رئیسجمهوری چین در آغاز دیدارش با دونالد ترامپ در کره جنوبی تاکید کرد که روابط پکن و واشینگتن باید بر پایه همکاری و دوستی استوار باشد و دو کشور میتوانند با یکدیگر برای موفقیت، صلح و ثبات جهانی تلاش کنند.
به گزارش رسانههای بینالمللی، شی جینپینگ، رئیسجمهوری چین، در آغاز دیدارش با دونالد ترامپ در پایگاه هوایی «گیمه» در کره جنوبی گفت دیدن دوباره رئیسجمهوری آمریکا پس از سالها برای او «بسیار خوشایند» است. او یادآور شد که پس از انتخاب دوباره ترامپ، دو رهبر سه بار با یکدیگر گفتوگو کرده و همواره در تماس نزدیک بودهاند.
شی در سخنان خود تاکید کرد که اگرچه چین و ایالات متحده به دلیل تفاوت در شرایط ملی همیشه دیدگاههای یکسانی ندارند، اما وجود اصطکاک میان دو اقتصاد بزرگ جهان «طبیعی» است. او گفت: «در برابر بادها و امواج، شما و من که سکان روابط چین و آمریکا را در دست داریم، باید مسیر درست را حفظ کنیم تا کشتی بزرگ روابط دوجانبه بهطور پایدار پیش برود.»
رئیسجمهوری چین گفت توسعه کشورش «همسو با چشمانداز رئیسجمهوری ترامپ برای عظمت دوباره آمریکا» است و افزود: «دو کشور ما کاملاً قادرند یکدیگر را در دستیابی به موفقیت و شکوفایی یاری دهند.» او تصریح کرد که تاریخ و واقعیت هر دو نشان میدهد چین و آمریکا باید «شریک و دوست» باشند.
شی جینپینگ همچنین خبر داد که تیمهای اقتصادی و تجاری دو کشور در دور اخیر مذاکرات به «توافقی اصولی» در مورد نگرانیهای اصلی خود دست یافتهاند و این پیشرفت، زمینهساز دیدار امروز او و ترامپ بوده است. او گفت: «من آمادهام همکاری با شما را ادامه دهم تا پایهای محکم برای روابط چین و آمریکا ایجاد کنیم و فضایی مثبت برای توسعه هر دو کشور فراهم سازیم.»
شی در ادامه سخنان خود از نقش ترامپ در توافق آتشبس اخیر غزه و تلاشهای او برای حل مناقشات مرزی میان کامبوج و تایلند تمجید کرد و گفت چین نیز در جهت صلح و ثبات منطقهای نقش فعالی ایفا میکند.
او در پایان با اشاره به چالشهای جهانی گفت: «جهان امروز با مشکلات دشواری روبهروست، اما چین و ایالات متحده میتوانند با پذیرفتن مسئولیت مشترک خود به عنوان دو قدرت بزرگ، دستاوردهای بزرگ و ملموسی برای مردم دو کشور و کل جهان رقم بزنند.»
این نخستین دیدار دو رهبر از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه گذشته است. ترامپ در آستانه نشست، با لحنی خوشبینانه از احتمال دستیابی به توافق با پکن سخن گفت و آن را گامی برای ثبات اقتصادی جهان دانست.
اما کارشناسان هشدار دادهاند که با تشدید رقابت اقتصادی و نظامی میان دو کشور، هرگونه آتشبس احتمالی موقت و شکننده خواهد بود. جنگ تجاری میان آمریکا و چین در اوایل ماه جاری میلادی دوباره شعلهور شد، پس از آنکه پکن اعلام کرد صادرات عناصر نادر معدنی — حیاتی برای صنایع پیشرفته مانند تولید تراشه و خودروهای برقی — را محدود میکند. در پاسخ، ترامپ تهدید کرد تعرفههای ۱۰۰ درصدی جدیدی بر واردات کالاهای چینی وضع کرده و صادرات اقلامی که با فناوری آمریکایی تولید میشوند را نیز محدود خواهد کرد.
ترامپ در آستانه این دیدار در پیامی در شبکه تروث سوشال نوشته بود: «G2 بهزودی تشکیل جلسه میدهد.» او همچنین اعلام کرده بود که آمریکا قصد دارد آزمایشهای تسلیحات هستهای خود را از سر بگیرد، اقدامی که به گفته ناظران، پیامی مستقیم به پکن است.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، پس از مذاکرات فشرده میان هیاتهای دو کشور که پیش از دیدار دو رییس جمهوری انجام شده بود گفت انتظار میرود چین اعمال محدودیتهای جدید بر صادرات عناصر نادر را به مدت یک سال به تعویق بیندازد و خرید سویا از آمریکا را از سر بگیرد. این توافق بخشی از «چارچوب جامع همکاری» است که احتمالاً در دیدار ترامپ و شی نهایی خواهد شد.
در آستانه نشست، چین نخستین محموله سویا از آمریکا را پس از چند ماه خریداری کرده است. کاخ سفید اعلام کرد که این گفتوگو میتواند آغازگر مجموعهای از دیدارهای متقابل میان دو رهبر در سال آینده باشد، هرچند ترامپ خواهان «نتایج فوری» است و وعده داده در ازای تعهد چین به توقف صدور مواد اولیه ساخت فنتانیل، بخشی از تعرفههای تجاری را کاهش دهد.
ترامپ همچنین گفته است ممکن است در جریان همین گفتوگوها توافق نهایی درباره اپلیکیشن تیکتاک را با شی جینپینگ امضا کند؛ برنامهای که در آمریکا با خطر ممنوعیت روبهروست مگر اینکه مالکان چینی آن سهام خود در بخش آمریکایی را واگذار کنند. در مقابل، سخنگوی وزارت خارجه چین، گوا جیاکون، اعلام کرده است که پکن آماده است «برای دستیابی به نتایج مثبت» با واشینگتن همکاری کند.
توافقهای پیشین میان دو کشور که به کاهش تعرفههای تلافیجویانه و ازسرگیری صادرات عناصر نادر از چین منجر شده بود، قرار است ۱۰ نوامبر منقضی شود. چین در گفتوگوهای اخیر خواستار لغو تعرفههای ۲۰ درصدی بر فنتانیل، کاهش کنترل صادرات فناوریهای حساس آمریکایی و لغو هزینههای جدید بندری بر کشتیهای چینی شده است.
سایه تنش تایوان بر نشست بوسان
دیدار ترامپ و شی در حالی برگزار میشود که تنشهای منطقهای بر سر تایوان، متحد راهبردی واشنگتن و جزیرهای که پکن آن را بخشی از خاک خود میداند، شدت گرفته است. رسانههای دولتی چین گزارش دادهاند که بمبافکنهای H-6K ارتش چین در نزدیکی تایوان مانور «رزمایش مقابلهای» انجام دادهاند.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در واکنش گفت تایوان نباید از این مذاکرات نگران باشد و تاکید کرد واشینگتن مطابق قانون موظف است توان دفاعی این جزیره را تضمین کند. کارشناسان با این حال هشدار دادهاند که ترامپ ممکن است در چارچوب توافقهای تجاری گستردهتر، امتیازهایی درباره تایوان به پکن بدهد.
ترامپ در پایان سفر پنجروزه خود به آسیا، پیشتر با ژاپن و چند کشور جنوب شرق آسیا توافقهایی در زمینه تأمین عناصر نادر امضا کرده بود تا وابستگی جهانی به چین در این حوزه کاهش یابد — اقدامی که به گفته تحلیلگران، بخشی از تلاشهای آمریکا برای تضعیف برتری اقتصادی و ژئوپلیتیکی چین است.
این رأیگیری کمتر از یک هفته پس از آن انجام شد که ترامپ تهدید کرده بود بهخاطر یک آگهی تلویزیونی در ایالت انتاریوی کانادا، تعرفهها بر کالاهای آن کشور را ۱۰ درصد افزایش خواهد داد.
در رایگیری سنا، ۵۰ سناتور علیه اعمال تعرفه علیه کانادا رای دادند، در حالی که ۴۶ سناتور از اقدام رییسجمهوری ایالات متحده حمایت کردند.
پولیتیکو اشاره کرد که چهار سناتور جمهوریخواه که همراه با دموکراتها رأی دادند، میچ مککانل از کنتاکی، سوزان کالینز از مین، لیزا مورکوسکی از آلاسکا و رند پال از کنتاکی بودند.
همین چهار سناتور جمهوریخواه سهشنبه ششم آبان نیز به قطعنامهای برای مسدود کردن تعرفهها بر کالاهای برزیلی رأی مثبت داده بودند.
آنها حدود شش ماه پیش برای اولین بار به دموکراتها پیوستند و تعرفههای کانادا را مسدود کردند.
ترامپ در پایان هفته گذشته مذاکرات تجاری با کانادا را متوقف کرد. این اقدام پس از آن انجام شد که دولت ایالتی انتاریو یک آگهی را پخش کرد که در آن، رونالد ریگان، رییسجمهوری پیشین ایالات متحده، از اعمال تعرفهها انتقاد میکرد.
ترامپ گفت که تعرفهها بر صادرات کانادا را بهمیزان ۱۰ درصد دیگر، از سطح کنونیِ ۳۵ درصد، افزایش خواهد داد، اما هنوز این تهدید را عملی نکرده است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، گفته است هر زمان که ترامپ آماده باشد، برای ازسرگیری مذاکرات آمادگی دارد.
او گفته بود پیش از توقف مذاکرات، آمریکا و کانادا در مورد تعرفههای فولاد، آلومینیوم و انرژی پیشرفت قابلتوجهی داشتند.
سناتور کالینز از ایالت مین که با کانادا هممرز است، گفت بهخاطر میزان «درهمتنیدگی» دو اقتصاد به این قطعنامه رأی داده است.
سناتور مککانل هم از ادعاهای ترامپ مبنی بر اینکه آگهی، جعلی بوده و ریگان از تعرفهها حمایت میکرد، انتقاد کرد.
در آن آگهی، بخشی ویرایششده از یک سخنرانی رادیویی ریگان در سال ۱۹۸۷ پخش شده بود که او در آن اعلام کرده بود تعرفههایی بر ژاپن وضع میکند اما دربارهٔ خطرات جنگهای تجاری هشدار داده بود.
رییسجمهوری پیشین ایالات متحده گفته بود که راه دستیابی ملل به رفاه، رد قوانین حمایتگرایانه و ترویج رقابت عادلانه و آزاد است.
سناتور مککانل در بیانیه سهشنبه خود گفت: «خسارتهای اقتصادی ناشی از جنگهای تجاری استثنا نیستند، بلکه قاعده هستند و هیچ خوانشِ غلطی از ریگان خلاف این را نشان نخواهد داد.»
او اعلام کرده بود که به نفع قطعنامههای پایان دادن به اختیارات اضطراری تعرفه رأی خواهد داد.
پولیتیکو اشاره کرد که چنین رایگیریهایی جنبه نمادین دارند و ضمانت اجرایی نخواهند داشت.
به گزارش خبرگزاری رویترز از بوسان، دیدار تاریخی ترامپ و شی در پایگاه نیروی هوایی گیمه برگزار شد؛ فرودگاهی که هم کاربرد نظامی دارد و هم یکی از پررفتوآمدترین فرودگاههای غیرنظامی کره جنوبی محسوب میشود. این نشست در حالی انجام شد که دو کشور در تلاشاند از تشدید جنگ تجاری جلوگیری کنند.
دو رهبر پیش از ورود به اتاق مذاکره، در برابر دوربینها با یکدیگر دست دادند. ترامپ با لبخند گفت: «قرار است دیداری بسیار موفق داشته باشیم.» و بلافاصله افزود: «البته او مذاکرهکنندهای بسیار سختگیر است؛ و این اصلاً خوب نیست!»
در پاسخ، شی جینپینگ گفت: «ما همیشه دیدگاههای یکسانی نداشتهایم، و این طبیعی است. برای قدرتهای بزرگ اقتصادی، اختلاف نظر اجتنابناپذیر است. چین و آمریکا باید شریک و دوست باشند.» او تاکید کرد که تیمهای تجاری دو کشور به «توافقی اصولی» دست یافتهاند و آماده است همکاری با ترامپ را برای ایجاد پایهای مستحکم در روابط دوجانبه ادامه دهد.
شی در آغاز گفتوگوها گفت: «دو کشور ما میتوانند به یکدیگر در دستیابی به موفقیت و شکوفایی کمک کنند. من آمادهام با شما همکاری کنم تا روابط چین و آمریکا بر پایهای محکمتر بنا شود و فضای مثبتی برای رشد هر دو کشور ایجاد گردد.»
رهبر چین همچنین به ترامپ گفت: «آقای رییسجمهور، شما برای صلح جهانی اهمیت زیادی قائل هستید و با اشتیاق فراوان در حل بحرانهای منطقهای مختلف تلاش میکنید. از نقش مهم شما در نهایی شدن توافق آتشبس اخیر غزه قدردانی میکنم.»
شی به نقش رییسجمهوری آمریکا در حلوفصل مناقشه بین تایلند و کامبوج نیز اشاره کرد و گفت: «چین نیز به شیوه خود به کامبوج و تایلند در حل مناسب اختلافات مرزیشان کمک کرده و همچنین در حال ترویج گفتوگوهای صلح برای حل سایر بحرانهای جهانی است.»
این نخستین دیدار چهرهبهچهره ترامپ و شی از زمان اجلاس گروه بیست در اوساکای ژاپن در سال ۲۰۱۹ است. آن دیدار نیز در بحبوحه جنگ تجاری میان دو کشور برگزار شد که در آن هر دو طرف تعرفههایی چندمیلیارد دلاری بر واردات یکدیگر اعمال کرده بودند.
پس از گفتوگوی سال ۲۰۱۹، واشینگتن و پکن توافق کردند مذاکرات تجاری را از سر بگیرند. ترامپ در آن زمان برای کاهش تنشها وعده داد تعرفههای جدیدی وضع نکند و برخی محدودیتها علیه شرکت هواوی را کاهش دهد. او پس از نشست گفته بود: «همهچیز دوباره در مسیر درست است. ما فعلاً تعرفههای جدید اعمال نمیکنیم و چین قرار است محصولات کشاورزی بیشتری از ما بخرد.»
اکنون نیز انتظار میرود دیدار بوسان زمینهساز ازسرگیری گفتوگوهای تجاری گستردهتری شود، هرچند تحلیلگران تاکید دارند اختلافات ساختاری میان دو قدرت اقتصادی جهان – از فناوری گرفته تا امنیت تایوان – همچنان پابرجا خواهد ماند.
حساب کاربری این کمیته در شبکه اجتماعی ایکس چهارشنبه هفتم آبان، با استناد به سخنان مولنار نوشت: «فراهم کردن دسترسی چین به این تراشهها مانند دادن اورانیوم با درجه تسلیحاتی به ایران است.»
در این پست تاکید شد که «برای اینکه آمریکا در اولویت باشد، این تراشهها باید به شرکتهای آمریکایی که در حال ایجاد سلطه هوش مصنوعی آمریکا برای سالهای آینده هستند، داده شود - نه آینده ارتش چین.»
همزمان سناتور چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، و ۱۱ سناتور دموکرات دیگر از ترامپ خواستند که در مسیر دستیابی به یک توافق تجاری با چین، محدودیتهای اعمال شده بر تراشههای هوش مصنوعی و فناوری آمریکایی را لغو نکند.
قرار است که دونالد ترامپ و شی جینپینگ، روسایجمهوری ایالات متحده و چین، پنجشنبه هشتم آبان در حاشیه اجلاس سران اپک در کرهجنوبی با یکدیگر دیدار کنند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی به نقل از کارشناسان نوشت اگر دولت ترامپ به شرکت انویدیا، اجازه دهد نسخهای از بهترین تراشه هوش مصنوعی خود را به چین بفروشد، همانطور که ترامپ چهارشنبه در مورد آن صحبت کرد، برتری آمریکا در هوش مصنوعی به شدت کاهش خواهد یافت.
انویدیا، یکی از بزرگترین و پیشروترین شرکتهای فعال در حوزه فناوریهای پردازشی و گرافیکی در جهان است.
به نوشته رویترز، چنین تصمیمی میتواند به معنای پایان محدودیتهای صادرات تراشه ایالات متحده به چین باشد که در سال ۲۰۲۲ وضع شده بودند تا اطمینان حاصل شود که ارتش پکن به فناوری آمریکایی دست نخواهد یافت و روند توسعه تلاشهای هوش مصنوعی چین آهستهتر شود.
ترامپ چهارشنبه گفت که ممکن است در جلسه پنجشنبه با شی در مورد تراشه بلکول «فوقالعاده» انویدیا صحبت کند. او در تابستان سال جاری گفته بود ممکن است اجازه دهد نسخهای ۳۰ یا ۵۰ درصد کوچکتر از تراشه برتر انویدیا به چین فروخته شود.
در مرداد سال جاری، چین در جریان مذاکرات تجاری با آمریکا خواستار کاهش محدودیتهای صادراتی بر تراشههای اچبیام (HBM) شده بود؛ تراشههایی که برای ساخت چیپهای پیشرفته هوش مصنوعی حیاتی هستند. این خواسته و احتمال موافقت دولت دونالد ترامپ با آن، کارشناسان آمریکایی را نگران کرده بود.
تراشههای حافظه با پهنایباند بالا که به اختصار اچبیام نامیده میشوند، برای توسعه ابزارهای هوش مصنوعی، ضروری هستند و در دولت جو بایدن صادرات این تراشهها به چین ممنوع شده بود.
محدودیتهای تراشه
ایالات متحده که زنجیره تامین جهانی تراشههای هوش مصنوعی را تحت سلطه دارد، طی سالهای اخیر تلاش کرده بود صادرات تراشه و فناوریهای حساس به چین را محدود کند تا جلو مدرنسازی نظامی این کشور را بگیرد. آمریکا همچنین فروش تراشههای هوش مصنوعی به روسیه نیز برای تضعیف توان جنگی این کشور در اوکراین را محدود کرده است.
کاخ سفید و کنگره پیشنهاد دادهاند شرکتهای تراشهسازی آمریکایی موظف شوند فناوری تایید موقعیت را در محصولات خود تعبیه کنند تا از انتقال آنها به کشورهایی که فروش به آنها ممنوع است جلوگیری شود.
چین این محدودیتها را بخشی از تلاش آمریکا برای مهار قدرت خود میداند و پیشنهاد نصب ردیاب را بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
ماه گذشته نهاد قدرتمند تنظیم و کنترل فضای مجازی چین، شرکت انویدیا را احضار و درباره خطر احتمالی وجود «درهای پشتی» در تراشههای این شرکت که میتواند دسترسی یا کنترل از راه دور ایجاد کند، ابراز نگرانی کرد. انویدیا این موضوع را بهطور قاطع رد کرده است.
رویترز در ژانویه گزارش داد آمریکا شبکه قاچاق سازمانیافته تراشههای هوش مصنوعی به چین را از طریق کشورهایی چون مالزی، سنگاپور و امارات شناسایی کرده است، اما مشخص نیست آیا از ردیابها در این تحقیقات استفاده شده یا خیر.
استفاده از ردیابها از سوی نهادهای آمریکایی سابقهای طولانی دارد. در سال ۱۹۸۵، بر اساس یک رأی دادگاه، خدمات گمرک ایالات متحده هنگام اجرای حکم تفتیش، دستگاه ردیابی را داخل جعبه تجهیزات شرکت هیوز ایرکرافت (Hughes Aircraft) که مشمول محدودیتهای صادراتی بود، در فرودگاه هیوستون نصب کرد.
به گفته یکی از منابع، ماموران اجرای مقررات صادراتی آمریکا گاهی پس از دریافت مجوز اداری، ردیاب نصب میکنند و گاهی نیز با حکم قضایی این کار را انجام میدهند که در آن صورت استفاده از اطلاعات بهدستآمده بهعنوان مدرک در پروندههای کیفری آسانتر است.
ممکن است در صورتی که یک شرکت موضوع تحقیق نباشد، از وجود ردیاب مطلع شود و حتی با نصب آن موافقت کند؛ اما این دستگاهها میتوانند بدون اطلاع شرکتها نیز نصب شوند.
افرادی که در انحراف محمولههای تراشه و سرورهای مشمول کنترل صادرات به چین دست دارند، میگویند از وجود این دستگاهها آگاهند.
دو منبع زنجیره تامین، که فروشندگان تراشههای کنترلشده در چین هستند، گفتند همیشه با دقت محمولههای منحرفشده سرورهای هوش مصنوعی را برای یافتن ردیابها بررسی میکنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز از ولینگتون، وینستون پیترز، وزیر خارجه نیوزیلند، پنجشنبه در جریان دیدار با وزیران خارجه پنج کشور شمال اروپا در استکهلم، از گسترش تحریمهای کشورش علیه روسیه خبر داد. او گفت نیوزیلند در چارچوب این بسته تحریمی جدید، ۶۵ کشتی از «ناوگان سایه» و مجموعهای از بازیگران اقتصادی مرتبط با روسیه در بلاروس، ایران و کره شمالی را به دلیل مشارکت در پالایش، حملونقل و پرداختهای مرتبط با نفت روسیه در فهرست تحریمها قرار داده است.
«ناوگان سایه» اصطلاحی است که برای توصیف نفتکشهایی به کار میرود که با جعل اسناد، تغییر موقعیت جغرافیایی و استفاده از نامهای ساختگی، به حمل غیرقانونی محمولههای نفتی از کشورهایی مانند ایران، روسیه و ونزوئلا میپردازند تا تحریمهای بینالمللی را دور بزنند.
پیترز در بیانیهای گفت: «این بازیگران بخشی از شبکهای گستردهاند که به تداوم تجارت نفت روسیه کمک میکند و تلاشهای جهانی برای قطع منابع مالی جنگ غیرقانونی این کشور را تضعیف میسازند. نیوزیلند با هدف قرار دادن زنجیره تأمین نفت، بهطور قاطع در حمایت از تلاشهای بینالمللی برای بازگرداندن روسیه به مسیر گفتوگو گام برمیدارد.»
اعلام این تحریمها تنها دو روز پس از آن صورت گرفت که خبرگزاری رویترز در گزارشی افشا کرد شرکت بیمه دریایی «مریتایم میوچوال» (Maritime Mutual) مستقر در نیوزیلند، با ارائه خدمات بیمه به کشتیهایی که تحریمهای غرب را دور میزنند، به تجارت دهها میلیارد دلار نفت ایران و روسیه کمک کرده است.
به گفته ناظران بینالمللی، اقدام نیوزیلند نشانهای از افزایش هماهنگی میان متحدان غربی برای مقابله با شبکههای پنهانی است که با استفاده از «ناوگان سایه»، جریان درآمد نفتی روسیه را علیرغم تحریمها حفظ کردهاند.
