آذربایجان رییس حکومت خودخوانده قرهباغ را حین عبور از مرز دستگیر کرد
جمهوری آذربایجان اعلام کرد روبن وارطانیان، تاجری که از ماه نوامبر سال ۲۰۲۲ تا فوریه سال جاری میلادی رییس دولت جداییطلب منطقه قرهباغ کوهستانی بود، در حال عبور از مرز و «تلاش برای فرار» به ارمنستان، دستگیر کرده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز در روز چهارشنبه پنجم مهر ماه، نیروهای مرزبانی آذربایجان پس از دستگیر کردن وارطانیان او را به باکو، پایتخت آذربایجان منتقل کردند.
آذربایجان هنوز اتهاماتی را که بر اساس آنها وارطانیان دستگیر شده، اعلام نکرده است.
همزمان آنالنا بربوک، وزیر امور خارجه آلمان نسبت به وقوع فاجعه انسانی در منطقه هشدار داد و گفت باکو اگر به تعهدات خود در زمینه امنیت و رفاه مردم قرهباغ پایبند است، باید اجازه حضور ناظران بینالمللی در این منطقه را بدهد.
او همچنین از جامعه بینالمللی خواست اوضاع را در قرهباغ به دقت رصد کنند.
ارمنستان روز پنجم مهر اعلام کرد تقریبا نیمی از ارامنه ساکن قرهباغ تاکنون این منطقه را ترک کردهاند.
نیروهای امنیتی آذربایجان، ارامنه را پیش از عبور از مرز به دقت بازرسی میکنند.
مقامهای باکو میگویند هدف از این بازرسیها شناسایی و دستگیری افرادی است که به زعم آنها مرتکب جنایات جنگی شدهاند.
الهام علیاف، رییس جمهوری آذربایجان اما اعلام کرد کشورش قرهباغ را به «بهشتی» بدل خواهد کرد که در آن ارامنه از حق رای و آموزش برخوردارند و میتوانند آزادانه به عنوان مسیحی زندگی کنند.
باکو پیش از این نیز گفته بود قصدی برای آسیب رساندن به ارامنه قرهباغ ندارد و حقوق آنها را بهعنوان «شهروند» به رسمیت خواهد شناخت.
علیاف در عین حال تاکید کرد قصد دارد عدالت را در مورد «عناصر مجرم» در منطقه به اجرا درآورد.
همزمان مسکو اعلام کرد نیروهای حافظ صلح روسیه تاکنون بیش از ۱۲۰ نفر را با استفاده از هلیکوپتر از قرهباغ خارج کردهاند.
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان روز دوم مهر با انتقاد از مواضع روسیه در قبال بحران قرهباغ گفت کشورش در سیاست خارجی خود تجدیدنظر خواهد کرد.
او توافقنامههای امنیتی میان ایروان و مسکو را ناکارآمد خواند و گفت این توافقنامهها نتوانستهاند منافع ملی و امنیت ارمنستان را تامین کنند.
امانوئل مکرون، رییس جمهوری فرانسه نیز دوم مهر ماه روسیه را «همدست» آذربایجان خواند و گفت که پاریس نگران «تمامیت ارضی» ارمنستان است.
در واکنش به این اظهارات، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، فرانسه را متهم کرد در موضعگیریهای خود در قبال مناقشه قرهباغ «جانبدارانه» عمل میکند.
زاخارووا افزود هدف پاریس بازگرداندن صلح به منطقه نیست بلکه تنها منافع سیاسی خود را دنبال میکند.
ایالات متحده آمریکا نیز چهارم مهر ماه استفاده جمهوری آذربایجان از زور در مناقشه قرهباغ را غیرقابلقبول خواند و از باکو خواست برای حفاظت از حقوق غیرنظامیان و حفظ آتشبس در منطقه تلاش کند.
از سوی دیگر به گزارش رویترز، بر اثر انفجار در یک انبار سوخت در قرهباغ در روز دوشنبه سوم مهر، دستکم ۶۸ نفر جان خود را از دست دادند و بالغ بر ۳۰۰ نفر مجروح شدند.
از سرنوشت ۱۰۵ نفر نیز هنوز اطلاعی در دست نیست.
جمهوری آذربایجان و ارمنستان سه سال پیش و پس از حدود سه دهه، بار دیگر بر سر حاکمیت قرهباغ کوهستانی با یکدیگر درگیر شدند و پس از چندین هفته، آتشبسی تحت حمایت مسکو امضا شد. با این حال تنشها بین باکو و ایروان پس از آن همچنان ادامه یافت و هر از گاهی به درگیری نظامی منجر شد.
قرهباغ بر اساس قوانین بینالمللی بخشی از جمهوری آذربایجان شناخته میشود اما اکثریت جمعیت در این منطقه را ۱۲۰ هزار ارمنی تشکیل میدهند.
این منطقه در جنگ اوایل دهه ۱۹۹۰ بین دو کشور از کنترل جمهوری آذربایجان خارج شد.
وزارت خزانهداری آمریکا پنج نهاد و دو فرد را در ایران، چین، ترکیه، امارات متحده عربی و هنگکنگ به دلیل کمک به توسعه صنعت پهپادی جمهوری اسلامی تحریم کرد.
به گفته وزارت خزانهداری آمریکا، افراد و نهادهای تحریم شده بخشی از شبکهای بودهاند که در انتقال قطعات پهپادهای شاهد-۱۳۶ به ایران و انجام تراکنشهای مالی مربوط به آن نقش داشتهاند.
طبق بیانیه وزارت خزانهداری، موتورهایی که از سوی این شبکه به ایران ارائه شدهاند، اخیرا در پهپادهای منهدم شده روسیه در اوکراین پیدا شدهاند.
شرکت «پیشگام الکترونیک صفه» در ایران و حمیدرضا جانقربانی، مدیرعامل آن، شرکت هنگکنگی «هایمارک» و شرکت عمدهفروشی محصولات فرهاد قاعدی در امارات، از جمله نهادها و افراد تحریم شده هستند.
به موجب این تحریمها، تمام داراییهای این افراد و نهادها در آمریکا باید توقیف شده و به وزارت خزانهداری گزارش شود.
برایان نلسون، معاون وزیر خزانهداری آمریکا گفت: پهپادهای ایران همچنان یکی از ابزارهای اصلی روسیه در حمله به اوکراین و شهروندان و زیرساختهای این کشور هستند.
وزارت خزانهداری آمریکا هفته گذشته نیز هفت فرد و چهار نهاد مستقر در ایران، چین، روسیه و ترکیه را به دلیل ارتباط با برنامه پهپادی جمهوری اسلامی تحریم کرد. شرکت هسا، وابسته به وزارت دفاع که با حمایت سپاه پاسداران، پهپادهای سری «ابابیل» و «شاهد» را تولید میکند، در فهرست این تحریمها قرار گرفت.
از سوی دیگر، روزنامه گاردین روز چهارشنبه پنجم مهر از وجود سندی محرمانه خبر داد که حاوی اطلاعاتی درباره وجود قطعات اروپایی در پهپادهای انتحاری جمهوری اسلامی است که در حمله به اوکراین به کار گرفته میشوند.
به گزارش گاردین، کییف میگوید پهپادهای ایرانی مورد استفاده روسیه دارای قطعات مختلف ساخت اروپا هستند.
بر اساس این سند محرمانه که کییف برای متحدان غربی خود ارسال کرده، پهپادهای انتحاری ایرانی که در حملهها به شهرهای اوکراین مورد استفاده قرار میگیرند، مملو از قطعات ساخت شرکتهای اروپایی هستند.
کییف همچنین در این سند از متحدان غربی خود خواستار استفاده از موشکهای دوربرد برای حمله به سایتهای تولید پهپاد در روسیه، ایران و سوریه شده است.
در جریان ۱۸ ماه حمله روسیه به خاک اوکراین، کییف و شماری از مقامهای آمریکایی بارها درباره حمایت نظامی جمهوری اسلامی از مسکو و تحویل پهپاد برای حمله به خاک اوکراین هشدار دادهاند.
آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا، استرالیا و نیوزیلند تاکنون جمهوریاسلامی را به دلیل ارائه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین، هدف چندیدن دور تحریم قرار دادهاند.
با این حال مقامهای جمهوری اسلامی کمک تسلیحاتی خود را به روسیه در جنگ اوکراین انکار میکنند.
از سوی دیگر، گزارشهای مختلفی نیز درباره حضور مستشارهای نظامی ایران در کریمه برای آموزش کار با پهپاد به نیروهای روسیه در حمله به اوکراین و نیز تصمیم احتمالی جمهوری اسلامی برای ساخت خط تولید پهپاد در روسیه و نیز ارائه موشک بالستیک به مسکو حکایت دارد.
با وقوع آتشسوزی گسترده در یک مراسم عروسی در منطقه حمدانیه استان نینوای عراق، دستکم ۱۱۴ نفر کشته و بالغ بر ۱۵۰ نفر زخمی شدند. خبرهای اولیه از این حریق که شامگاه سهشنبه چهارم مهر اتفاق افتاد حکایت از مرگ عروس و داماد داشتند اما بر اساس خبرهای تکمیلی این دو زندهاند.
بنا بر گزارشها، حریق بعد از روشن کردن وسایل آتشبازی در ساعت ۲۲:۴۵ (به وقت محلی) در شامگاه سهشنبه چهارم مهر آغاز شد.
عبدالامیر الشماری، وزیر کشور عراق روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگاران عدم رعایت اصول ایمنی در سالن محل برگزاری مراسم را دلیل این حادثه مرگبار دانست.
او افزود به علت استفاده از وسایل آتشبازی، سقف بر روی مردم فرو ریخته است.
الشماری وعده داد عدالت در مورد مسببان حادثه به اجرا در خواهد آمد.
این اتفاق زمانی رخ داد که عروس و داماد روی سن اصلی مشغول رقص بودند.
پدر عروس به سیانان گفت که عروس و داماد از این حادثه جان سالم به در بردهاند و هماکنون در بیمارستان تحت درمان هستند.
نجم الجبوری، استاندار نینوا در پی این حادثه که در منطقه حمدانیه رخ داد، در این استان یک هفته عزای عمومی اعلام کرد.
محمد شیاع السودانی، نخستوزیر عراق هم در سراسر این کشور سه روز عزای عمومی اعلام کرد.
رسانههای دولتی عراق گفتند ساختمان محل عروسی از مصالح ساختمانی قابل اشتعالی ساخته شده بوده که منجر به فرو ریختن سریع آن شده است.
در همین حال پدافند غیرنظامی عراق اعلام کرد انتشار گازهای سمی ناشی از سوختن مصالح ساختمانی به آتشسوزی دامن زده است.
این سازمان افزود چندین قانون ایمنی در این تالار نقض شده که نبود کپسول آتشنشانی از جمله آنهاست.
با این حال به گفته وزارت بهداشت عراق، وضعیت تعداد زیادی از مجروحان «ناپایدار» است و از طرفی به دلیل مفقود شدن شماری از مهمانان عروسی، احتمال افزایش تعداد کشتهشدگان وجود دارد.
بر اساس گزارشها، آمبولانسها و تیمهای پزشکی تخصصی برای کمک به تخلیه بسیاری از مجروحان آتشسوزی در نینوا مستقر هستند و نجاتیافتگان را به بیمارستانهای مناطق نینوا و اقلیم کردستان منتقل کردهاند.
گفته شده است علاوه بر «خفگی»، شمار زیادی از قربانیان بر اثر ریزش سقف و زیر آوار ماندن، جان خود را از دست دادهاند.
این سانحه در حالی جان دهها نفر را گرفت که بر اساس گزارش الجزیره، استانداردهای ایمنی در بخشهای ساخت و ساز و حمل و نقل عراق اغلب نادیده گرفته میشوند و این کشور بهطور منظم صحنه آتشسوزیها و دیگر حوادث مرگبار است.
سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده آمریکا (Central Intelligence Agency) قصد دارد ابزاری شبیه به «چت جیپیتی» راهاندازی کند تا در مراحل تحقیقاتی به کمک افسران این نهاد بیاید.
به گفته مقامات سازمان سیآیای (CIA)، ابزار هوش مصنوعی این سازمان ویژگیهایی مشابه با چتبات شرکت «اوپن ایآی» (OpenAI) خواهد داشت و به تحلیلگران کمک خواهد کرد به انبوهی از دادههای موجود در منابع عمومی دسترسی بهتری پیدا کنند.
این ابزار با هدف رقابت با قابلیتهای اطلاعاتی رو به رشد چین قرار است در اختیار ۱۸ سازمان اطلاعاتی دیگر در دولت ایالات متحده قرار بگیرد.
رندی نیکسون، مدیر واحد هوش مصنوعی سیآیای گفت: «ما از دوره روزنامه و رادیو به دوره روزنامه و تلویزیون، سپس به دوره روزنامه و تلویزیونهای کابلی، بعد به اینترنت و حالا به دوره کلان دادهها رسیدهایم و این روند همچنان ادامه دارد.»
نیکسون تاکید کرد تجزیه و تحلیل حجم دادههای سراسر وب چالش بزرگی است که برنامههای هوش مصنوعی میتوانند در رفع آن کمک کنند.
او این چالش را به یافتن سوزن در انبار کاه تشبیه کرد.
تلاش برای افزودن قابلیتهای هوش مصنوعی به دستگاههای نظامی و اطلاعاتی آمریکا در بحبوحه فشار فزاینده رقابتی با پیشرفتهای چین در عرصه جهانی صورت میگیرد.
بر اساس گزارش خبرگزاری بلومبرگ، بیم آن میرود که چین در زمینه فرماندهی هوش مصنوعی از ایالات متحده جلوتر باشد.
سیاستمداران چینی تاکید میکنند که قصد دارند این کشور را تا سال ۲۰۳۰ به رهبری جهانی در این حوزه بدل کنند.
این کشور در یک نمونه از تلاشهای خود در این زمینه، در سال ۲۰۲۱ با استفاده از هوش مصنوعی یک «دادستان» تولید کرد که میتواند با دقت ۹۷ درصد در شناسایی و تفهیم اتهامات درست عمل کند.
در مقابل، حوزه قضایی ایالات متحده به دلیل ناتوانی در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در مراحل تحقیقات، مورد انتقادهای مختلف قرار گرفته است.
نیکسون اما باور دارد دستیار هوش مصنوعی سیآیای با فشردهسازی اطلاعات موجود در وب، خدمات مفیدی در این زمینه ارائه خواهد کرد.
از جمله قابلیتهای این ابزار اطلاعاتی، امکان نمایش منبع اصلی هر گونه اطلاعات جمعآوری شده است. مانند چت جیپیتی، هوش مصنوعی سیآیای نیز قابلیت پرسش و پاسخ از طریق چت را برای افسران و ماموران دولتی فراهم میکند.
مدیر واحد هوش مصنوعی سیآیای تاکید کرده است به جز هزینه، هیچ محدودیتی در زمینه رشد این دستیار اطلاعاتی وجود ندارد.
متیو میلر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در نشست خبری خود گفت ایران اگر خواستار فضا برای دیپلماسی با ایالاتمتحده است، باید در ارتباط با برنامه هستهای خود تنشزدایی انجام دهد و اولین گام در این مسیر، همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی است.
میلر با تاکید بر عزم آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، گفت واشینگتن بهترین راه برای رسیدگی به این نگرانی از طریق دیپلماسی است.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا خاطرنشان کرد با وجود نگرانیهای جامعه بینالمللی و بر خلاف اظهارات مقامهای جمهوری اسلامی، ایران هنوز نشانهای برای تنشزدایی در ارتباط با برنامه هستهای خود انجام نداده است.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی سهشنبه از طرح ژاپن برای از سرگیری مذاکرت احیای برجام خبر داد.
امیر عبداللهیان در مصاحبه با خبرگزاری ژاپنی کیودو نیوز گفت که جمهوری اسلامی هر طرحی از سوی ژاپن را که در آن منافع تهران لحاظ شده باشد، مثبت تلقی خواهد کرد.
او جزییاتی درباره ابتکار پیشنهادی توکیو ارائه نکرد اما به نظر میرسد این طرح در زمان سفر وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی به این کشور آسیایی در مرداد ماه سال جاری به او ارائه شده باشد.
از سوی دیگر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه سوم مهر در دیدار با محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی اعلام کرد برای اثبات صلحآمیز بودن برنامه هستهای تهران، نیاز است «تضمینهای معتبر» ارائه شود.
او گفت همکاری آژانس بینالمللی انرژی اتمی و جمهوری اسلامی باید تا رسیدن به «پیشرفت عینی» در چارچوب توافق انجام شده میان دو طرف در اسفند ۱۴۰۱ ادامه یابد.
اشاره مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی به توافقی است که اسفند ماه سال گذشته و در پی سفر او به تهران به دست آمد.
اسلامی اما بار دیگر آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به سیاسیکاری در قبال پرونده هستهای تهران متهم کرد و از این نهاد خواست در گزارشهای خود «بیطرفی» و «حرفهایگری» را رعایت کند.
تام توگنهات، معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا و نماینده پارلمان این کشور، در پستی به زبان فارسی در شبکه اجتماعی اکس از بازگشایی دفتر ایراناینترنشنال در لندن استقبال کرد.
توگنهات در این پست به فارسی خطاب به ایراناینترنشنال نوشت: «خوش برگشتی»
پس از بروز تهدیدهای امنیتی علیه ایراناینترنشنال در سال گذشته، توگنهات از جمله مقامهای بریتانیایی بود که از این شبکه حمایت گستردهای انجام داد.
توگنهات پس از تعطیلی دفتر لندن ایراناینترنشنال در نشست پارلمان این کشور با محکومیت شدید تهدیدهای حکومت ایران علیه این شبکه اعلام کرد که بریتانیا به حمایت خود از این شبکه ادامه خواهد داد و امکان فعالیت آن در فضایی امن را فراهم میکند.
او گفت: «میدانیم که سرویسهای اطلاعاتی ایران با گروههای تبهکار سازمانیافته کار میکنند و میتوانم به مجلس و عموم مردم اطمینان دهم که هر کسی که با آنها کار کند را تعقیب خواهیم کرد.» او افزود: «شرکای ما در اروپا و ایالات متحده با تهدیدات مشابهی روبرو هستند؛ ما با آنها همکاری میکنیم تا مردم خود را ایمن نگه داریم.»
او همچنین گفت حکومت در ایران «نباید هیچ شک و توهمی» درباره اتحاد بین بریتانیا و شرکایش برای پیگیری مسائل امنیتی داشته باشد.
معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا در اسفند ماه گذشته نیز در واکنشی دیگر به تهدیدهای جمهوری اسلامی علیه کارکنان ایراناینترنشنال، خطاب به روزنامهنگاران به فارسی در توییتر سابق نوشت: «به بریتانیا خوش آمدید ما شما را امن نگه خواهیم داشت.»
او با انتشار ویدیوی قسمتی از سخنرانیاش در نشست پارلمان این کشور نوشت: «حکومت ایران میخواهد مردم خودش را ساکت کند؛ موفق نخواهد شد.»
معاون امنیتی وزیر کشور بریتانیا خطاب به «روزنامهنگاران شجاعی» که در بریتانیا کار میکنند گفت این کشور و دولت در مقابل «ظلمی که با آن مواجهید در کنار شما ایستاده است».
شبکه ایران اینترنشنال بعد از وقفهای چندماهه، از دوشنبه پخش برنامههای خود را از استودیوی جدید در لندن از سر گرفت.
محمود عنایت، مدیر شبکه ایراناینترنشنال، در پیامی به مناسبت از سرگیری فعالیتهای این شبکه از ساختمان جدید خود در لندن گفت: «بریتانیا خانه آزادی بیان است. از سرگیری پخش برنامههای ما از این کشور گواهی بر این است که ما از خبررسانی مستقل و بدون سانسور به مردم ایران چشمپوشی نخواهیم کرد»
شبکه ایراناینترنشنال از روز شنبه ۲۹ بهمنماه به دلیل تهدیدهای امنیتی، با توقف فعالیتهای خود در لندن، پخش ۲۴ ساعته برنامههایش را به صورت موقت به دفتر خود در واشینگتن دیسی منتقل کرد.
پیش از آن هم زمانی که در ۱۶ آبان ماه، شبکه تلویزیونی ایران اینترنشنال از تهدیدهای معتبری علیه خبرنگارانش از طرف سپاه پاسداران خبر داد، جیمز کلورلی وزیر خارجه بریتانیا، مهدی حسینی متین، کاردار ایران در لندن را احضار کرد.
کلورلی در سخنانی بعد از احضار کاردار جمهوری اسلامی تاکید کرد که بریتانیا «تهدید جانی و ارعاب روزنامهنگاران یا هر فردی را که در بریتانیا زندگی میکند، تحمل نمیکند.»
افزایش تهدیدهای سپاه پاسدران باعث شده که بریتانیا این نهاد را بزرگترین تهدید برای امنیت ملی خود تلقی کند.