متحد اصلی غیرعضو ناتو به چه معناست و چه جایگاه و اهمیتی دارد؟

ترامپ گفت: «ما با تعیین رسمی عربستان سعودی به‌عنوان یک متحد اصلی عضو ناتو، همکاری نظامی خود را به سطحی حتی بالاتر می‌بریم؛ موضوعی که برای آنها بسیار مهم است.»

به‌گفته ترامپ، این تصمیم «برای نخستین‌بار» در همین ضیافت شام اعلام شد و آن را «غافلگیری کوچک» توصیف کرد.

ترامپ گفت عربستان سعودی «هرگز به اندازه امروز امن نبوده» و ابرهای تهدید که «گاهی بسیار بزرگ بودند» اکنون از میان رفته‌اند. او تاکید کرد آمریکا می‌خواهد این وضعیت ادامه یابد.
رییس‌جمهوری آمریکا اعلام کرد واشینگتن در آستانه یکی از بزرگ‌ترین قراردادهای تسلیحاتی تاریخ قرار دارد؛ معامله‌ای نزدیک به ۱۴۲ میلیارد دلار برای فروش تجهیزات و خدمات نظامی به عربستان سعودی. او گفت آمریکا «بهترین تجهیزات نظامی جهان» را تولید می‌کند و «هیچ کشوری حتی به آن نزدیک نیست».
ترامپ افزود این قرارداد امنیت دو کشور را تقویت می‌کند و نقش پادشاهی سعودی را به‌عنوان «نیروی کلیدی ثبات در خاورمیانه» تثبیت خواهد کرد.

مجلس نمایندگان آمریکا با ۴۲۷ رای موافق در برابر یک رای مخالف قطعنامه‌ای را که انتشار همه اسناد غیرطبقه‌بندی‌شده درباره اپستین را الزامی می‌کند تصویب کرد که سپس به سرعت در سنا هم تصویب شد.

این قطعنامه باید به منظور امضای نهایی برای رییس‌جمهوری آمریکا فرستاده شود.

پیش از رای‌گیری، چندین قربانی آزارهای اپستین به همراه سه قانون‌گذار دموکرات و جمهوری‌خواه در برابر ساختمان کنگره تجمع کردند و خواستار انتشار این اسناد شدند.

کاخ سفید گفت دو طرف همچنین یک توافقنامه دفاعی راهبردی امضا کردند، که «بازدارندگی را در سراسر خاورمیانه تقویت می‌کند».

به گزارش رویترز، فروش جنگنده‌ رادارگریز اف-۳۵ به عربستان سعودی – که درخواست خرید ۴۸ فروند از آن را داده – نخستین فروش این جنگنده‌ از سوی آمریکا به ریاض خواهد بود و یک تغییر سیاسی مهم به‌شمار می‌رود.

طبق این گزارش، این توافق می‌تواند موازنه نظامی در خاورمیانه را تغییر دهد. تاکنون اسرائیل تنها کشور منطقه بوده که جنگنده اف-۳۵ در اختیار داشته است.

رویترز روز سه شنبه ۲۷ آبان گزارش داد که، این سازمان دلیل کاهش نیروی کار خود را اصلاحاتی اعلام کرده که در پی کمبود بودجه ناشی از خروج آمریکا انجام می‌شود.

دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، در ماه ژانویه پس از استقرار در کاخ سفید، با امضای فرمانی اجرایی دستور خروج آمریکا از سازمان جهانی بهداشت را داد.

ترامپ در پایان دوره نخست ریاست جمهوری خود در سال ۲۰۲۰ هم با متهم کردن این سازمان به «سوء مدیریت» در مقابله با همه‌گیری کووید-۱۹ فرمان خروج از آن را داد. این تصمیم در دوره جو بایدن لغو شد.

آمریکا بزرگ‌ترین حامی مالی سازمان جهانی بهداشت بود و به تنهایی حدود ۱۸ درصد کل بودجه این سازمان را تامین می‌کرد. حال با کنار کشیدن این کشور، ۲۳۷۱ تن از کارکنان این سازمان مستقر در ژنو از آن جدا خواهند شد. این رقم معادل از دست دادن یک چهارم نیروی کار سازمان بهداشت جهانی است.

برآورد سازمان جهانی بهداشت حاکی از کمبود یک میلیارد دلاری بودجه برای سال آینده میلادی است.
پیشتر رویترز گزارش داده بود که پس از خروج آمریکا از سازمان بهداشت جهانی، تدروس آدهانوم گبریسوس، مدیر کل این سازمان، در نامه‌ای به کارکنان از ضرورت صرفه‌جویی در هزینه‌ها و اولویت‌بندی اقدامات گفته بود.

کارل لوترباخ، وزیر بهداشت پیشین آلمان، پس از اعلام ترامپ برای خروج از سازمان جهانی بهداشت از این تصمیم انتقاد کرده و گفته بود: «سازمان جهانی بهداشت در کمک به کشورهایی که با همه‌گیری بیماری‌های عفونی یا محیطی روبرو شده‌اند با مشکل مواجه خواهد شد.»

به گفته او، انسان‌های زیادی در جهان در معرض خطر خواهند بود در حالی که امنیت بهداشت و سلامت جهانی جزو منافع همه کشورها، از جمله آمریکا، محسوب می‌شود.

به جز آمریکا که از سازمان جهانی بهداشت جدا شده، بریتانیا، فرانسه و آلمان نیز از کمک‌های خود به این سازمان کاسته‌اند و احتمالا قصد دارند همچنان از میزان کمک‌های خود بکاهند .

• 

  آمریکا توافق جهانی سازمان جهانی بهداشت برای مقابله با همه‌گیری‌ها را رد کرد

خبرگزاری رویترز دوشنبه ۲۶ آبان گزارش داد که بر اساس تحقیقات «موسسه بارسلونا برای بهداشت جهانی» و چند سازمان دیگر، کاهش کمک‌های مهم‌ترین پرداخت کنندگان به سازمان بهداشت جهانی می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ منجر به مرگ حدود ۲۲.۶ میلیون نفر از جمله ۵.۴ کودک در کشورهای در حال توسعه شود.

رویترز بر اساس یک تحقیق دیگر نیز می‌گوید که تداوم کاهش حمایت مالی از سازمان بهداشت جهانی می‌تواند روند رو به پیشرفت بهداشت جهانی و کاهش فقر را پس از دهه‌ها معکوس کند.
گزارش سالانه سازمان بهداشت جهانی، در سال ۲۰۲۳، نشان می‌داد به‌رغم نیازهای روزافزون بشردوستانه ناشی از درگیری‌ها، تغییرات اقلیمی و شیوع بیماری‌ها، این سازمان دستاوردهایی چشمگیر در زمینه بهداشت عمومی داشته‌ است.

این طرح وزارت دادگستری را موظف می‌کند تمام اسناد مرتبط با جفری اپستین، میلیونر متهم به قاچاق جنسی، را منتشر کند مگر بخش‌هایی که به تحقیقات جاری یا حفاظت از هویت قربانیان مربوط می‌شود.

این رأی‌گیری تاریخی در حالی انجام شد که جمعی از بازماندگان سوءاستفاده‌های اپستین از جایگاه تماشاچیان شاهد آن بودند و پس از سال‌ها «خیانت نهادی» – به گفته خودشان – لحظه‌ای از پیروزی نمادین را تجربه کردند.

این طرح اکنون باید در سنا تصویب شود، اما رهبران دو حزب در آن‌جا نیز نشانه‌هایی از حمایت سریع از آن را نشان داده‌اند. جان تون، رهبر اکثریت سنا، گفته است سنا «به سرعت» این طرح را بررسی خواهد کرد و چاک شومر، رهبر اقلیت دموکرات، نیز خواستار انجام اقدام «فوری» شده است.

در سطح سیاسی نیز، تصویب قاطع در مجلس پیام واضحی دارد: افکار عمومی آمریکا خواستار شفافیت است، و کنگره – برخلاف بسیاری از موارد – در برابر چنین فشار اجتماعی‌ یکپارچه ایستاد.

در صحنه‌ای بی‌سابقه، مارجری تیلور گرین، یکی از نزدیک‌ترین متحدان سابق دونالد ترامپ، در کنار قربانیان ایستاد و گفت رسیدگی به پرونده اپستین «جنبش مگا را از هم پاشیده» است.

توماس مسی، نماینده جمهوری‌خواه، هشدار داد که تحقیقات تازه دولت در مورد ارتباط اپستین با برخی دموکرات‌ها ممکن است بهانه‌ای برای به تأخیر انداختن انتشار اسناد شود. با این حال، او و اکثریت قاطع هر دو حزب با انتشار کامل اسناد موافقت کردند.

چرخش ناگهانی ترامپ؛ تاکتیک سیاسی یا عقب‌نشینی ناگزیر؟

تصویب این طرح بدون اشاره به نقش دونالد ترامپ و تغییر موضع ناگهانی او قابل درک نیست. ترامپ هفته‌ها با انتشار اسناد مخالفت کرد و آن را به‌کارگیری «حربه‌ای سیاسی» از سوی دموکرات‌ها دانست، اما زمانی که دادخواست «برون‌برد» – ابزاری که می‌تواند رأی‌گیری را بدون رضایت رهبری به صحن بکشاند – به امضاهای کافی رسید، ناگهان موضعش تغییر کرد و از جمهوری‌خواهان خواست «به انتشار اسناد رأی بدهند».

این تغییر لحن، صرفاً یک چرخش سیاسی ساده نبود؛ بلکه بازتاب فشار افکار عمومی، نگرانی از هزینه‌های انتخاباتی عدم شفافیت و انتشار موج تازه‌ای از اسناد – بیش از ۲۰ هزار صفحه – بود که نام ترامپ نیز در برخی از آنها دیده می‌شود.

ترامپ بارها گفته است سال‌ها قبل از بازداشت اپستین رابطه‌اش را با او قطع کرده، اما افزایش توجه رسانه‌ها به ارتباطات قدیمی این دو، او را در وضعیت دفاعی قرار داده است. حمایت ناگهانی او از طرح را می‌توان تلاشی برای خروج از همین وضعیت دانست.

در این میان، اختلافات درون حزب جمهوری‌خواه آشکارتر شد. رفتار گرین، مسی و ده‌ها جمهوری‌خواه دیگر نشان داد که موضوع اپستین به خط‌کشی‌های مرسوم سیاسی محدود نمی‌شود و حتی چهره‌های نزدیک به ترامپ نیز حاضر نیستند در برابر حساسیت عمومی و فشار اخلاقی پنهان‌کاری را توجیه کنند.

ابعاد اخلاقی و نهادی: چرا پرونده اپستین برای جامعه آمریکا یک نقطه عطف است؟

پرونده اپستین صرفاً روایت یک فرد قدرتمند متهم به قاچاق جنسی نیست، بلکه بازتاب یک شکل پیچیده از شکست نهادی است؛ شکست سیستم قضایی، نهادهای سیاسی، شبکه‌های نفوذ مالی، و حتی رسانه‌ها در مواجهه با فردی که به واسطه ثروت و ارتباطاتش سال‌ها از پاسخ‌گویی گریخت.

حضور قربانیانی که عکس‌های دوران نوجوانی‌شان را در دست گرفته بودند، یادآور این واقعیت بود که این پرونده یک بعد انسانی عمیق دارد که سیاستمداران نمی‌توانند آن را نادیده بگیرند.

اینکه چرا اکنون – و نه سال‌ها پیش – چنین اجماعی در واشینگتن شکل گرفته، پاسخ‌های متعددی دارد. نخست اینکه انتشار دسته‌دسته اسناد از سوی دستگاه‌های مختلف، از جمله هزاران صفحه از سوی کمیته نظارت مجلس در تابستان گذشته، وزن مطالبه شفافیت را بالا برد. دوم اینکه شبکه‌های اجتماعی و افکار عمومی با قدرت بیشتری از گذشته بر سیاست‌مداران فشار می‌آورند، مخصوصاً در موضوعاتی که بار اخلاقی و انسانی سنگینی دارند.

و سوم اینکه دوره جدیدی از بی‌اعتمادی عمومی نسبت به نهادهای حکومتی آغاز شده که سیاستمداران را مجبور به پاسخ‌گویی گسترده‌تر کرده است.

پیامدهای سیاسی؛ از شکاف در مگا تا ضربه به ساختارهای قدرت

تصویب این طرح به‌طور مستقیم ساختار قدرت در واشینگتن را مورد چالش قرار می‌دهد. در حزب جمهوری‌خواه، اختلافات آشکار شده میان وفاداران به ترامپ و نمایندگانی که حاضر نیستند با پرونده‌ای اخلاقی معامله سیاسی کنند، شکافی پایدار برجای خواهد گذاشت؛ شکافی که ممکن است در انتخابات آینده و رابطه میان کنگره و کاخ سفید بازتاب بیشتری داشته باشد.

از سوی دیگر، انتشار گسترده اسناد – پس از تصویب نهایی در سنا – می‌تواند پیامدهایی بسیار وسیع‌تر داشته باشد. پرسش‌های کلیدی این است که چه نام‌هایی در اسناد وجود دارد؟، کدام افراد بانفوذ در سیاست، تجارت، دانشگاه و رسانه با شبکه اپستین تعامل داشته‌اند؟ و انتشار این نام‌ها چه میزان پیامد قضایی و اجتماعی خواهد داشت؟ اگر پاسخ این پرسش‌ها چهره‌های بزرگ را درگیر کند، واشینگتن شاید در آستانه یکی از تکان‌دهنده‌ترین افشاگری‌های دهه‌های اخیر قرار گیرد.

در نهایت، حتی تصویب این قانون نیز پایان مسیر نیست. همان‌طور که قربانیان گفته‌اند، «شفافیت آغاز عدالت است، نه پایان آن». انتشار اسناد – اگر بدون تأخیر و بدون دست‌کاری انجام شود – ممکن است به بازتعریف نقش نهادهای آمریکایی در حفاظت از آسیب‌پذیرترین افراد جامعه بینجامد.

اما اگر روند انتشار با تاخیر، حذف یا ملاحظه‌کاری سیاسی همراه شود، ممکن است موج تازه‌ای از بی‌اعتمادی عمومی را در پی داشته باشد.