسال این تسلیحات باید مطمئن شود که دولت اوکراین چگونه از آنها استفاده خواهد کرد، چراکه نمیخواهد باعث تشدید جنگ شود.
به گفته ترامپ، «بهنوعی تصمیم خود را گرفتهام»، اما تاکید کرد قصد ندارد جنگ بیش از این گسترش یابد.
ساعاتی بعد، زلنسکی، در گفتوگویی با شبکه انبیسینیوز پس از دیدار خود با ترامپ در کاخ سفید گفت که در این دیدار، دو طرف درباره درخواست اوکراین برای دریافت موشکهای دوربرد تاماهاوک بهمنظور تقویت توان دفاعی این کشور در جنگ با روسیه گفتوگو کردند. زلنسکی افزود: «ترامپ نه نگفت، اما بله هم نگفت.»
زلنسکی از آمریکا خواسته بود این موشکها را به کشورهای اروپایی بفروشد تا از این مسیر به اوکراین برسد. در مقابل، ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، در واکنش گفته بود که ارسال تاماهاوکها از سوی آمریکا، روابط مسکو و واشینگتن را نابود خواهد کرد.
پوتین در نشست والدای در سوچی هشدار داده بود چنین اقدامی تنش را افزایش میدهد، هرچند تاکید داشت که موازنه جنگ تغییر نخواهد کرد.
پوتین موشکهای تاماهاوک را تسلیحاتی خطرناک و تهدیدی جدی خوانده و گفته بود استفاده از آنها بدون دخالت مستقیم نظامیان آمریکایی ممکن نیست. او افزود که روسیه میتواند این موشکها را رهگیری و سامانههای پدافندیاش را تقویت کند.
دیمیتری مدودف، رییسجمهوری پیشین روسیه، نیز هشدار داده بود تحویل این موشکها میتواند به پایانی بد حتی برای خود ترامپ منجر شود. الکساندر لوکاشنکو، رییسجمهوری بلاروس، هم گفته بود این موضوع میتواند جنگ را به سمت درگیری هستهای سوق دهد.
موشکهای تاماهاوک با بردی نزدیک به ۱۶۰۰ کیلومتر و قابلیت پرواز در ارتفاع پایین، ابزار مؤثری برای حمله به اهداف راهبردی مانند پالایشگاهها، پایگاههای نظامی و مراکز فرماندهی در عمق خاک روسیه تلقی میشوند.
این موشکها نخستین بار در عملیات طوفان صحرا در سال ۱۹۹۱ به کار رفتند و برد بیشتری نسبت به سامانههای «اتکمز» دارند که سال گذشته به اوکراین تحویل داده شد.
به گفته امیل کستهلمی، تحلیلگر فنلاندی، در صورت تحویل تاماهاوکها، اوکراین میتواند به پایگاههای حساس مانند نووراسییسک و اولنیا حمله کند. با این حال، کارشناسان آمریکایی میگویند اثرگذاری این سلاحها تنها در صورت تحویل گسترده و برنامهریزی دقیق ممکن است.
مارک کنسیان از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی میگوید آمریکا حدود ۴۰۰۰ موشک تاماهاوک در انبار دارد که بخشی از آنها قابل استفاده برای اوکراین است. به گفته او، فشار بر زیرساختهای انرژی روسیه، نه میدان جنگ، میتواند این کشور را به مذاکره بکشاند.
در این بیانیه که جمعه ۲۵ مهر در سایت اتحادیه اروپا منتشر شد، آمده است که کشورهای آلبانی، بوسنیو هرزگوین، ایسلند، مولداوی، مونتهنگرو، مقدونیه شمالی، نروژ، صربستان و اوکراین با تحریمهای اتحادیه اروپا علیه جمهوری اسلامی هماهنگ شدند.
اتحادیه اروپا اشاره کرد که در پی بازگشت تمامی تحریمها علیه جمهوری اسلامی و محدودیتهای مرتبط با برنامه هستهای تهران از سوی سازمان ملل متحد در ششم مهر، شورای اتحادیه اروپا تحریمها علیه جمهوری اسلامی را که بر اساس برجام، تعلیق شده و یا پایان یافته بودند، دوباره اعمال کرد.
بر اساس این بیانیه، شورای اتحادیه اروپا بهطور مشخص تصمیم گرفت که اقدامات محدودکننده را در زمینه واردات نفت خام، گاز طبیعی، محصولات پتروشیمی و نفت، و همچنین در فروش و تأمین تجهیزات کلیدی مورد استفاده در بخش انرژی، طلا، برخی فلزات و الماس، برخی تجهیزات دریایی و برخی نرمافزارها اعمال کند.
این بیانیه در شرایطی منتشر شد که عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، جمعه گفت: «قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل فردا ۲۶ مهر منقضی میشود، و بدینوسیله تمامی محدودیتهای پیشین شورای امنیت علیه ایران پایان مییابد و ایران از دستور کار این شورا خارج میشود.»
بیانیه اتحادیه اروپا حاکی از آن است که این نه کشور غیر عضو اطمینان خاطر خواهند داد که سیاستهای ملیشان با این تصمیم مطابقت داشته باشد.
بریتانیا، فرانسه و آلمان ششم شهریور، روند ۳۰ روزه بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را آغاز کردند که این روند پس از طی مراحلی از جمله تلاش متحدان جمهوری اسلامی برای تصویب قطعنامه و تعویق در بازگشت تحریمها، به اعمال دوباره تحریمها علیه حکومت ایران انجامید.
در این ارتباط، با پایان مهلت پیشبینیشده در قطعنامه شورای امنیت، از ششم مهر همه تحریمهای پیشین این نهاد علیه تهران دوباره برقرار شدند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا و فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، ۱۸ مهر در بیانیهای مشترک بار دیگر تاکید کردند فعالسازی مکانیسم ماشه «اقدامی درست» است و از همه کشورها خواستند به این تحریمها پایبند باشند.
در روزهای گذشته آمریکا، شماری از کشورهای اروپایی و ترکیه در چارچوب این مکانیسم، تحریمهایی را علیه دهها فرد و نهاد ایرانی اعمال کردند.
جمهوری اسلامی از زمان فعالسازی مکانیسم ماشه، مشروعیت تحریمها را رد کرده است.
ترامپ گفت که تعرفه ۱۰۰ درصدی پیشنهادی او بر کالاهای چینی پایدار نخواهد بود، اما پکن را مسئول بنبست اخیر در مذاکرات تجاری دانست که با تشدید کنترل بر صادرات فلزات نادر از سوی مقامات چینی آغاز شده بود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، وقتی از او پرسیده شد که آیا چنین تعرفه بالایی پایدار است و این موضوع چه تاثیری بر اقتصاد خواهد داشت، ترامپ پاسخ داد: «این پایدار نیست، اما این رقم همین است.»
ترامپ در مصاحبهای با شبکه «فاکس بیزنس» که جمعه ۲۵ مهر پخش شد، گفت: «آنها مرا مجبور به انجام این کار کردند.»
او یک هفته پیش تعرفههای اضافی ۱۰۰ درصدی را بر صادرات چین به آمریکا اعمال کرد که همراه با کنترلهای صادراتی جدید بر «هر نرمافزار حیاتی» تا دو هفته دیگر، یعنی نه روز قبل از پایان مهلت کاهش تعرفههای موجود خواهد بود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اقدامات تجاری جدید، واکنش ترامپ به گسترش چشمگبر کنترلهای صادراتی چین بر عناصر خاکی کمیاب بود. چین بازار این عناصر را که برای تولید تکنولوژی ضروری هستند، در دست دارد.
ترامپ همچنین تایید کرد که در دو هفته آینده با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، در کرهجنوبی دیدار خواهد کرد؛ دیداری که هفته گذشته در مورد انجام آن ابراز تردید کرده بود.
به نوشته رویترز، او در این مصاحبه علاقهمندی خود را نسبت به رهبر چین ابراز داشت.
ترامپ گفت: «فکر میکنم اوضاع با چین خوب خواهد بود، اما باید معامله عادلانهای داشته باشیم. باید عادلانه باشد.»
رویترز اشاره کرد که تنشزدایی در سخنان ترامپ و تاکیدش بر قصد ملاقات با شی جیپینگ به کاهش بعضی از زیانهای اولیه بازار بورس والاستریت کمک کرد.
بر اساس این گزارش، شاخصهای اصلی بورس آمریکا که هفته گذشته بهدلیل اعمال دوباره و ناگهانی تعرفههای سنگین بر واردات چین و نگرانیهای اعتباری در بانکهای منطقهای دچار نوسان شده بودند، در معاملات اولیه جمعه بهطور ملایمی افزایش یافتند.
در همین حال، در نشانه دیگری از احتمال کاهش تنشها بین دو کشور، وزارتخانه خزانهداری آمریکا گزارش داد که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، و هی لیفنگ، معاون نخستوزیر چین، گفتوگوی تلفنی انجام خواهند داد تا در مورد مذاکرات تجاری جاری بین دو کشور مذاکره کنند.
پیشنهاد کیریل دیمیترییف، نماینده سرمایهگذاری ولادیمیر پوتین و رییس صندوق ثروت ملی روسیه، پروژهای ساختمانی به ارزش هشت میلیارد دلار را در نظر میگیرد که از سوی مسکو و «شرکای بینالمللی» تامین مالی میشود، تا ظرف کمتر از هشت سال یک مسیر راهآهن و باربری به طول ۷۰ مایل (۱۱۲ کیلومتر) ایجاد شود.
به گزارش خبرگزاری رویترز، دمیترییف پیشنهاد خود را پنجشنبهشب ۲۴ مهر و پس از گفتوگوی تلفنی روسایجمهوری روسیه و ایالات متحده مطرح کرد.
آن دو در این گفتوگو توافق کردند در بوداپست، پایتخت مجارستان، دیدار کنند تا راهی برای پایان دادن به جنگ در اوکراین پیدا کنند.
شرکت «بورینگ» ایلان ماسک بهعنوان پیمانکار پیشنهاد شده است
دیمیترییف در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «رویای ایجاد پیوند آمریکا–روسیه از طریق تنگه برینگ بازتابدهنده یک چشمانداز پایدار است.»
بر اساس این گزارش، تنگه برینگ که در باریکترین نقطه خود بین دو کشور، ۵۱ مایل (۸۲ کیلومتر) عرض دارد، منطقه وسیع و کمجمعیت چوکوتکا روسیه را از آلاسکا جدا میکند.
از ۱۵۰ سال پیش، ایدههایی برای اتصال این مناطق مطرح بوده است. جزایر صخرهای و کوچک دیومدی، یکی، متعلق به روسیه و دیگری، متعلق به آمریکا، در وسط تنگه برینگ قرار دارند. این دو جزیره ۴ کیلومتر با هم فاصله دارند.
دیمترییف، که با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه دونالد ترامپ، ارتباط برقرار کرده و پیشنهاد داده بود که شرکتهای بزرگ انرژی آمریکا میتوانند به پروژههای روسیه در قطب شمال بپیوندند، پیشنهاد داد که تونل را شرکت بورینگ، یک شرکت ساخت تونل آمریکایی متعلق به ایلان ماسک میلیاردر آمریکایی، بسازد.
او گفت: «تصور کنید که ایالات متحده و روسیه، قارههای آمریکا و افرو-اوراسیا را با تونل پوتین-ترامپ به هم متصل کنند؛ تونلی۷۰ مایلی که نماد وحدت است.»
دیمیترییف با اشاره به هزینه ۶۵ میلیارد دلاری ساخت این تونل افزود: «فناوری شرکت بورینگ میتواند این هزینه را به کمتر از هشت میلیارد دلار کاهش دهد.»
او خطاب به ماسک نوشت: «بیایید آینده را با هم بسازیم.»
تا زمان مخابره این خبر از سوی رویترز، واکنشی از سوی ماسک و یا ترامپ منتشر نشده است.
رویترز نوشت: «ورای ایده ساخت تونل و هزینه آن، احداث و بهروزرسانی زیرساختها در هر دو سوی تنگه برینگ هزینه زیادی خواهد داشت. جادهها و راهآهنهای موجود چوکوتکا، در بهترین حالت، کم و محدود هستند.»
دیمیترییف گفت که در دوران جنگ سرد نیز طرحی برای «پل صلح جهانی کندی-خروشچف» بر فراز این تنگه مطرح شده بود.
او تاکید کرد: «زمان آن رسیده است که بیشتر تلاش کنیم و برای اولین بار در تاریخ بشر این دو قاره را به هم متصل کنیم. زمان آن فرا رسیده است که روسیه و آمریکا را به هم وصل کنیم.»
