جو بایدن «قانون مهسا» درباره تحریم دفتر خامنهای و رییس جمهوری ایران را امضا کرد
جو بایدن رییسجمهوری آمریکا بسته کمکی به ارزش ۹۵.۳ میلیارد دلار به اوکراین، اسرائیل و تایوان را امضا کرد که به ابتکار مجلس نمایندگان آمریکا، با دو طرح «قانون مهسا» و «قانون کشتیرانی» برای افزایش تحریمها و فشارها بر جمهوری اسلامی نیز گره خورده بود.
جو بایدن روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت پس از امضای این قانون گفت: «امروز روز خوبی برای صلح جهانی است. این قانون امنیت آمریکا و جهان را بیشتر میکند و رهبری آمریکا در جهان را تداوم میبخشد و همه این را میدانند.»
اعضای دو حزب سنای آمریکا، با ۷۵ رای موافق و ۱۷ رای مخالف این بسته را تصویب کردند.
جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا، اقدام سنا در تصویب «بسته امنیت ملی» را پاسخی به «خواست تاریخ در یک نقطه عطف حساس» خواند و گفت به محض اینکه این طرح به میز او برسد آن را به امضای نهایی خواهد رساند.
او گفت: «ما قاطعانه در حمایت از آزادی و دموکراسی و علیه ظلم ایستادهایم.»
جو بایدن پیشتر با استقبال از تصویب همین بسته در مجلس نمایندگان، از مجلس سنا خواسته بود که این بسته را به سرعت تصویب کند و آن را برای امضا به کاخ سفید بفرستد.
تاکید فراوان دموکراتها برای تصویب کمک ۶۰ میلیارد دلاری به اوکراین، و حمایت جمهوریخواهان از بسته ترکیبی لایحه دولت جو بایدن و طرحهای اکثریت جمهوریخواه برای کمک به اسرائیل و تایوان و نیز افزایش تحریمها علیه جمهوری اسلامی، باعث همکاری کم سابقه دو حزب در کنگره در سالهای اخیر شد.
پیشتر در روز شنبه، اول اردیبهشت، مجلس نمایندگان آمریکا این بسته را تحت عنوان «قانون صلح از طریق قدرت در قرن بیستویکم» با ۳۶۰ رای موافق و ۵۸ رای مخالف تصویب کرد.
این بسته قانونی ۹۵ میلیارد دلاری مسیر ارائه کمکهای امنیتی به اوکراین، اسرائیل و تایوان را هموار میکند و همچنین شامل چند طرح تحریمی علیه جمهوری اسلامی از جمله «قانون مهسا» است.
مایک جانسون، رییس مجلس نمایندگان آمریکا، چهارشنبه ۲۹ فروردین نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و نیز طرح دیگری که به «قانون کشتیرانی» معروف است را به لایحه کمکهای خارجی به اوکراین و اسرائیل اضافه کرد.
طرح قانون مهسا با هدف تحریم علی خامنهای و ابراهیم رئیسی به دلیل نقض حقوق بشر و سرکوب معترضان در ایران ارائه شده است.
طرح دیگر نیز که به «قانون کشتیرانی» معروف است و بنادر و پالایشگاههایی را هدف قرار میدهد که نفت ایران را حمل یا فرآوری آن را ممکن میسازند.
با اضافه شدن این دو طرح به بسته کمکهای به اسرائیل و اوکراین، سرنوشت آنها با این لایحه مهم گره خورد.
جو بایدن اقدام مجلس نمایندگان آمریکا در تصویب این بسته را در جهت پیشبرد منافع امنیت ملی آمریکا خواند و از سنا نیز خواست این بسته را فورا تصویب کند و آن را برای امضای نهایی به میز او در کاخ سفید بفرستد.
لوید آستین، وزیر دفاع آمریکا، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که تصویب این بسته، باعث پیشبرد منافع امنیتی اصلی ایالات متحده خواهد شد.
نسخه اصلی قانون مهسا، پس از سرکوب خونین خیزش سراسری مردم ایران علیه جمهوری اسلامی در سال ۱۴۰۱ تدوین شد. این طرح در سپتامبر ۲۰۲۳ با رای قاطع اکثریت مجلس نمایندگان تصویب شد، اما هنوز در صحن سنا به رای گذاشته نشده است.
کمیته روابط خارجی سنای آمریکا پس از ماهها تاخیر، سرانجام روز سهشنبه، ۲۸ فروردین، نسخهای از این قانون را به تصویب رساند که خشم فعالان ایرانی-آمریکایی را که مدتها برای تصویب نسخه اصلی مبارزه میکردند، برانگیخت. فعالان ایرانی-آمریکایی نسخه «قانون مهسا» را که در کمیته روابط خارجی سنای آمریکا تصویب شد، به شدت «رقیقشده» دانستند.
اکنون با اقدام رییس مجلس نمایندگان آمریکا، نسخه اصلی طرح «قانون مهسا» و نیز طرح «قانون کشتیرانی» به بسته کمکها به اسرائیل، اوکراین و تایوان افزوده شدهاند و سرنوشت آنها به این طرحهای مهم گره خورده است.
بسته مصوب سنا برای کمک امنیتی به اوکراین، تایوان و اسرائیل که دربرگیرنده طرح قانون مهسا و چند طرح دیگر علیه جمهوری اسلامی و چین نیز هست، شرکت چینی بایتدنس را موظف میکند طی ۹ ماه بخش شبکه اجتماعی تیکتاک خود در آمریکا را واگذار کند یا با ممنوعیت در ایالات متحده مواجه شود.
بسته کمک به اسرائیل، اوکراین و تایوان
در طرحهای مصوب مجلس نمایندگان آمریکا ۹۵میلیارد دلار برای ارائه کمکهای امنیتی به اوکراین، اسرائیل و تایوان در نظر گرفته شده است.
این بستهها شامل ارائه ۶۰.۸۴ میلیارد دلار به اوکراین، ۲۶میلیارد دلار به اسرائیل و کمکهای بشردوستانه به غزه و همچنین ۸.۱۲میلیارد دلار به تایوان است.
ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، در واکنش به این خبر، در صفحه ایکس خود از مجلس نمایندگان آمریکا تشکر کرد و گفت این تصمیم تاریخ را در مسیر درست خود نگه میدارد.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، نیز با قدردانی از تصویب این کمکها، در رسانه اجتماعی ایکس این اقدام را نشان دادن حمایت محکم دوحزبی از اسرائیل و دفاع از تمدن غرب توصیف کرد.
یسرائیل کاتز، وزیر امور خارجه اسرائیل نیز این اقدام را «پیامی محکم» برای دشمنان این کشور عنوان کرد.
از سوی دیگر دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین در واکنش به تصویب این کمکها از سوی مجلس نمایندگان آمریکا گفت که این تصمیم باعث ویرانی بیشتر اوکراین و کشته شدن افراد بیشتری خواهد شد.
رئیسجمهور بایدن روز چهارشنبه بسته کمکی به ارزش ۹۵.۳ میلیارد دلار به اوکراین، اسرائیل و تایوان را امضا کرد و حمایت ایالات متحده از کییف در مبارزه با حمله نظامی روسیه را پس از ماهها بنبست کنگره که ستون فقرات سیاست خارجی کاخ سفید را به خطر انداخته بود، مجددا تأیید کرد. «امروز روز خوبی برای صلح جهانی است،» آقای بایدن از اتاق غذاخوری دولتی کاخ سفید گفت. «این امر امنیت آمریکا را بیشتر میکند، امنیت جهان را بیشتر میکند و رهبری آمریکا در جهان را ادامه میدهد و همه این را میدانند.»
گزارشهای رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از حضور پرشمار ماموران حکومتی در خیابانهای مناطق مرفهنشین تهران است.باوجود جنگ خیابانی خامنهای با زنان، نافرمانی مدنی مقابل حجاب اجباری ادامه دارد. دهها زندانی سیاسی و فعال مدنی در واکنش به سرکوبها، از ادامه مبارزه با خودکامگی گفتند.
براساس اطلاعات رسیده به ایراناینترشنال، ماموران حکومتی با لباسهای خاکی و در مواردی نیروهای پلیس گشت ارشاد در خیابانهای فرعی ولنجک، فرمانیه و الهیه کمین کردهاند.
این ماموران، زنانی را که حجاب اجباری بر سر ندارند از داخل ماشینها پیاده، ماشین را ضبط و در مواردی زنان را بازداشت میکنند.
پیشتر نیز گزارشهایی به ایراناینترنشنال رسیده بود که نشان میداد در جریان دور تازه برخورد با زنان برای تحمیل حجاب اجباری، علاوه بر سرقت اموال برخی از شهروندان، ماموران انتظامی از آنها تقاضای انتقال پول به حساب بانکی در قبال آزادی کردهاند.
دور تازه برخورد با شهروندان برای حجاب اجباری از روز ۲۵فروردین و پس از سخنرانی تاکیدی علی خامنهای آغاز شد.
در این مدت گزارشهای متعددی از برخوردهای خشونتآمیز با زنان و اعمال آزار و اذیت جنسی ماموران علیه برخی شهروندان در اجرای طرح موسوم به «نور» منتشر شده است.
تشدید سرکوب دانشجویان به بهانه پوشش اختیاری
علاوه بر خیابانها و معابر عمومی، گزارشهایی نیز از تشدید سرکوب در فضای دانشگاهها به بهانه حجاب اجباری منتشر شده است.
کانال دانشجویان متحد از تشدید فشارهای حراست دانشگاه نوشیروانی بابل خبر داد و نوشت از ابتدای هفته در سطح بیسابقهای با پوشش دانشجویان دختر برخورد و اقدام به ضبط کارت دانشجویان کرده است.
بر اساس اطلاعات منتشر شده از سوی این منبع، طی روزهای سوم و چهارم اردیبهشت، برخی از دانشجویان دختر امکان ورود به دانشگاه را نیافتند و چندین نفر به حراست دانشگاه احضار شدند.
این کانال تلگرامی با استناد به گزارش دانشجویان دانشگاه «علامه طباطبایی» نوشت حراست این مجموعه نیز طی روزهای اخیر اقدام به نوشتن اسامی و ضبط کارت دانشجویان دختر به بهانه حجاب کرده است.
اوایل هفته جاری گزارشهایی از تشدید سرکوب نیروهای حراست دانشگاه امیرکبیر درباره پوشش دانشجویان منتشر شد.
بر اساس این گزارشها، بعضی از دانشجویان دختر امکان ورود به دانشگاه را نیافتند یا حراست اسم آنان را برای برخوردهای بعدی یادداشت کرده بود.
چند دانشجوی پسر نیز به دلیل بر تن داشتن پیراهن آستین کوتاه بازخواست شدند.
دینا قالیباف، دانشجوی دانشگاه بهشتی که روایتش را از ضرب و جرح و تعرض جنسی ماموران گشت ارشاد به خود منتشر کرده بود، روز ۲۸ فروردین در تهران بازداشت شد.
شکایت فراجا از دروازهبان استقلال به دلیل بغل کردن یک هوادار زن
یکی دیگر از رویدادهای مرتبط با مواجهه حکومتی با زنان بدون حجاب اجباری در روزهای گذشته منتشر شد، جریمه ۳۰۰ میلیون تومانی حسین حسینی، دروازهبان استقلال به دلیل بغل کردن جیمیجامپ زن بود.
این بازیکن، پس از جریمه مالی خود درباره پرداخت این مبلغ گفته بود: «فدای سر آن هوادار خانم.»
مجازات حسین حسینی تنها به جریمه مالی ختم نشد و روز چهارشنبه پنج اردیبهشت مرکز اطلاعرسانی فراجا گفت ماموری که دروازهبان استقلال «به او توهین کرده بود و یگان خدمتیِ او» از حسینی بهخاطر «توهین و بهکاربردن الفاظِ نامناسب» شکایت کردند.
حسینی در دادسرای فرهنگ و رسانه، گفت صحبتی یا اقدامی علیه فرماندهی انتظامی نکرده و تنها برای مراقبت از آن هوادار زن دنبال آرام کردن فضا بوده است.
رفتار این بازیکن فوتبال با جیمیجامپ زنی که حجاب اجباری بر سر نداشت، با حمایت چهرههای مشهوری مانند ابراهیم حامدی (خواننده مشهور به ابی)، کوروس، امیر جعفری، پیمان معادی، رضا حسنزاده و محمد نوری (پیشکسوتان استقلال) همراه شد.
بیانیه ۱۰۰ زندانی سیاسی و فعال مدنی درباره لشکرکشی حکومت علیه زنان
با گذشت حدود دو هفته از آغاز دور جدید سرکوب مخالفان حجاب اجباری، احمدرضا رادان، فرمانده فراجا روز چهارم اردیبهشت اعلام کرد پلیس طرح موسوم به «نور» را با حمایت مجلس، دولت و قوه قضاییه با «قوت و دقت» ادامه میدهد.
احمد وحیدی، وزیر کشور نیز در همین روز گفت فراجا با «افراد آموزشدیده» طرح سرکوب زنان را اجرا میکند.
در واکنش به این طرح خشونتبار، ۱۰۰ زندانی سیاسی و فعال مدنی در ایران بیانیهای منتشر کردند و گفتند کوچه و خیابانهای ایران بار دیگر عرصه لشکرکشی حکومت علیه زنان بیپناه، آگاه و دلیر این سرزمین شده است.
این بیانیه استانداردهای دوگانه و تعارضهای آشکار جمهوری اسلامی را در قبال پوشش دلخواهش در عرصههای سیاسی، نشاندهنده «استفاده ابزاری از حجاب اجباری، سماجتورزی خصمانه بر یکسانسازی سبک زندگی افراد و تداوم نمایش شوم سوءاستفاده از قوای قهریه برای ارعاب حداکثری مردم و کنشگران» توصیف کرد.
امضاکنندگان بیانیه که در میان آنان نام افرادی چون نرگس محمدی، ویدا ربانی، اسماعیل عبدی، رضا شهابی، شهناز اکملی، صدیقه وسمقی، عالیه مطلبزاده و فرهاد میثمی دیده میشود، تاکید کردند حکومت زندگی مردم را به «سیاهچاله فلاکت، اضطراب و نابسامانیهای مداوم» تبدیل کرده است و کماکان بر طبل جنگ با مردم میکوبد.
آنان اقدامات غیرانسانی و غیرقانونی حکومت و مواجهه زنستیزانه با شهروندان را بهشدت محکوم و تاکید کردند که این بگیروببندها و لشکرکشی نیروهای مسلح نمیتواند زنان و مردان ایرانی را از تلاش برای رهایی جامعه از چنگال خودکامگی و بیدادگری منصرف کند.
به گفته امضاکنندگان بیانیه، جمهوری اسلامی با ادامه رفتارهای قیممآبانه و صغیر و برده پنداشتن مردم، تنها روزبهروز بر احتضار، قهقرا و بنبستهای سیاسی خود خواهد افزود.
صدها زن از زمان آغاز دور جدید برخوردها از سوی ماموران گشت ارشاد و انتظامی در اماکن عمومی شهرهای مختلف ایران بازداشت شدهاند.
با وجود این سرکوبها، نافرمانی مدنی زنان که بهطور گسترده پس از خیزش انقلابی ایرانیان از مهر سال ۱۴۰۱ آغاز شده است، همچنان ادامه دارد.
سنای آمریکا شامگاه سهشنبه چهارم اردیبهشت، شش طرح را برای اعمال فشار بیشتر به حکومت جمهوری اسلامی به تصویب رساند. این طرحها با ۷۹ رای موافق در برابر ۱۸ رای مخالف به تصویب رسیدند و جو بایدن رییسجمهوری آمریکا روز چهارشنبه پنجم اردیبهشت این قوانین را امضا کرد.
پیشتر مجلس نمایندگان ایالات متحده این شش طرح را مورد تایید قرار داده بود.
این شش طرح تحریمهای سختگیرانه و سایر اقدامات تنبیهی را برای مقابله با نقض حقوق بشر، برنامه هستهای، حمایت از تروریسم، برنامه موشکی و پهپادی، و سایر «رفتارهای مخرب و بیثباتکننده» جمهوری اسلامی در نظر میگیرند.
در صورت اجرایی شدن، این قوانین میتوانند گامی بلند در تغییر سیاست واشینگتن در قبال تهران تلقی شوند و به مردم ایران در مسیر سرنگونی حکومت یاری برسانند.
این شش طرح چه نام دارند و چه اهدافی را دنبال میکنند؟
طرح «منع پهلوگیری نفت ایران» موسم به طرح «SHIP»
این طرح با هدف کاهش درآمدهای نفتی جمهوری اسلامی تهیه شده است.
به گفته طراحان آن، کاهش درآمدهای نفتی میتواند حکومت ایران را از دست زدن به اقدامات بیثباتکننده، حمایت از تروریسم بینالمللی، گسترس و دستیابی به سلاحهای کشتار جمعی، سرکوب مردم ایران و نقض حقوق بشر در این کشور بازدارد.
طرح «مقابله با صادرات گسترده موشکهای ایران»
این طرح توسعه برنامه موشکهای بالستیک و پهپادی حکومت ایران را هدف قرار میدهد.
در این طرح از رییسجمهور ایالات متحده خواسته شده است که از صدور ویزا برای افراد، نهادها و مسوولان کشورهایی که آگاهانه با برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ارتباط دارند، خودداری و اموال آنها را مسدود کند.
بر اساس این طرح، برخی اعضای بالغ خانوادههای افراد مرتبط با برنامههای موشکی و پهپادی تهران نیز تحریم خواهند شد.
طرح «منع بهکارگیری فنآوری برای تروریسم»
این طرح محدودیتهای موجود را بر سر صادرات فنآوریهای ساخت آمریکا که میتواند در برنامههای موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی استفاده شود، دائمی میکند.
بر اساس این طرح، فروش برخی اجزای پهپاد نظیر دوربین، حسگر و مدار، در صورتی که مقصد نهایی آنها ایران باشند، ممنوع است و صادرات، صادرات دوباره و حتی جابهجایی درونمرزی آنها نیاز به اخذ مجوزهای لازم دارد.
طرح «پاسخگو کردن رهبران ایران»
این طرح قصد دارد شفافیت را در خصوص مراودات مالی رهبران جمهوری اسلامی افزایش دهد.
بر اساس این طرح، رییسجمهور ایالات متحده موظف خواهد بود تا برآوردی از سرمایههای برخی رهبران حکومت ایران در داخل و خارج از این کشور ارائه کند.
وزارت خزانهداری آمریکا نیز باید برای بستن حسابهای مرتبط با این افراد در موسسههای مالی خارجی اقدام کند.
طرح «تحریم انرژی ایران-چین در سال ۲۰۲۳»
این طرح میکوشد فروش نفت و محصولات نفتی ایران به چین را کاهش دهد.
بر اساس این طرح رییسجمهور ایالات متحده باید به صورت دورهای درباره نهادهای مالی چینی که در خرید نفت و محصولات نفتی از ایران دخیل هستند، گزارش دهد.
نهادهای مالی آمریکا برای این دسته از موسسات چینی حساب باز نخواهند کرد یا حساب فعلی آنان را خواهند بست.
فایننشالتایمز روز ۳۰ فروردین گزارش داد صادرات نفت ایران به بالاترین میزان خود طی شش سال اخیر رسیده است. مشتری اصلی این محمولهها، چین بوده است.
طرح «حقوق بشر و پاسخگویی امنیتی مهسا امینی» موسوم به «قانون مهسا»
این طرح علی خامنهای، رهبر و ابراهیم رئیسی، رییس دولت جمهوری اسلامی و دفاتر آنها را به دلیل نقض حقوق بشر و حمایت از تروریسم تحت تحریم قرار میدهد.
این طرح رئیسی را ناقض حقوق بشر میخواند و نقش او را در سرکوب معترضان برجسته میکند.
این طرح به عضویت رئیسی در «هیات مرگ» جمهوری اسلامی در سال ۱۳۶۷ اشاره میکند. هیات مرگ کمیتهای برای تصمیمگیری درباره زنده ماندن یا اعدام زندانیان سیاسی در آن سال بود.
گزارش خبرگزاری فرانسه از خروج نیروهای جمهوری اسلامی از جنوب سوریه
خبرگزاری فرانسه به نقل از یک مقام حزبالله نوشت پس از حملات متوالی اسرائیل، حکومت ایران نیروهای خود را از جنوب سوریه خارج کرده است.
به گفته این منبع، جمهوری اسلامی نیروهای خود را از استانهای درعا و قنیطره در جنوب سوریه که در مجاورت بلندیهای جولان قرار دارند، فراخوانده است.
او افزود نظامیان ایرانی هنوز در دیگر نقاط سوریه حضور دارند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، حکومت ایران ممکن است در حال بازنگری نقش خود در سوریه باشد.
پایگاه خبری جروزالمپست در واکنش به این خبر نوشت جمهوری اسلامی، گروههای نیابتی آن و متحدان حکومت سوریه از جمله روسیه، پیشتر نیز چنین «شایعاتی» منتشر کرده بودند.
جروزالمپست افزود باید به این گزارشها با دیده شک و تردید نگریست.
روزنامه فایننشال تایمز روز ۱۶ فروردین نوشت از زمان آغاز جنگ غزه، ۱۸ عضو سپاه پاسداران در سوریه در حملات منتسب به اسرائیل کشته شدند.
در آخرین مورد از این حملات، اسرائیل روز ۱۳ فروردین به کنسولگری جمهوری اسلامی در دمشق حمله کرد که در جریان آن، هفت عضو سپاه پاسداران، از جمله محمدرضا زاهدی، فرمانده نیروی قدس سپاه در سوریه و لبنان و محمدهادی حاجی رحیمی، معاون او کشته شدند.
حماس ویدیویی از یکی از گروگانهای خود منتشر کرد
گروه حماس ویدیویی سه دقیقهای از یکی از گروگانهای اسرائیلی خود با نام هِرش گلدبرگ-پولین منتشر کرد.
او که ۲۳ سال سن دارد، در این ویدیو از دولت اسرائیل خواست برای بازگرداندن گروگانها اقدام کند.
این گروگان در حالی جلوی دوربین حماس قرار گرفت که دست چپ او قطع شده بود.
به نظر میرسد این پیام به تازگی ضبط شده باشد زیرا گلدبرگ-پولین در این ویدیو میگوید حدود ۲۰۰ روز از اسارتش در نوار غزه میگذرد.
به گفته او، حدود ۷۰ تن از گروگانهای در بند حماس تا کنون بر اثر بمباران ارتش اسرائیل جان خود را از دست دادهاند.
گلدبرگ-پولین که تابعیت ایالات متحده را نیز دارد، روز هفتم اکتبر از جشنواره موسیقی سوپرنوا در جنوب اسرائیل ربوده شد.
تجمع اعتراضی در دویستمین روز اسارت گروگانهای حماس، تلآویو، چهارم اردیبهشت
شبهنظامیان فلسطینی روز هفتم اکتبر با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۴۰ نفر را به گروگان گرفتند که از این تعداد تا کنون ۱۱۲ تن آزاد شدهاند.
روزنامه دیلیمیل روز دوم اردیبهشت نوشت پیشبینی میشود تنها ۴۰ تن از گروگانهای باقیمانده در اسارت حماس زنده باشند.
انتشار خبر بیماری ناشناخته ترانه علیدوستی، بازیگر مخالف حجاب اجباری تنها چند ماه پس از آزادی از زندان، واکنشهای گستردهای به دنبال داشته است. در روزهای گذشته نادره حکیمالهی، مادر ترانه علیدوستی، در یک لایو اینستاگرامی از ابتلای دخترش به یک بیماری ناشناخته خبر داد.
او گفت: «حال ترانه خوب است ولی خوب نبوده. بیماری سخت است؛ بهخصوص که منشا آن مشخص نیست. من نگران بودم اما از نگرانی درآمدم. برایش عشق بفرستید و دعا کنید.»
پس از آن، «سینمااعتماد» درباره بیماری این ستاره سرشناس سینمای ایران نوشت: «ترانه علیدوستی حدود شش ماه پس از آزادی خود از زندان دچار بیماریای به نام سندروم (DRESS) شده است. این وضعیت زمانی ایجاد میشود که سیستم ایمنی واکنش بیش از حدی به برخی داروها نشان میدهد. در نتیجه این امر باعث ایجاد علایم متعددی مانند تب، ناهنجاریهای خونی و التهاب اعضا در سراسر بدن میشود.»
ترانه علیدوستی از جمله هنرمندانی است که در جریان خیزش انقلابی ۱۴۰۱ از جنبش «زن، زندگی، آزادی» حمایت کرد، حجاب اجباری خود را از سر برداشت و به همین دلیل بازداشت شد.
او ۲۶ آذر ۱۴۰۱ بازداشت و ۱۴ دی همان سال با تودیع وثیقه از زندان آزاد شد.
برخی کاربران شبکههای اجتماعی، بیماری ترانه را «ترور بیولوژیکی» از سوی حکومت خواندند. برخی نیز از «تزریق دارویی ناشناخته» به او در دوره زندان گفتند و این موضوع را عامل بیماری او برشمردند.
ماجرای بیماریهای مشکوک پس از آزادی از زندان صرفا به ترانه علیدوستی ختم نمیشود.
روز چهارم اردیبهشت، مریم کیانارثی، وکیل دادگستری خبر داد مصطفی آلاحمد، کارگردان سینما نیز «مانند برخی کنشگران دیگر، پس از آزادی از زندان، مدتهاست مبتلا به نوعی بیماری خودایمنی شده» است.
او افزود: «تکرار این دست بیماریها، فعالان حقوق بشر را با پرسشهای جدی و نگرانکننده روبهرو کرده است.»
منتشر شدن خبر بیماری مشابه ترانه علیدوستی و مصطفی آل احمد، موضوع بیماریها و مرگهای مشکوک برخی زندانیان سیاسی را مجددا به بحث روز تبدیل کرد.
بهاره هدایت، زندانی سیاسی زن که نزدیک به یک دهه از عمر خود را در زندانهای جمهوری اسلامی سپری کرده، اخیرا گفت که پزشکان به او اعلام کردهاند «در معرض ابتلا به سرطان رحم» قرار دارد.
در سالهای دورتر علیرضا رجایی، روزنامهنگار و فعال سیاسی، پس از آزادی از زندان گفت که به سرطان سینوس مبتلا شده و در نهایت در سال ۱۳۹۶، یک چشم او تخلیه و بخشی از صورت و فک او برداشته شد.
در میان شهروندان بازداشتشده در جریان خیزش انقلابی نیز موارد مشکوکی از بیماری و مرگ مشکوک پس از آزادی از زندان مشاهده شد.
آخرین نمونه این اتفاق، سارا تبریزی، زندانی سیاسی سابق بود که در تعطیلات نوروز ۱۴۰۳ به شکل مشکوکی درگذشت.
مقامات پزشکی قانونی علت مرگ او را «بلعیدن قرص» اعلام کردند.
یک منبع نزدیک به خانواده تبریزی به ایراناینترنشنال گفت: «خانواده هیچ پوکه قرصی کنار پیکر او یا در اتاقش پیدا نکردند و هنوز نمیدانند او از ترس احضار دوباره به وزارت اطلاعات قرص خورده و خودکشی کرده یا سنگکوب کرده یا ماموران او را کشتهاند و قربانی قتل حکومتی شده است.»
مریم آروین، وکیل دادگستری که به زندانیان و خانوادههای آنان مشاوره میداد، دیگر قربانی مرگهای مشکوک پس از آزادی از زندان است.
او در ماه آذر ۱۴۰۱ بازداشت شد و پس از آزادی از زندان سیرجان، در بهمن همان سال به شکل مشکوکی جان سپرد.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی علت مرگ او را خودکشی اعلام کرد اما خانواده آروین ضمن تکذیب این موضوع، گفتند که دلیل مرگ دخترشان «داروهایی بوده که در زندان به او دادهاند».
نامهای بسیاری را میتوان به این فهرست افزود: عرشیا امامقلیزاده، میلاد (آرش) فروزنده، یلدا آقا فضلی و علیرضا خاری، تنها چند تن از این نامها هستند.
برخی زندانیان سیاسی سابق پیش از این در واکنش به مرگهای مشکوک بازداشتیها و زندانیان با یادآوری خاطرات خود گفتهاند در بازداشتگاهها و زندانهای جمهوری اسلامی، آنان را وادار به خوردن داروهای مشکوک، مخرب و روانگردان کردهاند. همچنین آمپولهایی به آنان تزریق میشده است که وضعیت جسمی و روانی زندانیان را مخدوش میکرده است.
اکنون بیماری مشکوک دو سینماگر مطرح، موضوع بیماری با منشا نامشخص، مرگهای مشکوک و خودکشیهای سریالی شهروندان پس از آزادی از زندان را مجددا به مسالهای حساس برای افکار عمومی تبدیل کرده است.
کاربران شبکههای اجتماعی این سوال را مطرح میکنند که در زندانهای جمهوری اسلامی چه میگذرد و برای مقابله با این وضعیت چه باید کرد؟
وزارت راه و شهرسازی هشدار داد ۴٩ درصد جمعیت ایران روی گسترههای فرونشست و مجاور آن سکونت دارد. یک نماینده مجلس شورای اسلامی، فرونشست زمین در اصفهان را نگرانکننده خواند و گفت این وضعیت بناهای تاریخی را به شدت تهدید میکند.
به گفته علی بیتاللهی، رییس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی، اکنون حدود نیمی از جمعیت کل ایران روی پهنههای فرونشستی یا مجاورت آن سکونت دارند و به زودی «زونهای مجاور» نیز به پهنه اصلی فرونشست تبدیل خواهند شد.
بیتاللهی هشدار داد تهران، مشهد، شیراز، کرمان و از همه مهمتر اصفهان «دقیقا در محدوده فرونشستی» قرار دارند.
عباس مقتدایی، نماینده اصفهان در مجلس شورای اسلامی روز چهارم اردیبهشت هشدار داد وضعیت فرونشست زمین در اصفهان به اندازهای جدی است که ساختمانهای تاریخی این شهر را تهدید میکند.
او با اشاره به تغییرات پی در پی مدیریت میراث فرهنگی اصفهان خطاب به عزتالله ضرغامی، وزیر میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری گفت: «در این شرایط، آقای وزیر در حال انجام چه کاری است؟»
فرونشست زمین پدیدهای پیچیده، چندوجهی و غیرقابل برگشت است که به گفته کارشناسان، تاثیر دائمی آن شامل مواردی از جمله از دست رفتن منابع آبی، کاهش تولیدات کشاورزی، تبدیل دشتها به کویر و ایجاد شکافهای عمیق در سطح زمین میشود.
این پدیده نه تنها به آثار تاریخی اصفهان مانند میدان نقشجهان و پلهای تاریخی آسیب وارد میکند، بلکه سازههای مسکونی، بیمارستانها، مدارس و زیرساختهای شهری را نیز تحتالشعاع قرار میدهد.
بیتاللهی با هشدار درباره گسترش سه برابری پهنه و مساحت زونهای فرونشستی ایران نسبت به پنج سال اخیر، اصفهان را یکی از مهمترین کانونهای فرونشست زمین خواند.
هر چند که به گفته او در برخی استانها مثل خراسان رضوی، مساحت نواحی فرونشست حدود پنج برابر بیشتر از اصفهان است اما در این استان، عمده فرونشست در دشتها و اراضی خارج از سکونتگاههای شهری بزرگ رخ داده در حالیکه تمام گستره شهری اصفهان درگیر فرونشست است.
بر اساس گزارشهای رسمی، پدیده فرونشست به خطر جدی برای جمعیت بیش از دو میلیون و ۷۰۰ هزار نفری اصفهان تبدیل شده که در صورت وقوع زمینلرزه، تلفات جانی و مالی گستردهای خواهد داشت.
نرخ فرونشست در اصفهان بین سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۱ تقریبا ۴۰ برابر نرخ جهانی اعلام شده است.
رییس بخش خطرپذیری مرکز تحقیقات راه و شهرسازی پیشتر هشدار داده بود تنها یک زلزله کوچک میتواند موجب فروریختن ساختمانها و رقم خوردن «یک تراژدی بزرگ» در اصفهان شود.
کارشناسان هشدار دادهاند عواملی چون خشکسالیهای پیدرپی و بهرهبرداری بیرویه از منابع آب زیرزمینی بدون مدیریت مسئولانه، تمامی کشور را در مرحله فوق بحرانی قرار داده است.
در صورت بروز زمینلرزه، فرونشست ۳۸۰ شهر و ۹ هزار و ۲۰۰ روستا را در سراسر ایران در معرض خطر قرار میدهد.
ایراناینترنشنال در اردیبهشت ۱۴۰۲ در گزارشی نوشت همزمان با بحرانیتر شدن فرونشستها در کشور، جمهوری اسلامی به عمد اطلاعات در این زمینه را از دید مردم پنهان کرده است.