علی اصغر رمضانپور، سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال در لندن، در برنامه «حرف آخر» درباره حمله اخیر به پوریا زراعتی گفت: «ما روزنامهنگاران ایراناینترنشنال تا آخر ایستادهایم و اینگونه اقدامات هم هیچ فایدهای نخواهد داشت.»
رمضانپور گفت: «حکومت ایران نمیتواند کسانی را که بدون پردهپوشی از حقایق حرف میزنند تحمل کند. حتی پایینتر از این، در ایران اگر روزنامهنگارانی دروغ نگویند، مورد ستم قرار میگیرند.»
سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال افزود: «کسانی که در تاریخ باید پاسخگو باشند، کسانی هستند که میخواهند از طریق خشونت و وحشتافکنی، مانع سخن گفتن دیگران و بیان حقیقت از سوی دیگران شوند.»
واردات خودروهای برقی و دوستدار محیط زیست به ایران، با وجود وعدههای دولت در سالهای اخیر به شکلی روشمند اجرایی نشده است. اتفاقی که به نظر میرسد عمده دلیل آن، رانت و انحصار صنعت خودروسازی داخلی زیر نظر حکومت جمهوری اسلامی باشد.
آمارها نشان میدهند در دو سال گذشته حتی یک خودروی برقی (EV) به ایران وارد نشده است.
سال ۱۴۰۰ به جای ۳۰۰ هزار دستگاه خودروی وعده داده شده، تنها ۱۵ هزار خودروی کممصرف وارد کشور شد که حتی شامل خودروهای جدید این حوزه یا مدلهای هیبریدی هم نمیشدند.
جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۷ واردات خودرو را ممنوع کرد. این ممنوعیت ظاهرا به عنوان اقدامی برای کاهش هزینههای خودروهای وارداتی، کنترل تراز و حفاظت از ذخایر ارزی کشور اجرا شد.
در همین حال، خودروسازان داخلی دولتی و شرکتهای وابسته به آنها در سال ۱۴۰۲ حدود ۱/۲ میلیون دستگاه خودرو با سوخت بنزینی تولید کردند.
محاسبات ایراناینترنشنال نشان میدهد هزینه شارژ یک خودروی برقی (EV) در ایران برابر با یکچهارم قیمت بنزین سهمیهای تعیین شده از سوی دولت است.
این امر از آن لحاظ قابل توجه است که ایران از سال ۱۴۰۱ با کسری بنزین دست و پنجه نرم میکند و همین امر باعث آغاز واردات و افزایش یارانه سالانه این سوخت به بیش از ۱۰ میلیارد دلار شده است.
با اینحال و با وجود رشد سریع بازار جهانی خودروهای الکتریکی، دولت ایران تاکنون هیچ توجه یا تمایلی به واردات خودروهای برقی نشان نداده است.
بازارهای جهانی خودروهای برقی و هزینههای انرژی
در سال ۲۰۲۳، بازار جهانی خودروهای الکتریکی شاهد رشد خیره کننده ۳۷ درصدی بود که نزدیک به ۱۵ درصد از بازار خودرو در سراسر جهان را به خود اختصاص داد.
پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰، خودروهای برقی دو سوم از فروش بازار خودرو را به خود اختصاص دهند.
در حال حاضر حدود ۲۷ میلیون خودروی برقی در جادههای جهان وجود دارد که مصرف برق آنها حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ تراوات ساعت (تریلیون وات) در سال است.
در ایران ۱۶ میلیون خودرو وجود دارد که عمدتا تولید داخل هستند و روزانه حدود ۱۱۰ میلیون لیتر بنزین مصرف میکنند. این خودروها در مقایسه با مدلهای خارجی، دارای موتورهای ناکارآمد و آلایندگی بالا هستند.
بنابراین، اگر ایران حتی یک میلیون خودروی برقی وارد کند، مصرف برق آنها حدود چهار تراوات ساعت در سال خواهد بود که تقریبا معادل یک درصد از برق تولیدی کشور است.
این در شرایطی است که ایران هم با کمبود بنزین و هم با آلودگی شدید هوا مواجه است.
بخش قابل توجهی از آلودگی هوا در ایران به دلیل خودروهای تولید داخل است. چراکه میزان مصرف این خودروها به صورت میانگین ۱۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر است که تقریبا دو برابر بیشتر از استانداردهای جهانی محسوب میشود.
از سوی دیگر، کمتر از یکچهارم بنزین تولید داخل در ایران دارای استانداردهای یورو پنج و یورو شش است.
خودروهای ایرانی گازسوز نیز روزانه ۲۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی فشرده (CNG) مصرف میکنند.
طبق گزارش آژانس بینالمللی انرژی، ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۵۰ میلیارد دلار یارانه پنهان برای محصولات نفتی، ۴۵ میلیارد دلار برای گاز طبیعی و ۳۰ میلیارد دلار برای برق هزینه کرده است.
به کلام سادهتر، تفاوت قیمت فروش داخلی و خارجی فرآوردههای نفتی، گاز و برق ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۱۲۵ میلیارد دلار بوده که معادل یکسوم تولید ناخالص داخلی کشور است.
پالایشگاههای ایران حدود ۲۵ درصد از بنزین مصرفی کشور در سال را تولید میکنند. یارانه پنهان بنزین ایران در سال ۲۰۲۲ (۱۴۰۱) حدود ۱۲/۵ میلیارد دلار بوده است.
اگر قرار باشد ایران یک میلیون خودرو برقی وارد کند، به جز هزینه اضافی برای ایجاد زیرساخت، یارانه پنهان برای تامین برق مورد نیاز این خودروها تنها ۳۰۰ میلیون دلار در سال خواهد بود.
خودروی برقی در مقابل خودروی بنزینی در ایران
مصطفی رجبی مشهدی، مدیرعامل شرکت دولتی برق ایران روز ۱۳ فروردین اعلام کرد که وزارت نیرو در نظر دارد هشت ایستگاه شارژ خودروی برقی در تهران بسازد. اما قیمت برق مصرفی با استفاده از نرخ تجاری بالاتر، ۵۴۷ تومان در هر کیلووات ساعت تعیین میشود.
تاکنون گزارشی مبنی بر آغاز ساخت این ایستگاهها منتشر نشده است.
علاوه بر این، دلیل تصمیم ایران برای محاسبه قیمت برق برای خودروهای برقی با نرخهای تجاری همچنان نامشخص است، به ویژه با توجه به یارانه قابل توجهی که برای بنزین ارائه میشود.
با این وجود، دارندگان خودروهای برقی بالقوه آینده در ایران، همچنان میتوانند انتظار داشته باشند که هزینه کمتری را برای تامین انرژی برق در مقایسه با خودروهای بنزینی متحمل شوند.
با نرخ فعلی، یک خودروی برقی به طور متوسط در هر کیلومتر ۰/۲ کیلووات ساعت برق مصرف میکند، بنابراین هزینه انرژی خودروی برقی برای هر ۱۰۰ کیلومتر در ایران، حدود ۱۱ هزار تومان هزینه خواهد بود.
در حالی که هزینه سوخت برای هر ۱۰۰ کیلومتر با بنزین آزاد بالغ بر ۴۸ هزار تومان و با بنزین سهمیهای نصف این رقم است.
بنابراین استفاده از خودروی برقی در ایران بسیار مقرون به صرفهتر از خودروی بنزینی خواهد بود.
مقاومت دولت به دلیل انحصار دولتی
به نظر میرسد دلیل اصلی عدم تمایل دولت به واردات خودرو از این واقعیت ناشی میشود که تقریبا ۸۰ درصد خودروهای داخلی از سوی شرکتهای خودروسازی دولتی تولید میشوند.
در نتیجه به دلیل انحصار بازار خودرو توسط شرکتهای دولتی، ایرانیها مجبور به خرید خودروهای بیکیفیت و گرانقیمت با مصرف بنزین بالا هستند.
سعید تاجیک، مدیرعامل شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران ۱۳ فروردین به وبسایت اقتصاد آنلاین گفت که وزارت صنعت، معدن و تجارت ایران علاقهمند به واردات خودروهای برقی است اما وزارت نیرو به دلیل کسری برق نسبت به این پیشنهاد ابراز نگرانی کرده است.
ایران در ماههای تابستان با ۱۴ هزار مگاوات کمبود برق مواجه است در حالی که در سایر فصول کمبود برق وجود ندارد.
علاوه بر این صادرات خالص برق ایران در سال ۲۰۲۳ حدود ۲/۵ تراوات ساعت به ارزش حدود ۳۰۰ میلیون دلار بود که میتواند نیاز انرژی ۶۲۵ هزار خودروی الکتریکی را در سال را تامین کند.
تولید برق فعلی ایران تقریبا ۳۹۰ تراوات ساعت است، اما ۱۳ درصد آن (بیش از ۵۰ تراوات ساعت) به دلیل فرسودگی شبکه انتقال برق از بین میرود.
تاجیک همچنین تاکید کرد که واقعیت این است که ایران فاقد زیرساختهای لازم برای خودروهای برقی است.
او برای توجیه ممنوعیت واردات خودروهای برقی به این نکته نیز اشاره کرد که برق تولیدی در ایران دوستدار محیط زیست نیست. تقریبا ۸۰ درصد برق تولیدی ایران از نیروگاههای حرارتی تامین میشود که مقادیر زیادی گاز، مازوت و گازوئیل میسوزانند.
بر اساس آمار رسمی وزارت نیرو، بیش از ۹۴ درصد از تولید برق کشور در سال مالی گذشته (منتهی به ۲۹ اسفند) از نیروگاههای حرارتی بوده است.
باوجود پیشبینیهای دولت برای افزودن دو هزار و ۵۰۰ مگاوات به ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر در مدت مشابه، تنها ۷۵ مگاوات از ظرفیت برنامهریزی شده محقق شد که کمتر از سه درصد از هدف مورد نظر را تشکیل میدهد.
این در حالی است که دولت ابراهیم رئیسی مدعی است که دولت در سال جاری تاسیس نیروگاههای خورشیدی و بادی جدید را برای تولید چهار هزار و ۵۰۰ مگاوات برق هدفگذاری کرده است.
مهدی پرپنچی، سردبیر اجرایی ایراناینترنشنال در دفتر واشینگتن، در برنامه «حرف آخر» در ارتباط با حمله اخیر به پوریا زراعتی گفت: موضوع حمله به خبرنگاران خود را پیگیری خواهیم کرد و از تمام ابزارهای ممکن در کشورهای آزاد استفاده خواهیم کرد تا آمران این حمله پاسخگو شوند.
پرپنچی حمله هفته گذشته به پوریا زراعتی را به منزله حمله به رسانههای آزاد و آزادی بیان خواند و گفت: «وظیفه تک تک ما روزنامهنگاران این است که در چنین مواردی به دفاع از روزنامهنگار و روزنامهنگاری بپردازیم. دفاع ما فقط از شخص پوریا زراعتی نیست، دفاع از روزنامهنگاری و آزادی بیان است.»
او با اشاره به اینکه تهدیدهای جمهوری اسلامی بهطور قطع ادامه پیدا خواهد کرد، گفت: «حملهها و تهدیدهای جمهوری اسلامی سابقهای تاریخی دارد. استفاده از چاقو و قمه و قداره بخشی از سرشت و بنیان ایدئولوژی جمهوری اسلامی است که سابقه آن به ترور احمد کسروی و قبل از او میرسد.»
پرپنچی گفت:« جمهوری اسلامی با خون شکل و خو گرفته و این روش به سرشت ثانویه آن بدل شده است، بنابراین، متاسفانه این تهدیدها ادامه پیدا خواهد کرد اما ما به کاری که آغاز کردهایم متعهد هستیم و آن را انجام خواهیم داد.»
ابوالفضل قدیانی، زندانی سیاسی پیشین، در خصوص تبعید سعید مدنی، جامعهشناس زندانی از زندان اوین به زندان دماوند نوشت علی خامنهای که اساس حکومتش غاصبانه است، به زور سرنیزه بر مردم ایران حکومت میکند و چون از آگاهی عمومی مردم میترسد با سعید مدنی و دیگرانی مانند او دشمنی میورزد.
قدیانی در این نامه از سعید مدنی به عنوان جامعهشانسی که کارش روشنگری، آگاهیبخشی و نشان دادن آسیبهای اجتماعی به مردم و مبارزه با استبداد سیاسی و دینی است، نام برده است.
این فعال سیاسی با نام بردن از علی خامنهای به عنوان فردی مستبد، ستمگر، کینهتوز و انتقامجو که همراه با اعوان و انصار سرکوبگرش از آگاهی و گسترش دانش عمومیِ مردم میترسند، نوشته به همین علت با تبعید مدنی و دیگرانی مانند او موجب رنج و سختی دوچندان خانوادههای آنان میشوند.
او با اشاره به شکست خامنهای در انتخابات یازدهم اسفند و نمایان شدن زوال مشروعیت رهبر جمهوری اسلامی و نظام، تاکید کرد: آتش کینهتوزی و انتقامجویی او و عوامل سرکوبگرش نسبت به منتقدان و معترضان تیزتر شده، دائما مخالفان و معترضان را به زندان میبرند و زندانیان را در زندان مورد تهاجم قرار میدهند تا بلکه آنان را ساکت کنند اما نتیجه معکوس است.
سعید مدنی، استاد دانشگاه، جامعه شناس و فعال سیاسی که در حال تحمل دوران محکومیت خود در زندان اوین بود، روز سهشنبه ۱۴ فروردین به زندان دماوند تبعید شد.
پس از تبعید این جامعهشناس، شماری از زندانیان سیاسی با انتشار بیانیهای، تبعید او را محکوم کردند و چنین اقدامی را بیوجاهت و نشانه نابخردی سرکوبگران خواندند.
گلرخ ایرائی، علیرضا ارادتی، رسول بداقی، مصطفی تاجزاده، مهوش ثابت، امیرسالار داودی، ویدا ربانی،کیوان رحیمیان، حسین رزاق، مهران رئوف، مازیار سیدنژاد، رضا شهابی، سپهر ضیایی، سپیده قلیان، فریبا کمالآبادی، نرگس محمدی،عبدالله مومنی، روحالله نخعی، محمد نجفی،، فائزه هاشمی، صدیقه وسمقی و مریم یحیوی این بیانیه را امضا کردند.
اکنون قدیانی با اشاره به اینکه سعید مدنی و سایر زندانیان سیاسی در هر کجا که باشند تحت هر شرایطی به مبارزه خود با استبداد ادامه میدهند و اثرگذاری بیشتری هم خواهند داشت، تاکید کرده که همه میدانند تا جمهوری اسلامی و علی خامنهای بر مردم ایران حکومت میکنند، این ستمگریها ادامه خواهد یافت.
قدیانی در پایان این یادداشت نوشت: «مردم جان به لب رسیده با قیام خود او را از اریکه قدرت به زیر کشیده، نظام دلخواه خود را که به اعتقاد من همانا نظام جمهوری دمکراتیک سکولار بر مبنای حقوق بشر است، جایگزین نظام فاسد جمهوری اسلامی کنند.»
او اظهار امیدواری کرده که هر چه زودتر خواستههای به حق مردم برآورده شود.
سعید مدنی، آخرین بار در ۲۶ اردیبهشت سال ۱۴۰۱ بازداشت و با اتهامات «تشکیل و اداره گروههای معاند نظام، اجتماع و تبانی علیه امنیت کشور و تبلیغ علیه نظام» به ۹ سال زندان که هشت سال آن قابل اجرا است، محکوم شد.
او سابقه عضویت در شورای فعالان ملی-مذهبی را دارد و در سالهای ۱۳۷۳، ۱۳۷۹، ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ بازداشت شد و سال ۱۳۹۴ هم به شش سال زندان و ۱۰ سال تبعید به بندرعباس محکوم شد که دو سال را در این شهر گذراند.
مدنی پژوهشهای متعددی در حوزه جنبشهای اجتماعی و آسیبهای اجتماعی از جمله اعتیاد، خشونت علیه زنان، تنفروشی و کودکآزاری انجام داده است.
علیه خشونت، جنبشهای اجتماعی و امید، جنبشهای اجتماعی و دموکراتیزاسیون، خشونت علیه کودکان در ایران، درباره اعدام، اعتیاد در ایران، از جمله کتابهای این پژوهشگر اجتماعی هستند که تا به امروز منتشر شدهاند.
دبیرکل حزبالله لبنان، روز جمعه ۱۷ فروردین در یک سخنرانی به مناسبت «روز قدس» با اشاره به کشته شدن فرماندهان و اعضای سپاه در حمله اسرائیل به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی در دمشق، گفت که ایران عجله نمیکند اما پاسخش به اسرائیل قطعی است و حتما اتفاق خواهد افتاد.
حسن نصرالله از محمدرضا زاهدی، فرمانده کشته شده سپاه قدس در حمله اسرائیل به دمشق، به عنوان کسی که کمکهای بزرگی به جنبشهای مقاومت منطقه کرده بود، یاد کرد و مرگ او و دیگر سپاهیان جمهوری اسلامی را به علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تسلیت گفت.
او کشته شدن این هفت نفر و به ویژه زاهدی را به خاطر «اعتباری که سالها برای مقاومت لبنان داشت»، موضوع بزرگی دانست.
دبیرکل حزبالله لبنان اضافه کرد که «همه مردم ایران و حتی کسانی که با حاکمیت اختلاف نظر دارند»، بر روی پاسخ دادن جمهوری اسلامی به حمله اسرائیل «اتفاق نظر» دارند.
همزمان برخی شهروندان در ایران به ایراناینترنشنال گفتند سیاست جمهوری اسلامی در قبال اسرائیل به ضرر مردم تمام منطقه و حتی فلسطینیان است.
در جریان حمله روز دوشنبه ۱۳ فروردين به ساختمان کنسولی جمهوری اسلامی ایران در دمشق هفت نفر از فرماندهان و افسران سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کشته شدند.
مقامهای ارشد جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل را عامل این حمله معرفی کرده و گفتهاند انتقام خواهند گرفت.
رهبر جمهوری اسلامی در پیامی گفت تهران آنان را «از این جنایت و امثال آن» پشیمان میکند.
دبیرکل حزبالله لبنان در بخش دیگری از صحبتهایش با بیان اینکه آمریکاییها به شدت مایل به مذاکره مستقیم با ایرانیها هستند، مذاکره مستقیم دو کشور را رد کرد و گفت: «جمهوری اسلامی حتی در پرونده هستهای با مذاکره مستقیم با آمریکا مخالفت کرد.»
او اضافه کرد: «چون آمریکا دیدگاههای خودش را دیکته میکند، این کار فلسفه خودش را دارد.»
نصرالله تاکید کرد که ایران درباره مسایل کشورهای منطقه مثل عراق، سوریه و فلسطین با آمریکا مذاکره نکرده و نخواهد کرد و اگر مذاکرهای صورت بگیرد، حتما به صورت علنی و آشکارا خواهد بود.
فایننشالتایمز روز چهارشنبه ۲۳ اسفند ماه به نقل از مقامهای آمریکایی و ایرانی گزارش داد که دو کشور مذاکرات محرمانهای در عمان با یکدیگر داشتهاند که طی آن واشینگتن سعی کرده تهران را متقاعد کند تا از نفوذ خود بر حوثیهای یمن برای پایان دادن به حملات این گروه به کشتیها در دریای سرخ استفاده کند.
دبیرکل حزبالله لبنان که تحت حمایت کامل جمهوری اسلامی است، در بخشی از سخنرانیاش گفت موضع روحالله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی درباره قضیه فلسطین حتی بعد از تاسیس این حکومت تغییر نکرد و ایران، تبعات سخت این موضع از جمله تحریمهای بینالمللی را تحمل کرد.
او تاکید کرد یکی از مهمترین دلایل محاصره جمهوری اسلامی ایران، «موضع نظام درباره مقاومت و قضیه فلسطین» است.
نصرالله خطاب به اعضای حزبالله لبنان گفت: «در واکنش به کسانی که به شما میگویند وابسته به ایران هستید بگویید به روابط با جمهوری اسلامی افتخار میکنیم.»
دبیرکل حزبالله لبنان، روز چهارشنبه ۱۵ فروردین نیز گفته بود جمهوری اسلامی به دلیل مواضعش درباره نیروهای نیابتی با فشارهای فراوانی روبهروست اما «به دلیل وجود رهبری به نام علی خامنهای»، مقاوم و باثبات مانده است.
در «روز قدس»، شهروندی در ایران به ایراناینترنشنال گفت: «جمهوری اسلامی با سیاستهای منطقهای خود فلسطینیان و لبنانیها را بیچاره کرده است. با وجود این حکومت، در کجای منطقه میتوان رنگ آسایش را دید؟»
مخاطبی دیگر روز قدس را روز «خیانت به صلح و دوستی در منطقه» دانست و گفت جمهوری اسلامی از وقتی بر سر کار آمده تنها بذر نفرت در منطقه کاشته است.
سرویس رسانهای نیروگاه هستهای زاپوریژیا در اوکراین که تحت کنترل نیروهای روسیه است، اعلام کرد پهپادهای ارتش اوکراین به این نیروگاه حمله کردند اما به زیرساختهای حیاتی آن آسیبی وارد نشده است.
خبرگزاری رویترز روز جمعه ۱۷ فروردین گزارش داد نمیتواند به طور مستقل این ادعای روسیه را تایید کند.
در گذشته، هر دو طرف درگیری یکدیگر را به گلولهباران این نیروگاه اتمی متهم کردهاند.
اکنون هیچ یک از شش رآکتور نیروگاه هستهای زاپوریژیا فعال نیستند.
هنوز مقامهای اوکراین به این گزارش واکنشی نشان ندادهاند.
روسیه همچنین روز جمعه اعلام کرد در واکنش به حملات اوکراین به پالایشگاههای این کشور، حملات گستردهای به شبکه برق اوکراین انجام داده است.
وزارت دفاع روسیه گزارش داد که یک روستا در غرب شهر آودیئیفکا در شرق اوکراین را به تصرف خود درآورده و نیروهای ارتش روسیه به پیشروی خود در اوکراین ادامه میدهند.
حملات روسیه به شبکه برق اوکراین در یک هفته اخیر شدت گرفته است. مقامات مسکو اعلام کردهاند این حملات در پاسخ به تلاشهای کییف برای آسیب رساندن به تاسیسات نفت و گاز روسیه است.
بر اساس بیانیه وزارت دفاع روسیه، این کشور در فاصله ۱۲ تا ۱۷ فروردین، ۳۹ حمله را علیه تاسیسات بخش انرژی اوکراین انجام داده است.
این حملات نیروهای روسیه موجب قطع گسترده برق در برخی شهرهای اوکراین شد.
همزمان، پالایشگاههای روسیه در هفتههای اخیر هدف حملات متعدد پهپادهای اوکراینی بودهاند.
روسیه روز جمعه اعلام کرد ۵۳ پهپاد اوکراینی را در چندین منطقه خنثی کرده است.
این حملات عمدتا روستوف را هدف قرار دادهاند.
اوکراین اخیرا یک سایت صنعتی بزرگ را در تاتارستان هدف قرار داد که در بیش از هزار کیلومتری مرز دو کشور قرار دارد.
کییف قول داده بود در تلافی بمبارانهای متعدد در خاک خود، نبرد را به خاک روسیه بکشاند.