ترامپ نیجریه را به «کشتار سیستماتیک مسیحیان» متهم کرد و تهدید کرد در صورت تداوم آن، آمریکا «با تمام قوا» وارد عمل میشود. او دستور توقف فوری کمکهای غیرانساندوستانه را صادر و از پنتاگون خواست برای اقدام نظامی احتمالی آماده شود.
شنبه ۱۰ آبان دونالد ترامپ، رییسجمهوری ایالات متحده، در اظهار نظری در شبکه اجتماعی تروثسوشال، نیجریه را بهعنوان «کشور مورد نگرانی ویژه» در زمینه آزادی مذهبی معرفی کرد؛ اقدامی که پیشتر از سوی برخی قانونگذاران جمهوریخواه از جمله سناتور تد کروز دنبال شده بود. کروز و دیگر متحدان راستگرای ترامپ طی ماههای گذشته بارها مدعی «قتلعام گسترده مسیحیان» در نیجریه شدهاند.
با این حال، دادههای مستقل نهادهای بینالمللی روایت کاخ سفید را زیر سؤال بردهاند. به گزارش پایگاه دادههای «آکلِد»، از سال ۲۰۰۹ تاکنون بیش از ۵۲ هزار غیرنظامی در جریان خشونتهای گروههای مسلح در نیجریه کشته شدهاند، که قربانیان آن میان مسیحیان و مسلمانان تقریباً بهطور مساوی تقسیم شدهاند.
بر اساس همین دادهها، در بازه پنجساله اخیر، بیش از ۳۱۸ مسیحی و بیش از ۴۰۰ مسلمان قربانی حملات خشونتآمیز بودهاند.
دولت نیجریه نیز ضمن رد قاطع این ادعاها، تاکید کرده که خشونتها در کشور عمدتاً ماهیتی قومی، جغرافیایی یا مرتبط با منابع طبیعی دارند و ربطی به جنگ دینی ندارند.
بولا احمد تینوبو، رییسجمهوری نیجریه، گفت: «آزادی مذهبی و تساهل دینی بخشی از هویت ملی ماست و نیجریه از همه شهروندان صرفنظر از دین یا قومیتشان محافظت میکند.»
کارشناسان مستقل نیز ادعاهای ترامپ را اغراقآمیز و سیاسی خواندهاند. لد سِروَت، پژوهشگر ارشد در سازمان «آکلِد»، گفته خشونتهای جهادگرایان در نیجریه «بیهدف و کور» است و بیشتر حملات، مسلمانان در مناطق شمالی کشور را هدف قرار دادهاند.
اظهارات شدید ترامپ در حالی بیان میشود که گزارش سالانه وزارت خارجه آمریکا درباره آزادی مذهبی هنوز منتشر نشده و مشخص نیست که آیا این وزارتخانه نیز نیجریه را در فهرست کشورهای «مورد نگرانی ویژه» قرار خواهد داد یا نه.
در گذشته، وزارت خارجه معمولاً بر اساس توصیههای کمیسیون مستقل آزادی مذهبی آمریکا چنین تصمیماتی را اتخاذ میکرد، اما به نظر میرسد ترامپ اینبار بهصورت مستقیم و بدون عبور از فرآیندهای کارشناسی، دست به این اقدام زده است.
دولت ترامپ در سالهای اخیر بارها از موضوع آزادی مذهبی بهعنوان ابزار فشار دیپلماتیک استفاده کرده و اکنون نیز به باور تحلیلگران با دامن زدن به روایت «نسلکشی مسیحیان» در نیجریه، تلاش دارد افکار عمومی مسیحیان انجیلی در داخل آمریکا را با خود همراه کند.
خبرگزاری رویترز شنبه ۱۰ آبان به نقل از ارتش اوکراین گزارش داد با وجود پیشروی روسیه در منطقه، بخش اعظم شهر همچنان در وضعیت «خاکستری» و خارج از کنترل کامل هر دو طرف قرار دارد.
روسیه از میانه سال ۲۰۲۴ تلاش خود برای تصرف پوکروفسک را آغاز کرد؛ شهری که بهدلیل موقعیت راهبردیاش به «دروازه دونتسک» مشهور است.
این شهر پیش از جنگ حدود ۷۰ هزار نفر جمعیت داشت، اما در اثر حملات مداوم تقریبا بهطور کامل تخریب و تخلیه شده است.
در صورت سقوط پوکروفسک، این بزرگترین دستاورد میدانی روسیه از زمان تصرف آودیئیفکا در اوایل سال جاری میلادی خواهد بود؛ شهری که پس از یکی از خونینترین نبردهای جنگ به دست ارتش روسیه افتاد.
اولکساندر سیرسکی، فرمانده کل ارتش اوکراین، ۱۰ آبان در بیانیهای در فیسبوک نوشت: «ما در پوکروفسک ایستادگی میکنیم. عملیات گستردهای برای نابودی و بیرون راندن دشمن در حال انجام است.»
روسیه بهدنبال قطع مسیرهای تدارکاتی اوکراین
مقامهای روسی میگویند تصرف پوکروفسک و شهر کنستانتینیوکا در شمال شرق آن، مسیر پیشروی بهسوی دو شهر کلیدی کراماتورسک و اسلوویانسک را هموار خواهد کرد.
در روزهای اخیر، رسانههای دولتی روسیه از پیشروی نیروهای این کشور در مناطق جنوبی پوکروفسک خبر دادهاند.
با این حال، نقشه میدانی «دیپاستیت» که بر اساس منابع متنباز تهیه شده، تنها بخش کوچکی از جنوب شهر را تحت کنترل کامل نیروهای روس نشان میدهد.
به گزارش شبکه خبری زوزدا، وابسته به وزارت دفاع روسیه، برخی نیروهای اوکراینی در پوکروفسک «تسلیم شدهاند».
این رسانه ویدیویی منتشر کرده که در آن دو تن از «نیروهای تسلیمشده اوکراینی» دیده میشوند. رویترز نتوانسته اصالت یا محل و زمان این ویدیو را تایید کند.
از سوی دیگر، کییف اعلام کرد یگان ویژهای از نیروهایش را با بالگرد به پوکروفسک اعزام کرده تا از پیشروی بیشتر روسیه جلوگیری کند.
وزارت دفاع روسیه خبر داد این یگان، متشکل از ۱۱ نفر، بهطور کامل توسط نیروهایش کشته شدهاند.
یک مقام نظامی اوکراین که نخواست نامش فاش شود، این ادعا را رد کرد و گفت عملیات در منطقه همچنان ادامه دارد.
همزمان، روسیه از دفع تلاش نیروهای اوکراینی برای شکستن محاصره در منطقه هریشینه، در شمال غرب پوکروفسک، خبر داد.
این درگیریها از آن جهت حائز اهمیت هستند که میتوانند به قطع مسیرهای تدارکاتی اوکراین منجر شوند.
ارتش اوکراین با تاکید بر اینکه وضعیت در پوکروفسک «همچنان دشوار و ناپایدار» است، اعلام کرد در برخی از مناطق شهر موقعیت تاکتیکی نیروهای اوکراینی بهبود یافته است.
مسکو همچنان در تلاش برای تصرف کامل منطقه دونباس، شامل استانهای لوهانسک و دونتسک است.
در حال حاضر، حدود ۱۰ درصد از این منطقه که معادل پنج هزار کیلومتر مربع در غرب دونتسک است، تحت کنترل نیروهای اوکراینی باقی مانده.
باراک شنبه ۱۰ آبان در حاشیه کنفرانس امنیتی منامه به خبرنگاران گفت انتظار میرود در جریان سفر الشرع به واشینگتن، سوریه به ائتلاف تحت رهبری آمریکا علیه داعش بپیوندد.
او افزود پنجمین دور مذاکرات مستقیم اسرائیل و سوریه با میانجیگری آمریکا پس از سفر الشرع به واشینگتن برگزار خواهد شد.
باراک به تاریخ دقیق سفر رییس حکومت سوریه به ایالات متحده اشارهای نکرد.
پیشتر در ۲۷ شهریور، یک مقام وزارت امور خارجه سوریه در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه اعلام کرد انتظار میرود اسرائیل و سوریه تا پایان سال ۲۰۲۵ به چند توافق امنیتی و نظامی دست یابند.
این سفر دومین حضور الشرع در آمریکا خواهد بود. او مهرماه نیز برای سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک رفته بود.
سایه داعش بر سوریه
سوریه در ائتلاف بینالمللی که سال ۲۰۱۴ برای شکست گروه داعش تشکیل شد، عضویت ندارد.
در فاصله سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷، داعش در اوج قدرت خود حدود یکسوم از خاک سوریه و عراق را تحت کنترل درآورده بود.
پس از قدرت گرفتن داعش در سوریه، گروهی از سربازان آمریکایی در این کشور مستقر شدند و همراه با نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کُردها، برای بیرون راندن داعش از مناطق تحت تصرف آن در شمال و شرق سوریه جنگیدند.
سرانجام در سال ۲۰۱۹، ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده به همراه متحدان محلیاش آخرین پایگاه داعش را تصرف کردند.
با این حال، منابع آگاه ماه ژوئن در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفتند داعش پس از سقوط حکومت بشار اسد در تلاش است تا از خلأ قدرت برای تجدید سازمان و بازگشت دوباره در سوریه و عراق استفاده کند.
دولت آمریکا خردادماه اعلام کرد قصد دارد حضور نظامی خود در سوریه را بهطور چشمگیری کاهش دهد و تنها یک پایگاه نظامی را در این کشور حفظ کند.
تلاش الشرع برای ترمیم جایگاه بینالمللی سوریه
مخالفان مسلح سوری به رهبری گروه تحریر الشام در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه توانستند ۱۸ آذر سال گذشته به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
از آن زمان تاکنون، الشرع بهعنوان رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه کوشیده است با سفر به کشورهای مختلف، روابط دمشق با قدرتهای جهانی را که در دوران حکومت اسد به تیرگی گراییده بود، بازسازی کند.
پیشتر در اردیبهشتماه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در جریان سفر به ریاض، با الشرع دیدار کرده و سپس از تصمیم خود برای لغو تحریمهای سوریه خبر داده بود.
باراک شنبه ۱۰ آبان در کنفرانس امنیتی منامه گفت: «از زمان سقوط امپراتوری عثمانی، هر آنچه که غرب [در خاورمیانه] انجام داده، اشتباه بوده است. آنچه در این منطقه کارآمد است، حکومتهای پادشاهی خیرخواه هستند.»
به گفته این دیپلمات آمریکایی، حملات ایالات متحده به تاسیسات اتمی حکومت ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه سبب شد چهره منطقه بهگونهای «غیرقابل باور» دستخوش تغییر شود.
او همچنین به تنشهای اخیر میان ترکیه و اسرائیل اشاره کرد و افزود با وجود روابط خصمانه، دو کشور بهزودی میتوانند به توافق تجاری دست یابند.
باراک ادامه داد: «ترکیه و اسرائیل با یکدیگر وارد جنگ نخواهند شد. از دریای خزر تا مدیترانه شاهد همسویی [کشورها] خواهید بود.»
در ماههای اخیر، همزمان با تضعیف گسترده گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، سقوط حکومت بشار اسد در سوریه و خسارتهای سنگین به توان نظامی و برنامه هستهای تهران، برخی سیاستمداران و تحلیلگران از «دگرگونی چهره خاورمیانه» سخن گفتهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۱۵ مهر در پیامی به مناسبت دومین سالگرد حمله هفتم اکتبر حماس، از عملیات ارتش اسرائیل در این بازه زمانی تمجید کرد و گفت: «با هم محور ایران را در هم شکستیم، با هم چهره خاورمیانه را تغییر دادیم و با هم تضمین خواهیم کرد که اسرائیل جاودانه بماند.»
باراک: اسرائیل آماده توافق با لبنان و دیگر همسایگان خود است
فرستاده ویژه دولت آمریکا در ادامه سخنان خود در کنفرانس منامه، به تنشهای فزاینده میان اسرائیل و لبنان پرداخت و گفت اسرائیل به حملات خود در جنوب لبنان ادامه میدهد، زیرا حزبالله همچنان «هزاران راکت و موشک» در اختیار دارد که «تهدیدی» برای اسرائیل محسوب میشوند.
باراک از دولت لبنان خواست روند خلع سلاح این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی را سرعت بخشد و افزود: «در صورت خلع سلاح حزبالله، هیچ مشکلی میان لبنان و اسرائیل وجود نخواهد داشت. لبنانیها باید در مذاکرات شرکت کنند و نسبت به مرزهای خود هوشیار باشند.»
به گفته باراک، لبنان اکنون کشوری «شکستخورده» است، ارتش آن با «کمبود منابع مالی و انسانی» دست و پنجه نرم میکند و درآمد حزبالله از بودجه ارتش لبنان فراتر رفته است.
او همچنین تاکید کرد اسرائیل «آماده است با همه همسایگان خود توافقهای مرزی و سرزمینی امضا کند».
اسرائیل و لبنان آذرماه ۱۴۰۳ برای برقراری آتشبس و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد به توافق دست یافتند.
والاستریت ژورنال هشتم آبان گزارش داد اقدام حزبالله در ذخیره مجدد موشکها، راکتهای ضدتانک و تجهیزات توپخانهای، آتشبس را با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
این روزنامه افزود با توجه به تحولات اخیر، به نظر میرسد صبر اسرائیل در برابر این گروه نیابتی جمهوری اسلامی رو به پایان است.
خبرگزاری فرانسه شنبه ۱۰ آبان با استناد به دادههای پژوهشگران دانشگاه ییل گزارش داد بخش بزرگی از جمعیت منطقه ممکن است «کشته، بازداشت یا مخفی» شده باشند.
طبق تصاویر ماهوارهای، از پنجم تا نهم آبان دستکم ۳۱ نقطه در محلههای مسکونی، محوطه دانشگاهها و مناطق نظامی شناسایی شده که با محل انباشت اجساد انسانها مطابقت دارد.
بازماندگان این فاجعه که خود را از الفاشر به شهر طویله دارفور رساندهاند، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه تایید کردند که در جریان فرار، شاهد قتل عام گسترده، تیراندازی به کودکان در برابر والدینشان و ضربوشتم و غارت غیرنظامیان بودهاند.
سازمان پزشکان بدون مرز ۱۰ آبان هشدار داد پس از سقوط شهر الفاشر، هزاران غیرنظامی در این شهر از سوی نیروهای شبهنظامی محاصره شدهاند و جانشان بهشدت در خطر است.
نیروهای پشتیبانی سریع که از آوریل ۲۰۲۳ در حال نبرد با ارتش سودان هستند، چهارم آبان شهر الفاشر را تصرف کردند و پس از محاصرهای ۱۸ ماهه، ارتش را از آخرین پایگاهش در منطقه دارفور غربی بیرون راندند.
پس از سقوط شهر، گزارشهایی از اعدامهای میدانی، خشونت جنسی، حمله به نیروهای امدادرسان، غارت و آدمربایی منتشر شده است.
قطع ارتباطات در الفاشر
خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش خود نوشت ارتباطات در منطقه تقریبا بهطور کامل قطع است.
حیات که مادر پنج فرزند است، به این رسانه گفت: «در مسیر فرار، نیروهای شبهنظامی چند جوانی را که همراه ما بودند، متوقف کردند و ما دیگر از سرنوشتشان خبری نداریم.»
سازمان ملل اعلام کرد بیش از ۶۵ هزار نفر از الفاشر گریختهاند، اما دهها هزار نفر دیگر همچنان در این شهر گرفتار ماندهاند.
پیش از حمله نهایی نیروهای پشتیبانی سریع، حدود ۲۶۰ هزار نفر در الفاشر زندگی میکردند.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، ۱۰ آبان ضمن هشدار نسبت به وخامت اوضاع در سودان، وضعیت شهر الفاشر را «آخرالزمانی» توصیف کرد.
در پی شدت گرفتن انتقادات از کشتار غیرنظامیان در الفاشر، نیروهای پشتیبانی سریع هشتم آبان اعلام کردند چند تن از اعضای خود را به اتهام ارتکاب تخلفات در جریان عملیات بازداشت کردهاند.
با این حال، تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، نسبت به تعهد این گروه شبهنظامی برای رسیدگی به تخلفات شورشیان ابراز تردید کرد.
در جریان این درگیریها، هم ارتش سودان و هم نیروهای پشتیبانی سریع به ارتکاب جنایات جنگی متهم شدهاند.
با سقوط الفاشر، نیروهای پشتیبانی سریع کنترل هر پنج مرکز ایالت دارفور را به دست آوردهاند و عملاً سودان را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کردهاند؛ در حالی که ارتش همچنان بر مناطق شمالی، شرقی و مرکزی کشور تسلط دارد.
