کشته شدن صالح العاروری انتقامجویی حماس و حزبالله را در پی خواهد داشت؟
روز ۱۲ دی صالح العاروری در حمله پهپادی به حومه جنوبی بیروت در منطقه ضاحیه، یکی از پایگاههای حزبالله کشته شد. با گذشت حدود یک هفته از مرگ او این سوال مطرح است که آیا قتل معاون رییس دفتر سیاسی حماس میتواند جرقهای برای انتقامجویی حماس و حزبالله باشد؟
بر اساس گزارش خبرگزاری دولتی لبنان، پهپادی که روز دوازدهم دی به دفتر حماس برخورد کرد، شش کشته بر جای گذاشت که یکی از آنان العاروری بود.
اندکی بعد، حماس مرگ العاروری را تایید کرد، آن را «ترور ناجوانمردانه» توسط اسرائیل خواند و افزود: «حملات به فلسطینیها در داخل و خارج از فلسطین در شکستن اراده و استواری مردم ما یا تضعیف ادامه مقاومت دلیرانه آنها موفق نخواهد بود.»
حماس همچنین اعلام کرد: «چنین اقدامی یک بار دیگر شکست فاحش دشمن را در دستیابی به اهداف تهاجمی خود در نوار غزه ثابت میکند.»
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی در واکنش به کشته شدن العاروری این حمله را محکوم کرد و گفت که خون او و دو فرمانده شاخه نظامی حماس «جوششی دیگر در رگهای مقاومت» و در منطقه «انگیزه مبارزه» بیشتر علیه اسرائیل ایجاد خواهد کرد.
پس از انتشار خبر کشتهشدن العاروری، مساجد شهر عاروره در شمال رامالله در کرانه باختری، عزادار مرگ وی شدند. روز ۱۳ دی نیز در رامالله اعتصاب عمومی اعلام شد.
به گزارش نیویورک تایمز و به نقل از مقامات امنیتی منطقه، در سالهای اخیر العاروری بیشتر وقت خود را در بیروت میگذراند. او به نوعی نقش سفیر حماس را در حزبالله ایفا میکرد و از نزدیکان یحیی سنوار، رهبر حماس در غزه بود.
العاروری در راستای ایجاد روابط نزدیک بین شبهنظامیان مورد حمایت رژیم ایران در لبنان، حماس و حزبالله فعالیت میکرد.
پس از حمله هفتم اکتبر به رهبری حماس که منجر به کشته شدن بیش از هزار و ۲۰۰ نفر در اسرائیل شد، العاروری در دیدار با نصرالله و زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی فلسطین، یکی دیگر از گروههای شبهنظامی مستقر در غزه دیده شد.
نیویورک تایمز نوشت این سه نفر به گزارش المنار، رسانه رسمی حزبالله، درباره چگونگی هماهنگی «به منظور دستیابی به یک پیروزی همهجانبه و توقف حمله وحشیانه به مردم مظلوم غزه و کرانه باختری» گفتوگو کردند.
در سال ۲۰۱۴ اسرائیل العاروری، فرمانده وقت حماس را به برنامهریزی برای ربودن و کشتن سه نوجوان اسرائیلی در کرانه باختری متهم کرد.
العاروری این اقدام را «عملیات قهرمانانه گردانهای قسام» خواند.
او در سال ۲۰۱۷ به عنوان نایب رییس دفتر سیاسی حماس انتخاب شد و به ادعای تحلیلگران و مقامات اسرائیلی، به روابط رو به رشد میان حماس و حزبالله سرعت بخشید.
العاروری چند روز پس از انتخابش به عنوان نایب رییس دفتر سیاسی حماس، برای تقویت روابط با جمهوری اسلامی به تهران سفر کرد و بلافاصله پس از آن به صورت علنی با حسن نصرالله، دبیرکل حزبالله، ملاقات و گفتوگو کرد.
صالح العاروری که بود؟
به گزارش الجزیره، العاروری ۵۷ ساله، معاون دفتر سیاسی حماس و یکی از بنیانگذاران گردانهای قسام، شاخه مسلح این گروه بود.
او پس از گذراندن ۱۵ سال در زندان اسرائیل در تبعید در لبنان زندگی میکرد.
پیش از آغاز جنگ در هفتم اکتبر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل او را تهدید به کشتن کرده بود.
در هفتههای اخیر العاروری نقش سخنگوی این گروه را بر عهده گرفته بود.
او ماه گذشته به الجزیره گفت که حماس در مورد مبادله گروگانها بحث نخواهد کرد.
واکنش اسرائیل به مرگ العاروری چه بود؟
الجزیره نوشت در حالی که هیچ واکنش رسمیای از سوی اسرائیل درباره کشته شدن این مقام حماس وجود ندارد، مارک ریگو، مشاور نتانیاهو به شبکه آمریکایی اماسانبیسی گفت که اسرائیل مسوولیت این حمله را بر عهده نمیگیرد.
وی همچنین افزود: «هر کسی که این کار را انجام داده است، این نکته کاملا روشن است که هدف این حمله دولت لبنان نبوده است.»
او گفت: «این حمله یک حمله جراحی با هدف رهبران حماس بوده است.»
واکنش لبنان چه بود؟
نجیب میقاتی، نخستوزیر موقت لبنان حمله به حومه بیروت را محکوم کرد و گفت که این «جنایت جدید اسرائیل» و همچنین تلاشی برای کشاندن لبنان به جنگ است.
میقاتی همچنین درباره توسل مقامات ردهبالای سیاسی اسرائیل به «گسترش ناکامیهای خود در غزه به مرزهای جنوبی لبنان برای تحمیل حقایق جدید روی زمین و تغییر قوانین تعامل» هشدار داد.
حزبالله نیز در واکنش به این اقدام گفت حمله به پایتخت لبنان را «بدون مجازات نخواهد گذشت».
نیویورک تایمز نوشت پس از این اقدام اسرائیل، نگرانیها از گسترش درگیریها به گروههای مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی در لبنان، سوریه، عراق و یمن افزایش یافته است.
یک قاضی فدرال آمریکا روز چهارشنبه ۱۳ دی ماه، صدها صفحه از اسناد دادگاه مربوط به شکایت از جفری اپستین، مجرم جنسی متوفی را در دسترس عموم قرار داد.
به گزارش وبسایت آکسیوس، این اسناد شامل دهها نام میشود که از پرونده شکایت مدنی علیه گیلن ماکسول خارج شدهاند.
ماکسول سال گذشته به اتهام قاچاق جنسی، همدستی و کمک به اپستین در سوءاستفاده جنسی از دختران نوجوان به ۲۰ سال زندان محکوم شد و در حال حاضر در زندان به سر میبرد.
به گزارش گاردین، اسامی بسیاری از همدستان و کسانی که در حلقه درونی اپستین بودند قبلا از اسناد دادگاه حذف شده بود.
اسکای نیوز در این خصوص نوشت پروندهها برای محافظت از هویت «قربانیان ادعایی، افرادی که متهم به تخلف نیستند ... و اشخاص ثالث غایب» که ممکن است در این پرونده دخیل باشند، مهر و موم شده یا به شدت ویرایش شدهاند.
اپستین و ماکسول چه کسانی هستند؟
جفری اپستین، سرمایهدار، میلیونر و مجرم جرایم جنسی، در اوت ۲۰۱۹ در داخل سلول خود در مرکز اصلاح و تربیت متروپولیتن نیویورک درگذشت. بازرسان مرگ او را خودکشی اعلام کردند.
گاردین نوشت اپستین که به دلیل ارتباط با افراد مشهور، سیاستمداران، میلیاردرها و دانشگاهیان سرشناس معروف شده بود، ابتدا در پالم بیچ فلوریدا در سال ۲۰۰۵ پس از متهم شدن به پرداخت پول به یک دختر ۱۴ ساله برای رابطه جنسی دستگیر شد.
در سال ۲۰۰۸، اپستین در دادگاه ایالتی فلوریدا طی یک معامله بحثبرانگیز که به او مصونیت از تعقیب قضایی فدرال میداد، به اتهامات فحشا اعتراف کرد.
اپستین در حالی که در انتظار محاکمه (فدرال) به اتهام قاچاق جنسی بود درگذشت. او متهم به قاچاق جنسی دختران زیر سن قانونی و پرداخت پول به دختران زیر سن قانونی برای انجام اعمال جنسی بود.
گیلن ماکسول، دختر بارون مطبوعاتی فقید بریتانیایی، رابرت ماکسول و از نزدیکان اپستین بود.
این زن ۶۲ ساله در حال گذراندن دوران محکومیت خود در زندان فدرال ایالت فلوریدا است. او اواخر سال ۲۰۲۱ در پنج مورد از جمله قاچاق جنسی افراد زیر سن قانونی، استخدام و آماده کردن نوجوانان برای اپستین از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۷ مجرم شناخته شد.
به گزارش آکسیوس، لورتا پرسکا، قاضی دادگاه ناحیه نیویورک، ماه گذشته دستور داد اکثر مطالب مربوط به ۱۸۷ مورد مندرج با نام مستعار «جی. ناشناس»، پس از یکم ژانویه منتشر شوند تا کسانی که نام آنها در آن پرونده ذکر شده بتوانند درخواست تجدید نظر خواهی ثبت کنند.
ویرجینیا گیفر، یکی از شاکیان
ویرجینیا گیفر یکی از دهها زنی است که از اپستین شکایت کردند و گفتند که او در خانههایش در فلوریدا، نیویورک، جزایر ویرجین ایالات متحده و نیومکزیکو از آنها سوءاستفاده کرده است.
او اکنون ۴۰ ساله است و در استرالیا زندگی میکند.
بر اساس گزارش گاردین، گیفر گفت تابستانی که ۱۷ ساله شد، به عنوان متصدی اسپا در کلوب ماری لاگو، واقع در محل زندگی دونالد ترامپ در فلوریدا، مشغول به کار بوده است. آنجا بوده که فریب میخورد تا «ماساژور» اپستین شود؛ شغلی که شامل اعمال جنسی نیز بوده است.
گیفر همچنین ادعا کرد برای داشتن رابطه جنسی با مردانی که با اپستین در ارتباط بودند، تحت فشار قرار گرفته است. مشهورترین این افراد، شاهزاده اندرو بریتانیا بوده است.
همه آن مردان گفتهاند ادعاهای گیفر ساختگی هستند.
او در سال ۲۰۲۲ شکایت خود علیه شاهزاده اندرو را در توافقی حل و فصل کرد.
در همان سال، گیفر اتهامی را که علیه آلن درشویتز، وکیل سابق اپستین و پروفسور حقوق مطرح کرده بود پس گرفت.
او گفت که ممکن است در مورد معرفی درشویتز به عنوان یک متجاوز «اشتباه کرده باشد».
به گزارش آکسیوس، ویرجینیا گیفر در بخشی از شکایت خود، ماکسول را به تسهیل آزار جنسی از او متهم کرد.
این پرونده در سال ۲۰۱۷ طی توافقی حل و فصل شد؛ اگرچه شرایط مربوط به توافق میان آنها در آن زمان علنی نشد.
نام چه کسانی در اسناد ذکر شده است؟
از بیل کلینتون، رییسجمهوری اسبق آمریکا بیش از ۵۰ بار در این پرونده نام برده شده است، هر چند هیچ مدرکی دال بر غیرقانونی بودن اعمال او وجود ندارد. نمایندگان کلینتون گفتهاند که مخالفتی با فک پلمب جزییات پرونده ندارند.
آکسیوس نوشت برای نمونه یکی از متهمان پرونده اپستین به نقل از یک سرمایهگذار گفته است کلینتون «جوان دوست دارد» که این گفته او اشاره به دختران داشته است.
آنجل اورینا، سخنگوی کلینتون در پاسخ به درخواست آکسیوس برای اظهار نظر در این مورد، به بیانیهای در سال ۲۰۱۹ اشاره کرد که مدت کوتاهی پس از دستگیری اپستین به اتهام قاچاق جنسی فدرال صادر شد.
اورینا در آن بیانیه گفته بود کلینتون از «جنایت وحشتناکی» که اپستین به آن متهم شده اطلاعی نداشت.
او در پاسخ به آکسیوس افزود که کلینتون «بیش از یک دهه با اپستین تماس نداشته و هرگز به جزیره سنت جیمز کوچک، مزرعه اپستین در نیومکزیکو یا محل سکونت او در فلوریدا نرفته است».
نام دونالد ترامپ، رییسجمهوری سابق آمریکا نیز در این اسناد ذکر شده است اما هیچ اشارهای به رفتار غیرقانونی از سوی او نشده است.
یکی از شاهدان به یاد میآورد که اپستین در حین توقف در آتلانتیک سیتی گفته است: «با ترامپ تماس خواهیم گرفت.»
یکی دیگر از اسامی، نام شاهزاده اندرو است که بارها در این اسناد آمده است. در یک مورد، یکی از شاهدان ادعا کرده که شاهزاده بریتانیا «دستش را روی سینه من گذاشته است».
شاهزاده اندرو قویا انجام هر گونه تخلف در رابطه با ارتباطاتش با اپستین را رد کرده است.
گیفر در یک دعوای جداگانه ادعا کرد که در سن ۱۷ سالگی، اپستین ترتیبی داده است که شاهزاده اندرو او را مورد سوءاستفاده جنسی قرار دهد و به او تجاوز کند.
اسم آلن درشویتز که به اپستین کمک کرد تا یک توافق پیش از محاکمه بگیرد، بیش از ۱۳۰ بار در پرونده برده شده است.
گیفر در سال ۲۰۲۲ این شکایت را که به وسیله اپستین به درشویتز «ارائه شده بوده» پس گرفت و گفت که ممکن است در شناسایی او اشتباه کرده باشد.
درشویتز روز چهارشنبه به نیوز نیشن گفت که از انتشار اسنادی که به گفته او نشان میدهند «هیچ اشتباهی انجام نداده» استقبال میکند.
یکی از شاهدان پرونده گفته است که با مایکل جکسون، خواننده فقید در خانه اپستین در پالم بیچ ملاقات کرده است. وقتی از او پرسیدهاند که آیا آن خواننده او را ماساژ داده است، او گفته نه.
شاهد دیگری گفته که در یک شام در خانه اپستین با دیوید کاپرفیلد شعبدهباز صحبت کرده است. او هیچ رفتار غیرقانونیای توسط کاپرفیلد گزارش نکرده است.
تعداد انگشتشماری از اسامی به دستور قاضی پرسکا در مهر و موم باقی ماندهاند؛ از جمله «جی.ناشناس» که روز چهارشنبه قبل از بازگشایی اسناد، دادگاه دستوری مبنی بر تمدید گمنام ماندن او صادر کرد.
یک فرمانده و یک عضو گروه شبهنظامی حشد الشعبی که تحت حمایت جمهوری اسلامی است، در یک حمله پهپادی که از سوی مقامهای عراقی به ائتلاف تحت رهبری آمریکا منتسب شده، کشته شدند.
یک مقام امنیتی عراق که نخواست نامش فاش شود، به خبرگزاری فرانسه گفت که این حمله روز پنجشنبه ۱۴ دی، «یک مرکز پشتیبانی لجستیکی حشد الشعبی» در شرق پایتخت عراق را هدف قرار داد.
به گفته او، در این حمله دو عضو حشد الشعبی کشته و هفت نفر دیگر زخمی شدند.
«جنبش نجبا» که یک گروه ضدآمریکایی است در بیانیهای اعلام کرد «مشتاق طالب السعیدی، معاون فرمانده عملیات بغداد» این گروه «در حمله آمریکاییها» کشته شده است.
در ویدیوهای پخش شده در کانال تلگرامی نزدیک به حشد الشعبی، دود از ساختمانی واقع در یک خیابان بغداد به آسمان بلند میشود.
به گفته خبرگزاری فرانسه، محل حمله به وسیله نیروهای حشد الشعبی محاصره و محافظت میشود.
العربیه گزارش داد فرماندهان حشد الشعبی که در بغداد هدف قرار گرفتند، امروز از مرز با سوریه بازگشته بودند.
نخستوزیر عراق حمله به مقر حشد الشعبی را نقض حاکمیت این کشور دانست.
دفتر نخستوزیری عراق ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا را مسوول حمله به مقر گروه حشد الشعبی خواند و اعلام کرد هدف قرار دادن مقرهای امنیتی، توافقها و تفاهمها با ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا را تضعیف میکند.
از زمان آغاز مناقشه کنونی در خاورمیانه به دنبال جنگ میان اسرائیل و حماس که از روز هفتم اکتبر آغاز شد، نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در عراق، سوریه و یمن بارها به اهداف آمریکا حمله کردهاند.
این گروهها به این دلیل که آمریکا از اسرائیل حمایت کرده، به نیروهایی آمریکایی حمله میکنند.
جنگ کنونی غزه پس از حمله بیسابقه حماس به اسرائیل آغاز شد و همچنان ادامه دارد.
پیش از این جنگ نیز گروههای تحت حمایت جمهوری اسلامی حملاتی پهپادی و موشکی علیه نیروهای آمریکایی و نیروهای ائتلاف بینالمللی ضد تروریسم مستقر در عراق و سوریه انجام میدادند.
صالح العاروری، نایب رییس دفتر سیاسی حماس، در حمله پهپادی منتسب به اسرائیل به منطقه شیعهنشین ضاحیه در جنوب بیروت کشته شد.
کانال تلویزیونی «الاقصی» حماس اعلام کرد دو فرمانده گردان قسام، شاخه نظامی حماس، به نامهای «سمیر فندی ابو عامر» و «عزام الاقرع ابو عمار» به همراه صالح العاروری در حمله منتسب به اسرائیل به جنوب بیروت کشته شدند.
خبرگزاری دولتی لبنان اعلام کرده که در این حمله ۶ نفر کشته شدند.
والا نیوز به نقل از دو مقام آمریکایی گزارش داد اسرائیل پیش از این حمله آمریکا را مطلع نکرده بود.
شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل گزارش داد العاروری قرار بود چهارشنبه ۱۳ دی ماه با حسن نصرالله، دبیرکل گروه حزبالله دیدار کند.
مارک رگو، مشاور ارشد نخست وزیر اسرائیل، در مصاحبه با شبکه اماسانبیسی از پاسخ به سوال درباره برعهده گرفتن مسئولیت این حمله توسط اسرائیل خودداری کرد اما گفت: «باید روشن باشد که این حمله، حمله به کشور لبنان نیست.»
او افزود: «هرکسی که این کار را انجام داده، رهبری حماس را جراحی کرده است.»
اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، حمله منتسب به اسرائیل علیه دفتر این گروه را «نقض حاکمیت لبنان» و کشته شدن صالح العاروری را «اقدام تروریستی» خواند.هنیه افزود که این اقدام «هیچ تاثیری در روند انقلاب نخواهد داشت.»
نجیب میقاتی، نخست وزیر موقت لبنان، انفجار دفتر حماس در جنوب بیروت را «جنایت جدید اسرائیل» خواند و گفت: این اقدام تلاشی برای کشاندن لبنان به جنگ است.»
دفتر نخست وزیری لبنان در بیانیهای نوشت که میقاتی از وزیر خارجه لبنان خواسته است که درباره این حمله به شورای امنیت سازمان ملل متحد شکایت کند.
در پی این حمله، رییسجمهوری فرانسه در تماس با بنی گنتس، وزیر کابینه جنگ اسرائیل، از این کشور خواست از افزایش تنشها، به ویژه در لبنان پرهیز کند. امانوئل مکرون گفت فرانسه به همه طرفهایی که مستقیم یا غیرمستقیم در درگیریهای کنونی خاورمیانه نقش دارند، این پیام را خواهد داد که از افزایش درگیریها خودداری کنند.
دولت ایالات متحده برای یافتن این مقام ارشد حماس جایزهای به مبلغ پنج میلیون دلار در نظر گرفته بود.
العاروری یکی از بنیانگذاران شاخه نظامی حماس و از مهمترین افراد این گروه در گفتوگوها با جمهوری اسلامی بود.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی کشته شدن صالح العاروری را محکوم کرد و گفت که خون او و دو فرمانده شاخه نظامی حماس، «جوششی دیگر در رگهای مقاومت» و در منطقه «انگیزه مبارزه» بیشتر علیه اسرائیل ایجاد خواهد کرد.
روزنامه فرانسوی فیگارو به تازگی در گزارشی نوشت تنها کسی که در لبنان از برنامه حمله روز هفتم اکتبر حماس به اسرائیل مطلع شده بود، صالح العاروری بود.
یک منبع نزدیک به شبهنظامیان حزبالله به فیگارو گفت نیم ساعت پیش از این حمله، یحیی سنوار، از رهبران شناخته شده حماس که اسرائیل او را عامل اصلی قتلعام غیرنظامیان اسرائیلی در حمله هفتم اکتبر میداند، از العاروری خواسته بود نصرالله را از انجام آن مطلع کند.
بر اساس این گزارش، العاروری صبح روز هفت اکتبر تماسی تلفنی دریافت کرده و از حملهای قریبالوقوع به اسرائیل مطلع شده است.
العاروری روز ۱۱ آذر در مصاحبه با شبکه خبری الجزیره گفت که مذاکرات برای آزادی گروگانها متوقف شده و تا پایان جنگ تبادل گروگان صورت نخواهد گرفت.
او همچنین گفت حماس «تمام زنان و کودکان» گروگانگرفتهشده را آزاد کرده است.
سوم آبان نیز خبر دیدار نصرالله، با العاروری و زیاد نخاله، دبیرکل جهاد اسلامی منتشر شد.
گزارشهای منتشر شده از رسانههای نزدیک به حزبالله، حماس و جهاد اسلامی که مورد حمایت جمهوری اسلامی هستند، حاکی از آن بود که این سه مقام درباره اقدامات بعدی خود گفتوگو و توافق کردهاند.
پس از تشدید حملات حوثیها به کشتیهای باری در دریای سرخ و پاسخ نیروی دریایی آمریکا با حمله به سه قایق حوثی، نگرانیها در مورد گسترش بحران غزه در خاورمیانه افزایش یافته است.
گاردین در گزارشی نوشت هنوز جنگ غزه به کابوسی فراگیرتر که میتواند مستقیما پای آمریکا و ایران را به درگیریها باز کند تبدیل نشده است. با اینحال به نظر میرسد پس از رویدادهای چند روز اخیر، احتمال چنین خطری جدیتر شده است.
دریای سرخ، مرکز خطر؟
مرکز خطر در دریای سرخ است؛ جاییکه نیروهای حوثی مستقر در یمن و تحت حمایت رژیم ایران به آن دسته از کشتیهای باری حمله میکنند که با اسرائیل ارتباط دارند یا به تصور حوثیها مرتبط با این کشور هستند.
ایالات متحده با ایجاد یک ائتلاف دریایی چند ملیتی در راستای «حفظ اصل اساسی آزادی دریانوردی» در تلاش است از کشتیهای عبوری منطقه محافظت کند.
از سوی دیگر جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا به منظور اجتناب از تشدید تنشها از رویارویی مستقیم نظامی با حوثیها خودداری میکند.
روز یکشنبه نیروی دریایی آمریکا برای اولین بار از این خط عبور کرد و خدمه سه قایق حوثی را که به یک کشتی باربری حمله کرده بودند، هدف قرار داد.
پس از این اقدام آمریکا، گرانت شاپس، وزیر دفاع بریتانیا گفت که اگر حملات حوثیها ادامه یابد، بریتانیا نیز در انجام اقدامات بیشتر تردید نخواهد کرد.
در طرف دیگر این رویدادها ایران قرار دارد. کشوری که درخواستهای واشینگتن و لندن را برای پایان دادن به حمایت خود از حوثیها رد میکند و از سویی، یک ناوشکن را نیز راهی دریای سرخ کرده است.
در همین حال بریتانیا و ایالات متحده در حال بررسی حمله به تاسیسات نظامی در یمن هستند.
بحران چگونه آغاز شد؟
بلافاصله پس از کشتار هفتم اکتبر حماس، عبدالمالک الحوثی، رهبر حوثیها حمایت خود را از حماس اعلام کرد و گفت که «صدها هزار نفر از نیروهایش آماده پیوستن به مردم فلسطین و مقابله با دشمن هستند».
طی ماه اول، دخالت حوثیها محدود به حملات موشکی و پهپادی بود که عمدتا توسط اقدامات متقابل ایالات متحده و اسرائیل متوقف میشد اما در ۱۹ نوامبر (۲۸ آبان)، ستیزهجویان حوثی یک کشتی باری را در دریای سرخ توقیف کردند.
این کشتی توسط ژاپن اداره میشد اما در نهایت مشخص شد متعلق به یک تاجر اسرائیلی است.
حوثیها خدمه کشتی را ربودند و اعلام کردند تمام کشتیهایی که به نحوی مرتبط با اسرائیل هستند «به صورت قانونی مورد هدف نیروهای مسلح قرار خواهند گرفت».
از آن زمان تاکنون در دریای سرخ چه اتفاقی افتاده است؟
تاکنون دستکم ۱۷ حمله به کشتیهایی که به اعتقاد حوثیها مرتبط با اسرائیل یا متحدانش هستند در دریای سرخ صورت گرفته که اکثرا موفقیتآمیز نبودند.
هر چند آمریکا از رویارویی مستقیم خودداری کرده بود اما روز یکشنبه دهم دی، هلیکوپترهای نیروی دریایی ایالات متحده به سمت گروهی از قایقهای کوچک حوثی که قصد داشتند سوار بر کشتی کانتینری به نام مرسک هانگژو که از نیروی دریایی آمریکا درخواست حفاظت کرده بودند، شلیک کردند.
واشینگتن اعلام کرد هلیکوپترهایش برای دفاع از خود شلیک کردهاند اما کشته شدن ۱۰ شبهنظامی میتواند منجر به تشدید تنشها شود.
ایمنی کشتیرانی در دریای سرخ برای اقتصاد جهانی مهم است زیرا این مسیر یک مسیر تجاری قابل توجه محسوب میشود که آسیا را به اروپا و ایالات متحده متصل میکند.
۳۰ درصد از ترافیک جهانی کشتیهای باربری از این منطقه میگذرد و هر گونه تهدید برای ایمنی آن میتواند عواقب منفی بر قیمت نفت داشته باشد و دسترسی غرب را به اقلام تولید شده در آسیا محدود کند.
اسرائیل نیز به شدت به عبور و مرور ایمن در دریای سرخ وابسته است، بهطوری که اکثر واردات و صادرات این کشور از طریق دریا انجام میشود.
حوثیها چه کسانی هستند؟
حوثیها یک گروه شبهنظامی هستند و شاخهای از اسلام شیعه به نام زیدیسم را نمایندگی میکنند که زمانی بر یمن حکومت میکرد اما از زمان جنگ داخلی ۱۹۶۲ تا ۱۹۷۰ تحت کنترل رژیم سنی در صنعا، پایتخت یمن در حاشیه قرار گرفت.
حوثیها با کودتای سال ۲۰۱۴ دولت را مجبور به کنارهگیری کردند که منجر به مداخله نظامی به رهبری عربستان سعودی علیه آنها و آغاز یک جنگ داخلی فاجعهبار شد
طبق برآورد سازمان ملل متحد تا پایان سال ۲۰۲۱ این درگیریها منجر به کشته شدن ۳۷۷ هزار نفر و آواره شدن چهار میلیون یمنی شده است.
حوثیها عملا در جنگ پیروز شدند. آتشبس آوریل ۲۰۲۲ باعث کاهش قابل توجه خشونت شد و با وجود انقضای رسمی آتشبس در اکتبر، درگیریها تا حد زیادی متوقف شده است.
اکثر یمنیها اکنون در مناطق تحت کنترل شورشیان زندگی میکنند. در حال حاضر حوثیها بیشتر مناطق شمال کشور و خط ساحلی دریای سرخ را اداره میکنند.
نکته مهم این است که حوثیها به دلیل خصومت دیرینهشان با عربستان سعودی از سوی جمهوری اسلامی حمایت میشوند.
بسیاری از یمنیها این اقدامات را ابزاری مشروع برای اعمال فشار بر اسرائیل و متحدانش به منظور دفاع از غیرنظامیان فلسطینی میدانند. تحلیلگران میگویند این اقدامات منجر به افزایش حمایت داخلی از آنها شده است.
ستیزهجویان حوثی بر این باورند که حملات در دریای سرخ میتواند آنها (و به عبارتی یمن) را به بازیگر جهانی مهمتری تبدیل کند؛ علیرغم حضور یک دولت به رسمیت شناخته شده بینالمللی در جنوب این کشور.
در همین حال، سعودیها که در تلاش برای عادیسازی روابط با تهران و نهایی کردن توافق صلح مبنی بر به رسمیت شناختن کنترل حوثیها بر شمال یمن هستند، نگران هر گونه پاسخی از طرف آمریکاییها هستند که میتواند تلاشهای آنها را برای خروج از یمن پیچیده کند.
شرکتهای حمل و نقل چگونه پاسخ میدهند؟
هفت شرکت از ۱۰ شرکت بزرگ کشتیرانی جهان از جمله بریتیش پترولیوم و شرکت آلمانی هپبگ لوید، عبور و مرور از کانال سوئز و دریای سرخ را در نتیجه بحران اخیر به حالت تعلیق درآوردهاند.
در حالی که سایر کشتیرانیها خدمات خود را پس از سازماندهی ائتلاف دریایی ایالات متحده برای حفاظت از منطقه از سر گرفتند، بسیاری از کشتیهای باربری هنوز از مسیرهای جایگزین استفاده میکنند.
بر اساس دادههایی که هفته گذشته از سوی فلکسپورت (Flexport)، یک شرکت آماد و پشتیبانی جهانی منتشر شد، نیمی از کشتیهای باربری از این منطقه دوری میکنند که حدود ۱۸ درصد از ظرفیت باربری جهانی را تشکیل میدهد.
همین امر با اضافه کاری حدود پنج هزار دلار برای هر کانتینر ۴۰ فوتی که چیزی حدود سه برابر نرخ قبل از شروع بحران است، باعث افزایش هزینهها میشود.
آیا بحران میتواند بدتر شود؟
حملات ایالات متحده به کشتیهای حوثیها به خودی خود تعیینکننده نیست. اگرچه این حملات فاصله قابل توجهی از رویه قبلی ایالات متحده دارند اما هنوز با حمله به پایگاههای شبهنظامیان در یمن فاصله زیادی دارد.
اگر تهدید در دریای سرخ ادامه یابد، احتمالا شرکتهای کشتیرانی به تغییر مسیر و عدم استفاده از آبهای دریای سرخ ادامه خواهند داد.
قیمتهای جهانی نفت هنوز تحت تاثیر این بحران قرار نگرفته است و هفته گذشته به دلیل اعتقاد به بازگشایی مسیر، قیمتها کاهش یافت. هر نشانهای مبنی بر اینکه تهدیدات در این مسیر آبی دوباره در حال رشد است، میتواند باعث تغییر در قیمت سوخت و سایر اقلام شود.
حوثیها تا کنون هیچ نشانهای مبنی بر عقبنشینی از ایجاد تنش نشان ندادهاند. آنها اخیرا اعلام کردند تا زمانی که اجازه ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه داده نشود و اسرائیل حملات خود را متوقف نکند، «حتی اگر آمریکا موفق شود کل جهان را بسیج کند» آسیب رساندن به کشتیرانی در دریای سرخ را متوقف نخواهند کرد.
گاردین نوشت اگر حوادث روز یکشنبه این روند را تغییر ندهد، ممکن است ایالات متحده در نهایت تصمیم بگیرد به اهدافی در یمن حمله کند. چنین تصمیمی میتواند تنشها با جمهوری اسلامی را تشدید کرده و خطر رویارویی گستردهتری را در منطقه ایجاد کند.
گروه هکری «سايبر طوفان» که خود را ضد اسرائیل معرفی میکند، اعلام کرد به سایت دهها سازمان اسرائیلی نفوذ کرده است.
این گروه در عملیاتی سایبری که از اواخر نوامبر آغاز شده بود، اطلاعات بهسرقت رفته را به مرور در کانال تلگرامی خود منتشر کرده است. هکرها تا کنون مدعی نفوذ به ۶۰ وبسایت مختلف شدهاند.
محققان امنیت سایبری تاکید کردهاند اطلاعات منتشر شده در بسیاری موارد واقعی به نظر میرسد.
فهرست سایتهای قربانی تنها محدود به شرکتهای اسرائیلی نمیشود و مجموعههایی مانند اسپیساکس، تویوتا و ایکیا که با این کشور تجارت میکنند نیز در فهرست قربانیان ادعایی قرار دارند.
مهاجمان این گروه میگویند به مجموعههای فعال در حوزه امنیت سایبری، نهادهای دولتی، پلتفرمهای تجارت الکترونیک، شرکتهای تولیدی، مدارس، دانشکدهها و حتی یک شرکت خدماتی در زمینه نظافت استخر حمله کردهاند.
کوین بومونت، کارشناس مستقل امنیت سایبری، شیوه سازماندهی حملات گروه سایبر طوفان را «بسیار خوب و مختلکننده» توصیف کرده است. او تاکید میکند فعالیتهای این گروه با سایر گروههای سایبری طرفدار فلسطین که صرفا به انجام حملات غیر پیچیده میپردازند متمایز است.
به گفته این محقق سایبری حدود یک سوم از قربانیان این گروه هکری پس از گذشت هفتهها از زمان وقوع حمله هنوز نتوانستهاند دادههای وبسایت خود را بازیابی کنند. یکی از قربانیان دولتی این گروه، درگاه پرداخت خدمات دولتی اسرائیل است.
اوایل ماه جاری میلادی شرکت امنیت سایبری «چکپوینت» با انتشار گزارشی گروه سایبر طوفان را وابسته به جمهوری اسلامی معرفی کرد. این شرکت همچنین تاکید کرد اطلاعات افشا شده توسط هکرهای این گروه «واقعی» به نظر میرسد.
کارشناسان این شرکت باور دارند نشت اطلاعات یاد شده از طریق نفوذ به یک شرکت خدمات میزبانی وب در اسرائیل به نام «سیگنیچر آیتی» (Signature-IT) صورت گرفته است. هکرها با رد این ادعا تاکید کردهاند بهزودی جزئیات بیشتری از حملات خود منتشر خواهند کرد.
اوایل هفته جاری اداره ملی سایبری اسرائیل از کشفیکحملهفیشینگ انجام شده از سوی جمهوری اسلامی علیه برخی سازمانهای این کشور خبر داد. این نهاد کمتر از دو ماه پیش نیز از شناسایی یک بدافزارمتعلقبه «یکگروهمهاجمایرانی» در زیرساختهای اینترنت اسرائیل خبر داده بود.