روزبه میرابراهیمی
روزنامهنگار و پژوهشگر
روزنامهنگار و پژوهشگر
بخش ایران در سخنرانی سالانه دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، در کنگره، صرفا یک مرور سیاست خارجی نبود. این بخش، چارچوبسازی هدفمند برای تعریف حکومت ایران بهعنوان «تهدید مستقیم امنیت ملی آمریکا» بود.
اظهارات اخیر عباس عراقچی در فاکسنیوز مبنی بر اینکه «هیچ برنامهای برای اعدام معترضان وجود ندارد» و همزمان سخنان دونالد ترامپ که گفت به او «اطمینان دادهاند کشتار معترضان متوقف شده و هیچ معترضی اعدام نخواهد شد»، در ظاهر گزارههایی تنشزدا هستند.
در پایان سال ۲۰۲۵، مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در گفتوگویی مکتوب، تصویری نگرانکننده از وضعیت حقوق بشر در ایران ارائه داد؛ سالی که به گفته او با «تشدید کمسابقه نقض حقوق بشر، افزایش اعدامها و محدود شدن بیسابقه فضای مدنی» همراه بوده است.
جمهوری اسلامی سالها کوشید این تصویر را تثبیت کند که ترکیب سهگانه «توان هستهای»، «قدرت موشکی» و شبکه نیروهای «مقاومت»، میتواند سپری بازدارنده ایجاد کند؛ سپری که نهتنها هزینه حمله نظامی به ایران را بالا ببرد، بلکه اساساً فکر چنین حملهای را از دستور کار «دشمنان» خارج سازد.
مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه سالانه وضعیت حقوق بشر در ایران را با ۷۸ رای موافق، ۲۷ رای مخالف و ۶۴ رای ممتنع به تصویب رساند؛ نتیجهای که در قیاس با سالهای گذشته، بیش از آنکه ناشی از تغییر مواضع سیاسی باشد، بازتابدهنده تفاوت در ترکیب کشورهای حاضر در رایگیری بود.
کمیتهٔ سوم مجمع عمومی سازمان ملل صبح چهارشنبه ۱۹ نوامبر قطعنامه محکومیت نقض حقوق بشر در ایران را با ۷۹ رأی موافق در برابر ۲۸ مخالف تصویب کرد؛ متنی که امسال با تمرکز گستردهتر بر اعدامها، حقوق زنان، سرکوب معترضان و سرکوب فرامرزی همراه بود.
شورای عالی انقلاب فرهنگی با مصوبهای تازه، سیاستهایی برای «شرایط ویژه کشور» تصویب کرده که بر کنترل گفتمان عمومی، جلوگیری از روایتهای متضاد، و هدایت دانشگاهها به سمت فناوریهای دفاعی تأکید دارد؛ تصمیمی که منتقدان آن را گامی به سوی محدودسازی فرهنگی میدانند.
گاهی که به گذشته نگاه میکنم، بهسختی میتوانم لحظهای را به یاد بیاورم که رسانه در ایران، واقعا «آزاد» بوده باشد.
با انقضای قطعنامه ۲۲۳۱، در کنار بازگشت رسمی تحریمهای سازمان ملل، موج تازهای از محدودیتهای جهانی علیه جمهوری اسلامی آغاز شده است؛ اما مقامات تهران همچنان با انکار واقعیت و تکیه بر حمایت لفظی روسیه و چین، خود را در موضع «ایستادگی در برابر غرب» نشان میدهند.
تحلیل تازهترین دادههای شاخص جهانی گذرنامه «هنلی» نشان میدهد شکاف میان ایران و همسایگانش در آزادی سفر جهانی رو به گسترش است.
