ویتکاف با وزیران امور خارجه قطر، مصر و ترکیه درباره غزه دیدار میکند
یک مقام کاخ سفید اعلام کرد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، با وزیران امور خارجه قطر، مصر و ترکیه دیدار خواهد کرد تا درباره توافق غزه گفتوگو کند.
یک مقام کاخ سفید اعلام کرد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، با وزیران امور خارجه قطر، مصر و ترکیه دیدار خواهد کرد تا درباره توافق غزه گفتوگو کند.
این مقام ارشد کاخ سفید که نامش فاش نشده، به تایمز اسرائیل گفت که ویتکاف جمعه ۲۸ آذر در میامی، مرکز ایالت فلوریدا، درباره «مرحله دوم آتشبس در غزه» با محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، و بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر گفتوگو خواهد کرد.
وبسایت خبری اکسیوس نیز این خبر را تایید کرده است.
طبق این گزارش، این چهار کشور معتقدند که هم اسرائیل و هم حماس در اجرای مرحله دوم توافق «کند عمل میکنند» و درصدد حفظ وضعیت موجود هستند. همچنین این کشورها به دنبال تعیین یک راهبرد مشترک برای وادار کردن هر دو طرف به پیشرفت در اجرای این توافق هستند.
بالاترین سطح دیدار از زمان آغاز آتشبس
این دیدار، بالاترین سطح نشست کشورهای میانجی از زمان آغاز آتشبس غزه در ماه اکتبر تاکنون است و پیش از دیدار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با ترامپ برگزار میشود.
ترامپ و نتانیاهو حدود ده روز دیگر در فلوریدا دیدار خواهند کرد تا درباره موضوعات مختلف، از جمله آتشبس غزه، گفتوگو کنند.
طبق توافق صلح غزه، حماس باید با خروج از قدرت در غزه موافقت کند، با استقرار «نیروی بینالمللی تثبیتکننده» موافقت کند و روند خلع سلاح و غیرفعال کردن تونلها و زیرساختهای نظامی خود را آغاز کند.
اسرائیل نیز باید گذرگاه رفح بین مصر و غزه را در هر دو جهت باز کند و به سوی اجرای مرحله دوم توافق شامل عقبنشینی بیشتر نیروهای دفاعی اسرائیل، استقرار نیروی بینالمللی تثبیتکننده و تشکیل دولت تکنوکرات فلسطینی در غزه حرکت کند.
تلاشهای همزمان ترامپ
در همین حال، کاخ سفید در حال نهایی کردن برنامههای خود برای تشکیل «هیات صلح غزه» به ریاست ترامپ، استقرار نیروی بینالمللی تثبیتکننده و اعلام دولت تکنوکرات فلسطینی است.
به گزارش اکسیوس، ترامپ قصد دارد تشکیل رسمی این نهادها را ماه آینده میلادی اعلام کند.
بر اساس این گزارش، کاخ سفید در روزهای اخیر پیامی خصوصی و جدی به نتانیاهو ارسال و تاکید کرد که قتل اخیر یک فرمانده ارشد نظامی حماس نقض آتشبس بوده است.
ویتکاف همچنین درگیر مذاکرات صلح اوکراین است و انتظار میرود در روزهای آینده میزبان نشستهایی در میامی با مقامات کییف و مسکو باشد.
روبیو پنجشنبه ۲۷ آذر در بیانیهای گفت: «امروز دو قاضی دیوان کیفری بینالمللی، گوچا لوردکیپانیدزه از گرجستان و اردنبالسورن دامدین از مغولستان، را مشمول دستور اجرایی ۱۴۲۰۳ معرفی میکنم.»
این دستور از سوی دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در فوریه گذشته برای تحریم دیوان کیفری بینالمللی صادر شده بود.
افزایش مقامات تحریمشده
با تحریمهای جدید، تعداد مقامات ارشد این دیوان که تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند به ۱۱ نفر رسید.
وزیر امور خارجه آمریکا افزود: «این افراد بهطور مستقیم در تلاشهای دیوان کیفری بینالمللی برای تحقیق، دستگیری، بازداشت یا محاکمه شهروندان اسرائیلی بدون رضایت اسرائیل مشارکت داشتهاند.»
روبیو در بیانیه خود، به مشارکت قضات در رایگیری برای رد یکی از چندین تلاش قانونی اسرائیل علیه تحقیقات این دیوان درباره عملکرد این کشور در جنگ غزه اشاره کرده است.
این دو قاضی بخشی از هیاتی بودند که از لغو حکم دادگاه در این زمینه خودداری کردند؛ این حکم تحقیقات دادستانی درباره جرایم احتمالی در جنگ غزه را تحت صلاحیت دیوان کیفری بینالمللی میدانست.
واکنش دیوان کیفری بینالمللی
دیوان کیفری بینالمللی اعلام کرد که از دور جدید تحریمها علیه خود که چهارمین دور تحریمهای مشابه در سال جاری میلادی است، ابراز تاسف میکند.
این دیوان گفت: «این تحریمها حملهای آشکار به استقلال یک نهاد قضایی بیطرف است و این اقدامات نظم حقوقی بینالمللی را در معرض خطر قرار میدهند.»
این نهاد ادامه داد: «اقداماتی که قضات و دادستانهایی را هدف قرار میدهند که از سوی کشورهای عضو انتخاب شدهاند، حاکمیت قانون را تضعیف میکند. زمانی که عوامل قضایی بهدلیل اجرای قانون تهدید میشوند، خود نظم حقوقی بینالمللی در معرض خطر قرار میگیرد.»
تحریمهای آمریکا که در فوریه اعمال شد شامل مسدود کردن هرگونه دارایی افراد تحریمشده در آمریکا و ممنوعیت سفر آنها و خانوادههایشان به ایالات متحده بود.
هلند تحریمهای آمریکا را محکوم کرد
دیوید ون ویل، وزیر امور خارجه هلند، پنجشنبه اعلام کرد که این کشور تحریمهای جدید آمریکا علیه دو قاضی دیوان کیفری بینالمللی را محکوم میکند.
ون ویل در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «دادگاهها و محاکم بینالمللی باید بتوانند ماموریتهای خود را بدون مانع انجام دهند».
او افزود که هلند، محل استقرار دیوان کیفری بینالمللی، همچنان از این دادگاه و کارکنانش حمایت میکند.
سال گذشته، این دیوان حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و یوآو گالانت، وزیر دفاع پیشین اسرائیل به اتهام «جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت، از جمله استفاده از قحطی به عنوان سلاح جنگی، در غزه» صادر کرد.
در واکنش به این حکم، نتانیاهو در پیامی حکم دیوان کیفری بینالمللی را «یهودستیزانه» خواند و گفت اسرائیل برای دفاع از شهروندانش در برابر محور شرارت جمهوری اسلامی و نیروهای نیابتی تهران، از هیچ اقدامی فروگذار نخواهد کرد.
ایالات متحده و اسرائیل عضودیوان کیفری بینالمللی نیستند، اما سرزمینهای فلسطینی در سال ۲۰۱۵ به عنوان عضو این نهاد پذیرفته شدند.
اواخر شهریورماه، خبرگزاری رویترز گزارش داد که ایالات متحده در حال بررسی اعمال تحریمهایی علیه کل دیوان کیفری بینالمللی است؛ اقدامی که میتواند فعالیتهای روزمره این دادگاه را مختل کند.
این کنفرانس سهشنبه در دوحه پایتخت قطر برگزار و در آن درباره طرحهای مربوط به ایجاد یک نیروی تثبیتکننده بینالمللی برای نوار غزه گفتوگو میشود.
دو مقام آمریکایی به رویترز گفتهاند که این کنفرانس شامل نشستهایی درباره ساختار فرماندهی و دیگر مسائل حلنشده مرتبط با این نیرو خواهد بود.
یک مقام عرب نیز به روزنامه تایمز اسرائیل گفت که مصر، اندونزی، قطر، اردن، امارات متحده عربی، ایتالیا، فرانسه، بریتانیا و جمهوری آذربایجان از جمله شرکتکنندگان هستند.
به گفته این مقام عرب، ازبکستان، کویت، بلژیک، یمن، فنلاند، استونی، لهستان، مجارستان، بلغارستان، یونان، قبرس، گرجستان، نپال، استرالیا، نیوزیلند، برونئی، ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور و کوزوو از دیگر کشورهای حاضر در این کنفرانس هستند.
در حالی که بیش از ۴۵ کشور در این نشست حضور دارند، بر اساس گزارش روزنامه اسرائیلی هاآرتص، ترکیه که حامی حماس به شمار میرود، به این گردهمایی دعوت نشده است.
بر اساس گزارش این روزنامه، قطر و ترکیه هر دو به کاخ سفید فشار آورده بودند تا اجازه مشارکت آنکارا داده شود.
درخواست آمریکا از ۷۰ کشور
والاستریت ژورنال پیشتر گزارش داده بود که وزارت خارجه آمریکا درخواستهای رسمی به بیش از ۷۰ کشور ارسال کرده و از آنها خواسته است نیرو یا منابع مالی برای این نیروی امنیتی بینالمللی فراهم کنند.
در این درخواست آمده که کشورهای خاورمیانه، از جمله امارات متحده عربی و عربستان سعودی، از پیش در حال همکاری با آمریکا برای تامین مالی اعزام نیروها به غزه هستند.
یک مقام آمریکایی به والاستریت ژورنال گفته است که ۱۹ کشور از ۷۰ کشورِ مورد تماس، آمادگی خود را برای کمک در این زمینه از جمله با ارائه نیرو، پشتیبانی لجستیکی یا تجهیزات اعلام کردهاند.
این رسانه افزود که کشورهایی که با آمریکا درباره اعزام نیرو در حال مذاکره هستند، شرط گذاشتهاند که تنها در صورتی نیرو اعزام خواهند کرد که این نیروها صرفا در مناطق تحت کنترل اسرائیل مستقر شوند.
ارتش اسرائیل در پشت خط موسوم به «خط زرد»، حدود ۵۳ درصد از نوار غزه را کنترل میکند.
والاستریت ژورنال نوشت که واشینگتن همچنان این کشورها را تحت فشار قرار میدهد تا با فعالیت در «منطقه قرمز» نوار غزه که تحت کنترل حماس است، موافقت کنند.
تایمز اسرائیل نوشت که کنفرانس دوحه در حالی برگزار میشود که اختلافنظر علنی میان اسرائیل و آمریکا بر سر شرایط آتشبس جاری وجود دارد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا دوشنبه گفت که این کشور «در حال بررسی» این موضوع است که آیا اسرائیل با حملهای که اخیرا منجر به کشته شدن فرمانده ارشد حماس شد، آتشبس غزه را نقض کرده است یا نه.
ترامپ بهطور کلی هرگونه شکاف در روابط خود با اسرائیل را رد کرده، اما وبسایت اکسیوس به نقل از مقامات آمریکایی گزارش داد که کاخ سفید انتقاد شدید خود را به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل ابزار و اعلام کرده این ترور نقض آتشبس بوده است.
خلیل الحیه، رییس دفتر سیاسی حماس، یکشنبه ۲۳ آذر در یک سخنرانی ویدیویی، با اشاره به کشته شدن سعد، از دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، خواست اسرائیل را به پایبندی به مفاد آتشبس ملزم کند.
سعد فرمانده ارشد گردانهای قسام و دومین مقام ارشد حماس پس از عزالدین الحداد، فرمانده شاخه نظامی این گروه، بود که ۲۲ آذر در حمله پهپادی اسرائیل در نوار غزه کشته شد.
الحیه در سخنرانی خود گفت حماس همچنان به توافق آتشبس در غزه پایبند است. او افزود ماموریت «شورای صلح» در غزه حمایت از اجرای توافق و نظارت بر روند بازسازی خواهد بود.
الحیه همچنین بر مخالفت این گروه با هرگونه «قیمومیت یا سرپرستی تحمیلی» بر غزه تاکید کرد.
گروه حماس نیز ساعاتی پیش در بیانیهای، بر مخالفت این گروه با هرگونه «قیمومیت» بر غزه تاکید کرد و نسبت به تلاشها برای «آوارگی» اجباری ساکنان و «مهندسی» دوباره این منطقه هشدار داد.
در این بیانیه آمده است: «تنها مردم فلسطین هستند که تصمیم میگیرند چه کسی بر آنها حکومت کند. آنها قادرند امور خود را اداره کنند و از حق مشروع دفاع از خود، آزادسازی سرزمینشان و برپایی دولت مستقل با حاکمیت کامل و پایتختی قدس برخوردارند.»
این بیانیه در حالی منتشر میشود که استقرار نیروهای بینالمللی بخش مهمی از مرحله بعدی طرح صلح ترامپ برای غزه به شمار میرود.
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامهای آمریکایی نوشت فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) قرار است ۲۵ آذر در دوحه نشستی با کشورهای متحد برگزار کند تا درباره برنامهریزی برای حضور نیروی بینالمللی در غزه مذاکره شود.
در حال حاضر، اسرائیل کنترل حدود ۵۳ درصد از نوار غزه را در اختیار دارد، در حالی که نزدیک به دو میلیون نفر در بخشهایی زندگی میکنند که همچنان تحت حاکمیت حماس است.
دعوت به فشار بر اسرائیل
حماس در بیانیه خود از میانجیها و ایالات متحده خواست برای اجرای مفاد توافق به اسرائیل فشار بیاورند، «نقض مستمر و نظاممند» آتشبس را محکوم کنند، گذرگاهها، بهویژه رفح، را در هر دو مسیر بازگشایی کنند و ورود کمکهای بشردوستانه را افزایش دهند.
این گروه از کشورهای عربی خواست بهطور فوری وارد عمل شوند و ضمن فشار بر اسرائیل، اجرای فوری برنامههای امدادرسانی، اسکان، بازسازی و تامین نیازهای زندگی بیش از دو میلیون فلسطینی را تضمین کنند.
حماس همچنین اسرائیل را به «نسلکشی و گرسنگی دادن» به فلسطینیان در نوار غزه و کرانه باختری متهم کرد و از دیوان بینالمللی دادگستری و دادگاه کیفری بینالمللی خواست به پیگیری قضایی رهبران اسرائیل ادامه دهند.
اسرائیل و حماس هنوز بر سر گامهای بعدی آتشبس به توافق نرسیدهاند و یکدیگر را بارها به نقض آتشبس متهم کردهاند.
اسرائیل خواستار خلع سلاح حماس و کنار گذاشته شدن این گروه از حکمرانی بر غزه در آینده است.
خالد مشعل، از رهبران ارشد حماس، ۱۶ آذر تاکید کرد این گروه تن به خلع سلاح نمیدهد، کنترل غزه را واگذار نمیکند و نظارت خارجی در این منطقه را نمیپذیرد.
رسانههای اسرائیلی گزارش دادند خودروی سعد شنبه ۲۲ آذر در غرب شهر غزه هدف قرار گرفت.
در این خودرو چند فرد مسلح دیگر نیز حضور داشتند که به گزارش شبکه العربیه، محافظان شخصی یا همراهان او بودند.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، طی هفتههای اخیر دو عملیات برای هدف قرار دادن او در دقایق پایانی لغو شده بود.
این نهاد سعد را مسئول بخش تولید تسلیحات در گردانهای قسام معرفی کرد.
یک مقام اسرائیلی نیز اعلام کرد عملیات اخیر علیه سعد در واکنش به انفجار یک بمب کنار جادهای علیه نیروهای اسرائیلی انجام گرفت.
اسرائیل در ابتدای جنگ غزه، نام سعد را در فهرست پنج چهره اصلی شاخه نظامی حماس منتشر کرده بود.
رائد سعد کیست؟
العربیه سعد را از فرماندهان قدیمی شاخه نظامی حماس معرفی کرد و نوشت او تا چند سال پیش، ریاست بخش عملیات این گروه را بر عهده داشت.
پس از عملیات موسوم به «نگهبان دیوارها» در سال ۲۰۲۱، یحیی سنوار، رهبر پیشین حماس، او را از سمت ریاست بخش عملیات برکنار کرد و سعد پس از آن به مسئولیتهای دیگری در چارچوب رهبری شاخه نظامی منتقل شد.
نام او حدود دو ماه پیش نیز مطرح شده بود؛ زمانی که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، به حماس کمتر از یک هفته مهلت داد تا به طرح صلح پیشنهادی خود درباره غزه پاسخ دهد.
به گفته یک منبع اسرائیلی، سعد در آن مقطع یکی از چهرههای کلیدی شاخه نظامی حماس در غزه محسوب میشد؛ فرماندهای ارشد که انتظار میرفت بهدلیل نفوذ و جایگاهش، نقشی تعیینکننده در تصمیمگیریهای این گروه ایفا کند.
این منبع اسرائیلی افزود سعد بهویژه در توسعه دکترین رزمی نیروهای حماس نقشی محوری بر عهده داشت.
بر اساس گزارشها، سعد در شیوه بهکارگیری تسلیحات، ایجاد سامانههای موشکی، استفاده از موشکهای ضدزره و هدایت نبرد از طریق تونلها از مهارت بالایی برخوردار بود.
اسرائیل در جریان جنگ غزه موفق شد شمار زیادی از فرماندهان ارشد حماس را هدف قرار دهد.
روزنامه الشرق الاوسط پیشتر گزارش داده بود رهبران ارشد حماس پس از سوءقصد نافرجام در پایتخت قطر در شهریورماه، سطح حفاظت شخصی خود را به شکل قابل توجهی افزایش دادهاند.
