دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ششم آبان در توکیو با سانائه تاکائیچی، نخستوزیر جدید ژاپن، دیدار و گفتوگو کرد؛ دیداری که محور اصلی آن روابط تجاری، همکاریهای امنیتی و افزایش هزینه نظامی ژاپن بود. نخستوزیر ژاپن گفت قصد دارد ترامپ را نامزد جایزه صلح نوبل کند.
ترامپ در این دیدار ضمن تمجید از نخستین زن تاریخ ژاپن در مقام نخستوزیر، از تصمیم او برای تسریع در روند تقویت ارتش این کشور استقبال کرد.
رویترز بهنقل از منابع آگاه گزارش داد که تاکائیچی قصد دارد در جریان این دیدار از بستهای سرمایهگذاری به ارزش ۵۵۰ میلیارد دلار پرده بردارد که شامل پروژههای مشترک کشتیسازی و افزایش واردات سویا، گاز طبیعی و وانتبار از آمریکا است.
او همچنین بنا دارد ترامپ را برای دریافت جایزه صلح نوبل نامزد کند؛ اقدامی که به گزارش شبکه انتیوی از سوی برخی رهبران دیگر نیز پیشتر مطرح شده و مورد علاقه دیرینه ترامپ بوده است.
چنین اقداماتی میتواند موجب نرمتر شدن موضع ترامپ در برابر درخواستهای احتمالی او برای افزایش سهم ژاپن در تامین هزینههای دفاع از جزایر مورد مناقشه با چین شود.
تاکائیچی هفته گذشته وعده داده بود بودجه دفاعی کشورش را تا دو درصد تولید ناخالص داخلی افزایش دهد.
ترامپ پس از عکس یادگاری با نخستوزیر، برای مراسم تشریفاتی گارد افتخار به تالار اصلی راهنمایی شد.
دو طرف در گفتوگوهای غیررسمی خود یاد و خاطره شینزو آبه، نخستوزیر پیشین ژاپن را گرامی داشتند که در سال ۲۰۲۲ ترور شد.
ترامپ با اشاره به دوستیاش با آبه گفت: «بر اساس چیزهایی که از شینزو و دیگران شنیدهام، شما یکی از نخستوزیران بزرگ خواهید بود. همچنین به شما بابت اینکه نخستین زن در این سمت هستید تبریک میگویم. این دستاورد مهمی است.»
ترامپ از افزایش توان نظامی ژاپن و خرید تجهیزات دفاعی آمریکایی تمجید کرد. در مقابل، تاکائیچی نیز نقش ترامپ را در برقراری آتشبس میان کامبوج و تایلند و همچنین میان اسرائیل و گروههای فلسطینی «بیسابقه» خواند.
ترامپ آخرین بار در سال ۲۰۱۹ برای دیدار با شینزو آبه به کاخ آکاساکا رفته بود. او دوشنبه شب پس از ورود به توکیو، با امپراتور ناروهیتو نیز در کاخ سلطنتی دیدار کرده بود.
در حرکتی نمادین، تاکائیچی قصد دارد یکی از چوبهای گلف شخصی شینزو آبه را به ترامپ هدیه دهد تا پیوند دوستی نزدیک او با آبه را زنده کند.
رویترز بهنقل از یک منبع آگاه نوشت این هدیه با هدف تقویت رابطهای صمیمانه میان دو رهبر طراحی شده است؛ رابطهای که میتواند موقعیت سیاسی شکننده تاکائیچی در داخل ژاپن را تحکیم بخشد. ائتلاف حاکم او هنوز دو کرسی تا اکثریت در مجلس نمایندگان فاصله دارد.
قرار است ترامپ و تاکائیچی از پایگاه نیروی دریایی آمریکا در یوکوسوکا بازدید کنند؛ جایی که ناو هواپیمابر یواساس جورج واشینگتن مستقر است. انتظار میرود دو طرف در این بازدید توافقنامهای درباره مواد معدنی حیاتی و عناصر خاکی کمیاب امضا کنند؛ موادی که برای ساخت محصولات کلیدی از تلفن همراه تا جنگندههای مدرن اهمیت دارند.
ترامپ در ادامه سفر آسیایی خود، قرار است با رهبران اقتصادی ژاپن دیدار کند و سپس چهارشنبه به کره جنوبی برود. او در آنجا با شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، دیدار خواهد کرد و به گفته کاخ سفید، امیدوار است در این نشست توافقی برای پایان دادن به جنگ تجاری میان واشینگتن و پکن حاصل شود.
شورای سردبیری واشینگتنپست در این یادداشت که دوشنبه پنجم آبان و همزمان با سفر آسیایی ترامپ افزوده کره شمالی امروز جسورتر، مسلحتر و نزدیکتر از هر زمان دیگری به روسیه و چین است و خواستههایی مطرح میکند که برای آمریکا غیرقابل پذیرشاند.
پیشتر در پی قطعی شدن دیدار روسای جمهوری چین و آمریکا در جریان این سفر، برخی گزارشها احتمال دیدار ترامپ و کیم جونگاون را طرح کرده بودند.
ترامپ چهارم آبان در دیدار با رییسجمهوری کره جنوبی تاکید کرد که تمایل دارد امسال با رهبر کره شمالی دیدار کند.
واشینگتنپست در ادامه سرمقاله خود نوشته است: «سیاست خارجی نامتعارف ترامپ که بر روابط شخصی و تصمیمگیریهای لحظهای استوار است، گاه به دستاوردهای غافلگیرکنندهای منجر شده است. او اکنون در جریان سفر آسیایی خود ابراز تمایل کرده است که در صورت موافقت کیم، بازگشتش به واشینگتن را به تاخیر بیندازد تا دیدار تازهای انجام دهد.»
این دیدار در صورتی که انجام بگیرد، چهارمین ملاقات رو در روی ترامپ و کیم خواهد بود.
آخرین دیدار ترامپ و کیم در سال ۲۰۱۹، تنها ۳۶ ساعت پس از آن انجام شد که ترامپ در توییتر نوشت: «او را در مرز یا منطقه غیرنظامی ملاقات میکنم تا فقط دست بدهم و سلامی بگویم!» روز بعد، آن دو در پانمونجوم، در منطقه حائل میان دو کره، دیدار کردند.
بهنوشته شورای سردبیری واشینگتنپست، در حالی که گفتوگو میتواند به کاهش تنش در شرق آسیا کمک کند، سه نشست قبلی میان دو رهبر دستاورد ملموسی نداشت. نخستین دیدار در سنگاپور بدون بیانیه مشترک پایان یافت. دومین دیدار در هانوی، پس از آنکه دو طرف نتوانستند بر سر توقف برنامه هستهای پیونگیانگ به توافق برسند، بینتیجه ماند. سومین دیدار نیز خیلی زود به تیرگی روابط انجامید، چون ترامپ از لغو رزمایش مشترک آمریکا و کره جنوبی امتناع کرد.
واشینگتنپست در ادامه افزوده کره شمالیِ امروز با آنچه ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوریاش با آن روبهرو بود، تفاوت اساسی دارد. بنا به برآورد «انجمن کنترل تسلیحات»، زرادخانه هستهای پیونگیانگ اکنون حدود ۵۰ کلاهک دارد و مواد شکافتپذیر کافی برای تولید چند سلاح دیگر در هر سال را نیز داراست. افزون بر آن، کره شمالی چند موشک قارهپیما در اختیار دارد که قادر به اصابت به هر نقطه از خاک ایالات متحده هستند.
کیم جونگاون خواستار به رسمیت شناخته شدن کشورش بهعنوان یک قدرت هستهای است. او ضمن ابراز تمایل مشروط به گفتوگو، تاکید کرده است که دیدار جدید تنها زمانی ممکن خواهد بود که آمریکا از «وسواس توخالی خود درباره خلع سلاح هستهای» دست بردارد و بهجای آن مسیر «همزیستی مسالمتآمیز» را در پیش گیرد.
ترامپ در پاسخ گفت: «وقتی میگویید باید بهعنوان قدرت هستهای شناخته شوند، خب، آنها تعداد زیادی سلاح هستهای دارند، این را میگویم.»
شورای سردبیری واشینگتنپست نوشته است: «این جمله بسیاری را نگران کرد که شاید او آماده پذیرش دائمی کره شمالی در باشگاه کشورهای هستهای باشد. عقبنشینی از این نوع خطایی راهبردی تلقی میشود، زیرا میتواند در ژاپن و کره جنوبی این بحث را دامن بزند که آنها نیز باید به دنبال سلاح هستهای بروند. هر دو کشور از کاهش اعتماد به تعهدات امنیتی آمریکا نگراناند.»
در همین حال، پیونگیانگ پیوندهای خود با مسکو و پکن را تقویت کرده است. سربازان کره شمالی در جنگ روسیه علیه اوکراین مشارکت داشتهاند و کیم ماه گذشته در کنار ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ مهمان ویژه جشن هشتادمین سالگرد پیروزی چین بر ژاپن بود.
به نوشته این روزنامه، «سیاست دیپلماتیک غیرمتعارف ترامپ تاکنون دستکم در برخی زمینهها نتیجه داده است؛ از آتشبس در غزه و آزادی ۲۰ گروگان اسرائیلی گرفته تا افزایش هزینههای دفاعی متحدان ناتو. اما گفتوگو با کیم، در فضای جدید ژئوپلیتیکی، به اهداف مشخص و خطوط قرمز نیاز دارد: ترغیب کره شمالی به کنار گذاشتن برنامه هستهای، حفظ همسویی متحدان آمریکا در شرق آسیا، و حفظ آمادگی برای ترک میز مذاکره در برابر هر توافق بد.»
به گزارش خبرگزاری رویترز، چوی دوشنبه پنج آبان پیام «احترام برادرانه» کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، را به پوتین منتقل کرد و دو طرف بر اراده مشترک برای تعمیق همکاریهای سیاسی و نظامی تاکید کردند.
این دیدار در حالی انجام شد که نگرانیهای بینالمللی از گسترش همکاریهای نظامی مسکو و پیونگیانگ رو به افزایش است.
هر چند دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا شنبه سوم آبان درباره از احتمال دیدار با کیم در منطقه غیرنظامی بین دو کره خبرداده بود، اما گزارشها حاکی است که این دیدار برگزار نخواهد شد.
کشورهای غربی میگویند کره شمالی در ازای دریافت فناوریهای نظامی از روسیه، نیروی انسانی و مهمات توپخانهای در اختیار مسکو قرار میدهد تا از آنها در جنگ اوکراین استفاده شود.
بنا بر ارزیابی سازمان اطلاعاتی کره جنوبی، تاکنون حدود دو هزار سرباز کره شمالی که برای کمک به روسیه در تهاجم علیه اوکراین اعزام شده بودند، کشته شدهاند.
لی سونگ-کئون یکی از نمایندگان مجلس کره جنوبی، سهشنبه ۱۱ شهریور و پس از جلسه توجیهی با سازمان اطلاعات ملی این کشور گفت: «در ماه آوریل، سازمان اطلاعات ملی سئول اعلام کرده بود شمار کشتهشدگان دستکم ۶۰۰ نفر است.»
مسکو و پیونگیانگ تاکنون این گزارشها را بهطور رسمی تایید نکردهاند، اما دیدارهای مکرر مقامهای دو کشور طی ماههای اخیر نشانهای از نزدیکتر شدن روابط آنها تلقی میشود.
حمایت متقابل در مناقشات بینالمللی
خبرگزاری رسمی کره شمالی اعلام کرد چوی همچنین با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، دیدار کرده و دو طرف در گفتوگوهای راهبردی خود بر سر «همه موضوعات جهانی» به توافق رسیدند.
بر اساس این گزارش، در این دیدار، هیات کره شمالی از «اقدامات روسیه برای از بین بردن ریشههای درگیری اوکراین» حمایت و طرف روس نیز از «تلاشهای کره شمالی برای حفاظت از منافع امنیتی و حقوق حاکمیتی خود» پشتیبانی کرد.
نگاه مشترک مسکو و پیونگیانگ به غرب
تحلیلگران در سئول میگویند این دیدار تازهترین نشانه از شکلگیری محور سیاسی و نظامی میان روسیه و کره شمالی است؛ محوری که هر دو کشور آن را «پاسخ به تهدیدهای مشترک غرب» میدانند.
پوتین و کیم در ماههای گذشته چندین بار از طریق نمایندگان ارشد درباره همکاریهای دفاعی، تبادلات فناوری موشکی و آموزش نظامی گفتوگو کردهاند.
ترامپ دوشنبه پنج آبان در گفتوگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاستجمهوری هنگام سفر از مالزی به توکیو گفت ایده نامزدی برای معاونت ریاستجمهوری را «بیش از حد حقهآمیز» میداند.
او گفت: «میتوانم این کار را بکنم، اما نمیکنم. فکر میکنم مردم خوششان نیاید. این کار درست نیست.»
با این حال، او درباره احتمال شرکت در انتخابات برای سومین دوره ریاستجمهوری گفت: «دوست دارم انجامش دهم. الان بهترین آمار محبوبیت را دارم.»
وقتی خبرنگاری پرسید آیا این یعنی احتمال دوره سوم را رد نمیکند، پاسخ داد: «شما باید بگویید که من رد کردهام یا نه.»
دور زدن محدودیت قانون اساسی؟
متمم بیستودوم قانون اساسی آمریکا تصریح میکند که هیچ فردی بیش از دو بار نمیتواند به ریاستجمهوری انتخاب شود. با این حال، برخی از حامیان ترامپ بهدنبال یافتن راههایی برای دور زدن این محدودیت هستند.
یکی از پیشنهادهای مطرحشده این است که ترامپ در انتخابات آینده بهعنوان معاون رییسجمهوری نامزد شود و پس از پیروزی، رییسجمهوری منتخب کنارهگیری کند تا ترامپ دوباره به قدرت برسد.
اما حقوقدانان میگویند چنین اقدامی نیز مغایر قانون اساسی است، زیرا طبق متمم دوازدهم، هر کس که واجد شرایط لازم برای ریاستجمهوری واجد نباشد، نمیتواند معاون رییسجمهوری شود.
اشارات مبهم به برنامه ۲۰۲۸
ترامپ که در زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری بعدی۸۲ سال خواهد داشت، بارها در تجمعات خود به شوخی از شعار «ترامپ ۲۰۲۸» استفاده کرده و کلاههایی با همین عبارت بین هواداران توزیع کرده است.
در همین حال، استیو بنن، مشاور سابق ترامپ و از چهرههای نزدیک به او، هفته گذشته در گفتوگو با نشریه اکونومیست گفت: «برنامهای برای دور زدن متمم بیستودوم در دست تدوین است.»
او تاکید کرد: «ترامپ در سال ۲۰۲۸ رییسجمهوری خواهد بود، و مردم باید خود را با این واقعیت تطبیق دهند.»
او افزود که ترامپ را «ابزار اراده الهی» میداند؛ عبارتی که خود ترامپ نیز گاهی در سخنانش از آن استفاده کرده است.
تمجید از تیم معاون و وزیر امور خارجه
ترامپ در همین پرواز از معاون خود جیدی ونس و مارکو روبیو، وزیر امور خارجهاش بهعنوان «دو فرد بزرگ» نام برد و گفت اگر آن دو در انتخابات ۲۰۲۸ با هم متحد شوند، «تیمی غیرقابلتوقف» خواهند بود.
به گفته خبرنگاران همراه، روبیو هنگام این سخنان در کابین هواپیما پشت ترامپ ایستاده بود و با لبخند سرش را پایین انداخت.
سن و قدرت سیاسی
ترامپ ۷۹ ساله در حالی بحث دوره سوم را باز گذاشته است که در کارزار انتخاباتی ۲۰۲۴، سن بالای جو بایدن را محور حملات خود قرار داده و او را برای رهبری کشور «بیش از حد سالخورده» توصیف کرده بود.
با این حال، او همچنان برنامه فشردهای از دیدارها و سفرهای بینالمللی دارد و در گفتگوهای روزانه با خبرنگاران حاضر میشود.
اظهارات تازه ترامپ بار دیگر آینده سیاسی حزب جمهوریخواه را در هالهای از ابهام فرو برده است.
در حالی که برخی از متحدان ترامپ از ماندن طولانیتر او در قدرت حمایت میکنند، دیگر چهرههای حزب در تلاشاند برای دوران پس از ترامپ آماده شوند.
نشریه آمریکایی «امنیت ملی»، دوشنبه پنجم آبان در گزارشی نوشت جنگنده اف-۳۵آی که در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل وارد خاک ایران شد، مجهز به یک سیستم نرمافزاری هوشمند است که از دادههای هر ماموریت برای بهبود عملکرد خود استفاده میکند.
این فناوری که در اسرائیل توسعه یافته، مجموعهای از «پروندههای داده پروازی میدانی» ایجاد میکند و نتایج هر عملیات را در سیستم ذخیره میسازد. سپس نرمافزار بر اساس تجربیات قبلی، تصمیمهای پروازی، مسیرهای نفوذ و الگوهای حمله را بهینهسازی میکند.
به بیان ساده، اف-۳۵آی با هر پرواز «باهوشتر» میشود. قابلیتی که تاکنون در هیچ جنگنده دیگری دیده نشده است.
غلاف جنگ الکترونیک «پرش فرکانسی»
یکی از اصلیترین تفاوتهای فنی میان اف-۳۵آی اسرائیل و نسخههای دیگر، نصب غلاف جنگ الکترونیک بومی با قابلیت پرش فرکانسی (Frequency Hopping) است.
این سامانه میتواند در لحظه، طیف فرکانسهای راداری دشمن را شناسایی و از طریق تغییر مداوم سیگنالهای خود، مانع قفل شدن رادارها بر جنگنده شود.
به گفته نشریه امنیت ملی، در جنگ ۱۲ روزه، این غلاف نقشی تعیینکننده داشت؛ چرا که رادارهای ایران در تمام مدت نبرد عملا «کور شده بودند» و هیچکدام از جنگندههای اسرائیلی شناسایی نشدند.
پلتفرم چندمنظوره با مغز دیجیتال
اف-۳۵آی تنها یک جنگنده نیست بلکه یک سامانه شبکهای پرنده است. حسگرهای چندطیفی آن بهطور همزمان دادههای جنگ الکترونیک، شناسایی و تصویربرداری فروسرخ را دریافت و با سیستم فرماندهی زمینی و سایر جنگندهها به اشتراک میگذارد.
این پیوند دادهای لحظهای به خلبان تصویری یکپارچه از میدان نبرد میدهد و امکان تصمیمگیری سریع و دقیق را فراهم میکند.
این گزارش تاکید کرد: «اف-۳۵آی بهنوعی هوش مصنوعی تاکتیکی مجهز است که میتواند تهدیدها را پیشبینی کند، اولویت هدفها را تعیین کند و مسیر فرار بهینه را پیشنهاد دهد.»
سلاحها و قابلیت نفوذ
اف-۳۵آی با ترکیبی از موشکها و بمبهای هدایتشونده بومی و آمریکایی تجهیز شده است؛ از جمله بمبهای دقیق ساخت اسرائیل و موشکهای ساخت آمریکا.
ترکیب قدرت پنهانکاری با این تسلیحات موجب میشود جنگنده بتواند در عمق خاک دشمن نفوذ کند، اهداف زیرزمینی را منهدم کند و بدون درگیری مستقیم بازگردد.
اف-۳۵آی در نبرد با جمهوری اسلامی توانست در روشنایی روز از میان یکی از متراکمترین شبکههای پدافندی منطقه عبور کند. امری که نشان از مهندسی پیشرفته سطح مقطع راداری و مواد جاذب امواج در ساختار بدنه دارد.
هماهنگی با سامانههای بدون سرنشین
برنامه بعدی نیروی هوایی اسرائیل، پیوند دادن اف-۳۵آی با پهپادهای هوشمند رزمی موسوم به «بال وفادار» است. این پهپادها که قادرند در کنار جنگنده ماموریت انجام دهند، میتوانند در نقش «جلوبرنده راداری»، «نشانگر هدف» یا «ارزیاب خسارت» عمل کنند.
اف-۳۵آی در آینده میتواند فرماندهی یک اسکادران پهپاد رزمی را در میدان نبرد بر عهده بگیرد. قابلیتی که در آمریکا با عنوان «هواپیمای رزمی مشترک» در حال توسعه است و اسرائیل نیز در مسیر دستیابی به آن قرار دارد.
آیندهای هوشمندتر با هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی
این گزارش پیشبینی کرده است که اسرائیل بهزودی فناوری هوش مصنوعی و رایانش کوانتومی را به سیستم تحلیلی اف-۳۵آی اضافه کند تا سرعت پردازش دادههای میدانی چند برابر شود.
بر پایه این ارزیابی، این جنگنده دیگر یک وسیله حمل سلاح نیست، بلکه: «یک مغز پرنده است. هرچه بیشتر پرواز کند، از دادههای بیشتری میآموزد و کارآمدتر میشود.»
