حماس در دور جدید مذاکرات آتشبس به میزبانی مصر شرکت میکند
گروه شبهنظامی حماس اعلام کرد در پاسخ به دعوت مصر، یکی از میانجیگران بحران کنونی در غزه، هیاتی به ریاست خلیل الحیه، از مقامات ارشد خود را در روز یکشنبه ۱۹ فروردین برای انجام گفتوگوها درباره برقراری آتشبس به قاهره اعزام میکند.
در بیانیه حماس آمده است این خواستهها شامل آتشبس دائمی، خروج نیروهای اسرائیلی از غزه، بازگشت آوارگان و مبادله «جدی» اسرای فلسطینی با گروگانهای اسرائیلی است که در غزه نگهداری میشوند.
یک مقام اسرائیلی روز شنبه ۱۸ فروردین در واکنش به بیانیه حماس با اشاره به نگرانی اسرائیل از اینکه این اقدام حماس بیش از آن که نشانه پیشرفت واقعی باشد، یک نمایش سیاسی است، گفت اسرائیل در مورد حضور در این دور از مذاکرات تصمیمی نگرفته است.
در حالی که حماس خواهان توافق برای پایان دادن به جنگ و خروج نیروهای اسرائیلی از غزه است، اسرائیل اعلام کرد پس از هر آتشبس، به عملیات خود علیه حماس ادامه میدهد و این گروه را نابود خواهد کرد.
تقریبا شش ماه پس از آغاز جنگ کنونی در غزه، اسرائیل همچنان با اعتراضاتی در داخل کشور مواجه است.
معترضان خواستار انجام توافق برای آزادسازی گروگانهای باقی مانده در غزه هستند.
در جریان حمله بیسابقه و ناگهانی حماس به جنوب اسرائیل، علاوه بر کشته شدن هزار و ۲۰۰ نفر، ۲۵۳ نفر نیز به دست حماس و دیگر شبهنظامیان فلسطینی متحد این گروه به گروگان گرفته شدند.
این حمله آغازگر جنگی شد که بیش از ۳۳ هزار فلسطینی را کشته است و همچنان ادامه دارد.
از آن زمان تا کنون، تعدادی از گروگانها آزاد شدند و تعدادی نیز در اسارت جان باختند.
ارتش اسرائیل روز شنبه اعلام کرد جسد الاد کاتزیر، کشاورز ۴۷ ساله اسرائیلی، شبانه به دست کماندوها در جنوب خانیونس کشف شد.
بر اساس این اعلامیه، او به دست شبهنظامیان جهاد اسلامی فلسطین کشته و در اواسط ژانویه در غزه دفن شده است.
جهاد اسلامی، متحد حماس، هنوز در این زمینه واکنشی نشان نداده است.
پدر این گروگان در کیبوتص نیر اوز کشته شد و مادرش، هانا نیز گروگان گرفته شده بود اما در ماه نوامبر در جریان یک آتشبس یک هفتهای آزاد شد.
اکنون کشورهایی چون آمریکا، قطر و مصر در تلاشاند تا ۱۲۹ گروگان باقیمانده در غزه را آزاد کنند.
اسرائیل اعلام کرده دستکم ۳۵ گروگان در غزه کشته شدهاند.
گروههای فلسطینی گفتهاند تعدادی از این گروگانها در حملات اسرائیل کشته شدهاند.
اسرائیل در حالی که در چندین مورد این موضوع را تایید کرده، افزوده که برخی از گروگانها که اجسادشان کشف شده است، «نشانههایی از اعدام شدن» داشتهاند.
روز شنبه شبکه خبری الجزیره اعلام کرد برای نخستین بار از زمان حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، کمکهای بشردوستانه از گذرگاه اِرِز وارد شمال نوار غزه شد که شامل یک تانکر سوخت و دو کامیون تجهیزات پزشکی و دارویی بود اما یک مقام امنیتی اسرائیلی به رادیوی ملی این کشور گفت هنوز هیچ کمک بشردوستانهای از گذرگاه ارز عبور نکرده و انتظار هم نمیرود روز شنبه کمکی از این طریق وارد نوار غزه شود.
روز جمعه و پس از گفتوگوی جو بایدن، رییسجمهوری ایالات متحده و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، دفتر نتانیاهو اعلام کرد این گذرگاه بازگشایی میشود.
پس از حمله اسرائیل که منجر به کشته شدن شماری از امدادگران در غزه شد، بایدن خواستار آتشبس فوری در غزه شد و از اسرائیل خواست برای تقویت ارسال کمکهای بشردوستانه به غزه اقدام کند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا روز جمعه، ۱۷ فروردین،از رهبران مصر و قطر خواست تا پیش از دور تازه مذاکرات آخر هفته در قاهره، شبه نظامیان حماس را برای موافقت با آتشبس غزه و آزادی گروگانها تحت فشار قرار دهند.
رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، هیات آمریکایی را در مذاکرات قاهره رهبری خواهد کرد.
یک مقام ارشد دولت بایدن گفت رییسجمهوری آمریکا به عبدالفتاح السیسی، رییسجمهوری مصر و شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، نامههایی در مورد وضعیت مذاکرات گروگانگیری نوشت و از آنها خواست تا تعهد حماس به توافق را تضمین کنند و فشارها بر این گروه را افزایش دهند.
بایدن روز پنجشنبه در گفتگویی تلفنی با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل درباره مذاکرات جاری برای آتشبس و آزادی گروگانها در قاهره گفتگو کرد.
جان کربی، سخنگوی امنیت ملی کاخ سفید گفت:« بایدن به نتانیاهو گفت که به مذاکرهکنندگان خود در قاهره قدرت دهد تا در اسرع وقت به توافق برسند.»
بر اساس آخرین پیشنهاد، اسرائیل و حماس در ازای آزادی گروگانهای بیمار، مسن و زخمی که در دست حماس هستند، با یک آتشبس شش هفتهای موافقت خواهند کرد. این مذاکرات هفتهها است که به هیچ نتیجهای نرسیده است.
یک مقام ارشد دولت بایدن، که نامش اعلام نشد، به رویترز گفت: «این واقعیت اساسی همچنان صادق است: امروز آتش بسدر غزه برقرار میشد اگر حماس به سادگی با آزادی این دسته آسیبپذیر از گروگانها، یعنی بیماران، مجروحان، سالمندان و زنان جوان، موافقت میکرد.
او گفت: «وظیفه حماس است که گروگانها را آزاد کند و از طریق آتشبس طولانی مدت به مردم غزه کمک کند.»
به گفته این مقام، جیک سالیوان مشاور امنیت ملی کاخ سفید روز دوشنبه با خانواده گروگانها در کاخ سفید دیدار خواهد کرد.
در همین حال جان کربی گفت که آمریکا هیچ برنامهای برای انجام تحقیقات مستقل در مورد قتل هفت امدادگر آشپزخانه مکرزی جهان در غزه ندارد.
ارتش اسرائیل پس از تحقیق درباره کشته شدن امدادگران در حمله هوایی این هفته غزه، دو افسر را از کار برکنار و فرماندهان ارشد را بهطور رسمی توبیخ کرد.
نتانیاهو در تماس تلفنی خود روز پنجشنبه با بایدن در مورد یافتههای کلی تحقیقات اسرائیل در مورد این حادثه اطلاعاتی را در اختیار او قرار داده بود.
بایدن در آن گفتگو به نتانیاهو هشدار داد که اسرائیل باید اقداماتی را برای رسیدگی به آسیبهای غیرنظامی و رنج بشردوستانه انجام دهد، در غیر این صورت واشنگتن گامهای نامشخصی در پاسخ به آن برخواهد داشت.
اسرائیل همچنین اعلام کرد که بندر اشدود و گذرگاه اریز را برای افزایش جریان کمک به غزه باز میکند.
بایدن روز جمعه در پاسخ به این سوال که آیا تهدید کرده است که از حمایت نظامی از اسرائیل خودداری می کند، به خبرنگاران گفت: «از آنها خواستم کاری را که باید انجام دهند، انجام دهند.»
پس از اینکه رهبران جمهوری اسلامی اعلام کردند درباره نحوه واکنش به حمله روز دوشنبه اسرائیل به کنسولگری ایران در دمشق تصمیم گرفتهاند، مقامهای دولت آمریکا و رسانههای این کشور از آمادهباش کامل نیروهای آمریکا در منطقه و انتظار یک حمله از سوی تهران سخن میگویند.
یک مقام دولت آمریکا، که نامش اعلام نشد، روز جمعه ۱۷ فروردین به خبرگزاری رویترز گفت که ایالات متحده در آمادهباش کامل است و برای حمله احتمالی حکومت ایران به اهداف اسرائیلی یا آمریکایی در منطقه در پاسخ به حمله اسرائیل به کنسولگری ایران در سوریه آماده میشود.
شبکه سیانان، پیشتر گزارش داده بود که ممکن است جمهوری اسلامی در هفته آینده دست به حمله بزند.
این مقام آمریکایی با تایید این گزارش گفت: «ما قطعاً در سطح بالایی از هوشیاری هستیم.»
شبکه سیانان، روز جمعه ۱۷ فروردین، گزارش داد مقامهای ارشد دولت آمریکا در حال حاضر بر این باورند که حمله جمهوری اسلامی «حتمی» است و این حمله احتمالا هفته آینده صورت خواهد گرفت.
این شبکه افزود دولت اسرائیل نیز دیدگاه مشابهی دارد و دو کشور میکوشند برای مقابله با این حملات آماده شوند.
در حمله روز دوشنبه اسرائیل، ساختمان کنسولگری جمهوری اسلامی در کنار سفارت ایران در دمشق هدف قرار گرفت. در این حمله، هفت عضو سپاه پاسداران، از جمله محمدرضا زاهدی فرمانده سپاه در سوریه و لبنان کشته شدند.
در همین حال، روزنامه نیویورکتایمز، روز جمعه به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد آمریکا خود را برای حملههای تلافیجویانه احتمالی جمهوری اسلامی آماده میکند و نیروهای نظامی ایالات متحده در منطقه را نیز در حالت آماده باش بالا قرار داده است.
این روزنامه همچنین به نقل از یک مقام اسرائیلی که نامش گفته نشده، نوشت: «اسرائیل در آمادگی برای حمله تلافیجویانه احتمالی ایران، نیروهای نظامی خود را در حالت آماده باش بالا قرار داده، مرخصی واحدهای رزمی را لغو کرده، نیروهای نظامی ذخیره را به واحدهای پدافند هوایی فراخوانده و سیگنالهای جیپیاس را مسدود کرده است.»
روزنامه نیویورک تایمز در عین حال به نقل از دو مقام جمهوری اسلامی، که نام آنها را اعلام نکرده، افزود: «جمهوری اسلامی همه نیروهای مسلح خود را در حالت آمادهباش بالا قرار داده و این تصمیم را گرفته است که باید برای ایجاد بازدارندگی، این بار «واکنش مستقیم» نشان دهد.»
ییگال کارمون، مشاور پیشین ضدتروریسم دو نخستوزیر اسرائیل، روز جمعهع به ایراناینترنشنال گفت: «ایران نه آماده است و نه تمایل دارد که وارد درگیری مستقیم با اسرائیل شود، در نتیجه، حمله مستقیم ایران به یکی از سفارتخانههای اسرائیل محتمل نیست.»
با وجود این به نظر میرسد که مقامهای آمریکایی و اسرائیلی ارزیابی دیگری دارند.
وزیر دفاع اسرائیل با تاکید بر اینکه کشورش به هر کجا که تصمیم بگیرد حمله خواهد کرد، گفت حمله اسرائیل علیه دشمنان «بسیار، بسیار سخت» است و به همین دلیل دشمن به دنبال راههای انتقام است.
او افزود: «انتقامگیری ممکن است از هر جایی، از جمله از ایران، صورت گیرد و اسرائیل خود را برای این مساله آماده میکند.»
دو مقام آمریکایی هم به پولیتیکو گفتند انتظار میرود ایران در روزهای آینده نوعی اقدام نظامی انتقامجویانه چشمگیر علیه نیروهای اسرائیلی انجام دهد.
یکی از این مقامها گفت که پنتاگون معتقد است ایران نیروهای آمریکایی را هدف حمله قرار نخواهد داد و آمریکا در حال حاضر قصد ندارد تغییری در وضعیت نیروهای خود در منطقه ایجاد کند.
دو مقام آمریکایی، که نام آنها هم اعلام نشده، به انبیسی نیوز گفتند که دولت آمریکا نگران است که ایران ممکن است قصد حمله تلافیجویانه به اهداف نظامی و اطلاعاتی در داخل اسرائیل را داشته باشد.
آنها گفتند دولت آمریکا بررسی گزینهها برای چگونگی واکنش به اقدامهای تلافیجویانه احتمالی ایران را آغاز کرده است.
رهبران جمهوری اسلامی تهدید کردهاند که اسرائیل را به خاطر حمله ای که منجر به کشته شدن حمید رضا زاهدی، یک فرمانده ارشد سپاه پاسداران شد، مجازات خواهند کرد.
مقامهای آمریکایی و اسرائیلی به آکسیوس گفتند که دولت بایدن و دولت اسرائیل بسیار نگران هستند که جمهوری اسلامی برای حملهای قریب الوقوع آماده شود.
نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی در لبنان، سوریه، عراق و غزه به اسرائیل حمله کردهاند، اما حملهای از خاک ایران به اسرائیل صورت نگرفته است. حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل بیسابقه خواهد بود و میتواند به جنگ منطقهای در خاورمیانه منجر شود.
دبیرکل حزبالله لبنان، روز جمعه ۱۷ فروردین در یک سخنرانی به مناسبت «روز قدس» با اشاره به کشته شدن فرماندهان و اعضای سپاه در حمله اسرائیل به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی در دمشق، گفت که ایران عجله نمیکند اما پاسخش به اسرائیل قطعی است و حتما اتفاق خواهد افتاد.
حسن نصرالله از محمدرضا زاهدی، فرمانده کشته شده سپاه قدس در حمله اسرائیل به دمشق، به عنوان کسی که کمکهای بزرگی به جنبشهای مقاومت منطقه کرده بود، یاد کرد و مرگ او و دیگر سپاهیان جمهوری اسلامی را به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تسلیت گفت.
او کشته شدن این هفت نفر و به ویژه زاهدی را به خاطر «اعتباری که سالها برای مقاومت لبنان داشت»، موضوع بزرگی دانست.
دبیرکل حزبالله لبنان اضافه کرد که «همه مردم ایران و حتی کسانی که با حاکمیت اختلاف نظر دارند»، بر روی پاسخ دادن جمهوری اسلامی به حمله اسرائیل «اتفاق نظر» دارند.
همزمان برخی شهروندان در ایران به ایراناینترنشنال گفتند سیاست جمهوری اسلامی در قبال اسرائیل به ضرر مردم تمام منطقه و حتی فلسطینیان است.
در جریان حمله روز دوشنبه ۱۳ فروردين به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی ایران در دمشق هفت نفر از فرماندهان و افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کشته شدند.
مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل را عامل این حمله معرفی کرده و گفتهاند انتقام خواهند گرفت.
رهبر جمهوری اسلامی در پیامی گفت تهران آنان را «از این جنایت و امثال آن» پشیمان میکند.
دبیرکل حزبالله لبنان در بخش دیگری از صحبتهایش با بیان اینکه آمریکاییها به شدت مایل به مذاکره مستقیم با ایرانیها هستند، مذاکره مستقیم دو کشور را رد کرد و گفت: «جمهوری اسلامی حتی در پرونده هستهای با مذاکره مستقیم با آمریکا مخالفت کرد.»
او اضافه کرد: «چون آمریکا دیدگاههای خودش را دیکته میکند، این کار فلسفه خودش را دارد.»
نصرالله تاکید کرد که ایران درباره مسایل کشورهای منطقه مثل عراق، سوریه و فلسطین با آمریکا مذاکره نکرده و نخواهد کرد و اگر مذاکرهای صورت بگیرد، حتما به صورت علنی و آشکارا خواهد بود.
فایننشالتایمز روز چهارشنبه ۲۳ اسفند ماه به نقل از مقامهای آمریکایی و ایرانی گزارش داد که دو کشور مذاکرات محرمانهای در عمان با یکدیگر داشتهاند که طی آن واشینگتن سعی کرده تهران را متقاعد کند تا از نفوذ خود بر حوثیهای یمن برای پایان دادن به حملات این گروه به کشتیها در دریای سرخ استفاده کند.
دبیرکل حزبالله لبنان که تحت حمایت کامل جمهوری اسلامی است، در بخشی از سخنرانیاش گفت موضع روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی درباره قضیه فلسطین حتی بعد از تاسیس این حکومت تغییر نکرد و ایران، تبعات سخت این موضع از جمله تحریمهای بینالمللی را تحمل کرد.
او تاکید کرد یکی از مهمترین دلایل محاصره جمهوری اسلامی ایران، «موضع نظام درباره مقاومت و قضیه فلسطین» است.
نصرالله خطاب به اعضای حزبالله لبنان گفت: «در واکنش به کسانی که به شما میگویند وابسته به ایران هستید بگویید به روابط با جمهوری اسلامی افتخار میکنیم.»
دبیرکل حزبالله لبنان، روز چهارشنبه ۱۵ فروردین نیز گفته بود جمهوری اسلامی به دلیل مواضعش درباره نیروهای نیابتی با فشارهای فراوانی روبهروست اما «به دلیل وجود رهبری به نام علی خامنهای»، مقاوم و باثبات مانده است.
در «روز قدس»، شهروندی در ایران به ایراناینترنشنال گفت: «جمهوری اسلامی با سیاستهای منطقهای خود فلسطینیان و لبنانیها را بیچاره کرده است. با وجود این حکومت، در کجای منطقه میتوان رنگ آسایش را دید؟»
مخاطبی دیگر روز قدس را روز «خیانت به صلح و دوستی در منطقه» دانست و گفت جمهوری اسلامی از وقتی بر سر کار آمده تنها بذر نفرت در منطقه کاشته است.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در قطعنامهای که در آن اصطلاح بحثبرانگیز «نسلکُشی» ذکر شده است، با انتقاد از اسرائیل، خواستار پایان دادن به هر نوع فروش تسلیحات به این کشور در حال جنگ با گروه شبهنظامی حماس در غزه شد.
قطعنامهای که روز جمعه ۱۷ فروردین به تصویب رسید، اولین قطعنامه تصویب شده در شورای حقوق بشر در مورد جنگی است که از روز هفتم اکتبر ۲۰۲۳ و در پی حمله بیسابقه گروه اسلامگرای مسلح حماس به اسرائیل آغاز شد.
این شورا ابزار الزامآوری برای اجرای قطعنامههای خود ندارد.
در رایگیریای که درباره این قطعنامه انجام شد، ۲۸ عضو از ۴۷ عضو شورا به متن پیشنهادی قطعنامه رای مثبت دادند.
این متن از سوی پاکستان ارائه شده بود.
وجود اصطلاح بحثبرانگیز «نسلکشی» در این قطعنامه موجب بیمیلی برخی کشورهای عضو شورا برای اعلام موافقت با آن شد و آنان را مجبور کرد رای ممتنع یا منفی بدهند.
اسرائیل بارها اتهام «نسلکشی علیه فلسطینیان» را رد کرده است.
ابراهیم محمد خریشه، نماینده فلسطین، پیش از رایگیری خطاب به کشورهای عضو شورای حقوق بشر گفت: «همه شما باید بیدار شوید و به این نسلکشی که به طور زنده از تلویزیون در سراسر جهان پخش میشود پایان دهید».
در مقابل، میراو شهر، سفیر اسرائیل گفت: «رای موافق، رای به حماس است. رای برای مشروعیت بخشیدن به تروریسم فلسطینی و تشویق آن. رای برای تضعیف حق اسرائیل برای دفاع از خود.»
آفریقای جنوبی که پروندهای را علیه اسرائیل در دیوان بینالمللی دادگستری، عالیترین نهاد قضایی سازمان ملل متحد در ارتباط با جنگ غزه مطرح کرده و اسرائیل را به «نسلکشی» متهم کرده است، آنچه را «استانداردهای دوگانه» خواند، محکوم کرد.
مکسولیسی نکوسی، سفیر آفریقای جنوبی در شورای حقوق بشر گفت: «ما دیگر نمیتوانیم یک سیستم موازی حقوق بینالملل را برای اسرائیل اعمال کنیم».
شش کشور از جمله آمریکا و آلمان به این قطعنامه رای منفی دادند و ۱۳ کشور از جمله فرانسه، هند و ژاپن، رای ممتنع دادند.
ژروم بونافونت، سفیر فرانسه درباره موضع این کشور در قبال قطعنامه شورای حقوق بشر توضیح داد که ارجاع به نسلکشی نمیتواند «در متنی در سطح قطعنامه این شورا گنجانده شود، بدون اینکه صلاحیت آن از سوی یک مرجع قضایی معتبر تایید شده» باشد.
میشل تیلور، سفیر آمریکا، گفت که «اسرائیل به اندازه کافی اقدام برای کاهش خسارات وارده به غیرنظامیان انجام نداده» اما در نهایت به دلیل «عناصر مشکلزای بسیار»، به ویژه محکوم نشدن حماس در این قطعنامه، به آن رای منفی داد.
در ششم فروردین، آمریکا با رای ممتنع به یک قطعنامه شورای امنیت درباره آتشبس غزه، زمینه را برای تصویب آن فراهم کرد.
قطعنامه کنونی شورای حقوق بشر نیز از همه کشورها خواسته است فروش، انتقال و تحویل سلاح، مهمات و سایر تجهیزات نظامی به اسرائیل را متوقف کنند تا از نقض بیشتر قوانین بینالمللی بشردوستانه و نقض حقوق بشر جلوگیری شود.
این قطعنامه همچنین «استفاده از سلاحهای انفجاری گسترده از سوی اسرائیل در مناطق پرجمعیت غزه» و استفاده از هوش مصنوعی «برای کمک به تصمیمگیری نظامی را که میتواند به جنایات بینالمللی کمک کند»، محکوم کرد.
این سند خواستار آن است که اسرائیل به «اشغال» سرزمینهای فلسطینی که از سال ۱۹۶۷ تصرف شده، از جمله بیتالمقدس شرقی، پایان دهد.
از اسرائیل خواسته شده است فورا «محاصره نوار غزه و سایر انواع مجازاتهای دستهجمعی» را لغو کند.
متنی که روز جمعه به تصویب رسید نامی از حماس نبرده اما شلیک موشک به مناطق غیرنظامی اسرائیل را محکوم کرده است. همچنین حملات علیه غیرنظامیان را از جمله در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ محکوم کرده و خواستار آزادی فوری همه گروگانهای باقی مانده، افراد بازداشت شده به طور خودسرانه و قربانیان ناپدید کردنهای اجباری و نیز تضمین دسترسی فوری بشردوستانه به گروگانها و بازداشتشدگان شده است.
در هفتم اکتبر گذشته، شبهنظامیان فلسطینی حدود هزار و ۲۰۰ نفر را در حمله ناگهانی به اسرائیل کشتند و ۲۵۰ نفر دیگر را به گروگان گرفتند.
اسرائیل تخمین میزند پس از یک دور آتشبس و آزادسازی گروگانها، حدود ۱۳۰ گروگان دیگر در غزه باقی مانده باشند اما احتمال میرود ۳۴ نفر از آنان تا کنون کشته شده باشند.
افزایش تنشها میان تهران و اسرائیل و نگرانیها از احتمال واکنش جمهوری اسلامی به حمله اسرائیل به کنسولگریاش در دمشق و کشته شدن دو فرمانده و پنج عضو سپاه پاسداران، در بازارهای ایران و بر اقتصاد جهانی پیامدهایی داشته است.
دور جدید رکوردشکنی نرخ ارز در بازار ایران و در معاملات آنلاین پس از حمله اسرائیل به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی در دمشق در شامگاه دوشنبه ۱۳ فروردین (اول آوریل) آغاز شد.
روز پنجشنبه در کنار تنشهای ناشی از این حمله، بهای دلار همزمان با درگیری گروه جیشالعدل با نیروهای نظامی در استان سیستان و بلوچستان، به بالای ۶۴ هزار تومان رسید.
اقتصاد ایران در سالهای اخیر به دلیل ناکارآمدی حکومت و فساد ساختاری با بحران جدی مواجه است و ارزش ریال به ویژه پس از تحریم گسترده انتخابات از سوی مردم شدیدا کاهش یافت.
ارزش پول ملی ایران نسبت به ۹ سال پیش، زمانی که ایران توافق هستهای را با قدرتهای جهانی امضا کرد، حدود ۲۰ برابر کاهش یافته است.
در عرصه جهانی، بازارهای بینالمللی روز جمعه با تشدید تنشها میان ایران و اسرائیل، با آشفتگی مواجه شدند.
ارزش سهام در بازارهای بورس در اواخر روز پنجشنبه و معاملات اوایل روز جمعه، در بحبوحه هشدارها درباره احتمال حمله تلافیجویانه ایران به اسرائیل و پاسخ نظامی اسرائیل، کاهش یافتند.
خطر اختلال در عرضه نفت در صورت درگیری طولانی مدت در خاورمیانه وجود دارد.
در حال حاضر قیمت نفت برنت برای تحویل در ماه ژوئن بالای ۹۰ دلار در هر بشکه است.
اگرچه شواهد مشخصی مبنی بر جنگ قریبالوقوع میان اسرائیل و ایران وجود ندارد اما عدم اطمینان به این وضعیت، سرمایهگذاران را وادار کرده تا محتاطتر باشند.
جنگ مستقیم بین اسرائیل و ایران عواقب اقتصادی جهانی خواهد داشت زیرا ممکن است جریان صادرات نفت به ویژه از طریق تنگه هرمز را مختل کند. به همین دلیل، قدرتهای اقتصادی بهویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس و چین، علاقهای به چنین جنگی ندارند و ممکن است در پشت پرده تلاشهایی برای مهار بحران انجام دهند.
بیرن شیلدروپ، از گروه اقتصادی اسئیبی روز جمعه به خبرگزاری فرانسه گفت بعید است که عرضه نفت تهدید شود؛ مگر اینکه این وضعیت به یک درگیری ویرانگر میان اسرائیل و ایران تبدیل شود که طبیعتا ایالات متحده به آن کشیده خواهد شد.
تحلیلگران بر این باورند که انتقامجوییهای ایران علیه اسرائیل ممکن است از طریق برخی متحدان منطقهای تهران در یمن، سوریه یا لبنان انجام شود.
برخلاف بازار نفت، دلار آمریکا تا حدودی در روزهای اخیر باثبات مانده است.
روز جمعه، ارزش دلار آمریکا در برابر یورو ثابت ماند.
دلار آمریکا تا کنون تحت تاثیر پیشبینی کاهش نرخ بهره در آمریکا قرار داشته است.
لی هاردمن، از گروه مالی میتسوبیشی یوافجی گفته است: «افزایش خطرهای ژئوپلیتیکی دلار را به یک پناهگاه امن تبدیل کرده است.»
شش ماه از آغاز جنگ در غزه میگذرد و خود این جنگ پیامدهایی اقتصادی برای اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی داشته است.
دی ماه گذشته، روزنامه واشینگتن پست در گزارشی درباره پیامدهای اقتصادی جنگ غزه برای اسرائیل به نقل از چند اقتصاددان تخمین زد که جنگ غزه روزانه ۲۲۰ میلیون دلار و تا کنون در مجموع حدود ۱۸ میلیارد دلار برای دولت اسرائیل هزینه داشته است.
این روزنامه ارزیابی کرد که این هزینه در سه ماهه اول سال جدید میلادی ممکن است به ۲۰ میلیارد دلار برسد.
بانک جهانی نیز میزان تخریب در چهار ماه اول جنگ غزه را بیش از ۱۸/۵ میلیارد دلار برآورد کرد که این رقم معادل مجموع تولید ناخالص داخلی نوار غزه و کرانه باختری در سال ۲۰۲۲ است.