کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران اعلام کرد در پی کاهش شدید دما و با هدف تامین پایدار انرژی، تمامی ادارات، موسسات دولتی، مراکز تجاری، مدارس، دانشگاهها، مراکز آموزش عالی، بانکها و شهرداریهای استان تهران، چهارشنبه ۱۰ دی تعطیل خواهند بود.
مجموعه فعالیتها در استانهای آذربایجان شرقی، البرز، اردبیل، اصفهان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، خراسان رضوی، خراسان شمالی، زنجان، فارس، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهگیلویه و بویراحمد، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، همدان، یزد نیز برای چهارشنبه تعطیل اعلام شد.
خبرگزاری ایسنا سهشنبه ۹ دی در گزارشی نوشت بر اساس این تصمیم، مراکز درمانی، امدادرسان، خدماتی، واحدهای انتظامی و شعب کشیک بانکها، از تعطیلی مستثنا هستند.
بر پایه این گزارش، تمامی امتحانات دانشگاهها طبق برنامه از پیش تعیینشده برگزار میشود و تعطیلی مراکز آموزش عالی شامل آزمونهای دانشگاهی نخواهد بود.
کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران با اشاره به نگرانیها درباره تامین برق و گاز در روزهای سرد، از شهروندان خواست با مصرف بهینه انرژی، برای جلوگیری از قطع برق و افت فشار گاز همکاری کنند و «صرفهجویی حداکثری» را در دستور کار قرار دهند.
دولت بالا بودن مصرف شهروندان را عامل بحران انرژی در ایران میداند و میگوید این وضعیت با صرفهجویی و مصرف بهینه حل میشود. این در حالی است که بسیاری از کارشناسان، نظری متفاوت دارند و میزان مصرف در بخش صنعتی و هدررفت شدید بهدلیل فرسودگی زیرساختها را عامل بحران میدانند.
تعطیلی همزمان با اعتراضات
کارگروه مدیریت مصرف بهینه انرژی استان تهران، در حالی از تعطیلی این استان در چهارشنبه خبر داد که کسبه بازار تهران از یکشنبه و در پی افزایش شدید قیمت ارز و سکه دست به اعتصاب زدند. اعتصابی که دوشنبه با پیوستن گروههای مختلف صنفی و حمایت شهروندان ادامه یافت و منجر به وقوع اعتراضات خیابانی در تهران، کرج، ملارد، پردیس، همدان، قشم، زنجان و برخی شهرهای دیگر شد.
با توجه به ادامه اعتراضات مردمی به وضعیت معیشتی و اقتصادی کشور، به نظر میرسد این امیدواری در نهادهای امنیتی وجود دارد که با تعطیلی گسترده استان تهران در چهارشنبه، از فرارسیدن تعطیلات آخر هفته برای کنترل شرایط امنیتی در پایتخت استفاده شود.
کاهش دمای هوا در تهران تا پنجشنبه
حمیدرضا خورشیدی، مدیرکل هواشناسی استان تهران، ۹ دی گفت: «فعالیت سامانه بارشی اخیر در استان رو به پایان است و در روزهای آینده، کاهش محسوس دما مهمترین پدیده جوی خواهد بود.»
خورشیدی توضیح داد که پس از خروج این سامانه، روند کاهش دما تا دستکم پنجشنبه ۱۱ دی ادامه خواهد داشت و هوای سرد در بیشتر مناطق استان، بهویژه نواحی شمالی و مرتفع، حاکم میشود.
او تاکید کرد هرچند کاهش دما قابل توجه خواهد بود، اما در این بازه زمانی بارش قابل ملاحظهای برای تهران پیشبینی نمیشود و شرایط جوی عمدتا پایدار خواهد بود.
پیشبینی هواشناسی از شرایط جوی کشور
صادق ضیائیان، رییس مرکز پیشبینی سازمان هواشناسی، سهشنبه گفت: «از بعدازظهر پنجشنبه ۱۱ دی، با ورود سامانه بارشی جدید، بارش برف و باران و وزش باد موقت ۲۰ استان کشور را دربرمیگیرد و کاهش دما نیز پیشبینی میشود.»
او افزود: «در نقاط مستعد، بارش تگرگ و در گردنهها و مناطق کوهستانی، کولاک برف تداوم خواهد داشت و این شرایط میتواند موجب اختلال در ترددهای جادهای بهویژه در محورهای کوهستانی شود.»
رییس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوا تاکید کرد: «چهارشنبه ۱۰ دی در نواحی نوار شرقی استانهای خراسان رضوی و خراسان جنوبی، بارش پراکنده رخ خواهد داد و سپس سامانه بارشی بهتدریج از کشور خارج میشود.»
به گفته ضیائیان، با ورود موج بارشی جدید از بعدازظهر پنجشنبه و طی روز جمعه، بارش برف و باران و وزش باد شدید موقت در شمال غرب و غرب کشور، استانهای ساحلی دریای خزر و دامنهها و ارتفاعات البرز مرکزی پیشبینی میشود.
در سومین روز از آغاز اعتراضات جدید اقتصادی و معیشتی، گزارشها و ویدیوهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی است فضای برخی شهرها امنیتی شده و ماموران حکومت برای مقابله با اعتراضات مردم به مناطق مختلف گسیل شدهاند.
در میدان «ولیعصر» در مرکز تهران ماموران حکومتی مستقر شدهاند و جو امنیتی ایجاد شده است. همچنین در منطقه آریاشهر نیز جو مشابهی ایجاد شده است.
از سوی دیگر در مناطقی از مشهد از جمله میدان «آزادی» و میدان «هفتتیر» جو امنیتی با حضور ماموران حکومت ایجاد شده است.
گزارشهای رسیده همچنین حاکی از اعتصاب بازاریان در منطقه نقشجهان اصفهان است. در تهران نیز مغازهداران بازار زرگرها اعتصاب کرده و مغازههای خود را بستهاند.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان، در واکنش به اعتراضات گسترده معیشتی و اقتصادی، گفت دولت با صبوری به این صداها گوش خواهد داد، «زیرا باور داریم که مردم ما به اندازه کافی صبور هستند و زمانی که صدای خود را بلند میکنند، نشاندهنده فشار بالایی است که بر آنها وارد میشود.»
سخنگوی دولت پزشکیان گفت: «واکنش طبیعی نسبت به فشار اقتصادی و معیشتی، همان چیزی است که در سطح جامعه مشاهده میشود.»
او افزود: «بر این موضوع تاکید میکنم که اعتراضات مردم را به رسمیت میشناسیم و بر تجمعات مسالمتآمیز که در قانون اساسی ما نیز به رسمیت شناخته شدهاند، تأکید داریم. همه ما باید به انسجام ملی کشور کمک کنیم.»
سخنگوی دولت پزشکیان اشاره کرد کار دولت این است که صدای مردم را بشنود و به فهم مشترک برای حل مسائل موجود در جامعه کمک کند. او گفت: «به همین دلیل، برنامه سهسطحی توسعه اقتصادی از ابتدای سال در دستور کار دولت قرار گرفته است.»
فاطمه مقصودی، سخنگوی کمیسیون اقتصادی، در گفتوگو با ایلنا و با اشاره به افزایش قیمت سکه از هفته گذشته گفت: «تا ترامپ به نتانیاهو میگوید بیا یک قهوه بخوریم، ناگهان قیمت ارز افزایش پیدا میکند. نتانیاهو حرفی میزند، قیمتها بالا میرود.»
او افزود: «اکنون چه اتفاق خاصی افتاده است که از هفته گذشته تا امروز، قیمت سکه تا این حد افزایش یافته است؟ چه رویداد اقتصادی مشخصی رخ داده؟ هیچ اتفاقی نیفتاده است.»
مقصودی اضافه کرد: «هرچه احساس جنگ بیشتر میشود، قیمتها افزایش پیدا میکند یا با انتشار یک خبر، بازار دچار نوسان میشود که این نوسانات اساساً ارتباط مستقیمی با مسائل اقتصادی ندارد.»
این نماینده مجلس گفت: «نتانیاهو یک حرفی میزند، قیمتها افزایش پیدا میکند! حتی گاهی بیان یک جمله از سوی برخی مسئولان داخلی، بر بازار اثر میگذارد. تاکید من این است که این مسئله بیشتر ریشه در فضای سیاسی و محافلی دارد تا در واقعیتهای اقتصادی کشور که این روزها شاهدش هستیم.»
میدلایست فوروم، اندیشکده محافظهکار آمریکایی، در مقالهای تازه درباره اعتراضهای جاری در ایران با تاکید بر اینکه جمهوری اسلامی نتیجه طبیعی و منطقی روند سیاست در ایران نیست، آن را یک استثنای تاریخی خواند که دیر یا زود جای خود را به نظمی دیگر خواهد داد.
مایکل روبین، پژوهشگر ارشد این اندیشکده و از چهرههای شناختهشده جریان نومحافظهکار در حوزه خاورمیانه که سابقه فعالیت در پنتاگون را نیز دارد، در مقالهای که دوشنبه هشتم دی منتشر شد، اعتصابها و اعتراضهای بازاریان تهران ظرف یکصد سال گذشته را مرور کرده و آنها را «نشانی از فرسوده شدن حمایتها از جمهوری اسلامی در میان یکی از پایگاههای اصلی حامی آن» خوانده است.
او در بخشی از این مقاله نوشته است که جنگ ۱۲روزه میان اسرائیل و جمهوری اسلامی «مشروعیت» حکومت در میان حامیان اصلیاش را از میان برده و حالا دیگر حتی آنها هم دیدهاند که «لافزنیهای رهبر جمهوری اسلامی» درباره قدرت «پوچ» از آب در آمده است.
روبین در ادامه میگوید: «جمهوری اسلامی همواره بیش از آنکه نقطه اوج طبیعی سیر تکامل سیاسی ایران باشد، یک استثنا بوده است و مانند همه رژیمهای انقلابیِ نامحبوب، سرانجام فروخواهد ریخت؛ چه از موج جدید اعتراضها جان سالم به در ببرد و چه نبرد، مسیر آن روشن است: اعتراضها فراگیرتر میشوند، بسامدشان افزایش مییابد و به بخشهای هرچه گستردهتری از جامعه میرسند.»
او در بخشی از مقاله با توضیح وضعیت عراق پس از سقوط صدام، به مسئولیتهای مردم ایران پس از سقوط خامنهای اشاره میکند: «مردم ایران باید شکل حکومت بعدی را تعیین کنند و درباره سرنوشت بازماندگان جمهوری اسلامی و نحوه رفتار با آنها نیز تصمیم بگیرند؛ اینکه باید با اعضایی که بسیاری از آنها مدتهاست هرگونه تعهد ایدئولوژیک را صادقانه کنار گذاشتهاند و صرفا در ازای شغلشان، به وفاداری تظاهر کنند، چه خواهند کرد.»
روبین پیشبینی کرده است که به احتمال زیاد هسته ایدئولوژیک حکومت در واپسین لحظهها «بدون نبرد» قدرت را ترک نخواهد کرد و در روزهای پایانی شاهد «انفجار خشونت» در ایران خواهیم بود.
نویسنده سپس این مساله را پیش روی خوانندگان میگذارد که در چنین شرایطی ایرانیان باید فراتر از تصمیم درباره بازماندگان حکومت، به دیگر ابعاد عدالت انتقالی بپردازند.
او هشدار میدهد که تصمیم ایرانیان رنجکشیده برای انتقامجویی میتواند «چرخهای خونبار» را به حرکت در آورد و از سوی دیگر، «ناکامی در برقراری عدالت و افشای شبکههای سرکوب» نیز مستعد فرو غلتیدن جامعه به دامان یک دیکتاتوری شدیدتر است.
روبین همچنین این مساله را پیش میکشد که نیروهای سپاه پاسداران در صورت شکست هیات جمهوری اسلامی به دست مردم، نیروهای خود را بازسازی و سازماندهی خواهند کرد تا «آرزوی مردم ایران برای آزادی» را در هم بشکنند.
این نویسنده به سرنوشت روشن کشورهایی چون آفریقای جنوبی و رواندا اشاره میکند که با بهرهگیری از کمیسیونهای حقیقت و آشتی توانستند از سناریوهای آلوده به خونخواهی یا دیکتاتوریهای مجدد عبور کنند، هرچند تاکید میکند که ایران، بهدلیل «دوام طولانیمدت حکومت» و «میزان خشونتی که طی دههها -بهویژه علیه اقلیتهایی چون کردها و بلوچها- بهکار گرفته شده، موردی بهمراتب پیچیدهتر» از کشورهای مورد اشاره به شمار میآید.
روبین کلید دوری جستن از احتمال شورش یا جنگ داخلی را «پرداختن به عدالت انتقالی» میداند و در پایان تاکید میکند که جامعه جهانی و خود ایرانیان باید بحث درباره مبانی عدالت انتقالی را آغاز کنند؛ اینکه چه کسانی باید مجازات شوند، چه کسانی باید از سمتهای اجرایی و دولتی محروم و چه کسانی باید بخشیده شوند.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، گفت اجازه نخواهد داد تهران دوباره به سطح پیشین قدرت نظامی بازگردد. او افزود اگر جمهوری اسلامی بخواهد توان نظامی خود را بازیابد، تهدید را ریشهکن میکند. ترامپ همچنین در واکنش به اعتراضات در ایران، رهبران جمهوری اسلامی را «بسیار بیرحم» خواند.
ترامپ دوشنبه هشتم دی پس از دیدار با نتانیاهو در فلوریدا جمهوری اسلامی را «مانع اصلی» تحقق صلح در خاورمیانه معرفی کرد و گفت اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، مسیر صلح در منطقه را هموار کرده است.
او هشدار داد که واشینگتن تحرکات تهران را «دقیقا» زیر نظر دارد و جمهوری اسلامی در صورت بازسازی توان نظامی، با واکنشی قاطع روبهرو خواهد شد.
همزمان علی شمخانی، عضو شورای عالی دفاع حکومت ایران، در شبکه ایکس نوشت: «در دکترین دفاعی ایران، برخی پاسخها پیش از آنکه تهدید به مرحله اجرا برسد، تعیینتکلیف میشوند.»
شمخانی افزود: «توان موشکی و دفاعی ایران نه قابل مهار است و نه نیازمند اجازه. هر تجاوزی، پاسخ سخت، فوری و فراتر از تصور طراحانش خواهد داشت.»
پیش از این دیدار، یک مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده اعلام کرد نخستوزیر اسرائیل قصد دارد اطلاعات تازهای درباره تلاش جمهوری اسلامی برای بازسازی توان نظامی و افزایش تولید تسلیحات متعارف و موشکی در اختیار دولت آمریکا بگذارد.
وضعیت داخلی ایران بحرانی است
در حالی که تجمعهای اعتراضی و اعتصاب بازاریان در تهران، در دومین روز خود به بخشهای مختلف پایتخت گسترش یافت، رییسجمهوری آمریکا پیش از آغاز این در پاسخ به پرسشی درباره حمایت از سرنگونی حکومت ایران گفت حاضر نیست درباره «براندازی حکومت» صحبت کند، اما وضعیت داخلی ایران را بحرانی توصیف کرد.
او با اشاره به تورم شدید و وضعیت اقتصادی ایران گفت: «اقتصادشان از هم پاشیده است و مردم راضی نیستند.»
ترامپ همچنین افزود حکومت ایران اعتراضهای مردمی را با خشونت سرکوب میکند و گفت: «هر بار تجمعی شکل میگیرد، تیراندازی میکنند و مردم را میکشند.»
همزمان محمدمهدی بابایی، روزنامهنگار حامی حکومت، ضمن اشاره به اعتراضهای بازاریان تهران، در کانال تلگرامی خود نوشت: «از نیروهای مسلح درخواست دارم قبل از اینکه دوباره ورودی سیلوهای موشکی ما را بزنند، به اسرائیل حمله پیشدستانه کنید.»
ترامپ در بخش دیگری از سخنانش گفت بر اساس اطلاعاتی که دریافت کرده، ایران «هنوز هستهای نشده»، اما ممکن است در این مسیر حرکت کند.
او افزود: «سایتها نابود شدهاند، اما آنها دارند به سایتهای دیگر نگاه میکنند. این چیزی است که من شنیدهام و در حال بررسی است.»
رییسجمهوری آمریکا تاکید کرد جمهوری اسلامی «قرار نیست به همان جایی که بود برگردد»، اما هشدار داد که تهران به دنبال استفاده از مکانهای دیگری است و گفت: «اگر دارند این کار را میکنند، دارند اشتباه بزرگی مرتکب میشوند.»
بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ۲۹ آذر ساخت بمب اتمی را «سادهترین کار» برای حکومت خواند و گفت: «ما در موضوع هستهای به لبه قدرت رسیدیم و در مرحلهای قرار داریم که دیگر موضوع مجهولی برایمان باقی نمانده است.»
ترامپ همچنین با اشاره به بمبافکنهای راهبردی بی-۲ که در جنگ ۱۲ روزه، سایتهای هستهای جمهوری اسلامی را هدف گرفتند، گفت: «امیدوارم کاری نکنند، چون نمیخواهیم سوخت یک بی-۲ را هدر بدهیم؛ این یک سفر ۳۷ ساعته رفتوبرگشت است.»
رییسجمهوری آمریکا با تاکید بر این که جمهوری اسلامی باید پیشتر با واشینگتن به توافق میرسید، گفت: «من این گزینه را به آنها دادم. گفتم میتوانید توافق کنید، انجامش بدهید. اما حرفم را باور نکردند. حالا باورم کردهاند.»
به گفته ترامپ، توافق همچنان «انتخاب عاقلانهتر» برای تهران است.
منابع ایراناینترنشنال ۱۷ آذر خبر دادند دولت آمریکا در پاسخ به درخواست مسعود پزشکیان از عربستان برای میانجیگری با هدف ازسرگیری مذاکره با آمریکا، یک بار دیگر بر شرایط سهگانه خود از جمله تعطیلی کامل غنیسازی، انحلال نیروهای نیابتی و محدود شدن برنامه موشکی تهران تاکید کردهاست.
ترامپ ۲۷ آبان در نشست خبری مشترک با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، گفته بود: «جمهوری اسلامی به شدت خواهان دستیابی به توافق است و ما مشغول گفتوگو با آنها هستیم.»
رییسجمهوری آمریکا دوشنبه در فلوریدا گفت: «شروع صلح خاورمیانه با کشتن قاسم سلیمانی بود. همهچیز با سلیمانی شروع شد، آدم بدی که کارهای بدی میکرد، به افراد زیادی آسیب زد و سربازان آمریکایی و سربازان دیگر را کشت. اما نقطه شروع دقیقا همانجا بود و احتمالا همان نقطه آغاز محسوب میشود. بعد از آن هم مسیر ادامه پیدا کرد.»
ترامپ تاکید کرد که به باورش، ضربهزدن به توان نظامی ایران باعث شد «صلح خاورمیانه ممکن شود».
او گفت: «کشورهای عربی نمیتوانستند بر سر صلح در خاورمیانه به توافق برسند، چون جمهوری اسلامی مثل یک ابر تیره روی همهچیز سایه انداخته بود و توافق در منطقه ممکن نبود.»
نتانیاهو نیز ۱۵ مهر در پیامی به مناسبت سالگرد هفتم اکتبر، گفته بود: «ما محور جمهوری اسلامی را شکستیم، چهره خاورمیانه را دگرگون کردیم و با هم پایندگی اسرائیل را تضمین خواهیم کرد.»