موسسه مطالعه جنگ: تهران با افزایش تنشها در دریا بهدنبال ارزیابی واکنش آمریکاست
پهپاد شناسایی شاهد-۱۲۹
«موسسه مطالعه جنگ» گزارش داد جمهوری اسلامی با هدف به نمایش گذاشتن تواناییهای خود و همچنین ارزیابی واکنشهای دفاعی آمریکا، دو عملیات شناسایی-آزمایشی علیه نیروی دریایی ایالات متحده در خلیج فارس انجام داده است.
این اندیشکده در تحلیل خود نوشت حکومت ایران با آغاز تنشها در دریا میکوشد فعالیتهای دریایی آمریکا را به چالش بکشد و در برابر حمله احتمالی این کشور بازدارندگی ایجاد کند.
اقدام شناسایی-آزمایشی، عملیاتی است که با هدف ارزیابی توان، نحوه آرایش نیروها و الگوی واکنشهای طرف مقابل انجام میشود.
۱۴ بهمن، یک پهپاد شناسایی جمهوری اسلامی به سوی ناو آبراهام لینکلن در دریای عرب حرکت کرد، اما در نهایت رهگیری و منهدم شد.
اندیشکده مطالعه جنگ نوشت هرچند میزان نزدیکی پهپاد شاهد-۱۲۹ به ناو هواپیمابر مشخص نیست، اما واکنش ارتش آمریکا میتواند برای جمهوری اسلامی حاوی اطلاعات مهمی باشد؛ بهویژه درباره نحوه رویارویی نیروی دریایی ایالات متحده با پهپادهای ایرانی در محدوده عملیاتی خود.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره چشمانداز مذاکرات واشینگتن و تهران زیر سایه کارزار نظامی احتمالی آمریکا علیه جمهوری اسلامی بالا گرفته است.
پایگاه خبری اکسیوس پیشتر نوشت استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار است جمعه ۱۷ بهمن در استانبول دیدار کنند.
با این حال، برخی گزارشها حاکی از آن است که حکومت ایران شروط تازهای برای گفتوگو با آمریکا تعیین کرده؛ از جمله برگزاری مذاکرات در عمان و محدود شدن گفتوگوها صرفا به پرونده هستهای.
روزنامه والاستریت ژورنال ۱۵ بهمن به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد همزمان با تهدید مقامهای جمهوری اسلامی برای خروج از مذاکرات، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهدلیل «اقدامات تهاجمی» تهران، گزینه ترک گفتوگوها را بررسی کرده است.
اقدام تحریکآمیز دوم
به گزارش اندیشکده مطالعه جنگ، حدود سه ساعت پس از حادثه مربوط به ناو لینکلن، دو فروند شناور تندروی تهاجمی کوچک جمهوری اسلامی با پشتیبانی یک پهپاد شناسایی کوشیدند یک نفتکش با پرچم ایالات متحده را در خلیج فارس تصرف کنند، اما با واکنش یک ناوشکن آمریکایی مواجه شدند.
این نفتکش با نام «اموی استنا ایمپراتیو» پیشتر به شناورهای نیروی دریایی آمریکا سوخترسانی کرده بود.
این موسسه افزود جمهوری اسلامی احتمالا این کشتی مشخص را بهصورت هدفمند انتخاب کرده تا نیروی دریایی آمریکا را به واکنش تحریک کند و نحوه و زمان پاسخ ایالات متحده به اقدامات مشابه در آینده را بسنجد.
روزنامه معاریو ۱۵ بهمن گزارش داد با وجود گمانهزنیها درباره مذاکرات تهران و واشینگتن، حتی در اسرائیل هم تصویر روشنی از هدف واقعی و نهایی کاخ سفید در قبال جمهوری اسلامی وجود ندارد.
معاریو افزود در اسرائیل، این ارزیابی در حال تقویت است که رویارویی نظامی میان آمریکا و حکومت ایران اجتنابناپذیر خواهد بود.
سناتور راف چیکونی، رییس کمیته مشترک اطلاعات و امنیت پارلمان استرالیا، نهاد ناظر بر سازمانهای اطلاعاتی این کشور، ضمن محکوم کردن «خشونت بیسابقه و هولناک» جمهوری اسلامی علیه مردم ایران، هشدار داد چنین حکومتی در نهایت محکوم به سقوط است.
چیکونی سهشنبه ۱۴ بهمن در جریان سخنرانی خود در صحن مجلس سنا، ضمن اعلام همبستگی با مردم ایران گفت: «حکومتهایی که به روی مردم خود آتش میگشایند، سرانجام سقوط میکنند.»
او خیزش مردم ایران را فراتر از مطالبات اقتصادی توصیف کرد و گفت این اعتراضات بازتاب «نارضایتیهای عمیق و دیرینه از سرکوب، فساد و محرومیت از حقوق بنیادین انسانی» است.
به گفته این سناتور استرالیایی، مردم ایران در برابر گلولههای جنگی، بازداشتهای گسترده و ارعاب سیستماتیک، «شجاعتی مثالزدنی» از خود به نمایش گذاشتهاند.
راف چیکونی
از سوی دیگر، ۱۴ بهمن، گروهی از وکلای ایرانی-استرالیایی ساکن ایالت ویکتوریا با انتشار بیانیهای، سرکوب «سازمانیافته و مرگبار» معترضان در ایران را محکوم کردند.
شورای سردبیری ایراناینترنشنال پنجم بهمن در بیانیهای اعلام کرد بیش از ۳۶ هزار و ۵۰۰ نفر در جریان سرکوب هدفمند انقلاب ملی ایرانیان به دستور علی خامنهای، دیکتاتور تهران، کشته شدهاند.
قتلعام سازمانیافته معترضان و مشارکت مستقیم سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی در آن، بیش از هر زمان دیگری مشروعیت جمهوری اسلامی را در سطح داخلی و بینالمللی به چالش کشیده است.
چیکونی در ادامه به وضعیت ایرانیان مقیم استرالیا اشاره کرد و گفت دولت در کنار جامعه ایرانیان ساکن این کشور ایستاده است.
او افزود: «ما ترس، سوگ و خشمی را که بسیاری [از ایرانیان ساکن استرالیا] تجربه میکنند، درک میکنیم و به شجاعت لازم برای بیان اعتراض، حتی از فاصلهای دور، در برابر رژیمی که آمادگی خود را برای تنبیه مخالفان نشان داده، احترام میگذاریم.»
چیکونی پیام استرالیا در قبال جمهوری اسلامی را روشن خواند و ادامه داد استفاده از خشونت علیه غیرنظامیان، خاموش کردن صداهای مخالف و سازوکار نظاممند محروم کردن شهروندان از حقوق بشر، با بیتفاوتی مواجه نخواهد شد.
به گفته او، استرالیا در کنار شرکای بینالمللی خود برای پاسخگو کردن جمهوری اسلامی و پایان دادن به سرکوب در ایران اقدام میکند و از همه ابزارهای دیپلماتیک و اقتصادی در اختیار خود بهره خواهد گرفت.
پیشتر نیز میکالیا کش، رهبر مخالفان در مجلس سنای استرالیا، با اشاره به تهدید، ارعاب و آزار جمهوری اسلامی علیه جامعه ایرانی-استرالیایی، گفته بود: «بازوی بلند جمهوری اسلامی حاضر نیست به مرزهای خودش محدود بماند.»
در روزهای اخیر، قتل عام معترضان در ایران بهدست عوامل سرکوب جمهوری اسلامی واکنشهای فراوانی را در نقاط مختلف جهان بهدنبال داشته است.
دولت استرالیا ۱۴ بهمن با انتقاد از «استفاده هولناک حکومت ایران از خشونت علیه مردم خود»، ۲۰ فرد، از جمله وزیر اطلاعات و فرمانده فرماندهی انتظامی و سه نهاد را تحریم کرد.
بریتانیا نیز ۱۳ بهمن فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی و ۱۰ ایرانی را بهدلیل دست داشتن در نقض جدی حقوق بشر، سرکوب اعتراضات و اعمال خشونت علیه معترضان، در فهرست تحریمهای جدید قرار داد.
الی کوهن، وزیر انرژی و زیرساختها و عضو کابینه سیاسی–امنیتی اسرائیل از حزب لیکود، گفت تماسهای دیپلماتیک میان آمریکا و جمهوری اسلامی «ارزشی ندارد» و مذاکره با تهران اتلاف وقت و بیفایده است؛ زیرا به گفته او، جمهوری اسلامی قصدی برای پایبندی به تعهدات خود ندارد.
کوهن گفت: «بیایید واقعبین باشیم؛ هیچ ارزشی برای توافق دیپلماتیک با ایران وجود ندارد. ایران هرگز به هیچ تعهدی پایبند نبوده و حتی اگر به چیزی هم موافقت کند، صرفا یک آتشبس موقت خواهد بود؛ تا زمانی که ترامپ از قدرت کنار برود. منافع بزرگی در سرنگونی این حکومت وجود دارد.»
او همچنین تاکید کرد بدترین سناریو در شرایط کنونی، انجام حملهای است که در پایان آن تغییری در جمهوری اسلامی ایجاد نشود. کوهن گفت: «برای تحقق این هدف، فراتر از حمله نظامی، به عناصر دیگری نیاز است که نمیخواهم درباره آنها توضیح بدهم.»
این عضو کابینه اسرائیل در ادامه با اشاره به دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، افزود: «به نفع ترامپ است که یک تاجر است و به نتیجه نهایی اهمیت میدهد، به همین دلیل زمان میخرد تا به آن برسد. پیام ما به آمریکا روشن است: مذاکره با ایران اتلاف وقت است.»
روزنامه معاریو گزارش داد با وجود گمانهزنیها درباره مذاکرات تهران و واشینگتن، حتی در اسرائیل هم تصویر روشنی از هدف واقعی و نهایی کاخ سفید در قبال جمهوری اسلامی وجود ندارد.
معاریو چهارشنبه ۱۵ بهمن نوشت اسرائیل با نگرانی تحولات مربوط به گفتوگوهای واشینگتن و تهران را زیر نظر دارد و معتقد است نمیتوان به جمهوری اسلامی اعتماد کرد.
طبق ارزیابی اسرائیل، احتمال شکست مذاکرات وجود دارد و گزینه تقابل نظامی همچنان بهطور جدی مطرح است.
به گزارش معاریو، مقامهای نظامی و امنیتی اسرائیل ۱۴ بهمن در دیدار با استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، «نقشه تهدیدها در ایران» را به او ارائه دادند.
در این دیدار، دیوید بارنئا، رییس موساد، ایال زمیر، رییس ستاد کل ارتش، شلومی بیندر، رییس اداره اطلاعات نظامی، تومر بار، فرمانده نیروی هوایی و ایتزیک کوهن، رییس اداره عملیات اسرائیل، حاضر بودند.
معاریو افزود در اسرائیل، این ارزیابی در حال تقویت است که رویارویی نظامی میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی اجتنابناپذیر است.
یک مقام امنیتی اسرائیل در همین رابطه به معاریو گفت: «ما موضوع ایران را از زاویه نگاه اسرائیلی میبینیم؛ یعنی تهدیدات مستقیم علیه اسرائیل. آمریکا مسائل را بهگونهای متفاوت و گستردهتر میبیند. ایران مستقیما ایالات متحده را تهدید نمیکند، اما بخشی از محور بلوکهای قدرت چین و روسیه است.»
او با اشاره به رایزنیها برای ازسرگیری گفتوگوها میان تهران و واشینگتن افزود: «اینکه مذاکرات به توافق منجر شود یا نه، مشخص نیست. ما چند سناریو را مدنظر داریم: دستیابی به توافق، رویارویی بدون توافق، یا آغاز یک روند توافق که ادامه آن به تقابل ختم میشود.»
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره شروع مجدد مذاکرات میان آمریکا و جمهوری اسلامی بالا گرفته است.
پایگاه خبری اکسیوس پیشتر گزارش داد ویتکاف و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، قرار است جمعه ۱۷ بهمن در استانبول دیدار کنند.
با این حال، برخی گزارشها حاکی از آن است که حکومت ایران شروط تازهای برای گفتوگو با آمریکا تعیین کرده؛ از جمله برگزاری مذاکرات در عمان و محدود شدن گفتوگوها صرفا به پرونده هستهای.
خواسته ترامپ: سرنگونی جمهوری اسلامی یا مهار برنامه هستهای؟
معاریو در ادامه گزارش خود نوشت در اسرائیل هیچ مقامى، حتی در راس اطلاعات نظامى و موساد، تصویر روشنى از مطالبه واقعى دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در پرونده ایران ندارد؛ هنوز مشخص نشده واشینگتن بهدنبال تضعیف یا فروپاشی جمهوری اسلامی است یا تمرکز خود را صرفا بر برنامه هستهای گذاشته است.
مساله غیرقابل پیشبینی دیگر زمان تصمیمگیری ترامپ است. برآوردها نشان میدهد تصمیم او در قبال جمهوری اسلامی ممکن است در بازهای از چند روز تا چند هفته آینده اتخاذ شود.
بر اساس برآورد دستگاههای امنیتی اسرائیل، نیروهای آمریکایی در منطقه برای گزینههای تهاجمی و دفاعی، از جمله حفاظت از منافع و تاسیسات ایالات متحده و پشتیبانی از متحدان این کشور در خاورمیانه، آمادگی دارند.
در همین حال، اسرائیل ارزیابی میکند که مذاکرات با ایران بهاحتمال زیاد به توافقی نخواهد انجامید که مانع رویارویی نظامی شود.
به گفته منابع اسرائیلی، انتظار نمیرود ایران از برنامه هستهای و حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده، پروژه موشکهای بالستیک و شبکه نیروهای نیابتی خود عقبنشینی کند، زیرا این سه مولفه بخشی جداییناپذیر از ایدئولوژی و ساختار جمهوری اسلامی بودهاند.
معاریو در پایان به نزدیک شدن یک پهپاد جمهوری اسلامی به ناو آمریکایی در منطقه و همچنین اقدام نافرجام برای تصرف یک نفتکش در تنگه هرمز اشاره کرد و نوشت جمهوری اسلامی عملا تلاشهای خود را برای به چالش کشیدن آمریکا آغاز کرده است.
نورمن رول، رییس پیشین میز ایران در سیا در ایکس نوشت جمهوری اسلامی احتمالا تلاش خواهند کرد در مذاکرات مسئله گروههای نیابتی را کماهمیت جلوه دهد و در حالی که در مواضع علنی خود وعده حفظ این گروهها در یک روند سیاسی را میدهد، بهطور غیرعلنی به دنبال بازسازی قدرت آنها خواهد بود.
رول در ادامه نوشت: «رویکرد تهران درباره نیروهای نیابتی خود احتمالا مسیر قابل پیشبینی را دنبال خواهد کرد. تهران بهصورت علنی به آنها اطمینان خواهد داد که از حمایت ایران برخوردارند و به دنبال مسیرهای دیپلماتیک خواهد بود تا این نیروها بهعنوان بخشی از یک روند سیاسی در کشورهای خود حفظ شوند.»
او افزود: «جمهوری اسلامی بهصورت غیرعلنی به دنبال راههایی برای بازسازی قدرت گروههای نیابتی خود از طریق یک برنامه چندساله بهوسیله نیروی قدس خواهد بود.»
به نوشته رییس پیشین میز ایران در سیا، قدرتهای منطقهای نگران خواهند بود که هر توافقی که در ازای محدودیتهای هستهای یا موشکی علیه ایران به کاهش تحریمها منجر شود، به تداوم برنامههای نیروی قدس و بازسازی حوثیها، حزبالله، حماس، شبهنظامیان عراقی و نیروهای نیابتی جدید در آفریقا کمک کند.
روزنامه آلمانی بیلد، سهشنبه ۱۴ بهمن گزارش داد که کنفرانس امنیتی مونیخ از شاهزاده رضا پهلوی برای شرکت و سخنرانی در نشست این کنفرانس در ماه جاری میلادی در مونیخ دعوت کرده است.
کنفرانس امنیتی مونیخ پیش از این در واکنش به کشتار شهروندان ایرانی تاکید کرده بود که هیچ مقامی از جمهوری اسلامی را به نشست امسال دعوت نخواهد کرد.
سخنگوی کنفرانس امنیتی مونیخ ۲۶ دی به ایراناینترنشنال گفت اگرچه چند هفته پیش دعوتنامههایی برای برخی نمایندگان دولتی ایران ارسال شده بود، اما «با توجه به تحولات اخیر»، این دعوتها دیگر معتبر نیست و ادامه نخواهد یافت.
پیشتر نیز مجمع جهانی اقتصاد دوشنبه ۲۹ دی با انتشار بیانیهای در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «وزیر امور خارجه ایران در اجلاس داووس شرکت نخواهد کرد.»
در آن بیانیه گفته شده بود: «اگرچه دعوت از او در پاییز گذشته انجام شده بود، اما جان باختن تراژیک غیرنظامیان در ایران طی چند هفته گذشته بدین معناست که حضور نمایندهای از دولت ایران در اجلاس داووس در سال جاری اقدامی درست نخواهد بود.»
شاهزاده رضا پهلوی فراخوانی بهعنوان «روز جهانی اقدام در همبستگی با انقلاب شیر و خورشید» منتشر کرده و از ایرانیان در سراسر جهان خواسته است که روز شنبه ۲۵ بهمن برابر با ۱۴ فوریه دست به تظاهرات بزنند تا جهان را وادار به اقدام برای حمایت از مردم ایران در مقابل جمهوری اسلامی کنند.
این تظاهرات با کنفرانس امنیتی مونیخ همزمان خواهد بود و قرار است ایرانیان در مونیخ، تورنتو، لسآنجلس و دیگر شهرهای جهان تظاهراتی بزرگ برپا کنند.
یک مقام پلیس مونیخ به روزنامه بیلد گفت که انتظار میرود حدود ۱۰۰ هزار نفر در تظاهراتی گسترده علیه جمهوری اسلامی ایران در این شهر شرکت کنند.
بهنوشته بیلد، زمانبندی این تجمع بهطور هدفمند انتخاب شده است.
در حالی که رهبران سیاسی، مقامهای نظامی و دیپلماتها از کشورهای مختلف جهان برای شرکت در کنفرانس امنیتی مونیخ در این شهر حضور دارند، برگزارکنندگان قصد دارند صدای مردم ایران در سطح جهانی شنیده شود. به این ترتیب، ایالت بایرن و شهر مونیخ به یکی از کانونهای اصلی این روز اعتراضی تبدیل خواهد شد.
یک مقام پلیس به بیلد گفت: «طبق ارزیابی فعلی، احتمال میدهیم شاهزاده رضا پهلوی بهعنوان سخنران در این تظاهرات نیز حضور پیدا کند. در آن آخر هفته، نگاه افکار عمومی جهان به مونیخ دوخته خواهد شد.»
براساس گزارش روزنامه بیلد، در جریان برگزاری کنفرانس امنیتی مونیخ، حدود شش هزار نیروی پلیس امنیت این شهر و کنفرانس را تامین خواهند کرد.
بهنوشته بیلد، در کنار شهرهایی مانند لسآنجلس و تورنتو، مونیخ یکی از مهمترین نقاط تجمع ایرانیان معترض در این روز خواهد بود. پلیس آلمان پیشبینی کرده است این تجمع میتواند به یکی از بزرگترین تظاهرات سالهای اخیر تبدیل شود.
برگزارکنندگان همچنین از افرادی که امکان حضور در مونیخ را ندارند خواستهاند در شهرهای محل سکونت خود به اعتراضات بپیوندند تا صدای مردم ایران تقویت شود.
هدف اصلی این تجمعها، واداشتن جامعه جهانی به اقدامهای عملی در قبال جمهوری اسلامی عنوان شده است؛ آن هم در زمانی که در کنفرانس امنیتی مونیخ امنیت جهانی، بحرانها و مسئولیتهای بینالمللی مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.