شورای امنیت در قطعنامهای خواستار توقف فوری و طولانیمدت جنگ اسرائیل و حماس شد
شورای امنیت سازمان ملل در قطعنامهای خواستار توقف فوری و طولانیمدت نبرد در سراسر غزه به مدت کافی برای دسترسی به کمکها و آزادی فوری و بدون قید و شرط همه گروگانهای حماس و گروههای دیگر شد. آمریکا، بریتانیا و روسیه این قطعنامه را وتو نکردند و به آن رای ممتنع دادند.
آمریکا و روسیه در هفتههای گذشته پیشنویس قطعنامههای قبلی شورای امنیت را در این مورد وتو کرده بودند.
گیلاد اردان، سفیر اسرائیل در سازمان ملل، قطعنامه شورای امنیت را «بیمعنا و غیرمرتبط با واقعیت» خواند و تاکید کرد اسرائیل صرفنظر از تصمیمهای شورای امنیت، قوانین بینالمللی را رعایت میکند و تا نابودی حماس و آزادی گروگانها به اقدامهای خود ادامه خواهد داد.
او افزود: «شرمآور است که شورای امنیت به کشتاری که حماس در اسرائیل انجام داد حتی اشارهای نکرده و همچنان از محکوم کردن آن خودداری میکند.»
به گفته اردان، استراتژی حماس این است که عمدا وضعیت انسانی در غزه را وخیمتر کند و تلفات فلسطینیها را افزایش دهد تا شورای امنیت را برای متوقف کردن اسرائیل ترغیب کند.
این قطعنامه یک روز پس از ورود ارتش اسرائیل به بیمارستان الشفا در شمال غزه صادر شد.
اسرائیل میگوید حماس سلاحهای خود را در این بیمارستان انبار کرده و عملیاتش را از تونلهایی که زیر آن ساخته، هدایت میکند.
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل اعلام کرد سربازان این کشور روز چهارشنبه ۲۴ آبان در بیمارستان الشفا در غزه سلاح، تجهیزات جنگی و فنی پیدا کردند و به جستوجوی خود در این مجتمع ادامه میدهند.
ارتش اسرائیل همچنین ویدیویی را منتشر کرد که به گفته آنها برخی از تجهیزات به دست آمده از یک ساختمان نامعلوم در بیمارستان، از جمله سلاحهای خودکار، نارنجک و مهمات را نشان میدهد.
حماس گزارش ارتش اسرائیل درباره یافتن تسلیحات در بیمارستان شفا را «دروغ و تبلیغات بیارزش» خواند.
اسرائیل تاکید دارد حماس از بیمارستانها در غزه استفاده نظامی میکند.
وزارت امور خارجه فرانسه پیشتر در بیانیهای با ابراز نگرانی از عملیات نظامی اسرائیل در بیمارستان شفا تاکید کرد غیرنظامیان فلسطینی نباید هزینه جنایات حماس را بپردازند.
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین گفت غزه بخشی جداییناپذیر از سرزمین فلسطین است.
عباس تاکید کرد مساله غزه راهحل امنیتی و نظامی ندارد.
عملیات نظامی اسرائیل در بیمارستان شفا
تایمز اسرائیل نوشت ارتش این کشور موفق به کشف مقادیری سلاح متعلق به شبهنظامیان حماس در داخل بیمارستان شفا شده است. بنا بر این گزارش، وجود این تسلیحات بر حضور نظامی حماس در این مرکز درمانی صحه میگذارد.
خبرگزاری رویترز به نقل از یکی از پزشکان شاغل در بیمارستان شفا نوشت کادر درمان و دیگر کارکنان این مرکز برای در امان ماندن از درگیریهای شدید خود را پنهان کردهاند.
ارتش اسرائیل خبر داد عملیات در بیمارستان شفا ممکن است به آزادی گروگانهای در اختیار حماس بینجامد.
به گزارش رسانهها، هنوز مدرکی دال بر حضور گروگانهای اسرائیلی در این بیمارستان به دست نیامده است.
حماس در بیانیهای اعلام کرد جو بایدن و اسرائیل به طور کامل مسوول حمله به بیمارستان شفا و همه پیامدهای انسانی آن و تخلیه اجباری ساکنان شمال غزه و آواره شدن آنان هستند.
در این بیانیه آمده است کاخ سفید با این اظهارنظر که مقر فرماندهی حماس در بیمارستان شفا است، به اسرائیل برای انجام کشتار جمعی مردم غزه چراغ سبز نشان داده است.
ادامه درگیریها در منطقه و بحران انسانی در غزه
با ادامه درگیریهای منطقهای، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد ناوشکن توماس هادنر این کشور یک پهپاد شلیکشده از یمن را در دریای سرخ سرنگون کرده است.
سنتکام گفت این حمله هیچ آسیب جانی و مالیای در پی نداشت.
از سوی دیگر واینت خبر داد ارتش اسرائیل ساختمان پارلمان حماس را در نوار غزه منفجر کرد. این مکان دو روز پیش به دست نیروهای اسرائیلی افتاده بود.
آژیر هشدار حملات راکتی در مناطق جنوبی اسرائیلی در نزدیکی مرز نوار غزه به صدا درآمد. آژیر هشدار همچنین در تعدادی از شهرهای شمالی اسرائیل از جمله کریات شمونا نواخته شد.
یکی از راکتهای شلیک شده از سوی غزه به شهر ساحلی اشکلون در جنوب اسرائیل اصابت کرد. این حمله تلفات جانی به همراه نداشت.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، دو سرباز دیگر این کشور در جریان درگیریها در نوار غزه کشته شدهاند. بدین ترتیب آمار سربازان اسرائیلی کشته شده از زمان آغاز عملیات زمینی این کشور در غزه به ۴۸ تن رسیده است.
کمیته بهداشت پارلمان اسرائیل (کنست) خبر داد اسپرم ۳۹ مرد اسرائیلی کشته شده از زمان آغاز جنگ اسرائیل و حماس به دنبال حمله شبهنظامیان این گروه به اسرائیل در روز هفتم اکتبر از بدن آنها استخراج شده است تا در آینده به وسیله خانوادههایشان برای لقاح مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.
پارلمان اسرائیل با تصویب قانونی به افراد غیراسرائیلیای که در جریان حمله حماس جان خود را از دست دادند، شهروندی افتخاری اسرائیل اعطا کرد.
اسرائیل اعلام کرد به آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی سازمان ملل (اونروا) اجازه خواهد داد چند صد هزار لیتر سوخت را از طریق گذرگاه رفح به غزه ارسال کند.
رویترز گزارش داد اولین کامیون حامل سوخت از طریق گذرگاه رفح وارد نوار غزه شد.
اونروا دریافت ۲۳ هزار لیتر سوخت را از مصر تایید کرد. به گفته توماس وایت، مدیر اونروا در غزه، این مقدار تنها ۹ درصد از نیاز روزانه به سوخت در این منطقه را پوشش میدهد.
اونروا ۲۳ آبان هشدار داد با توجه به کمبود شدید سوخت در نوار غزه، بیمارستانها و تصفیهخانهها تا ۴۸ ساعت آینده مجبور به متوقف کردن فعالیتهای خود خواهند شد.
احتمال توافق برای آزادی گروگانهای حماس
یک مقام ارشد اسرائیلی در مصاحبه با ایبیسی نیوز گمانهزنیها را در مورد پیشرفت در مذاکرات بر سر آزادی گروگانهای حماس تایید کرد.
او گفت کابینه جنگ اسرائیل روز سهشنبه ۲۳ آبان برای بررسی این توافق تشکیل جلسه داد.
واشینگتن پست روز سهشنبه به نقل از یک مقام عالیرتبه اسرائیلی خبر داد اسرائیل و حماس در زمینه آزادی اکثر زنان و کودکانی که در نوار غزه گروگان این گروه هستند، به دستیابی به یک توافق نزدیک شدهاند.
گفته میشود بر اساس این توافق، احتمالا آتشبسی پنج روزه در منطقه برقرار خواهد شد.
خانوادههای گروگانهای حماس در دومین روز از تجمع اعتراضیشان به حرکت خود از تلآویو به سمت اورشلیم ادامه دادند.
واکنشهای بینالمللی به مناقشه اسرائیل و حماس
جو بایدن پس از دیدار با رییسجمهوری چین، در قسمتی از نشست خبری خود با اشاره به انتقادها از حمله اسرائیل به بیمارستان الشفا در غزه، گفت: «حماس با ساختن مرکز فرماندهی خود در زیر یک بیمارستان در غزه مرتکب جنایت جنگی شده و این یک واقعیت است.»
او گفت: «حماس تهدید کرده که دوباره به اسرائیل حمله خواهد کرد، آنطور که سر نوزادان را برید و زنان را کشت. در نتیجه انفعال در این شرایط کاری از پیش نمیبرد.»
رییسجمهوری آمریکا همچنین با اشاره به لزوم حلوفصل بحران کنونی گفت: «به اسرائیل به صراحت گفتهام که تنها راه حل موجود برای وضعیت کنونی، تشکیل دو کشور اسرائیل و فلسطین است. تا زمانی که راهحل دو کشوری اجرا نشود، فکر نمی کنم مشکلات کنونی حل شود. اگر اسرائیل بخواهد غزه را اشغال کند، مرتکب اشتباه بزرگی خواهد شد.»
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه در تماسی تلفنی با جورجیا ملونی، نخستوزیر ایتالیا از او خواست از برقراری آتشبس در نوار غزه حمایت کند.
اردوغان تاکید کرد آنکارا خواهد کوشید تا اسرائیل به دلیل اقداماتش در دادگاههای بینالمللی مجازات شود.
او در سخنرانی خود در پارلمان ترکیه، اسرائیل را یک «دولت تروریستی» دانست و افزود اسرائیل با نقض قوانین بینالمللی مرتکب جنایات جنگی شده است.
وزارت امور خارجه اردن ورود نظامیان اسرائیلی به بیمارستان شفا را نقض قوانین بینالمللی دانست.
تدروس ادهانوم، دبیرکل سازمان جهانی بهداشت، گزارشها را درباره حمله نظامی به بیمارستان شفا «عمیقا نگرانکننده» خواند و افزود ارتباط این سازمان با بیمارستان شفا قطع شده است.
مارتین گریفیث، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد در امور بشردوستانه و امدادرسانی گفت از گزارشها درباره حمله نظامی به بیمارستان شفا «وحشتزده» شده است.
به گزارش رویترز، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی در دیدار اخیر خود با اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس به او اعلام کرده است از آنجایی که تهران اطلاعی از تهاجم این گروه به اسرائیل نداشته است، تمایلی به ورود به این جنگ ندارد.
رویترز روز چهارشنبه ۲۴ آبان به نقل از سه مقام ارشد جمهوری اسلامی و حماس که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند هویتشان فاش شود، نوشت خامنهای به هنیه وعده داده تهران به پشتیبانی اخلاقی و سیاسی خود از این گروه ادامه میدهد اما به صورت مستقیم در درگیریها دخالت نخواهد کرد.
رهبران جمهوری اسلامی و حماس در اوایل ماه جاری میلادی در تهران با یکدیگر دیدار کردند.این دیدار پس از آن انجام شد که واشینگتن به جمهوری اسلامی هشدار داد هر گونه دخالت در مناقشه حماس و اسرائیل، عواقب سنگینی برای تهران به همراه خواهد داشت.
مقامهای جمهوری اسلامی بارها دست داشتن در حمله حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) را تکذیب کردهاند.
خامنهای روز ۱۸ مهر در یک سخنرانی گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیرفلسطینیها است، دچار محاسبه غلط شدهاند.»
به گفته امیرعبداللهیان، عملیاتی که حماس انجام داد «تصمیمی کاملا فلسطینی» بود: «خودشان مسوولیت پذیرفتند، تصمیم گرفتند و اقدام کردند.»
اسرائیل با رد این اظهارات، جمهوری اسلامی را متهم میکند در برنامهریزی و اجرای این حمله مرگبار نقش داشته است.
الی کوهن، وزیر امور خارجه اسرائیل، روز ۲۳ آبان جمهوری اسلامی را به دلیل حمایت مالی از حماس، حزبالله، جهاد اسلامی و حوثیهای یمن، «سر مار» خواند.
کوهن گفت تهران به دلیل حمایت مالی و تسلیحاتی از حماس، مسوول حمله این گروه به اسرائیل است.
بر اساس گزارش جدید رویترز، خامنهای با تحت فشار گذاشتن هنیه از او خواسته است آن دسته از اعضای گروه حماس را که به صورت علنی خواستار پیوستن جمهوری اسلامی و حزبالله به جنگ علیه اسرائیل هستند، ساکت کند.
سه منبع نزدیک به حزبالله نیز تایید کردند این گروه در جریان تهاجم حماس به اسرائیل نبوده و تنها پس از انجام حمله و بالا گرفتن تنشها، نیروهای خود را برای استقرار در مرز لبنان و اسرائیل به حالت آمادهباش درآورده است.
یکی از فرماندهان حزبالله گفت: «ما با جنگ از خواب بیدار شدیم.»
رویترز نوشت این برای اولین بار است که «محور مقاومت» در چندین جبهه بسیج شده است: حزبالله وارد شدیدترین درگیریهای خود با اسرائیل در ۲۰ سال گذشته شده، شبهنظامیان مورد حمایت جمهوری اسلامی نیروهای آمریکایی را در عراق و سوریه هدف قرار میدهند و حوثیهای یمن با موشک و پهپاد به اسرائیل حمله کردهاند.
مناقشه کنونی آزمونی برای همبستگی این بازیگرهای منطقهای است زیرا هر کدام از آنها با اولویتهای متفاوت و چالشهای داخلی خاص خود مواجه هستند.
مهند حاج علی، کارشناس امور حزبالله در اندیشکده «مرکز خاورمیانه کارنگی» در بیروت گفت حمله حماس به اسرائیل شرکای این گروه را در محور مقاومت با انتخابهای سختی مواجه کرده است زیرا اکنون با دشمنی روبهرو هستند که از نظر نظامی به مراتب از آنها قویتر است.
محمد ضیف، رهبر گردانهای عزالدین قسام (شاخه نظامی حماس) در پیامی صوتی که روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر) به مناسبت آغاز تهاجم حماس به اسرائیل منتشر کرد، از «برادران مقاومت اسلامی در لبنان، ایران، یمن، عراق و سوریه» خواست با گروههای فلسطینی متحد شوند.
رویترز به نقل از منابع مطلع خبر داد جمهوری اسلامی به عنوان رهبر محور مقاومت، تا زمانی که مستقیما از سوی اسرائیل یا آمریکا هدف قرار نگیرد، در مناقشه دخالت نخواهد کرد.
به گفته این منابع، ایران در مقطع کنونی از گروههای نیابتی خود مانند حزبالله برای حمله به اهداف آمریکا و اسرائیل در منطقه بهره میگیرد.
هر چند خالد مشعل، از رهبران حماس، روز ۱۶ اکتبر در مصاحبهای تلویزیونی از حزبالله به دلیل اقداماتش تشکر کرد، اما همزمان افزود: «میدان نبرد به بیش از این نیاز دارد.»
مناقشه حماس و اسرائیل تاکنون هزاران کشته و زخمی بر جای گذاشته است. گزارشها حاکی از آن است که درگیریهای شدید میان دو طرف همچنان در نوار غزه ادامه دارد.
کمیته بهداشت پارلمان اسرائیل (کنست) خبر داد اسپرم ۳۹ مرد اسرائیلی کشته شده از زمان آغاز جنگ اسرائیل و حماس به دنبال حمله شبهنظامیان این گروه به اسرائیل در روز هفتم اکتبر از بدن آنها استخراج شده است تا در آینده به وسیله خانوادههایشان برای لقاح مصنوعی مورد استفاده قرار گیرد.
به گزارش تایمز اسرائیل در روز چهارشنبه ۲۴ آبان، ۳۲ نفر از این مردان سرباز و هفت نفر دیگر غیرنظامی بودهاند.
پیش از این بر اساس قوانین اسرائیل، همسران میتوانستند راسا درخواست استخراج اسپرم مردان را ارائه کنند اما درخواست والدین در این مورد باید در دادگاه خانواده مورد بررسی قرار میگرفت.
این محدودیت هفته گذشته و با توجه به شرایط جنگی در اسرائیل لغو شد و والدین افراد کشته شده نیز میتوانند برای استخراج اسپرم آنها درخواست دهند.
تایمز اسرائیل نوشت بهینهترین زمان برای استخراج اسپرم ۲۴ ساعت پس از مرگ است اما امکان انجام این فرآیند تا چندین روز پس از مرگ نیز وجود دارد.
در جریان حملات حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر)، هزار و ۴۰۰ نفر جان باختند.
اسرائیل در پاسخ به تهاجم مرگبار حماس، عملیات زمینی خود را در نوار غزه آغاز کرد.
اسرائیل میگوید تا زمان نابودی کامل گروه حماس به عملیات خود در این منطقه ادامه خواهد داد.
بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی در روز چهارشنبه، دو سرباز دیگر این کشور در جریان درگیریها در نوار غزه کشته شدهاند. بدین ترتیب آمار سربازان اسرائیلی کشته شده از زمان آغاز عملیات زمینی این کشور در غزه به ۴۸ تن رسید.
به گزارش شبکه خبری الجزیره، جنگ اسرائیل و حماس منجر به کشته شدن دستکم ۱۱ هزار و ۲۰۰ فلسطینی در نوار غزه و ۱۸۳ فلسطینی دیگر در کرانه باختری رود اردن شده است.
با گذشت حدود شش هفته از جنگ اسرائیل و حماس، مصر بر محدود نگه داشتن دخالت خود در غزه اصرار دارد. با این حال مرز مشترکش با این سرزمین و نقش تاریخی مهمش در غزه و امور فلسطینیها، باعث شده است مقامهای آمریکا و دیگر کشورها خواهان ایفای نقش قاهره در غزه پس از جنگ باشند.
مصر علنا خواستار آتشبس است اما سابقه خصومت با حماس را نیز دارد و در پس پرده از حاکم شدن یک دولت جانشین در غزه که مخالف خشونت و متعهد به مذاکره با اسرائیل باشد، استقبال میکند.
در طول دو دهه گذشته تهدید محسوس جمهوری اسلامی برای کشورهای عربی جای خود را به نگرانی در مورد مناقشه اسرائیل و فلسطین داده و نفوذ منطقهای مصر تحتالشعاع پادشاهیهای عربی حوزه خلیج فارس قرار گرفته است.
با این حال نقش مصر برای هر گونه حل و فصل مناقشه اسرائیل و فلسطین به دلیل موقعیت جغرافیایی، جمعیت زیاد و جایگاهش بهعنوان اولین کشور عربی که با اسرائیل پیمان صلح امضا کرد غیرقابل انکار است.
مصر پس از جنگ ۱۹۴۸ و تاسیس کشور اسرائیل، کنترل نوار غزه و جمعیت فلسطینیهایی را که در اثر جنگ آواره شده بودند به دست گرفت.
قاهره این قلمرو را تا زمان جنگ شش روزه ۱۹۶۷ که به تصرف نیروهای اسرائیل درآمد، اداره میکرد.
در سال ۱۹۸۲ بنا بر معاهده صلح مصر و اسرائیل که در سال ۱۹۷۹ با میانجیگری ایالات متحده به دست آمده بود، شبهجزیره سینا به مصر بازگردانده شد و اسرائیل در حالی کنترل گذرگاه مرزی رفح را به مصر واگذار کرد که هنوز حضور قابل توجهی در آن داشت.
تضعیف تشکیلات خودگردان
در سال ۲۰۰۵ و با شروع حاکمیت تشکیلات خودگردان فلسطین بر نوار غزه، اسرائیل بهطور کامل از این منطقه خارج شد.
با وجود این تلآویو کنترل شدیدی بر مرزهای زمینی و دریایی نوار غزه داشت و رفتوآمد ساکنان آن را به داخل اسرائیل محدود کرد.
تصرف نوار غزه از سوی حماس و بیرون راندن مقامات تشکیلات خودگردان در سال ۲۰۰۷، تهدید امنیتی جدیدی را متوجه مصر و اسرائیل کرد.
حماس حق موجودیت اسرائیل و هر گونه مذاکره با آنها را رد و مقادیر زیادی بودجه و تسلیحات از تهران دریافت کرد.
با وجود اینکه اسرائیل تصرف غزه به دست حماس را عقبنشینی از هر گونه مذاکره با فلسطینیها تلقی میکرد اما از طرفی بر این باور بود که میتواند به سادگی از طریق راهبرد «تفرقه بینداز و حکومت کن»، مساله فلسطین را مدیریت کند.
در واقع اسرائیل قدرت گرفتن حماس را عاملی برای تضعیف تشکیلات خودگردان در کرانه باختری میدانست.
روابط مصر با حماس
عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری کنونی مصر در سال ۲۰۱۳ به کمک ارتش و با سرنگونی محمد مرسی به قدرت رسید. مرسی یکی از چهرههای ارشد اخوانالمسلمین بود؛ گروه اسلامگرایی که حماس در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی از آن مشتق شد.
استیون کوک، نویسنده، کارشناس ارشد شورای روابط خارجی و مقالهنویس در فارین پالیسی در گفتوگو با نیویورک مگزین تاکید کرد که مصریها نگران ارتباط حماس و افراطگرایان در شبهجزیره سینا هستند و از طرفی، دفاتر غیررسمی حماس در قاهره فعالاند.
به همین دلیل به گفته او، رابطه مصر با حماس یک رابطه عمیقا متناقض و پیچیده است.
کوک در ادامه گفت رهبری مصر علاقهای به اخوانالمسلمین ندارد چون حماس همان اخوانالمسلمین است: «مصریها برای آمریکا و اسرائیل مفیدند چون رابطه خود را با حماس را حفظ کردهاند و این ارتباط، مذاکرات را تسهیل میکند.»
بر اساس گزارش اینتل بریف، رهبران مصر و دیگر کشورهای عربی که به دنبال ثبات در منطقه هستند، در پس پرده از ایده مقامهای آمریکایی برای احیای نهایی حکومت تشکیلات خودگردان فلسطین در نوار غزه حمایت میکنند. این نتیجه میتواند ساختار سیاسی غزه را با کرانه باختری همسو کند. جایی که رهبرانش مدتهاست از مذاکره با اسرائیل حمایت و استفاده از خشونت سیاسی یا تروریسم را به عنوان ابزاری برای دستیابی به اهداف سیاسی رد کردهاند.
با این حال مانند بسیاری دیگر از رهبران منطقه و جهان، سیسی و متحدان عرب او رویکرد اسرائیل را در غزه که منجر به کشته شدن هزاران غیرنظامی فلسطینی از جمله بسیاری از کودکان شده، محکوم کردهاند.
پذیرش آوارگان غزه
اینتل بریف نوشت مصر پس از چندین روز تاخیر و بلاتکلیفی به دنبال حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، به اتباع خارجی اجازه داد از طریق پاسگاه مرزی غزه را ترک کنند.
با توجه به کنترل گذرگاه رفح به دست مصر و از آنجایی که جنبه بشردوستانه ضرورت اصلی مذاکراتی چون آزادی گروگانهاست، قاهره به ناچار نقش محوریتری در این جنگ ایفا خواهد کرد.
قاهره با درک توانایی محدود خود برای تاثیرگذاری بر اسرائیل، سعی کرده خود را از پیامدهای تصمیمات تلآویو مصون نگه دارد. با این حال برای جلوگیری از پیامدهای امنیتی ناشی از اسکان تعداد زیادی از آوارگان غزه در این کشور، به دنبال متعادل کردن حمایت خود از غیرنظامیان است.
دولت مصر با پذیرش ساکنان غزه از جمله بر اساس پیشنهادهای اسرائیل و دیگر پیشنهادها مبنی بر اسکان موقت آنان در شبهجزیره سینا مخالفت کرده است.
مقامهای مصری تقریبا به هر قیمتی میخواهند از بار پناهندگیای که کشورهای منطقه مانند اردن، لبنان، ترکیه و سایر کشورها در میزبانی از پناهجویان از عراق و سوریه متحمل شدهاند، اجتناب کنند.
برخی از مقامات مصری معتقدند اسرائیل برای اطمینان از پایان دادن به تهدیدات از نوار غزه، به دنبال جابهجایی دائمی جمعیت غیرنظامی غزه به مصر و سایر بخشهای جهان عرب است.
از نقطه نظر امنیتی، مقامهای مصری همچنین از تهدید تروریستی گروههای وابسته به داعش و دیگر گروههای اسلامگرای فعال در شبهجزیره سینا بیم دارند.
کنترل موقت نوار غزه پس از شکست حماس
بر اساس گزارشها، برخی از مقامات مصری ارزیابی میکنند حماس یا دیگر شبهنظامیان فلسطینی در کمپهای آوارگان سینا فعال خواهند بود و بهطور بالقوه به گروههای شبهنظامی موجود قدرت خواهند داد.
بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، سیسی روز ۱۶ آبان در نشستی با ویلیام برنز، رییس سیآیای پیشنهاد مدیریت موقت نوار غزه را از سوی مصر به منظور تامین امنیت آن پس از جنگ تا زمانی که تشکیلات خودگردان آماده شود، رد کرده است.
اینتل بریف نوشت چنین موضعی ممکن است منعکس کننده این واقعیت باشد که قاهره احتمال میدهد حتی در صورت شکست شاخه نظامی به دست اسرائیل، ایدئولوژی آنها ریشهکن نخواهد شد و شبهنظامیان حماس همچنان در آنجا فعالیت خواهند کرد.
رهبران مصر و دیگر کشورهای عربی نسبت به اصلاح و احیای تشکیلات خودگردان تا جایی که حاکمیت آن به طور گسترده در غزه پذیرفته شود، تردید دارند.
زیربنای موضع مصر و بیشتر کشورهای عربی این انتظار است که در صورت امتناع این کشورها از کمک به تامین امنیت نوار غزه، مسوولیت امنیت این سرزمین پس از جنگ به عهده آمریکا، اروپا و نیروهای دیگری است که از طرف اسرائیل عمل میکنند.
معاهدات صلح با اسرائیل
مصر برای پایان دادن به انزوای خود در میان جهان عرب به دنبال امضای معاهده صلح ۱۹۷۹ با اسرائیل، از توافقنامه اسلو در اوایل دهه ۱۹۹۰ حمایت کرد که منجر به شکل گرفتن تشکیلات خودگردان فلسطین شد.
مصر از آن تاریخ از تمام معاهدات صلح اعراب و اسرائیل از جمله توافقنامه ۲۰۲۰ ابراهیم (پیمان ابراهیم) حمایت کرده است. توافقی که بر اساس آن امارات متحده عربی، بحرین، مراکش و سودان روابط خود را با اسرائیل عادی کردند.
اینتل بریف در انتها یادآور شد قاهره در درگیریهای میان اسرائیل و حماس همواره نقشی اساسی برای رسیدن به توافق آتشبس و پایان دادن به خشونتها داشته است. بنابراین به احتمال زیاد این بار نیز برای حفظ روابط جهانی و منطقهای خود و جلوگیری از تکرار فاجعه هفتم اکتبر، به نقش امنیتی مهمی در غزه تن خواهد داد.
با این حال رهبران مصر در ازای چنین نقشی حداکثر امتیاز ممکن را از مقامات آمریکا و کشورهای ثروتمند خلیج فارس که عمدتا فاقد توانایی نظامی برای کمک به تامین امنیت غزه پس از جنگ هستند، خواهند گرفت.
سیانان به مدرکی دست یافته است که نشان میدهد یک فرمانده حماس در نامهای از جمهوری اسلامی خواسته است برای تحصیل عوامل این گروه در رشتههای مهندسی، فیزیک و فنآوری در دانشگاههای ایران، بورسیه تحصیلی در نظر گرفته شود.
به گزارش سیانان، در این نامه که تاریخ آن به ژوییه سال جاری میلادی برمیگردد، یکی از فرماندهان حماس خواستار اعطای بورسیه به هفت تن از اعضای این گروه برای تحصیل در ایران شده است.
این مدرک از کامپیوتری بازیابی شده که در یک وانت متعلق به شبهنظامیان حماس در خارج از نوار غزه قرار داشته و سپس از سوی برخی مقامهای اسرائیلی در اختیار سیانان قرار داده شده است.
دولت اسرائیل از اظهارنظر در مورد این مدرک خودداری کرد اما منابعی در دولت اسرائیل اصالت آن را تایید کردند.
سیانان نوشت این مدرک نشان میدهد جمهوری اسلامی پیش از حمله مرگبار حماس به اسرائیل در روز ۱۵ مهر (هفتم اکتبر)، به اعضای این گروه برای ساخت تسلیحات مورد نیاز خود آموزش میداده است.
مقامهای تهران مکررا دست داشتن در حمله حماس به اسرائیل را که منجر به کشته شدن هزار و ۴۰۰ نفر شد، تکذیب کردهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی روز ۱۸مهر گفت کسانی که معتقدند حملات حماس «کار غیرفلسطینیها است، دچار محاسبه غلط شدهاند».
مقامهای اسرائیلی میگویند این برای اولین بار است که مدرکی دال بر حمایت مالی جمهوری اسلامی از عوامل حماس برای تحصیل در دانشگاهها به دست آمده است.
به گفته یک مقام اسرائیلی، این مدرک شاهدی است بر شبکه پیچیدهای که جمهوری اسلامی برای ایجاد، پشتیبانی، تامین مالی و آموزش گروههای نیابتی خود در سراسر جهان و همینطور در نوار غزه از آن استفاده میکند.
آمریکا و بریتانیا روز سهشنبه ۲۳ آبان تحریمهای جدیدی را به منظور قطع مسیرهای تامین مالی گروه حماس وضع کردند.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا با اشاره به این تحریمها به نقش جمهوری اسلامی در پشتیبانی از گروههای شبهنظامی فلسطینی پرداخت و گفت تهران از طریق ارسال تسلیحات و انتقال منابع مالی به این گروهها کمک میکند.
تعدادی از مقامهای فعلی و پیشین دولت آمریکا گفتند مدرکی که در اختیار سیانان قرار گرفته است با سیاستهای تهران برای افزایش سطح نفوذ و قدرت خود در خاورمیانه همخوانی دارد.
به گفته این مقامها، جمهوری اسلامی پیش از این نیز با هدف توسعه قدرت نرم خود در منطقه، مجوز تحصیل دانشجویانی از کشورها و گروههای متحد خود را در دانشگاههای ایران صادر کرده بود.
به گزارش سیانان، جمهوری اسلامی از زمان تاسیس حزبالله لبنان در دهه ۱۹۸۰ میلادی کوشیده است تا از اعطای بورسیههای تحصیلی برای گسترش نفوذ، جذب نیرو برای فعالیتهای اطلاعاتی و تبلیغ ایدئولوژی خود بهره گیرد.
در تیر ماه سال جاری، مقامهای دانشگاه تهران در یک جلسه با برخی رهبران گروه حشد الشعبی توافق کردند که اعضای این نیرو و دیگر نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در منطقه که «متقاضی تحصیل» هستند، وارد دانشگاههای ایران از جمله دانشگاه تهران شوند.
جمعی از فعالان دانشجویی دانشگاه تهران در واکنش به پذیرش نیروهای حشد الشعبی به عنوان دانشجو اعلام کردند حضور این نیروهای نظامی را در دانشگاه نپذیرفته و در برابر آن مقاومت خواهند کرد.
جاناتان پانیکاف، تحلیلگر اطلاعاتی در امور خاورمیانه معتقد است هدف جمهوری اسلامی از دادن آموزش به اعضای گروههای نیابتی خود از جمله حماس در دانشگاههای ایران، این است که این گروهها بتوانند به صورت مستقل در جهت توسعه تواناییهای نظامی خود گام بردارند و تماما به تهران متکی نباشند.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد از پاسخ به پرسش سیانان در مورد این مدرک خودداری کرده است.
پیش از این حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در مصاحبه با شبکه خبری سیانان گفت تهران هیچ گروه یا جنگ نیابتیای در منطقه ندارد.
ارتش اسرائیل از ورود به بیمارستان الشفا در شمال غزه و آغاز عملیات در قسمتی از آن خبر داد. در پی اعلام این خبر، یکی از سخنگویان کاخ سفید گفت آمریکا از حمله هوایی به بیمارستان و تبادل آتش در آن حمایت نمیکند.
ارتش اسرائیل گفت عملیات در این بیمارستان پس از تخلیه بخشهای مربوطه صورت گرفت و در ادامه عملیات قرار است تجهیزات پزشکی و غذای نوزادان به داخل بیمارستان منتقل شود.
در پی اعلام این خبر، ، یکی از سخنگویان کاخ سفید گفت آمریکا از حمله هوایی به یک بیمارستان و تبادل آتش در آن حمایت نمیکند. او افزود: «نمیخواهیم ببینیم مردم بیگناه و بیپناه و بیماران وسط تبادل آتش گرفتار شوند.»
حماس در بیانیهای اعلام کرد جو بایدن و اسرائیل به طور کامل مسئول حمله به بیمارستان الشفا و همه پیامدهای انسانی آن و تخلیه اجباری ساکنان شمال غزه و آواره شدن آنها هستند.
این بیانیه افزود: کاخ سفید با این اظهارنظر که مقر فرماندهی حماس در بیمارستان الشفا در غزه است، به اسرائیل برای انجام کشتار جمعی مردم غزه چراغ سبز نشان میدهد.
پیشتر در روز سهشنبه ۲۳ آبان، جان کربی، سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، اعلام کرد حماس و جهاد اسلامی از بیمارستانها از جمله بیمارستان الشفا برای نگهداری سلاح استفاده میکند و با استفاده از تونلهایی که در زیر این بیمارستانها ساختهاند، عملیات نظامی خود را پیش میبرند.
کربی در عین حال گفت: اقدامات حماس از مسئولیت اسرائیل در حفاظت از غیرنظامیان نمیکاهد.
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل، نیز گفت: بیمارستانهای نوار غزه به دلیل استفاده حماس از آنها برای فعالیتهای نظامی، در خطر از دست دادن وضعیت حفاظت شده تحت قوانین بینالمللیاند.
از سوی دیگر، سخنگوی حوثیهای یمن اعلام کرد که این گروه به سمت اسرائیل از جمله شهر ایلات موشکهای بالستیک شلیک کرده است.
سخنگوی حوثیها همچنین گفت حوثیها در مورد هدف قرار دادن کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ تردید نخواهند کرد.
پیشتر آژیرهای خطر حمله موشکی برای دومین بار در شهر ایلات اسرائیل به صدا درآمد و ارتش اسرائیل اعلام کرد موشک پرتابی به سمت این کشور را با سامانه پدافند هوایی «پیکان» در منطقه دریای سرخ رهگیری کرده است.
عبدالملک الحوثی، رهبری حوثیهای یمن، سهشنبه ۲۳ آبان تاکید کرد این گروه به حملات خود علیه اسرائیل ادامه خواهد داد. او همچنین تهدید کرد این گروه به دنبال کشتیهای اسرائیلی در دریای سرخ خواهد بود.
واکنشها به حملات اسرائیل به بیمارستانها
مارگارت هریس، سخنگوی سازمان جهانی بهداشت هشدار داد با توجه به شرایط وخیم و آسیبپذیری برخی بیماران بستری شده در بیمارستان شفا، خارج کردن آنها از این مرکز درمانی غیرممکن است.
او تاکید کرد با توجه به قوانین بشردوستانه بینالمللی، اساسا نباید درخواستی در زمینه تخلیه این بیمارستان مطرح شود.
آژانس امدادرسانی و کاریابی برای آوارگان فلسطینی سازمان ملل (اونروا) اعلام کرد با توجه به کمبود شدید سوخت در نوار غزه، بیمارستانها و تصفیهخانهها تا ۴۸ ساعت آینده مجبور به متوقف کردن فعالیتهای خود خواهند شد.
وزارت بهداشت حماس اعلام کرد به دلیل قطع اینترنت و نداشتن ارتباط با بیمارستانها، امکان به روزرسانی آمار کشتهشدگان در نوار غزه وجود ندارد.
مدیر بیمارستان شفا اعلام کرد دهها بستری شده جان باخته در این بیمارستان در گورهای دستهجمعی دفن شدند.
محمد ابوسلمیه، مدیر بیمارستان شفا، بزرگترین بیمارستان غزه، از دفن ۱۷۹ نفر در یک «گور دستهجمعی» خبر داد. به گفته او، هفت نوزاد و ۲۹ بیمار فوت شده در بخش مراقبتهای ویژه در میان مدفونشدگان هستند.
مدیر این بیمارستان تاکید کرد اجساد زیادی در این مجتمع بیمارستانی تلمبار شدهاند و به دلیل نبود سوخت و قطع برق، سردخانه آن هم کار نمیکند.
سازمان دیدهبان حقوق بشر روز سهشنبه ۲۳ آبان با انتشار گزارشی جدید اعلام کرد حملههای غیرقانونی ارتش اسرائیل به تاسیسات پزشکی، پرسنل و حملونقل و سیستم بهداشت و درمان غزه باید به عنوان جنایات جنگی بررسی شود.
این سازمان نوشت با وجود ادعای ارتش اسرائیل در روز پنجم نوامبر مبنی بر «استفاده حماس از بیمارستانها»، هیچ مدرکی در این مورد ارائه نشده است که محروم کردن بیمارستانها و آمبولانسها را از وضعیت حفاظت شدهشان توجیه کند.
شامگاه دوشنبه ۲۲ آبان، وزارت امور خارجه آمریکا از کسانی که برای متقاعد کردن اسرائیل در مورد محافظت از بیمارستانها در غزه تلاش میکنند خواست به حماس نیز فشار بیاورند از بیمارستان به عنوان سپر دفاعی استفاده نکند.
ادامه تنش و حملات متقابل در منطقه
ارتش اسرائیل اعلام کرد در پاسخ به حملات انجامشده در مرز شمالی این کشور، یک پست دیدهبانی حزبالله در جنوب لبنان را هدف قرار داد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد طی شبانهروز گذشته ۲۰۰ موضع گروه حماس شامل پرتابگرهای موشکهای ضد تانک و مراکز تولید سلاح را هدف قرار داده است.ارتش اسرائیل همچنین گفت تعدادی از ساختمانهای متعلق به حکومت حماس در غزه را به تصرف خود درآورده است.
بنا بر اعلام نیروهای دفاعی اسرائیل، وقفههای بشردوستانه جنگ امروز (سهشنبه ۲۳ آبان) در شمال نوار غزه ادامه خواهد یافت تا فلسطینیها بتوانند منطقه را تخلیه کنند و به سمت جنوب بروند.
تداوم حملات در کرانه باختری
ارتش اسرائیل اعلام کرد در طول شب گذشته سربازانش مواد منفجره پنهان شده را کشف کردند، فلسطینیان تحت تعقیب را بازجویی و بازداشت کردند و با «عوامل تروریستی محلی» درگیر شدند.
بر اساس این گزارش، ارتش اسرائیل حملهای پهپادی را علیه گروهی از فلسطینیهای مسلح انجام داده که مواد منفجره را به سوی نیروهای ارتش پرتاب میکردند.
وزارت بهداشت تشکیلات خودگردان فلسطین گفت در جریان این درگیریها و در نتیجه حمله پهپادی، دستکم شش نفر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدند.
واکنشهای بینالمللی به مناقشه خاورمیانه
محمدجواد ظریف، وزیر خارجه پیشین، در گفتوگو با سایت «آخرین خبر» موضع علی خامنهای و حسن نصرالله درباره جنگ حماس و اسرائیل را «هوشمندانه» خواند و گفت این جنگ گسترش نخواهد یافت.ظریف افزود: «حمایت ما از مقاومت شامل ورود ما به جنگ نیست.»
از سوی دیگر، الی کوهن، وزیر خارجه اسرائیل، در نشستی در ژنو جمهوری اسلامی را بهدلیل حمایت مالی از حماس، حزبالله، جهاد اسلامی و حوثیهای یمن، سر مار خواند. کوهن گفت جمهوری اسلامی به خاطر حمایت مالی و تسلیحاتی از حماس مسئول حمله ۱۵ مهر به اسرائیل است.
آنتونی بلینکن، وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد ایالات متحده در هماهنگی با بریتانیا، افراد و نهادهایی را که از «گروههای تروریستی حماس و جهاد اسلامی فلسطین» حمایت کردهاند، تحریم میکند.
او افزود: «ما به هماهنگی با شرکا و متحدان خود برای ایجاد اختلال در کانالهای تامین مالی تروریسم ادامه میدهیم.»
بلینکن به نقش جمهوری اسلامی در پشتیبانی از گروههای شبهنظامی فلسطینی پرداخت و گفت تهران از طریق ارسال تسلیحات و انتقال منابع مالی به این گروهها کمک میکند.
در همین حال، حامیان اسرائیل در واشینگتن با شعارهایی از جمله مخالفت با یهودیستیزی تجمع برگزار کردند. این تجمع با سخنرانی ویدیویی رییسجمهور اسرائیل و حضور چاک شومر، رهبر اکثریت سنای آمریکا برگزار شد. رسانههای اسرائیل و برگزارکنندگان میگویند حدود ۲۰۰ هزار نفر در این تجمع شرکت کردهاند.
توافق آزادسازی گروگانها نزدیک است
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر تاکید کرد ادامه بمباران غزه از سوی اسرائیل ادامه تلاشها را برای آزادی زندانیان پیچیده میکند.
پیش از این و در روز ۱۸ آبان واشینگتن پست خبر داد نخستوزیر قطر در دیدار با دیوید بارنیا، رییس موساد و ویلیام برنز، رییس سازمان سیآیای درباره آزادی زنان و کودک اسرائیلی در اختیار حماس در ازای برقراری آتشبسی موقت و همچنین ارسال کمکها به نوار غزه به بحث و تبادل نظر پرداختهاند.
واشینگتن پست در گزارشی جدید به نقل از یک مقام اسرائیلی خبر داد این کشور و حماس به توافقی برای آزادی حدود ۷۰ زن و کودک گروگان گرفته شده نزدیک شدهاند.
این مقام گفت نتیجه این توافق احتمالا ظرف چند روز آینده اعلام میشود و طی آن، گروگانها در ازای زنان و جوانان فلسطینی زندانی در اسرائیل، بهصورت گروهی آزاد میشوند.
بر اساس این گزارش، اسرائیل به دنبال آزادی ۱۰۰ زن و کودک گروگان است اما حماس تمایل خود را برای آزادی تنها ۷۰ نفر اعلام کرده است.