جمهوری اسلامی ایران بهشدت اقدام دولت استرالیا در قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست «تروریسم دولتی» را محکوم کرد و آن را «اقدامی موهن، غیرقانونی و ساختهشده بر پایه اتهامهای واهی» خواند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی پنج شنبه ۶ آذر در بیانیهای اعلام کرد این تصمیم «ناقض قواعد بینالمللی و احترام به حاکمیت ملی دولتها» است و افزود سیاستمداران استرالیایی با این تصمیم «از سیاستهای شرورانه رژیم اسرائیل پیروی کردهاند».
در این بیانیه همچنین ادعا شده که اقدام کانبرا «بدعتی خطرناک و با هدف منحرف ساختن افکار عمومی از نسلکشی در غزه» است.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه پلیس نیو ساوت ولز در ۲۵ اکتبر ۲۰۲۵ «ساختگی بودن اتهام دخالت ایران» در حملات ضدیهودی را اعلام کرده بود، تاکید کرد دولت استرالیا «روابط دیرپای تهران–کانبرا را قربانی باجدهی به اسرائیل کرده است».
این بیانیه همچنین سپاه پاسداران را «بخشی افتخارآمیز از نیروهای مسلح ایران» خواند و گفت جمهوری اسلامی از «اعتبار و جایگاه سپاه در برابر هرگونه برچسبزنی خصمانه دفاع خواهد کرد».
استرالیا سپاه پاسداران را در فهرست «تروریسم دولتی» قرار داد
دولت استرالیا پس از مدتها بحث در نهادهای مختلف این کشور، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را در فهرست «تروریسم دولتی» قرار داد و اعلام کرد این نهاد نظامی امنیتی جمهوری اسلامی مسئول طراحی حملات علیه جامعه یهودیان این کشور در سال ۲۰۲۴ بوده است.
دولت استرالیا روز ۲۷ نوامبر (ششم آذر) اعلام کرد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را طبق «قانون اصلاح قانون کیفری (دولتهای حامی تروریسم) ۲۰۲۵» در فهرست تروریستی قرار داده است. این نخستینبار است که کانبرا از چارچوب جدید خود برای نسبتدادن «تروریسم دولتی» به یک سازمان خارجی استفاده میکند.
این تصمیم پس از ارزیابی سازمان اطلاعات و امنیت استرالیا (ASIO) اتخاذ شد؛ ارزیابیای که نشان میداد سپاه پاسداران پشت دو حمله علیه مراکز یهودیان در سیدنی و ملبورن در سال ۲۰۲۴ بوده است.
مقامهای استرالیایی این حملات را «بزدلانه»، «خطرناک» و تلاشی برای ایجاد شکاف در جامعه چندفرهنگی کشور توصیف کردند.
شهریور ماه سال جاری، نخستوزیر استرالیا اعلام کرد که در پی اثبات نقش جمهوری اسلامی در دستکم دو حمله یهودستیزانه، سفیر جمهوری اسلامی را از این کشور اخراج کرده، فعالیت سفارت استرالیا در تهران را به حالت تعلیق درآورده و قصد دارد سپاه پاسداران را در فهرست گروههای تروریستی قرار دهد.
طبق قانون جدید، هرگونه همکاری، عضویت، جذب نیرو، آموزش، ارائه کمک مالی یا دریافت وجوه برای یک دولت حامی تروریسم جرم محسوب میشود و میتواند تا ۲۵ سال زندان به همراه داشته باشد.
وزارت کشور استرالیا اعلام کرد قرار گرفتن سپاه پاسداران در این فهرست «اقدامی بازدارنده» است و شهروندان را نسبت به «خطر تعامل با این نهاد بر اساس قوانین استرالیا» آگاه میکند.
منبع مورد اعتماد ایراناینترنشنال پنجشنبه ششم آذرماه تاکید کرد کودکانی که با علائم کرونا به برخی بیمارستانها مراجعه کردهاند، با عنوان مبتلا به آنفلوانزا بستری شدهاند.
او گفت که در بسیاری موارد، تست کرونای این کودکان مثبت اعلام شده است.
روحالله شیرزادی، رییس بیمارستان مرکز طبی کودکان تهران، پنجم آذرماه گفت: «مراجعه بیماران بهویژه کودکان، نسبت به ماههای گذشته ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش داشته و حضور طولانی مردم در فضاهای بسته، کاهش تهویه و بازگشایی مدارس، این روند را تشدید کرده است.»
شیرزادی تاکید کرد فصل شیوع آنفلوانزا در ایران از آبانماه آغاز میشود و تا اسفندماه ادامه دارد و در کنار آن، ویروسهایی مانند کرونا، رینو و پارا آنفلوانزا نیز در این مدت اوج میگیرند.
به گفته رییس بیمارستان مرکز طبی کودکان، با افزایش تماسهای نزدیک، احتمال افزایش بیماران در هفتههای آینده وجود دارد و روند کنونی را باید جدی گرفت.
فشار بر نظام درمان
گزارشهای میدانی رسانههای ایران از بیمارستانهای مختلف کشور نشان میدهد موج جدید در حال فشار آوردن بر نظام درمان است.
در روزهای اخیر بسیاری از بیماران با علائمی مشابه به مراکز درمانی مراجعه کردهاند. تب ناگهانی و شدید، لرز، سرفه خشک، درد عضلانی و خستگی مفرط، علائمی هستند که کارشناسان آن را متفاوت از سرماخوردگی معمولی میدانند.
متخصصان تاکید میکنند سویه جدید آنفلوانزا در برخی موارد با درگیری شدید ریه همراه است و حتی میتواند منجر به «ریه سفید» شود؛ وضعیتی که به گفته پزشکان، در برخی شرایط از موارد شدید کووید-۱۹ نیز خطرناکتر است.
مینو محرز، استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران، با هشدار نسبت به قدرت سرایت بالای این سویه گفت: «این ویروس توانسته در کشورهایی که واکسیناسیون گسترده داشتهاند نیز موج بزرگی از ابتلا و بستری ایجاد کند.»
به گفته محرز، همهگیری کرونا چرخه طبیعی جهشهای ویروس آنفلوانزا را بر هم زده و باعث شده سویه جدید، فرصت بیشتری برای تحول و افزایش قابلیت سرایت داشته باشد.
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نیز از روند صعودی ابتلا خبر داد و گفت که با توجه به شروع دیرهنگام موج امسال، این وضعیت احتمالا یک تا دو ماه آینده نیز ادامه خواهد داشت.
اگرچه وزارت بهداشت اعلام کرده حدود ۹۵ درصد بیماران نیازی به بستری ندارند، اما تاکید کرده بیماران دارای بیماری زمینهای، سالمندان، زنان باردار و افرادی که نقص ایمنی دارند با خطر بیشتری روبهرو هستند و ممکن است به خدمات بیمارستانی نیاز پیدا کنند.
مقامات بهداشتی همچنان بر ضرورت تزریق واکسن آنفلوانزا تاکید دارند.
شیرزادی گفت که اگرچه زمان طلایی تزریق واکسن پایان شهریور و اوایل مهر بوده اما اکنون نیز دریافت واکسن میتواند از شدت بیماری و بستری جلوگیری کند.
واکسیناسیون برای افراد در معرض خطر، از جمله کسانی که بیماریهای قلبی، ریوی یا کلیوی دارند، الزامی دانسته شده است.
گزارش این موسسه مستقر در واشینگتن به قلم یک هیات از فرماندهان بلندپایه پیشین ارتش ایالات متحده نوشته شده که تابستان به اسرائیل سفر کردند و در آنجا به ارزیابی عملیات طلوع شیران پرداختند.
ژنرال چارلز والد، معاون پیشین فرماندهی اروپای ارتش آمریکا، سپهبد رابرت اشلی، مدیر پیشین آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا، و دریابد مارک فاکس، معاون پیشین فرماندهی مرکزی آمریکا، در این هیات حضور داشتند.
والد، چهارشنبه پنجم آذر در یک نشست خبری درباره این گزارش گفت: «ما با این باور از اسرائیل بازگشتیم که در عملیات طلوع شیران، اسرائیل قابلیتهای اطلاعاتی و نظامیای از خود نشان داد که از هر یک از متحدان آمریکا در جهان فراتر میرود.»
او افزود که این عملیات صرفا برتری عملیاتی نبود و «اسرائیل به دستاوردهای راهبردی بزرگی دست یافت که نهتنها منافع خودش، بلکه منافع ملی آمریکا را نیز پیش برد».
گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، تاکید میکند عملیات اسرائیل یک تهدید موجودیتی علیه این کشور را با آسیب زدن شدید به برنامههای هستهای و موشکی ایران از میان برداشت.
بر اساس این گزارش، روند اجرای این عملیات از «۳۰ سال پیش» در جریان و در حال آمادهسازی بوده است؛ از همان زمانی که جمهوری اسلامی در سه محور اصلی برنامه هستهای، توان موشکهای بالستیک و شبکه نیابتی خود، در مسیر اقدام برای «نابودی اسرائیل» قدم برداشت.
چشمگیرترین عملیات نظامی
ژنرال والد درباره عملیات طلوع شیران گفت: «این عملیات احتمالا چشمگیرترین عملیات نظامی است که تاکنون دیدهام یا در آن حضور داشتهام.»
بر اساس گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، عملیات طلوع شیران در حمله «قطعسر» در مرحله اولیه خود حدود ۳۰ تن از رهبران ارشد نیروهای نظامی، فرماندهان سپاه پاسداران و عوامل هستهای جمهوری اسلامی را از میان برد و باعث ایجاد «آشفتگی جدی در فرماندهی و کنترل رژیم» شد.
حسین سلامی، فرمانده کل سپاه پاسداران، محمد باقری، رییس ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، جزو کشتهشدگان حمله آغازین اسرائیل بودند.
این موسسه تاکید کرد که «حلقه آتش» سپاه پاسداران، یعنی شبکه نیروهای مسلح نیابتی تحت رهبری حزبالله و حماس پیش از عملیات اسرائیل علیه جمهوری اسلامی بهشدت تضعیف شده بود و این ضعف موجب جلوگیری از یک پاسخ هماهنگ در دفاع از جمهوری اسلامی شد.
«نقش حیاتی» اف-۳۵ها و دلایل عملیات
این ارزیابی همچنین به «نقش حیاتی» جنگندههای اف-۳۵ اسرائیل اشاره دارد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، خلبانان اسرائیلی آنها را «برای نخستین بار در یک ماموریت حمله عمیق» در «حالت وحشی» بهکار بردند.
سپهبد اشلی در این زمینه گفت: «اف-۳۵ برای [اسرائیلیها] غیرقابل جایگزین شد. آنها هیچ عملیاتی را بدون استفاده از اف-۳۵ انجام نمیدهند، از جمله حملات در آینده.»
دلایل حمله
یکی از نکات مهم گزارش موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، ذکر دلایلی است که اسرائیل را مجاب به انجام عملیات خود کرد.
طبق این گزارش، تصمیم به حمله بر اساس اطلاعاتی اتخاذ شد که نشان میداد جمهوری اسلامی در حال آمادهسازی یک حمله پیشدستانه گسترده است.
در این گزارش آمده است: «اطلاعات اسرائیل نشان داد که مقامات ایرانی، در حال بحث درباره شلیک ۷۰۰ تا هزار موشک بالستیک در یک حمله پیشدستانه علیه اسرائیل بودند. نگرانی واقعی وجود داشت که صدها موشک ممکن است بر پایگاههای اسرائیل فرود آیند، باندها را خراب کنند، جنگندهها را نابود کنند و عملا نیروی هوایی اسرائیل را از کار بیندازند.»
این اطلاعات اسرائیل، همراه با نشانههای هشداردهندهای بود مبنی بر این که جمهوری اسلامی در حال تسریع پژوهش درباره سلاح هستهای است و بهسمت یک برنامه «قابل آزمایش و قابل بهکارگیری» حرکت میکند.
بسیاری از کارشناسان و سیاستمداران پیش از جنگ ۱۲ روزه هشدار داده بودند تهران به اندازه کافی اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد که برای ساخت دستکم ۱۰ بمب هستهای کافی باشد.
این شرایط موجب شد که به نوشته موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، اسرائیل برنامه اولیه خود را برای «یک حمله محدود جراحیگونه» رها و یک «کارزار جامع» را انتخاب کند.
مجید زکریایی، در حاشیه نشست پنجشنبه ششم آذر مجموعه مدیریت بحران استان مازندران در چالوس گفت جنگلهای الیت در ماه جاری دو بار در ۱۰ و ۲۴ آبان دچار آتشسوزی شد.
او توضیح داد حریق اول طی چهار روز مهار شد اما حریق دوم بهدلیل شرایط محیطی محل وقوع آتشسوزی شامل شیب بالای ۸۰ درصد، فقدان بارندگی، وزش باد گرم و رطوبت کمتر از ۳۰ درصد، وجود لاشبرگهای خشک، وجود درختان خشک و افتاده و مسیرهای دسترسی محدود برای انتقال نیرو و تجهیزات، زمانبر شد.
آتشسوزی گسترده در جنگل الیت مازندران بیش از سه هفته ادامه داشت و ناتوانی مقامهای جمهوری اسلامی در مهار آن، موجی از انتقادها را به دنبال داشت.
با وجود اعلام رسمی نابودی ۱۰ هکتاری، شماری از ساکنان منطقه و کاربران شبکههای اجتماعی با استناد به تصاویر میدانی و گستردگی حریق، رقم اعلامشده را کمتر از ابعاد واقعی آتشسوزی میدانند.
حسین ساجدینیا، رییس ستاد مدیریت بحران در ایران، سوم آذر از «پایان موفقیتآمیز» عملیات اطفای آتشسوزی جنگلهای الیت خبر داد و گفت ترکیه با اعزام دو فروند هواپیمای آبپاش و یک بالگرد، آمادگی خود را برای کمک اعلام کرد.
همزمان ادارهکل حفاظت محیط زیست گیلان با هشدار نسبت به افزایش خطر آتشسوزی در جنگلها و مراتع، از مردم خواست با توجه به شرایط جوی و احتمال بالای گسترش حریق در عرصههای طبیعی، از ایجاد هرگونه آتش در جنگلها و مراتع اکیدا خودداری کنند.
آتشسوزی در جنگلهای ایران پدیدهای مسبوق به سابقه است و در گذشته نیز بهدلیل نبود اعتبار، تجهیزات و نیروهای متخصص و همچنین ناهماهنگی میان دستگاههای مختلف جمهوری اسلامی، مهار آن با دشواریهای جدی همراه بوده است.
بحران آتشسوزی تنها به جنگلهای الیت محدود نمانده است. ذکریایی، پنجم آذر اعلام کرد در هشتماهه نخست سال ۱۴۰۴، دو هزار و ۳۱۰ فقره آتشسوزی در عرصههای ملی، جنگلی و مرتعی کشور رخ داده و در مجموع حدود ۴۵ هزار و ۸۰۹ هکتار از این اراضی در اثر آتشسوزی آسیب دیده است.
این مقام سازمان منابع طبیعی ضمن مقایسه آمارها با بازه زمانی مشابه در سال گذشته گفت شمار حریقها ۱۲ درصد افزایش و وسعت مناطق آسیبدیده حدود دو درصد کاهش یافته است.
جنگلهای الیت در حوزه ادارهکل منابع طبیعی مازندران-نوشهر قرار دارد؛ حوزهای با بیش از ۶۶۰ هزار هکتار جنگل، مرتع و ساحل که ۲۸ درصد از مساحت استان مازندران را در بر میگیرد.
ارتفاعات چالوس در محدوده روستای الیت یکی از عرصههای حساس جنگلهای هیرکانی و بخشی از میراث جهانی یونسکو است. جنگلهایی که بهعنوان یکی از قدیمیترین جنگلهای جهان شناخته میشوند.
تکرار آتشسوزیها و ناتوانی دستگاههای مسئول در پیشگیری و مهار بهموقع حریق، نگرانیهای گستردهای درباره آینده منابع طبیعی کشور برانگیخته است. نگرانیای که در واکنشهای شهروندان و فعالان محیط زیست بازتاب یافته و فشار برای پاسخگو کردن و اصلاح مدیریت بحران را افزایش داده است.
مطابق دادههای سامانه پایش کیفی هوای کشور، کیفیت هوا در بسیاری از مناطق تهران پنجشنبه ششم آذر در محدوده ناسالم و حتی بسیار ناسالم قرار گرفت.
ایستگاه قرچک با شاخص ۲۱۹ و میدان فتح منطقه ۹ پایتخت با شاخص ۲۱۳ در وضعیت «بسیار ناسالم برای عموم» قرار گرفتند.
همچنین در سایر نقاط تهران، شاخص آلودگی هوا در محدوده «ناسالم برای عموم» گزارش شد.
شاخص کیفیت هوا پنج دسته اصلی دارد که بر اساس آن، از عدد صفر تا ۵۰، هوای پاک، از ۵۰ تا ۱۰۰، هوای سالم، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰، هوای ناسالم برای گروههای حساس، از ۱۵۱ تا ۲۰۰، هوای ناسالم (برای همه)، از ۲۰۱ تا ۳۰۰ بسیار ناسالم و از ۳۰۱ تا ۵۰۰، شرایط کیفی هوا خطرناک محسوب میشود.
با وجود تشکیل جلسههای مدیریت بحران، اقدامات اتخاذ شده تنها به تعطیلی مدارس و دانشگاهها محدود شده است.
حسین صادقی، مدیرکل روابط عمومی و مرکز اطلاعرسانی وزارت آموزش و پرورش گفت که اگر شرایط فعلی و افزایش غلظت آلایندههای جوی ادامه پیدا کند و تعطیلی مدارس ضروری باشد، «مدرسه تلویزیونی جایگزین روشهای آموزش مجازی» خواهد شد.
او پنجشنبه درباره احتمال ادامهدار شدن تعطیلی بهدلیل آلودگی هوا و همچنین موضوع کندی اینترنت برای استفاده دانشآموزان از آموزشهای مجازی (شبکه شاد) گفت: «سیاست اصلی وزارت آموزش و پرورش و شخص وزیر، برگزاری حضوری کلاسهای درس است و کارشناسان و مسئولان این وزراتخانه هم باور دارند که این روش آموزشی اثربخشی زیادی را برای دانشآموزان به همراه دارد.»
آلودگی هوا در استانهای مختلف
در مشهد کیفیت هوا با ثبت شاخص ۱۶۰ در محدوده «ناسالم برای همه گروهها» قرار گرفت.
شاخص آلودگی هوا در ۲۴ ساعت گذشته در این شهر نیز ۱۵۳ ثبت شد که نشان میدهد این کلانشهر طی دو روز اخیر در شرایط قرمز قرار داشته است.
مناطق صدف، امامیه و چمن در محدوده نارنجی قرار دارند اما سایر نقاط مشهد وضعیت قرمز را تجربه میکنند.
در اصفهان، میانگین شاخص هوا تا ساعت هشت صبح پنجشنبه به ۱۵۹ رسید. ایستگاههای ۲۵ آبان، خیابان پروین، دانشگاه صنعتی، رهنان، زینبیه، سپاهانشهر، فرشادی، فیض، میرزا طاهر، هزار جریب و کاوه، شاخصهایی بین ۱۶۰ تا ۱۸۸ را ثبت کردهاند.
همچنین قهجاورستان با شاخص ۲۹۷ یکی از آلودهترین نقاط ایران شد و وضعیت «بسیار خطرناک» را تجربه کرد.
در ارومیه هم شرایط بحرانی است و شاخص ۲۵۰ که صبح پنجشنبه ثبت شد، هوای این شهر را برای سومین روز متوالی در وضعیت «بسیار ناسالم» قرار داد.
در تبریز، کیفیت هوا در وضعیت ناسالم قرار گرفت و شاخص آلودگی هوا در این کلانشهر با عدد ۱۵۹ در محدوده قرمز ثبت شد.
اداره هواشناسی آذربایجان شرقی اعلام کرده است روند افزایشی آلودگی در تبریز تا یکشنبه ادامه خواهد داشت.
۱۶ شهر خوزستان هوای ناسالم دارند
در خوزستان، آلودگی به شکل گستردهتری گزارش شده و بر اساس دادههای سامانه پایش کیفی هوا، ۱۶ شهر این استان در وضعیت قرمز و نارنجی قرار دارند.
شهرهای آبادان، اهواز، بهبهان، کارون، خرمشهر، سوسنگرد، شادگان، ماهشهر، ملاثانی و هویزه، همگی در محدوده قرمز و ناسالم برای همه گروهها ثبت شدهاند.
شهرهای آغاجاری، امیدیه، اندیمشک، دزفول و شوشتر نیز در وضعیت نارنجی قرار گرفتهاند و میزان آلودگی هوا برای گروههای حساس نامناسب گزارش شده است.
مراکز بهداشت در خوزستان هشدار دادهاند که کودکان، سالمندان و بیماران قلبی و ریوی باید فعالیتهای طولانی در فضای باز را کاهش دهند.
صنعت آلوده خودروسازی
علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در واکنش به آلودگی هوا در ایران گفت: «خودروهای فرسوده در آلودگی هوا نقش زیادی دارند اما خودروهای ملی هم چندان خوب نیستند. کاش به طور کلی خودروسازها بساطشان را جمع میکردند. اکنون قطعات را از چین وارد میکنند و ای کاش همان خودروهای برقی را وارد میکردند.»
او افزود: «اکنون نه تنها مشکل ما خودروهای فرسوده است، بلکه خودروهای نو هم با مصرف سوخت بسیار بالا مشکل ایجاد میکند.»
این مقام وزارت بهداشت تاکید کرد: «باید از مردم بهخاطر عملکرد و اینکه این بلاها را سرشان میآوریم، عذرخواهی کنیم. وضعیت آلودگی هوا بهگونهای است که دیگر نیاز به اندازهگیری و محاسبه ندارد؛ بهجای اینکه بگوییم کارمان را خوب انجام دادهایم، باید بگوییم مردم، شرمنده هستیم.»
آلودگی گسترده هوا در تهران و چندین شهر بزرگ کشور بر نگرانیها نسبت به اثرات بلندمدت سلامت عمومی افزوده است و کارشناسان تاکید میکنند بدون تغییرات اساسی در مدیریت منابع آلاینده، چنین روزهایی دوباره و دوباره تکرار خواهند شد.
