دیدار ترامپ و شی در پایگاه هوایی؛ دو رهبر وعده «شروعی تازه» در روابط چین و آمریکا دادند
دونالد ترامپ و شی جینپینگ روز پنجشنبه در یک پایگاه هوایی در کره جنوبی دیدار کردند. دو رهبر در فضایی که بهدقت از سوی رسانهها رصد میشد، از تمایل به همکاری برای بازسازی روابط اقتصادی و کاهش تنشهای تجاری میان واشینگتن و پکن سخن گفتند.
به گزارش خبرگزاری رویترز از بوسان، دیدار تاریخی ترامپ و شی در پایگاه نیروی هوایی گیمه برگزار شد؛ فرودگاهی که هم کاربرد نظامی دارد و هم یکی از پررفتوآمدترین فرودگاههای غیرنظامی کره جنوبی محسوب میشود. این نشست در حالی انجام شد که دو کشور در تلاشاند از تشدید جنگ تجاری جلوگیری کنند.
دو رهبر پیش از ورود به اتاق مذاکره، در برابر دوربینها با یکدیگر دست دادند. ترامپ با لبخند گفت: «قرار است دیداری بسیار موفق داشته باشیم.» و بلافاصله افزود: «البته او مذاکرهکنندهای بسیار سختگیر است؛ و این اصلاً خوب نیست!»
در پاسخ، شی جینپینگ گفت: «ما همیشه دیدگاههای یکسانی نداشتهایم، و این طبیعی است. برای قدرتهای بزرگ اقتصادی، اختلاف نظر اجتنابناپذیر است. چین و آمریکا باید شریک و دوست باشند.» او تاکید کرد که تیمهای تجاری دو کشور به «توافقی اصولی» دست یافتهاند و آماده است همکاری با ترامپ را برای ایجاد پایهای مستحکم در روابط دوجانبه ادامه دهد.
شی در آغاز گفتوگوها گفت: «دو کشور ما میتوانند به یکدیگر در دستیابی به موفقیت و شکوفایی کمک کنند. من آمادهام با شما همکاری کنم تا روابط چین و آمریکا بر پایهای محکمتر بنا شود و فضای مثبتی برای رشد هر دو کشور ایجاد گردد.»
رهبر چین همچنین به ترامپ گفت: «آقای رییسجمهور، شما برای صلح جهانی اهمیت زیادی قائل هستید و با اشتیاق فراوان در حل بحرانهای منطقهای مختلف تلاش میکنید. از نقش مهم شما در نهایی شدن توافق آتشبس اخیر غزه قدردانی میکنم.»
شی به نقش رییسجمهوری آمریکا در حلوفصل مناقشه بین تایلند و کامبوج نیز اشاره کرد و گفت: «چین نیز به شیوه خود به کامبوج و تایلند در حل مناسب اختلافات مرزیشان کمک کرده و همچنین در حال ترویج گفتوگوهای صلح برای حل سایر بحرانهای جهانی است.»
این نخستین دیدار چهرهبهچهره ترامپ و شی از زمان اجلاس گروه بیست در اوساکای ژاپن در سال ۲۰۱۹ است. آن دیدار نیز در بحبوحه جنگ تجاری میان دو کشور برگزار شد که در آن هر دو طرف تعرفههایی چندمیلیارد دلاری بر واردات یکدیگر اعمال کرده بودند.
پس از گفتوگوی سال ۲۰۱۹، واشینگتن و پکن توافق کردند مذاکرات تجاری را از سر بگیرند. ترامپ در آن زمان برای کاهش تنشها وعده داد تعرفههای جدیدی وضع نکند و برخی محدودیتها علیه شرکت هواوی را کاهش دهد. او پس از نشست گفته بود: «همهچیز دوباره در مسیر درست است. ما فعلاً تعرفههای جدید اعمال نمیکنیم و چین قرار است محصولات کشاورزی بیشتری از ما بخرد.»
اکنون نیز انتظار میرود دیدار بوسان زمینهساز ازسرگیری گفتوگوهای تجاری گستردهتری شود، هرچند تحلیلگران تاکید دارند اختلافات ساختاری میان دو قدرت اقتصادی جهان – از فناوری گرفته تا امنیت تایوان – همچنان پابرجا خواهد ماند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت دستور داده وزارت جنگ «بلافاصله» آزمایش سلاحهای هستهای را شروع کند.
ترامپ در رسانه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «بهدلیل برنامههای آزمایش دیگر کشورها، به وزارت جنگ دستور دادهام آزمایش سلاحهای هستهای ما را بهطور برابر آغاز کند.»
او این اظهارات را پیش از دیدار با شی جین پینگ، رییسجمهوری چین، در شهر بوسان کرهجنوبی بیان کرد.
این در حالی است که تنشهای هستهای میان مسکو و واشنگتن در روزهای اخیر بار دیگر در حال اوجگیری است. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه، چهارشنبه هفته جاری از آزمایش موفق «اژدر اتمی پوزیدون» خبر داد؛ سلاحی با پیشرانه هستهای که بنا به ارزیابی تحلیلگران نظامی، قادر است با ایجاد امواج عظیم رادیواکتیو، مناطق وسیعی از سواحل «دشمن» را نابود کند.
این اقدام روسیه تنها چند روز پس از آن صورت گرفت که مسکو موشک کروز هستهای «بوروِوِستنیک» را در ۲۱ اکتبر آزمایش کرد و یک روز بعد نیز رزمایش پرتاب تسلیحات هستهای برگزار کرد. ناظران این تحرکات را پاسخ مستقیم کرملین به مواضع سختگیرانهتر دولت ترامپ در قبال روسیه ارزیابی کرده بودند.
ایالات متحده آخرین بار در سال ۱۹۹۲ آزمایش هستهای انجام داده است، اما اکنون بحث از سرگیری احتمالی این آزمایشها در واشینگتن دوباره مطرح شده است. موضوعی که با اعلام ترامپ باردیگر از سر گرفته خواهد شد.
آزمایشهای هستهای معمولاً برای ارزیابی عملکرد سلاحهای جدید و اطمینان از کارایی زرادخانههای قدیمی انجام میشود، اما همزمان پیام سیاسی روشنی نیز به رقبای راهبردی مخابره میکند.
کارشناسان میگویند هرگونه از سرگیری آزمایشهای هستهای از سوی واشینگتن میتواند از سوی روسیه و چین بهعنوان نمایش آشکار قدرت نظامی و برتری راهبردی ایالات متحده تعبیر شود.
ایالات متحده نخستین کشوری بود که در ژوئیه ۱۹۴۵ با آزمایش بمب اتمی ۲۰ کیلوتنی در آلاموگوردوی نیومکزیکو وارد عصر هستهای شد. تنها یک ماه بعد، با پرتاب بمبهای اتمی بر هیروشیما و ناگازاکی، جنگ جهانی دوم پایان یافت — رویدادی که مسیر تاریخ تسلیحات هستهای و رقابت قدرتهای بزرگ را برای همیشه تغییر داد.
این تحولات در حالی روی میدهد که تنشهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی میان واشینگتن و پکن نیز رو به افزایش است. دونالد ترامپ و شی جینپینگ پنجشنبه ۸ آبان در بوسان، کره جنوبی، دیدار کردند تا برای احیای آتشبس شکننده در جنگ تجاری میان دو اقتصاد بزرگ جهان گفتوگو کنند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، این نشست ترامپ و شی در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوس آرام (APEC) در بندر بوسان برگزار شد.
این نخستین دیدار دو رهبر از زمان بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه گذشته است. ترامپ در آستانه نشست، با لحنی خوشبینانه از احتمال دستیابی به توافق با پکن سخن گفته و آن را گامی برای ثبات اقتصادی جهان دانسته است.
جان مولنار، رییس کمیته چین در مجلس نمایندگان ایالات متحده، گفت به دولت ترامپ اطلاع داده است که آمریکا نباید جدیدترین تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را به «دشمن اصلی کشورمان» بفروشد.
حساب کاربری این کمیته در شبکه اجتماعی ایکس چهارشنبه هفتم آبان، با استناد به سخنان مولنار نوشت: «فراهم کردن دسترسی چین به این تراشهها مانند دادن اورانیوم با درجه تسلیحاتی به ایران است.»
در این پست تاکید شد که «برای اینکه آمریکا در اولویت باشد، این تراشهها باید به شرکتهای آمریکایی که در حال ایجاد سلطه هوش مصنوعی آمریکا برای سالهای آینده هستند، داده شود - نه آینده ارتش چین.»
همزمان سناتور چاک شومر، رهبر دموکراتهای سنا، و ۱۱ سناتور دموکرات دیگر از ترامپ خواستند که در مسیر دستیابی به یک توافق تجاری با چین، محدودیتهای اعمال شده بر تراشههای هوش مصنوعی و فناوری آمریکایی را لغو نکند.
قرار است که دونالد ترامپ و شی جینپینگ، روسایجمهوری ایالات متحده و چین، پنجشنبه هشتم آبان در حاشیه اجلاس سران اپک در کرهجنوبی با یکدیگر دیدار کنند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی به نقل از کارشناسان نوشت اگر دولت ترامپ به شرکت انویدیا، اجازه دهد نسخهای از بهترین تراشه هوش مصنوعی خود را به چین بفروشد، همانطور که ترامپ چهارشنبه در مورد آن صحبت کرد، برتری آمریکا در هوش مصنوعی به شدت کاهش خواهد یافت.
انویدیا، یکی از بزرگترین و پیشروترین شرکتهای فعال در حوزه فناوریهای پردازشی و گرافیکی در جهان است.
به نوشته رویترز، چنین تصمیمی میتواند به معنای پایان محدودیتهای صادرات تراشه ایالات متحده به چین باشد که در سال ۲۰۲۲ وضع شده بودند تا اطمینان حاصل شود که ارتش پکن به فناوری آمریکایی دست نخواهد یافت و روند توسعه تلاشهای هوش مصنوعی چین آهستهتر شود.
ترامپ چهارشنبه گفت که ممکن است در جلسه پنجشنبه با شی در مورد تراشه بلکول «فوقالعاده» انویدیا صحبت کند. او در تابستان سال جاری گفته بود ممکن است اجازه دهد نسخهای ۳۰ یا ۵۰ درصد کوچکتر از تراشه برتر انویدیا به چین فروخته شود.
در مرداد سال جاری، چین در جریان مذاکرات تجاری با آمریکا خواستار کاهش محدودیتهای صادراتی بر تراشههای اچبیام (HBM) شده بود؛ تراشههایی که برای ساخت چیپهای پیشرفته هوش مصنوعی حیاتی هستند. این خواسته و احتمال موافقت دولت دونالد ترامپ با آن، کارشناسان آمریکایی را نگران کرده بود.
تراشههای حافظه با پهنایباند بالا که به اختصار اچبیام نامیده میشوند، برای توسعه ابزارهای هوش مصنوعی، ضروری هستند و در دولت جو بایدن صادرات این تراشهها به چین ممنوع شده بود.
محدودیتهای تراشه
ایالات متحده که زنجیره تامین جهانی تراشههای هوش مصنوعی را تحت سلطه دارد، طی سالهای اخیر تلاش کرده بود صادرات تراشه و فناوریهای حساس به چین را محدود کند تا جلو مدرنسازی نظامی این کشور را بگیرد. آمریکا همچنین فروش تراشههای هوش مصنوعی به روسیه نیز برای تضعیف توان جنگی این کشور در اوکراین را محدود کرده است.
کاخ سفید و کنگره پیشنهاد دادهاند شرکتهای تراشهسازی آمریکایی موظف شوند فناوری تایید موقعیت را در محصولات خود تعبیه کنند تا از انتقال آنها به کشورهایی که فروش به آنها ممنوع است جلوگیری شود.
چین این محدودیتها را بخشی از تلاش آمریکا برای مهار قدرت خود میداند و پیشنهاد نصب ردیاب را بهشدت مورد انتقاد قرار داده است.
ماه گذشته نهاد قدرتمند تنظیم و کنترل فضای مجازی چین، شرکت انویدیا را احضار و درباره خطر احتمالی وجود «درهای پشتی» در تراشههای این شرکت که میتواند دسترسی یا کنترل از راه دور ایجاد کند، ابراز نگرانی کرد. انویدیا این موضوع را بهطور قاطع رد کرده است.
رویترز در ژانویه گزارش داد آمریکا شبکه قاچاق سازمانیافته تراشههای هوش مصنوعی به چین را از طریق کشورهایی چون مالزی، سنگاپور و امارات شناسایی کرده است، اما مشخص نیست آیا از ردیابها در این تحقیقات استفاده شده یا خیر.
استفاده از ردیابها از سوی نهادهای آمریکایی سابقهای طولانی دارد. در سال ۱۹۸۵، بر اساس یک رأی دادگاه، خدمات گمرک ایالات متحده هنگام اجرای حکم تفتیش، دستگاه ردیابی را داخل جعبه تجهیزات شرکت هیوز ایرکرافت (Hughes Aircraft) که مشمول محدودیتهای صادراتی بود، در فرودگاه هیوستون نصب کرد.
به گفته یکی از منابع، ماموران اجرای مقررات صادراتی آمریکا گاهی پس از دریافت مجوز اداری، ردیاب نصب میکنند و گاهی نیز با حکم قضایی این کار را انجام میدهند که در آن صورت استفاده از اطلاعات بهدستآمده بهعنوان مدرک در پروندههای کیفری آسانتر است.
ممکن است در صورتی که یک شرکت موضوع تحقیق نباشد، از وجود ردیاب مطلع شود و حتی با نصب آن موافقت کند؛ اما این دستگاهها میتوانند بدون اطلاع شرکتها نیز نصب شوند.
افرادی که در انحراف محمولههای تراشه و سرورهای مشمول کنترل صادرات به چین دست دارند، میگویند از وجود این دستگاهها آگاهند.
دو منبع زنجیره تامین، که فروشندگان تراشههای کنترلشده در چین هستند، گفتند همیشه با دقت محمولههای منحرفشده سرورهای هوش مصنوعی را برای یافتن ردیابها بررسی میکنند.
دولت نیوزیلند در ادامه فشارهای بینالمللی بر روسیه، تحریمهای جدیدی را علیه صنعت نفت این کشور و شبکه موسوم به «ناوگان سایه» اعمال کرد. این اقدام شامل تحریم ۶۵ کشتی و تعدادی از نهادهای مرتبط از بلاروس، ایران و کره شمالی است.
به گزارش خبرگزاری رویترز از ولینگتون، وینستون پیترز، وزیر خارجه نیوزیلند، پنجشنبه در جریان دیدار با وزیران خارجه پنج کشور شمال اروپا در استکهلم، از گسترش تحریمهای کشورش علیه روسیه خبر داد. او گفت نیوزیلند در چارچوب این بسته تحریمی جدید، ۶۵ کشتی از «ناوگان سایه» و مجموعهای از بازیگران اقتصادی مرتبط با روسیه در بلاروس، ایران و کره شمالی را به دلیل مشارکت در پالایش، حملونقل و پرداختهای مرتبط با نفت روسیه در فهرست تحریمها قرار داده است.
«ناوگان سایه» اصطلاحی است که برای توصیف نفتکشهایی به کار میرود که با جعل اسناد، تغییر موقعیت جغرافیایی و استفاده از نامهای ساختگی، به حمل غیرقانونی محمولههای نفتی از کشورهایی مانند ایران، روسیه و ونزوئلا میپردازند تا تحریمهای بینالمللی را دور بزنند.
پیترز در بیانیهای گفت: «این بازیگران بخشی از شبکهای گستردهاند که به تداوم تجارت نفت روسیه کمک میکند و تلاشهای جهانی برای قطع منابع مالی جنگ غیرقانونی این کشور را تضعیف میسازند. نیوزیلند با هدف قرار دادن زنجیره تأمین نفت، بهطور قاطع در حمایت از تلاشهای بینالمللی برای بازگرداندن روسیه به مسیر گفتوگو گام برمیدارد.»
اعلام این تحریمها تنها دو روز پس از آن صورت گرفت که خبرگزاری رویترز در گزارشی افشا کرد شرکت بیمه دریایی «مریتایم میوچوال» (Maritime Mutual) مستقر در نیوزیلند، با ارائه خدمات بیمه به کشتیهایی که تحریمهای غرب را دور میزنند، به تجارت دهها میلیارد دلار نفت ایران و روسیه کمک کرده است.
به گفته ناظران بینالمللی، اقدام نیوزیلند نشانهای از افزایش هماهنگی میان متحدان غربی برای مقابله با شبکههای پنهانی است که با استفاده از «ناوگان سایه»، جریان درآمد نفتی روسیه را علیرغم تحریمها حفظ کردهاند.
پس از مرگبارترین عملیات پلیسی در تاریخ ریو دوژانیرو، فولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، خواستار اصلاح فوری، جامع و مؤثر در ساختار و روشهای پلیسی برزیل شد و هشدار داد که تداوم خشونت و تبعیض نژادی در اجرای قانون باید فوراً متوقف شود.
به گزارش دفتر حقوق بشر سازمان ملل در ژنو، فولکر تورک چهارشنبه در واکنش به عملیات خونین پلیس برزیل در ریو دوژانیرو اعلام کرد که کشور باید «چرخه خشونت افراطی» در اجرای قانون را بشکند. سهشنبه، نیروهای پلیس برزیل در محلات «کمپلکسو دو آلمائو» و «کمپلکسو دا پنیا» عملیاتی گسترده انجام دادند که به گفته مقامهای رسمی، برای اجرای نزدیک به ۱۰۰ حکم قضایی علیه اعضای گروههای جنایتکار سازمانیافته صورت گرفت. در این عملیات دستکم ۱۲۱ نفر از جمله چهار افسر پلیس کشته و ۸۱ نفر بازداشت شدند.
تورک گفت: «من درک میکنم که مقابله با گروههای خشنی مانند کوماندو ورملهو دشوار است، اما تکرار عملیاتهایی با تلفات سنگین – بهویژه در میان شهروندان آفریقاییتبار – نشان میدهد که باید در روشهای اجرای قانون بازنگری جدی صورت گیرد.» او افزود که مرگومیر بالا در عملیاتهای پلیسی، بهویژه در ریو دوژانیرو، به پدیدهای عادی تبدیل شده است و برزیل باید اطمینان دهد که نیروهای امنیتی در چارچوب استانداردهای بینالمللی از زور استفاده میکنند.
کمیسر عالی سازمان ملل خواستار انجام تحقیقات فوری، مستقل و مؤثر درباره وقایع اخیر و اجرای اصلاحات بنیادین در نیروهای پلیس شد. او همچنین تاکید کرد که باید سازوکارهای مستقلی برای حمایت از خانوادهها و جوامع آسیبدیده ایجاد شود تا بتوانند به عدالت و جبران خسارت دست یابند.
تورک از دولت برزیل خواست یک راهبرد ملی پلیسی مبتنی بر اصول حقوق بشر تدوین کند و یادآور شد که استفاده از زور کشنده تنها در شرایطی مجاز است که برای حفظ جان یا جلوگیری از آسیب جدی ناشی از تهدیدی قریبالوقوع «کاملاً ضروری» باشد.
او با اشاره به یافتههای «سازوکار بینالمللی مستقل برای پیشبرد عدالت نژادی در اجرای قانون» گفت: «کشتار شهروندان آفریقاییتبار توسط پلیس در برزیل نهتنها گسترده بلکه نظاممند است.» بر اساس این گزارش، سالانه حدود ۵ هزار نفر آفریقاییتبار در اثر عملیات پلیس کشته میشوند که بیشتر آنها مردان جوان ساکن مناطق فقیرنشین هستند.
تورک در پایان تاکید کرد: «زمان آن رسیده است که نظامی که نژادپرستی، تبعیض و بیعدالتی را تداوم میبخشد، متوقف شود. اصلاحات فوری ضروری است تا این فجایع تکرار نشوند. نقضها نباید بدون پاسخ بمانند و روندهای پاسخگویی باید به حقیقت، عدالت و پایان مصونیت منجر شوند.»
رییس دانشگاه سیراکیوز نیویورک، جمهوری اسلامی را به «ترغیب» اعتراضهای ضداسرائیلی در محوطه دانشگاه متهم کرد و گفت بیشتر شرکتکنندگان از دانشجویان این دانشگاه نبودند.
کنت سایورود، رییس دانشگاه سیراکیوز، گفت جمهوری اسلامی زمینهساز اعتراضها در دانشگاه سیراکیوز بوده است. در این نشست همچنین دنیل دیرمایر، رییس دانشگاه وندربیلت، اظهار کرد که «شبکههای سازمانیافته بیرونی» ناآرامیهای دانشگاهی را تشدید کردهاند.
به گفته سایورود، در ماههای ابتدایی پس از هفتم اکتبر، فضای دانشگاه برای هر دو گروه طرفدار اسرائیل و طرفدار فلسطین آرام و پذیرا بود، اما پس از مدتی تغییر «مصنوعی» رخ داد.
او گفت: «واقعا باور دارم که این تظاهرات از سوی ایران ترغیب شد؛ تقریبا هیچیک از دانشجویان خودمان در آن نقش چندانی نداشتند، اصلا نقشی داشتند.»
در همان نشست، دنیل دیرمایر، رییس دانشگاه وندربیلت، نیز گفت تجربهای مشابه داشتهاند: «در ابتدا فعالیتها محترمانه و سازنده بود، اما بعد از مدتی شبکههای سازمانیافته بیرونی وارد شدند و فضا را متشنج کردند.»
او افزود: «در برخی موارد اعتراضها بهدلیل تاثیر اجتماعی شکل گرفت، اما بعد شاهد هماهنگی مستقیم و هدفمند در سراسر دانشگاهها بودیم که از اواخر پاییز و زمستان شدت گرفت.»
او تاکید کرد که بخشی از این اعتراضها خودجوش بود، اما بخش دیگر نتیجه دخالت و هماهنگی گروههای بیرونی است. دیرمایر گفت در آینده روشنتر خواهد شد که چه کسانی از بیرون در این اعتراضها نقش داشتند و چگونه آن را هدایت کردند.