افزایش ۳۵ درصدی حداقل دستمزد کارگران، اعتراضات گسترده کارگران، نمایندگان آنان و تشکلهای کارگری مستقل را به دنبال داشته است. برخی فعالان کارگری گفتهاند میزان افزایش عملا زیر ۳۰ درصد خواهد بود و برخی دیگر تاکید کردهاند این رویکرد، کارگران را به سوی فقیرتر شدن سوق میدهد.
روز سهشنبه ۲۹ اسفند، نمایندگان دولت و کارفرمایان در شورای عالی کار بر افزایش ۳۵ درصدی حداقل دستمزد کارگران در سال ۱۴۰۳ توافق کردند.
نمایندگان کارگران در شورای عالی کار که «شورایی حکومتی» است خواستار افزایش حقوق کارگران بر مبنای تورم ۴۲ درصدی و سبد معیشت ۲۵ میلیون تومانی شده بودند.
آنها در اعتراض به این تصمیم جلسه را بدون امضا کردن پیشنهاد دولت درباره میزان افزایش حقوق ترک کردند.
صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دولت ابراهیم رئیسی در این نشست اعلام کرد پایه مزد ماهانه از پنج میلیون و ۳۰۸ هزار و ۲۸۲ تومان به هفت میلیون و ۱۸۲ هزار و ۱۰۶ تومان افزایش یافت.
علیحسین رعیتی فرد، معاون وزیر کار، در واکنش به ترک جلسه از سوی کارگران عضو شورا گفت جلسات شورای عالی کار با حضور دو-سوم اعضا قانونی است و تصمیمات و مصوبات با رای اکثریت اعضای آن قانونی محسوب خواهد شد.
به گفته رعیتی فرد، حداقل مزد روزانه ۲۳۸ هزار و ۸۷۲ تومان مقرر شد و حق عایلهمندی به ۷۱۶ هزار و ۶۰۰ تومان و کمکهزینه مسکن همان ۹۰۰ هزار تومان سال قبل باقی ماند.
او اضافه کرد که با اعمال افزایش ۳۵/۳ درصدی، حداقل دستمزد کارگران دارای بعد خانوار ۳/۳ نفری، ۱۲ میلیون و ۱۰۷ هزار تومان، کارگران دارای دو فرزند، ماهانه ۱۱ میلیون و ۶۰۹ هزار تومان و حداقل مزد کارگران با یک فرزند، در ماه به ۱۰ میلیون و ۸۹۲ هزار تومان افزایش یافت.
بر اساس قانون کار جمهوری اسلامی حداقل دستمزد باید مطابق با نرخ تورم و هزینه زندگی شرافتمندانه تعیین شود. موضوعی که از سوی نمایندگان دولت و کارفرمایان در نظر گرفته نشد.
آیت اسدی، عضو شورای عالی کار با اشاره به اینکه میزان افزایش مزد کارگران برای سال ۱۴۰۳ نه ۳۵ درصد که زیر ۳۰ درصد خواهد بود، اضافه کرد که بحث کسورات، بیمه و مالیات بر حقوق، عملا افزایش دستمزد حداقلبگیران را زیر ۳۰ درصد و برای سایر سطوح زیر ۲۰ درصد رقم میزند.
این فعال کارگری با اشاره به اینکه سبد حداقل معیشت گروه کارگری ۲۱ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان محاسبه شده بود، تاکید کرد که از دولت خواسته شده بود ۶۹ درصد آن یعنی حدود ۱۵ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان را به کارگران بدهد اما موافقت نشد.
کارگران، نمایندگان کارگران و تشکلهای کارگری مستقل اعتراض خود را نسبت به این موضوع اعلام کرده و نسبت به تبعات آن هشدار دادند.
داوود کشوری، عضو هیات اجرایی خانه کارگر استان قم تاکید کرد با سقوط ارزش واقعی حقوق و دستمزد کارگران بدون در نظر گرفتن شوکهای ارزی و تورم واقعی، تنها کارگران بهسوی فقر بیشتر سوق داده میشوند.
کشوری در گفتوگو با ایلنا با اشاره به اینکه برخی افراد با شعار برقراری عدالت در تعیین دستمزد بر طبل توخالی میکوبند، گفت: «چطور میشود بدون توجه به میزان تورم با افزایش حداقلی حقوق و دستمزد کارگران به عدالت اجتماعی رسید.»
او با طرح این سوال از مسوولان که چگونه و با چه معادلهای یک کارگر با دریافت حداقل حقوق زیر ۱۵ میلیون تومان میتواند حداقلهای یک زندگی در تامین معاش، خوراک، پوشاک، مسکن و غیره را در یک خانواده چهار نفره مدیریت کند، گفت: «برخی مسوولان درکی از وضعیت بغرنج کارگران ندارند و جامعه کارگری و بازنشستگان تاوان تصمیمات نابخردانه و غلط آنها را میدهد.»
شورای بازنشستگان در بیانیهای چگونگی تعیین حداقل دستمزد از سوی شورای عالی کار را «نمایشی توهینآمیز با قدرتنمایی دولت و کارفرمایان» نامید و نوشت: «شورای عالی کار را به کف خیابان آورده و در آنجا با دولت و کارفرمایان تعیین تکلیف میکنیم.»
سندیکای کارگران شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه با انتشار بیانیهای حداقل دستمزد تعیینشده را غیرقابل قبول و تهاجمی بیشرمانه به زندگی و جسم و جان و روان کارگران و خانوادههای آنان دانست.
این تشکل صنفی تاکید کرد تنها راه مقابله با این تهاجم به سطح معیشت و زندگی کارگران کشور، اتحاد و اعتراض و تشکیلات مستقل است.
اکنون و در ادامه اعتراضات به رقم دستمزد تعیین شده، کارگران به دنبال آن هستند که مقدمات استیضاح وزیر کار دولت رئیسی را فراهم کنند.
آنها در همین راستا پویشی در فضای مجازی به راه انداخته و اعلام کردند: «سابقه صولت مرتضوی به کارگران کشور ثابت کرد کمترین دغدغهای برای بهبود معیشت لگدمال شده آنان ندارد.»
این کارزار تا ظهر روز پنجشنبه از سوی حدود ۳۵ هزار تن امضا شده است.
جمعی از کارگران تحت پوشش قانون کار، با راهاندازی کارزاری دیگر از میرهاشم موسوی، مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی خواستند تا ماده ۹۶ قانون کار را که در مورد اجرای درست این قانون است، به شکل صحیح رعایت کند.
پیش از این و در روز ٢٩ اسفند کارزاری با عنوان «مطالبه حداقل دستمزد ۱۵ میلیون تومانی» به راه افتاد.
این کارزار با هدف نشان دادن اعتراض کارگران به نادیده گرفتن سبد معیشت خانوار و رویه فعلی در تعیین حداقل دستمزد آغاز شد و نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر آن را امضا کردند.
علی بابایی کارنامی، رییس فراکسیون کارگری مجلس شورای اسلامی، پیش از این در روز ۲۲ اسفند ماه درباره اخبار تعیین حقوق و دستمزد گفته بود: «طبق بررسیهای کارشناسی، کف سبد معیشت خانوادههای کارگری با فرمولهایی که وجود دارد، ۲۵ میلیون تومان است.»
بهمن ماه ۱۴۰۲، سندیکای کارگران نیشکر هفتتپه، گروه اتحاد بازنشستگان، کمیته هماهنگی برای کمک به ایجاد تشکلهای کارگری و کارگران بازنشسته خوزستان، با انتشار بیانیهای بر ضرورت مبارزه برای افزایش دستمزدها تاکید کردند و از کارگران بخشهای خصوصی و دولتی خواستند برای حداقل دستمزد ۴۵ میلیون تومان در ماه در سال ۱۴۰۳ مبارزه کنند.
این چهار تشکل مستقل کارگری اعلام کردند با توجه به افزایش هزینههای زندگی و پیشبینی تورم، دستمزدهای فعلی پاسخگوی نیازهای کارگران نیست و تنها راه، مبارزه و اتحاد کارگری است.
با دستمزدهای فعلی کارگران، آنان در تامین هزینه مسکن، هزینههای آموزش، تحصیل و بهداشت و درمان با مشکل مواجه هستند.
در سالهای گذشته برخی فعالان کارگری، حکومت را متهم کردند که با اعمال تغییرات در اقلام اساسی و مقدار مصرف آن، تلاش کرده است نرخ سبد معیشت کارگران را پایین بیاورد.
طی این سالها کارگران سراسر ایران بارها نسبت به وضعیت معیشتی و حقوقی خود دست به تجمعهای اعتراضی زدهاند اما مطالبات آنان هنوز محقق نشده است.
فرامرز اصلانی که اسفند سال گذشته از ابتلای خود به سرطان خبر داده بود، عصر روز اول فروردین ۱۴۰۳ در بیمارستانی در مریلند آمریکا درگذشت.
هشتگ نام او در رسانه اجتماعی ایکس تا بعد از ظهر روز پنجشنبه دوم فروردین حدود ۱۰ هزار بار استفاده شد.
هنرمندان و چهرههای سرشناس با انتشار مطالبی به مرگ اصلانی واکنش نشان دادند.
داریوش اقبالی، خواننده سرشناس ایرانی، ضمن انتشار ویدیویی از آوازخوانی دو نفره خود با او در اینستاگرام نوشت: «فرامرز عزیزم، رفتنت باور کردنی نیست. آرام و عاشقانه زیستی و آرام و عاشقانه جان سپردی. پس تو هرگز نمیروی، همیشگی هستی، از دیروز تا هنوز ... سفرت خوش انسان شریف و دوست مهربانم.»
بهرام بیضایی، نویسنده، پژوهشگر، فیلمساز و کارگردان تئاتر با انتشار تصویری از یک دورهمی دوستانه در کنار فرامرز اصلانی، یاد این خواننده فقید را در اینستاگرامش گرامی داشت.
معین، خوانندهای که در ماههای گذشته زمزمههای بازگشتش به ایران مطرح شده است نیز اصلانی را ستارهای تکرار ناشدنی خواند و تاکید کرد که او تا ابد در قلب مردم زنده خواهد بود.
صفحات اجتماعی توماج صالحی، پیام این خواننده رپ زندانی را درباره فقدان فرامرز اصلانی منتشر کردند.
او در این پیام گفته است: «حرفتان که میشد، دوستان میگفتند حق ایشان بسیار بیشتر از اینها بوده و هست.»
در بخشی دیگر از پیام او آمده است: «در عصر ابتذالِ هنر، شما تا لحظه آخر شریف ماندید و ما این را هرگز فراموش نخواهیم کرد.»
فرامرز اصلانی آبان سال ۱۴۰۱ به بازداشت توماج صالحی واکنش نشان داد، خواهان آزادی او شد و گفت: «هنگامی که کسى مانند توماج را در بند میکنید، زمانیست كه آوایش به گوش همگى رسیده. فرياد را نمیتوانید زنجیر كنید! شما نه تنها جنایتکارید، كه ابله نيز هستید.»
شاهین نجفی، خواننده، فرامرز اصلانی را هنرمندی بزرگ و فروتن خواند و گفت در غم از دست رفتن او سوگوار است.
علاوه بر هنرمندان، شماری از چهرههای سیاسی و کنشگر نیز به مرگ اصلانی واکنش نشان دادند.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و چهره سرشناس مخالف جمهوری اسلامی، در استوری اینستاگرامیاش تاکید کرد این هنرمند «تا آخرین لحظه زندگیاش کنار مردم ایران ایستاد و جنگید».
حسین رونقی، فعال سیاسی نیز در ایکس فرامرز اصلانی را هنرمندی ایراندوست و مردمی خواند که در تمام این سالها کنار مردم ایستاد، برای سرزمینش و مردم خواند و هیچگاه از یادها نخواهد رفت.
رونقی پستی از اصلانی را در روزهای خیزش انقلابی یادآوری کرد که در آن برای کشتهشدگان و قربانیان جمهوری اسلامی از جمله مهسا ژینا امینی نوشته بود: «هیچگاه شما از یادها نخواهید رفت. تا دنیا دنیاست، هر ایرانی راستین در سوگ شما گلهای پرپر شده خواهد گریست و از رشادتان سربلند خواهد بود. روزی که آزادی را در آغوش کشیم، شما نیز با ما خواهید بود.»
شمار زیادی از کاربران رسانههای اجتماعی تکههایی از ترانههای مشهور و محبوب او را در کنار عکسهایی از حضورش در تجمعهای جنبش «زن، زندگی، آزادی» منتشر کردند.
بسیاری از شهروندان از دلتنگی و آرزوی ناکام اصلانی برای بازگشت به ایران و حسرتهایی گفتند که با حضور جمهوری اسلامی رقم خوردهاند.
کاربری نوشت: «وقتی هنرمندی مثل فرامرز اصلانی میمیرد، دو بار ناراحت میشویم؛ اول مرگش، دوم حسرت رفتن به کنسرتش که بهخاطر جمهوریاسلامی هیچوقت موقعیتش وجود نداشت.»
شهروندی دیگر در همین زمینه نوشت: «رفتن فرامرز اصلانی بیاختیار آدم را به یاد تمام حسرتهایی میاندازد که در این ۴۵ سال شوم، بر دلها ماند ...»
انتشار خبر درگذشت این هنرمند در رسانههای حکومتی نیز مورد توجه تعدادی دیگر از شهروندان قرار گرفت.
کاربری خطاب به این رسانهها نوشت: «میلیونها ایرانی را از سرزمینشان آواره کردید، میلیونها ایرانی را از دیدن و شنیدنش در یک کنسرت محروم کردید، حالا صاحب عزا شدهاید؟»
یک روزنامهنگار سخنان سال ۸۹ اصلانی را یادآوری کرد که گفته بود آرزو دارد در تخت جمشید و حافظیه اجرا داشته باشد.
کاربری در همین زمینه نوشت: «حیف شما که دلتنگ کوچههای دماوند بودید و رفتید. حیف این خاک که فرزندانی چون شما را از آن گرفتند.»
دهها کاربر در رسانههای اجتماعی اینستاگرام و ایکس، فرامرز اصلانی را پژواکی خواندند که هرگز پایان نپذیرد.
اشاره آنان به جملهای است که در عکسنوشته خبر درگذشت این هنرمند در صفحات اجتماعی او منتشر شد.
مرجان اصلانی، همسر این هنرمند، صبح روز پنجشنبه دوم فروردین به خیل طرفداران فرامرز اصلانی و وابستگی و علاقهاش به میهن، فرهنگ ایرانی و اشتیاقش برای حفاظت از زبان فارسی اشاره کرد و خطاب به او نوشت: «تو خويشاوند ملت ایران بودی.»
