همزمان با اعلام روسیه مبنی بر تکمیل حلقه محاصره شهر شرقی پوکروفسک، فرمانده کل ارتش اوکراین تاکید کرد نیروهای این کشور هنوز کنترل بخشهایی از این شهر ویرانشده را در دست دارند. به گفته او، عملیات گستردهای برای بیرون راندن نیروهای مهاجم روس از شهر در جریان است.
خبرگزاری رویترز شنبه ۱۰ آبان به نقل از ارتش اوکراین گزارش داد با وجود پیشروی روسیه در منطقه، بخش اعظم شهر همچنان در وضعیت «خاکستری» و خارج از کنترل کامل هر دو طرف قرار دارد.
روسیه از میانه سال ۲۰۲۴ تلاش خود برای تصرف پوکروفسک را آغاز کرد؛ شهری که بهدلیل موقعیت راهبردیاش به «دروازه دونتسک» مشهور است.
این شهر پیش از جنگ حدود ۷۰ هزار نفر جمعیت داشت، اما در اثر حملات مداوم تقریبا بهطور کامل تخریب و تخلیه شده است.
در صورت سقوط پوکروفسک، این بزرگترین دستاورد میدانی روسیه از زمان تصرف آودیئیفکا در اوایل سال جاری میلادی خواهد بود؛ شهری که پس از یکی از خونینترین نبردهای جنگ به دست ارتش روسیه افتاد.
اولکساندر سیرسکی، فرمانده کل ارتش اوکراین، ۱۰ آبان در بیانیهای در فیسبوک نوشت: «ما در پوکروفسک ایستادگی میکنیم. عملیات گستردهای برای نابودی و بیرون راندن دشمن در حال انجام است.»
روسیه بهدنبال قطع مسیرهای تدارکاتی اوکراین
مقامهای روسی میگویند تصرف پوکروفسک و شهر کنستانتینیوکا در شمال شرق آن، مسیر پیشروی بهسوی دو شهر کلیدی کراماتورسک و اسلوویانسک را هموار خواهد کرد.
در روزهای اخیر، رسانههای دولتی روسیه از پیشروی نیروهای این کشور در مناطق جنوبی پوکروفسک خبر دادهاند.
با این حال، نقشه میدانی «دیپاستیت» که بر اساس منابع متنباز تهیه شده، تنها بخش کوچکی از جنوب شهر را تحت کنترل کامل نیروهای روس نشان میدهد.
به گزارش شبکه خبری زوزدا، وابسته به وزارت دفاع روسیه، برخی نیروهای اوکراینی در پوکروفسک «تسلیم شدهاند».
این رسانه ویدیویی منتشر کرده که در آن دو تن از «نیروهای تسلیمشده اوکراینی» دیده میشوند. رویترز نتوانسته اصالت یا محل و زمان این ویدیو را تایید کند.
از سوی دیگر، کییف اعلام کرد یگان ویژهای از نیروهایش را با بالگرد به پوکروفسک اعزام کرده تا از پیشروی بیشتر روسیه جلوگیری کند.
وزارت دفاع روسیه خبر داد این یگان، متشکل از ۱۱ نفر، بهطور کامل توسط نیروهایش کشته شدهاند.
یک مقام نظامی اوکراین که نخواست نامش فاش شود، این ادعا را رد کرد و گفت عملیات در منطقه همچنان ادامه دارد.
همزمان، روسیه از دفع تلاش نیروهای اوکراینی برای شکستن محاصره در منطقه هریشینه، در شمال غرب پوکروفسک، خبر داد.
این درگیریها از آن جهت حائز اهمیت هستند که میتوانند به قطع مسیرهای تدارکاتی اوکراین منجر شوند.
ارتش اوکراین با تاکید بر اینکه وضعیت در پوکروفسک «همچنان دشوار و ناپایدار» است، اعلام کرد در برخی از مناطق شهر موقعیت تاکتیکی نیروهای اوکراینی بهبود یافته است.
مسکو همچنان در تلاش برای تصرف کامل منطقه دونباس، شامل استانهای لوهانسک و دونتسک است.
در حال حاضر، حدود ۱۰ درصد از این منطقه که معادل پنج هزار کیلومتر مربع در غرب دونتسک است، تحت کنترل نیروهای اوکراینی باقی مانده.
باراک شنبه ۱۰ آبان در حاشیه کنفرانس امنیتی منامه به خبرنگاران گفت انتظار میرود در جریان سفر الشرع به واشینگتن، سوریه به ائتلاف تحت رهبری آمریکا علیه داعش بپیوندد.
او افزود پنجمین دور مذاکرات مستقیم اسرائیل و سوریه با میانجیگری آمریکا پس از سفر الشرع به واشینگتن برگزار خواهد شد.
باراک به تاریخ دقیق سفر رییس حکومت سوریه به ایالات متحده اشارهای نکرد.
پیشتر در ۲۷ شهریور، یک مقام وزارت امور خارجه سوریه در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه اعلام کرد انتظار میرود اسرائیل و سوریه تا پایان سال ۲۰۲۵ به چند توافق امنیتی و نظامی دست یابند.
این سفر دومین حضور الشرع در آمریکا خواهد بود. او مهرماه نیز برای سخنرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک رفته بود.
سایه داعش بر سوریه
سوریه در ائتلاف بینالمللی که سال ۲۰۱۴ برای شکست گروه داعش تشکیل شد، عضویت ندارد.
در فاصله سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۷، داعش در اوج قدرت خود حدود یکسوم از خاک سوریه و عراق را تحت کنترل درآورده بود.
پس از قدرت گرفتن داعش در سوریه، گروهی از سربازان آمریکایی در این کشور مستقر شدند و همراه با نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کُردها، برای بیرون راندن داعش از مناطق تحت تصرف آن در شمال و شرق سوریه جنگیدند.
سرانجام در سال ۲۰۱۹، ائتلاف تحت رهبری ایالات متحده به همراه متحدان محلیاش آخرین پایگاه داعش را تصرف کردند.
با این حال، منابع آگاه ماه ژوئن در مصاحبه با خبرگزاری رویترز گفتند داعش پس از سقوط حکومت بشار اسد در تلاش است تا از خلأ قدرت برای تجدید سازمان و بازگشت دوباره در سوریه و عراق استفاده کند.
دولت آمریکا خردادماه اعلام کرد قصد دارد حضور نظامی خود در سوریه را بهطور چشمگیری کاهش دهد و تنها یک پایگاه نظامی را در این کشور حفظ کند.
تلاش الشرع برای ترمیم جایگاه بینالمللی سوریه
مخالفان مسلح سوری به رهبری گروه تحریر الشام در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه توانستند ۱۸ آذر سال گذشته به دمشق برسند و به بیش از پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
از آن زمان تاکنون، الشرع بهعنوان رییسجمهوری دوره انتقالی سوریه کوشیده است با سفر به کشورهای مختلف، روابط دمشق با قدرتهای جهانی را که در دوران حکومت اسد به تیرگی گراییده بود، بازسازی کند.
پیشتر در اردیبهشتماه، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در جریان سفر به ریاض، با الشرع دیدار کرده و سپس از تصمیم خود برای لغو تحریمهای سوریه خبر داده بود.
باراک شنبه ۱۰ آبان در کنفرانس امنیتی منامه گفت: «از زمان سقوط امپراتوری عثمانی، هر آنچه که غرب [در خاورمیانه] انجام داده، اشتباه بوده است. آنچه در این منطقه کارآمد است، حکومتهای پادشاهی خیرخواه هستند.»
به گفته این دیپلمات آمریکایی، حملات ایالات متحده به تاسیسات اتمی حکومت ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه سبب شد چهره منطقه بهگونهای «غیرقابل باور» دستخوش تغییر شود.
او همچنین به تنشهای اخیر میان ترکیه و اسرائیل اشاره کرد و افزود با وجود روابط خصمانه، دو کشور بهزودی میتوانند به توافق تجاری دست یابند.
باراک ادامه داد: «ترکیه و اسرائیل با یکدیگر وارد جنگ نخواهند شد. از دریای خزر تا مدیترانه شاهد همسویی [کشورها] خواهید بود.»
در ماههای اخیر، همزمان با تضعیف گسترده گروههای نیابتی جمهوری اسلامی، سقوط حکومت بشار اسد در سوریه و خسارتهای سنگین به توان نظامی و برنامه هستهای تهران، برخی سیاستمداران و تحلیلگران از «دگرگونی چهره خاورمیانه» سخن گفتهاند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ۱۵ مهر در پیامی به مناسبت دومین سالگرد حمله هفتم اکتبر حماس، از عملیات ارتش اسرائیل در این بازه زمانی تمجید کرد و گفت: «با هم محور ایران را در هم شکستیم، با هم چهره خاورمیانه را تغییر دادیم و با هم تضمین خواهیم کرد که اسرائیل جاودانه بماند.»
باراک: اسرائیل آماده توافق با لبنان و دیگر همسایگان خود است
فرستاده ویژه دولت آمریکا در ادامه سخنان خود در کنفرانس منامه، به تنشهای فزاینده میان اسرائیل و لبنان پرداخت و گفت اسرائیل به حملات خود در جنوب لبنان ادامه میدهد، زیرا حزبالله همچنان «هزاران راکت و موشک» در اختیار دارد که «تهدیدی» برای اسرائیل محسوب میشوند.
باراک از دولت لبنان خواست روند خلع سلاح این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی را سرعت بخشد و افزود: «در صورت خلع سلاح حزبالله، هیچ مشکلی میان لبنان و اسرائیل وجود نخواهد داشت. لبنانیها باید در مذاکرات شرکت کنند و نسبت به مرزهای خود هوشیار باشند.»
به گفته باراک، لبنان اکنون کشوری «شکستخورده» است، ارتش آن با «کمبود منابع مالی و انسانی» دست و پنجه نرم میکند و درآمد حزبالله از بودجه ارتش لبنان فراتر رفته است.
او همچنین تاکید کرد اسرائیل «آماده است با همه همسایگان خود توافقهای مرزی و سرزمینی امضا کند».
اسرائیل و لبنان آذرماه ۱۴۰۳ برای برقراری آتشبس و اجرای قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد به توافق دست یافتند.
والاستریت ژورنال هشتم آبان گزارش داد اقدام حزبالله در ذخیره مجدد موشکها، راکتهای ضدتانک و تجهیزات توپخانهای، آتشبس را با خطر فروپاشی روبهرو کرده است.
این روزنامه افزود با توجه به تحولات اخیر، به نظر میرسد صبر اسرائیل در برابر این گروه نیابتی جمهوری اسلامی رو به پایان است.
خبرگزاری فرانسه شنبه ۱۰ آبان با استناد به دادههای پژوهشگران دانشگاه ییل گزارش داد بخش بزرگی از جمعیت منطقه ممکن است «کشته، بازداشت یا مخفی» شده باشند.
طبق تصاویر ماهوارهای، از پنجم تا نهم آبان دستکم ۳۱ نقطه در محلههای مسکونی، محوطه دانشگاهها و مناطق نظامی شناسایی شده که با محل انباشت اجساد انسانها مطابقت دارد.
بازماندگان این فاجعه که خود را از الفاشر به شهر طویله دارفور رساندهاند، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه تایید کردند که در جریان فرار، شاهد قتل عام گسترده، تیراندازی به کودکان در برابر والدینشان و ضربوشتم و غارت غیرنظامیان بودهاند.
سازمان پزشکان بدون مرز ۱۰ آبان هشدار داد پس از سقوط شهر الفاشر، هزاران غیرنظامی در این شهر از سوی نیروهای شبهنظامی محاصره شدهاند و جانشان بهشدت در خطر است.
نیروهای پشتیبانی سریع که از آوریل ۲۰۲۳ در حال نبرد با ارتش سودان هستند، چهارم آبان شهر الفاشر را تصرف کردند و پس از محاصرهای ۱۸ ماهه، ارتش را از آخرین پایگاهش در منطقه دارفور غربی بیرون راندند.
پس از سقوط شهر، گزارشهایی از اعدامهای میدانی، خشونت جنسی، حمله به نیروهای امدادرسان، غارت و آدمربایی منتشر شده است.
قطع ارتباطات در الفاشر
خبرگزاری فرانسه در ادامه گزارش خود نوشت ارتباطات در منطقه تقریبا بهطور کامل قطع است.
حیات که مادر پنج فرزند است، به این رسانه گفت: «در مسیر فرار، نیروهای شبهنظامی چند جوانی را که همراه ما بودند، متوقف کردند و ما دیگر از سرنوشتشان خبری نداریم.»
سازمان ملل اعلام کرد بیش از ۶۵ هزار نفر از الفاشر گریختهاند، اما دهها هزار نفر دیگر همچنان در این شهر گرفتار ماندهاند.
پیش از حمله نهایی نیروهای پشتیبانی سریع، حدود ۲۶۰ هزار نفر در الفاشر زندگی میکردند.
یوهان وادفول، وزیر امور خارجه آلمان، ۱۰ آبان ضمن هشدار نسبت به وخامت اوضاع در سودان، وضعیت شهر الفاشر را «آخرالزمانی» توصیف کرد.
در پی شدت گرفتن انتقادات از کشتار غیرنظامیان در الفاشر، نیروهای پشتیبانی سریع هشتم آبان اعلام کردند چند تن از اعضای خود را به اتهام ارتکاب تخلفات در جریان عملیات بازداشت کردهاند.
با این حال، تام فلچر، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور بشردوستانه، نسبت به تعهد این گروه شبهنظامی برای رسیدگی به تخلفات شورشیان ابراز تردید کرد.
در جریان این درگیریها، هم ارتش سودان و هم نیروهای پشتیبانی سریع به ارتکاب جنایات جنگی متهم شدهاند.
با سقوط الفاشر، نیروهای پشتیبانی سریع کنترل هر پنج مرکز ایالت دارفور را به دست آوردهاند و عملاً سودان را به دو بخش شرقی و غربی تقسیم کردهاند؛ در حالی که ارتش همچنان بر مناطق شمالی، شرقی و مرکزی کشور تسلط دارد.
بر اساس بیانیه دادستانی که شنبه ۱۰ آبان منتشر شد، این مرد به ظن «عضویت در یک سازمان جنایی تروریستی» و «تامین مالی یک نهاد تروریستی» تفهیم اتهام شده است.
مظنون هفته گذشته در شهر لیون بازداشت شد و سپس با حکم قضایی تا زمان برگزاری دادگاه در بازداشت موقت قرار گرفت.
در این بیانیه آمده است: «او آشکارا به ایدئولوژی جهادی پایبند است و مظنون به ارتباط با داعش خراسان است.»
به گفته دفتر دادستان ضدتروریسم فرانسه، این مرد همچنین به همکاری در «ارسال وجوه مالی» و «ترجمه و انتشار تبلیغات این سازمان تروریستی» متهم است.
شاخه خراسان دولت اسلامی (داعش خراسان)، شاخهای از گروه جهادی داعش در افغانستان است که همچنین در پاکستان و جمهوریهای سابق اتحاد جماهیر شوروی در آسیای مرکزی، از جمله ازبکستان، فعالیت دارد.
این گروه مسئول انجام حملات مرگبار در افغانستان و روسیه بوده است، از جمله حمله به یک سالن کنسرت در مسکو در مارس ۲۰۲۴ که منجر به کشته شدن ۱۵۰ نفر شد.
پیشتر در پنجم مهر، برخی منابع دیپلماتیک و امنیتی هشدار دادند گروه داعش میتواند از موج اخراج گسترده مهاجران افغانستانی از ایران و پاکستان برای اهداف خود بهرهبرداری کند.
هانس-یاکوب شیندلر، هماهنگکننده پیشین کمیته سازمان ملل برای نظارت بر گروههای شبهنظامی، در آن زمان گفت داعش خراسان از مرداد ۱۴۰۰، به جذب نیرو از میان اعضای ناراضی طالبان و نیز افغانهایی که در ساختار حکومت جدید جایی ندارند، مشغول است.
«ستایش از تروریسم»
روزنامه فرانسوی لوپاریزین ۱۰ آبان گزارش داد مرد افغان بازداشتشده چند سال پیش وارد فرانسه شده بود.
بر اساس این گزارش، او هنگام بازداشت در لیون از سوی ماموران سازمان اطلاعات داخلی فرانسه مورد بازجویی قرار گرفت.
لوپاریزین افزود این تبعه افغان پیشتر نیز به ظن «ستایش از تروریسم» تحت تحقیق قرار داشت و در شبکههای اجتماعی تیکتاک و اسنپچت به ویرایش و انتشار محتوای تبلیغاتی جهادی میپرداخت.
فرانسه در دهه گذشته بارها هدف حملات اسلامگرایانه قرار گرفته است؛ حملاتی که بیشتر آنها به دست افرادی انجام شدند که از القاعده یا داعش الهام گرفته بودند.
یک منبع دیپلماتیک اروپایی مهرماه در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه به شرایط وخیم اقتصادی در افغانستان اشاره کرد و گفت: «برخی افغانها نه از سر اعتقاد، بلکه بهدلیل ضرورت اقتصادی به گروههای تروریستی میپیوندند.»
اداره اطلاعات نظامی اوکراین شنبه دهم آبان اعلام کرد که حملهای از سوی اوکراین باعث انفجار و توقف عملیات در یک خط لوله محصولات نفتی روسیه در منطقه مسکو شده است.
اداره اطلاعات نظامی اوکراین در تلگرام اعلام کرد که این حمله جمعه انجام شد و لولههای انتقال بنزین، گازوئیل و سوخت هواپیما برای ارتش روسیه را نابود کرد.
روسیه: ۹۸ پهپاد اوکراینی را سرنگون کردیم
همزمان با اعلام حمله به مسکو از سوی اوکراین، وزارت دفاع روسیه شنبه اعلام کرد که پدافند هوایی این کشور شامگاه گذشته ۹۸ پهپاد اوکراینی را بر فراز مناطق مختلف روسیه سرنگون کرده است.
به گفته این وزارتخانه، یازده پهپاد از جمله شش پهپادی که به سمت پایتخت روسیه میرفتند، بر فراز منطقه مسکو نابود شدند.
رویترز نوشت که این خبرگزاری نتوانست بهطور مستقل صحت این ادعا را تتیید کند.
حمله روسیه به تاسیسات تولید گاز اوکراین
همچنین اداره خدمات اضطراری اوکراین شنبه اعلام کرد که حمله روسیه در شامگاه جمعه باعث آتشسوزی در یک سایت تولید گاز در منطقه پولتاوا در اوکراین شده است.
در ماههای اخیر نیروهای روسیه حملات خود به تاسیسات انرژی اوکراین را افزایش دادهاند و طبق گفته شرکت دولتی انرژی «نفتوگاز» اوکراین، روسیه از ماه اکتبر تاکنون دستکم هشت بار به زیرساختهای گاز حمله کردهاند.
حملات به پستهای برق نیروگاههای هستهای اوکراین
وزارت خارجه اوکراین نیز آنچه را «حملات روسیه به پستهای برق حیاتی برای تامین برق خارجی نیروگاههای هستهای اوکراین» خواند، محکوم کرد.
در بیانیه این وزارتخانه که شامگاه جمعه منتشر شد، آمده است: «روسیه حملات هدفمندی به چنین پستهای برق انجام داده است.»
در این بیانیه افزوده شده: «حملات عمدی به تاسیسات انرژی غیرنظامی که مستقیما بر عملکرد ایمن تاسیسات هستهای تاثیر میگذارد، نشانههای تروریسم هستهای دارد و نقض جدی حقوق بشردوستانه بینالمللی محسوب میشود.»
وزارت خارجه اوکراین به بیانیهای از آژانس بینالمللی انرژی اتمی که پنجشنبه منتشر شده بود، اشاره کرد. در آن بیانیه آمده بود فعالیتهای نظامی منجر به آسیب به پستهای برقی شده که برای ایمنی و امنیت هستهای در اوکراین حیاتی هستند.
بیانیه آژانس گزارش داده بود که در نزدیکی دو نیروگاه هستهای اوکراین حوادثی رخ داده که باعث قطع دسترسی هر یک از نیروگاهها به یک خط برق خارجی شده است.
طبق بیانیه آژانس، نیروگاه سوم نیز مجبور شده بود توان دو تا از چهار رآکتور خود را کاهش دهد.
اتهامهای متقابل
در بیانیه آژانس اشارهای نشده بود که کدام طرف درگیر در جنگ اوکراین ممکن است عامل این حوادث بوده باشد.
روسیه و اوکراین مرتبا یکدیگر را به انجام فعالیتهای نظامی متهم میکنند که ایمنی نیروگاههای هستهای فعال اوکراین، بهویژه نیروگاه زاپوریژیا را به خطر میاندازد.
نیروهای روسیه نیروگاه زاپوریژیا، بزرگترین نیروگاه هستهای اروپا با شش رآکتور را در هفتههای نخست تهاجم مسکو به اوکراین تصرف کردند.
