یک مقام ارشد پیشین موساد با اشاره به بنبست موجود در پرونده هستهای حکومت ایران اعلام کرد اگر شرایط کنونی ادامه یابد، احتمال آغاز دور تازهای از درگیری مستقیم میان جمهوری اسلامی و اسرائیل «در آیندهای نزدیک» وجود دارد.
این مقام سابق اطلاعاتی پنجشنبه ششم آذر در مصاحبه با وبسایت هافینگتنپست یادآور شد گفتوگوهای حکومت ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی متوقف شده و مذاکرات تهران و واشینگتن نیز «به بنبست رسیده است».
او حملات اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه را «غیرمخرب» توصیف کرد و گفت هرچند این عملیات «آسیبهای قابل توجهی» به زیرساختهای حکومت وارد آورد، اما نتوانست برنامه هستهای جمهوری اسلامی را از میان ببرد.
به گفته این مقام پیشین موساد، ذخایر هستهای ایران از بین نرفته و اسرائیل ممکن است در صورت آغاز نبردی دیگر، این زیرساختها را مجددا هدف قرار دهد.
در گزارش هافینگتنپست به نام این مقام سابق اسرائیلی اشارهای نشده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، تاکنون بارها اعلام کرده در پی حملات ایالات متحده به سایتهای نطنز، فردو و اصفهان در جریان جنگ ۱۲ روزه، برنامه هستهای جمهوری اسلامی نابود شده است.
با این حال، دیپلماتهای غربی بر این باورند که این حملات هرچند خسارتهای جدی بر جای گذاشت، اما نتوانست زیرساختهای هستهای ایران را منهدم کند و از همین رو، گمانهزنیها درباره ذخایر اورانیوم غنیشده تهران همچنان ادامه دارد.
«خامنهای و سپاه حاضر به عقبنشینی نیستند»
مقام پیشین موساد در ادامه مصاحبه خود، با اشاره به سفر اخیر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، به ایالات متحده گفت تلاشهایی از سوی ریاض برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن در جریان است.
او همچنین به شکافهای فزاینده داخلی در ساختار قدرت حکومت ایران بر سر موضوع مذاکره با غرب پرداخت و افزود: «رهبر و سپاه پاسداران حاضر به عقبنشینی نیستند، در حالی که پزشکیان تمایل به مصالحه دارد. با این حال، بعید است رهبر جمهوری اسلامی اجازه توافق بدهد.»
در روزهای اخیر، گزارشهای متعددی درباره درخواست حکومت ایران از بن سلمان برای میانجیگری میان تهران و واشینگتن منتشر شده است.
مصطفی کواکبیان، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی، دوم آذر خبر داد پزشکیان با «اجازه» علی خامنهای، از طریق ولیعهد عربستان سعودی نامهای را برای ترامپ ارسال کرده است.
«ایران و ترکیه به تهدیدهایی جدی برای منطقه بدل شدهاند»
مقام پیشین موساد در مصاحبه با هافینگتنپست هشدار داد جمهوری اسلامی و ترکیه به تهدیدهایی جدی برای منطقه تبدیل شدهاند و پیامدهای این وضعیت تنها دامنگیر اسرائیل نخواهد بود.
او با اشاره به نفوذ فزاینده آنکارا در سوریه گفت ترکیه با ایدئولوژی «احیای امپراتوری عثمانی» میتواند به «ایران جدید» تبدیل شود.
این مقام سابق امنیتی تداوم حضور حماس در نوار غزه را مانع هرگونه پیشرفت در روند صلح دانست و تاکید کرد شرایط کنونی برای تحقق راهحل دوکشوری «بسیار پیچیده» است.
او افزود هرچند عادیسازی روابط میان عربستان سعودی و اسرائیل «غیرممکن نیست» و «تماسهای مستقیم همچنان ادامه دارد»، اما بن سلمان به ترامپ گفته «مردم عربستان در شرایط فعلی چنین توافقی را نمیپذیرند».
پنجم آذر، حمزه صفوی، فرزند یحیی رحیم صفوی، مشاور عالی رهبر جمهوری اسلامی، در مصاحبه با روزنامه فایننشالتایمز، با تاکید بر لزوم تغییر سیاست خارجی حکومت ایران پیشنهاد کرد تهران نیز مانند ریاض، عادیسازی روابط با اسرائیل را به تشکیل کشور مستقل فلسطین مشروط کند.
او در عین حال افزود مادامی که خامنهای در راس حکومت ایران حضور دارد، به رسمیت شناختن اسرائیل «غیرممکن است».
منبع مورد اعتماد ایراناینترنشنال پنجشنبه ششم آذرماه تاکید کرد کودکانی که با علائم کرونا به برخی بیمارستانها مراجعه کردهاند، با عنوان مبتلا به آنفلوانزا بستری شدهاند.
او گفت که در بسیاری موارد، تست کرونای این کودکان مثبت اعلام شده است.
روحالله شیرزادی، رییس بیمارستان مرکز طبی کودکان تهران، پنجم آذرماه گفت: «مراجعه بیماران بهویژه کودکان، نسبت به ماههای گذشته ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داشته و حضور طولانی مردم در فضاهای بسته، کاهش تهویه و بازگشایی مدارس، این روند را تشدید کرده است.»
شیرزادی تاکید کرد فصل شیوع آنفلوانزا در ایران از آبانماه آغاز میشود و تا اسفندماه ادامه دارد و در کنار آن، ویروسهایی مانند کرونا، رینو و پارا آنفلوانزا نیز در این مدت اوج میگیرند.
به گفته رییس بیمارستان مرکز طبی کودکان، با افزایش تماسهای نزدیک، احتمال افزایش بیماران در هفتههای آینده وجود دارد و روند کنونی را باید جدی گرفت.
فشار بر نظام درمان
گزارشهای میدانی رسانههای ایران از بیمارستانهای مختلف کشور نشان میدهد موج جدید در حال فشار آوردن بر نظام درمان است.
در روزهای اخیر بسیاری از بیماران با علائمی مشابه به مراکز درمانی مراجعه کردهاند. تب ناگهانی و شدید، لرز، سرفه خشک، درد عضلانی و خستگی مفرط، علائمی هستند که کارشناسان آن را متفاوت از سرماخوردگی معمولی میدانند.
متخصصان تاکید میکنند سویه جدید آنفلوانزا در برخی موارد با درگیری شدید ریه همراه است و حتی میتواند منجر به «ریه سفید» شود؛ وضعیتی که به گفته پزشکان، در برخی شرایط از موارد شدید کووید-۱۹ نیز خطرناکتر است.
مینو محرز، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، با هشدار نسبت به قدرت سرایت بالای این سویه گفت: «این ویروس توانسته در کشورهایی که واکسیناسیون گسترده داشتهاند نیز موج بزرگی از ابتلا و بستری ایجاد کند.»
به گفته محرز، همهگیری کرونا چرخه طبیعی جهشهای ویروس آنفلوانزا را بر هم زده و باعث شده سویه جدید، فرصت بیشتری برای تحول و افزایش قابلیت سرایت داشته باشد.
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز از روند صعودی ابتلا خبر داد و گفت که با توجه به شروع دیرهنگام موج امسال، این وضعیت احتمالا یک تا دو ماه آینده نیز ادامه خواهد داشت.
اگرچه وزارت بهداشت اعلام کرده حدود ۹۵ درصد بیماران نیازی به بستری ندارند، اما تاکید کرده بیماران دارای بیماری زمینهای، سالمندان، زنان باردار و افرادی که نقص ایمنی دارند با خطر بیشتری روبهرو هستند و ممکن است به خدمات بیمارستانی نیاز پیدا کنند.
مقامات بهداشتی همچنان بر ضرورت تزریق واکسن آنفلوانزا تاکید دارند.
شیرزادی گفت که اگرچه زمان طلایی تزریق واکسن پایان شهریور و اوایل مهر بوده اما اکنون نیز دریافت واکسن میتواند از شدت بیماری و بستری جلوگیری کند.
واکسیناسیون برای افراد در معرض خطر، از جمله کسانی که بیماریهای قلبی، ریوی یا کلیوی دارند، الزامی دانسته شده است.
گزارش این موسسه مستقر در واشینگتن به قلم یک هیات از فرماندهان بلندپایه پیشین ارتش ایالات متحده نوشته شده که تابستان به اسرائیل سفر کردند و در آنجا به ارزیابی عملیات طلوع شیران پرداختند.
ژنرال چارلز والد، معاون پیشین فرماندهی اروپای ارتش آمریکا، سپهبد رابرت اشلی، مدیر پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، و دریابد مارک فاکس، معاون پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا، در این هیات حضور داشتند.
والد، چهارشنبه پنجم آذر در یک نشست خبری درباره این گزارش گفت: «ما با این باور از اسرائیل بازگشتیم که در عملیات طلوع شیران، اسرائیل قابلیتهای اطلاعاتی و نظامیای از خود نشان داد که از هر یک از متحدان آمریکا در جهان فراتر میرود.»
او افزود که این عملیات صرفا برتری عملیاتی نبود و «اسرائیل به دستاوردهای راهبردی بزرگی دست یافت که نهتنها منافع خودش، بلکه منافع ملی آمریکا را نیز پیش برد».
گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، تاکید میکند عملیات اسرائیل یک تهدید موجودیتی علیه این کشور را با آسیب زدن شدید به برنامههای هستهای و موشکی ایران از میان برداشت.
بر اساس این گزارش، روند اجرای این عملیات از «۳۰ سال پیش» در جریان و در حال آمادهسازی بوده است؛ از همان زمانی که جمهوری اسلامی در سه محور اصلی برنامه هستهای، توان موشکهای بالستیک و شبکه نیابتی خود، در مسیر اقدام برای «نابودی اسرائیل» قدم برداشت.
چشمگیرترین عملیات نظامی
ژنرال والد درباره عملیات طلوع شیران گفت: «این عملیات احتمالا چشمگیرترین عملیات نظامی است که تاکنون دیدهام یا در آن حضور داشتهام.»
بر اساس گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، عملیات طلوع شیران در حمله «قطعسر» در مرحله اولیه خود حدود ۳۰ تن از رهبران ارشد نیروهای نظامی، فرماندهان سپاه پاسداران و عوامل هستهای جمهوری اسلامی را از میان برد و باعث ایجاد «آشفتگی جدی در فرماندهی و کنترل رژیم» شد.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، جزو کشتهشدگان حمله آغازین اسرائیل بودند.
این موسسه تاکید کرد که «حلقه آتش» سپاه پاسداران، یعنی شبکه نیروهای مسلح نیابتی تحت رهبری حزبالله و حماس پیش از عملیات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده بود و این ضعف موجب جلوگیری از یک پاسخ هماهنگ در دفاع از جمهوری اسلامی شد.
«نقش حیاتی» اف-۳۵ها و دلایل عملیات
این ارزیابی همچنین به «نقش حیاتی» جنگندههای اف-۳۵ اسرائیل اشاره دارد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، خلبانان اسرائیلی آنها را «برای نخستین بار در یک ماموریت حمله عمیق» در «حالت وحشی» بهکار بردند.
سپهبد اشلی در این زمینه گفت: «اف-۳۵ برای [اسرائیلیها] غیرقابل جایگزین شد. آنها هیچ عملیاتی را بدون استفاده از اف-۳۵ انجام نمیدهند، از جمله حملات در آینده.»
دلایل حمله
یکی از نکات مهم گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، ذکر دلایلی است که اسرائیل را مجاب به انجام عملیات خود کرد.
طبق این گزارش، تصمیم به حمله بر اساس اطلاعاتی اتخاذ شد که نشان میداد جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی یک حمله پیشدستانه گسترده است.
در این گزارش آمده است: «اطلاعات اسرائیل نشان داد که مقامات ایرانی، در حال بحث درباره شلیک ۷۰۰ تا هزار موشک بالستیک در یک حمله پیشدستانه علیه اسرائیل بودند. نگرانی واقعی وجود داشت که صدها موشک ممکن است بر پایگاههای اسرائیل فرود آیند، باندها را خراب کنند، جنگندهها را نابود کنند و عملا نیروی هوایی اسرائیل را از کار بیندازند.»
این اطلاعات اسرائیل، همراه با نشانههای هشداردهندهای بود مبنی بر این که جمهوری اسلامی در حال تسریع پژوهش درباره سلاح هستهای است و بهسمت یک برنامه «قابل آزمایش و قابل بهکارگیری» حرکت میکند.
بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران پیش از جنگ ۱۲ روزه هشدار داده بودند تهران به اندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد که برای ساخت دستکم ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
این شرایط موجب شد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، اسرائیل برنامه اولیه خود را برای «یک حمله محدود جراحیگونه» رها و یک «کارزار جامع» را انتخاب کند.
مجید زکریایی، در حاشیه نشست پنجشنبه ششم آذر مجموعه مدیریت بحران استان مازندران در چالوس گفت جنگلهای الیت در ماه جاری دو بار در ۱۰ و ۲۴ آبان دچار آتشسوزی شد.
او توضیح داد حریق اول طی چهار روز مهار شد اما حریق دوم بهدلیل شرایط محیطی محل وقوع آتشسوزی شامل شیب بالای ۸۰ درصد، فقدان بارندگی، وزش باد گرم و رطوبت کمتر از ۳۰ درصد، وجود لاشبرگهای خشک، وجود درختان خشک و افتاده و مسیرهای دسترسی محدود برای انتقال نیرو و تجهیزات، زمانبر شد.
آتشسوزی گسترده در جنگل الیت مازندران بیش از سه هفته ادامه داشت و ناتوانی مقامهای جمهوری اسلامی در مهار آن، موجی از انتقادها را به دنبال داشت.
با وجود اعلام رسمی نابودی ۱۰ هکتاری، شماری از ساکنان منطقه و کاربران شبکههای اجتماعی با استناد به تصاویر میدانی و گستردگی حریق، رقم اعلامشده را کمتر از ابعاد واقعی آتشسوزی میدانند.
حسین ساجدینیا، رییس ستاد مدیریت بحران در ایران، سوم آذر از «پایان موفقیتآمیز» عملیات اطفای آتشسوزی جنگلهای الیت خبر داد و گفت ترکیه با اعزام دو فروند هواپیمای آبپاش و یک بالگرد، آمادگی خود را برای کمک اعلام کرد.
همزمان ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان با هشدار نسبت به افزایش خطر آتشسوزی در جنگلها و مراتع، از مردم خواست با توجه به شرایط جوی و احتمال بالای گسترش حریق در عرصههای طبیعی، از ایجاد هرگونه آتش در جنگلها و مراتع اکیدا خودداری کنند.
آتشسوزی در جنگلهای ایران پدیدهای مسبوق به سابقه است و در گذشته نیز بهدلیل نبود اعتبار، تجهیزات و نیروهای متخصص و همچنین ناهماهنگی میان دستگاههای مختلف جمهوری اسلامی، مهار آن با دشواریهای جدی همراه بوده است.
بحران آتشسوزی تنها به جنگلهای الیت محدود نمانده است. ذکریایی، پنجم آذر اعلام کرد در هشتماهه نخست سال ۱۴۰۴، دو هزار و ۳۱۰ فقره آتشسوزی در عرصههای ملی، جنگلی و مرتعی کشور رخ داده و در مجموع حدود ۴۵ هزار و ۸۰۹ هکتار از این اراضی در اثر آتشسوزی آسیب دیده است.
این مقام سازمان منابع طبیعی ضمن مقایسه آمارها با بازه زمانی مشابه در سال گذشته گفت شمار حریقها ۱۲ درصد افزایش و وسعت مناطق آسیبدیده حدود دو درصد کاهش یافته است.
جنگلهای الیت در حوزه ادارهکل منابع طبیعی مازندران-نوشهر قرار دارد؛ حوزهای با بیش از ۶۶۰ هزار هکتار جنگل، مرتع و ساحل که ۲۸ درصد از مساحت استان مازندران را در بر میگیرد.
ارتفاعات چالوس در محدوده روستای الیت یکی از عرصههای حساس جنگلهای هیرکانی و بخشی از میراث جهانی یونسکو است. جنگلهایی که بهعنوان یکی از قدیمیترین جنگلهای جهان شناخته میشوند.
تکرار آتشسوزیها و ناتوانی دستگاههای مسئول در پیشگیری و مهار بهموقع حریق، نگرانیهای گستردهای درباره آینده منابع طبیعی کشور برانگیخته است. نگرانیای که در واکنشهای شهروندان و فعالان محیط زیست بازتاب یافته و فشار برای پاسخگو کردن و اصلاح مدیریت بحران را افزایش داده است.
