آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا روز جمعه در پکن گفت دو کشور در مسائلی همچون روابط نظامی، هوش مصنوعی و مقابله با ماده مخدر فنتالین به پیشرفت دست یابند. وانگ یی، وزیر امور خارجه چین نیز گفت روابط دو کشور به ثبات رسیده اما آمریکا باید از دخالت در امور داخلی چین بپرهیزد.
حمایت چین از روسیه در جنگ با اوکراین از جمله دیگر محورهای مذاکرات دو طرف گزارش شده است.
قبل از آغاز گفتگوهای چند ساعته در پشت درهای بسته، وزیران امور خارجه آمریکا و چین بر ضرورت همکاری و حل و فصل اختلافات بین دو کشور از طریق دیپلماسی مستقیم و رو در رو تاکید کردند.
وانگ یی، روابط چین و آمریکا را تثبیتشده خواند اما گفت که همچنان عواملی منفی در این رابطه وجود دارند که گاه در حال افزایش نیز هستند.
او گفت:« روابط چین و آمریکا با انواع اختلالات مواجه است. حق توسعه مشروع چین بهطور غیرمنطقی سرکوب شده است و منافع اصلی ما با چالشهایی مواجه است.»
آنتونی بلینکن نیز در پاسخ گفت که پیشبرد دستور کار جو بایدن، رییسجمهوری آمریکا و شی جین پینگ، رییسجمهوری چین هنگام ملاقات آنها در سانفرانسیسکو در ماه نوامبر به «دیپلماسی فعال» نیاز دارد.
بلینکن گفت: «به نظر ما هیچ جایگزینی برای دیپلماسی رو در رو وجود ندارد.»
او افزود:« ما میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که تا حد امکان در مورد زمینههایی که در آن اختلاف نظر داریم شفاف هستیم، حداقل برای جلوگیری از سوء تفاهم و محاسبات اشتباه.»
مقامهای وزارت امور خارجه ایالات متحده پیش از این نشستها تصریح کردند که حمایت چین از روسیه قوی است و گفتند که واشینگتن آماده است تا علیه شرکتهای چینی که به بازسازی و تامین مجدد صنایع دفاعی روسیه کمک میکنند، اقدام کند.
به گفته کاخ سفید، اگرچه روابط دو کشور به دنبال دورهای از تنش که با دیدار نانسی پلوسی، رییس مجلس نمایندگان آمریکا از تایوان در سال ۲۰۲۲ و سرنگونی بالون مشکوک چینی از سوی آمریکا در فوریه ۲۰۲۳ اوج گرفت تثبیت شده است، اما چنین کمکهایی به روسیه، به روابط گستردهتر چین و آمریکا آسیب میزند.
با وجود مبادلات گسترده تجاری و تشکیل کارگروههایی که به مسائلی مانند افزایش ارتباطات نظامی و تجارت جهانی رسیدگی میکنند، تنشها همچنان ادامه دارد.
تایوان و دریای چین جنوبی از جمله دیگر موارد مورد مناقشه دو کشور هستند. ایالات متحده همچنین مشتاق است تا شاهد پیشرفت بیشتر در زمینه محدود کردن عرضه مواد شیمیایی مورد استفاده چین برای ساخت فنتانیل باشد.
واشینگتن پیشتر چین را متهم کرده بود که برای ورود فنتانیل به بازار مواد مخدر آمریکا تلاش میکند.
مقامها و رسانههای دولتی چین در مورد میزان پیشرفت احتمالی در چندین جبهه تردید کردهاند.
بلینکن احتمالاً روز جمعه پیش از بازگشت به واشینگتن با شی جین پینگ، رییسجمهوری چین، ملاقات خواهد کرد؛ هرچند هنوز هیچ یک از طرفین چنین دیداری را تایید نکردهاند.
با وجود تصاویر ماهوارهای و شواهد واضح از آثار حمله، جمهوری اسلامی همچنان بر مدار انکار میچرخد و ضربه موشکی اسرائیل را عملیات «ریزپرندههای اسباببازی» میخواند.
حمله اسرائیل چه چیزی را درباره سامانه پدافند هوایی ایران برملا میکند؟
به گفته منابع آمریکایی، جتهای اسرائیلی، خارج از حریم هوایی ایران سه فروند موشک دوربرد به سمت پایگاه هشتم شکاری اصفهان شلیک کردند.
این موشکها از سپر دفاعی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی رد شدند و به هدف مورد نظر اصابت کردند.
بر اساس تصاویر ماهوارهای، حمله به رادار درگیرشونده پدافند هوایی اس-۳۰۰ که یکی از اجزای حیاتی این سامانه محسوب میشود، آسیب رساند.
پدافند اس-۳۰۰ از خانواده سامانههای موشکی زمین به هوای ساخت روسیه است.
تنها دو روز قبل از این حمله موشکی اسرائیل، رسانههای وابسته به جمهوری اسلامی با انتشار تصاویری از سامانههای پدافند هوایی ساخت ایران، آمادگی دفاعی تهران را برای مقابله با جنگندهها و موشکهای نقطهزن اسرائیلی در بوق و کرنا کرده بودند.
این سر و صدا خیلی زود لابهلای تصاویر قبل و بعد از حمله به پایگاه هشتم شکاری اصفهان، گم شد.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر تحولات قابل توجهی در قابلیتهای دفاع هوایی خود داشته است.
برای نمونه حکومت ایران ادعا کرده تا پایان سال ۲۰۲۳ (دی ۱۴۰۲)، ساخت ۲۱ سامانه دفاع هوایی متحرک را به سرانجام رسانده است. سامانههایی که از سیستمهای دفاع هوایی کوتاهبُرد تا دوربُرد را شامل میشوند.
در میان این لایههای دفاعی، باید از سامانه دفاع هوایی دوربرد باوَر-۳۷۳ نام برد که بنا بر ادعای معاون وزیر دفاع جمهوری اسلامی، از هر دو سامانه اس-۳۰۰ روسی و پاتریوت آمریکایی برتر و قویتر است.
مقامهای نظامی جمهوری اسلامی میگویند باوَر-۳۷۳ دارای قابلیت شناسایی و درگیری با هواپیماهای رادارگریز، بالگردها، پهپادها و همچنین موشکهای ضد تشعشع، بالستیک و کروز است. سامانهای که مانند اس-۳۰۰، شامل یک خودروی فرماندهی، رادار جستوجو، رادار درگیری و حداکثر شش پرتابگر است.
پیش از معرفی سیستم دفاعی باوَر-۳۷۳ ساخت داخل در سال ۱۳۹۸، جمهوری اسلامی در سال ۱۳۹۵ چهار گردان اس-۳۰۰ از روسیه خرید. هر گردان دارای رادار شناسایی برای کشف اهداف پروازی، خودرو فرماندهی متحرک، رادار درگیری، پرتابگر چهارتایی موشک و متعلقات دیگر مانند جرثقیل برای نصب موشک و ژنراتور بود.
بنا بر گزارشها، نیمی از یکی از گردانهای اس-۳۰۰، سالانه برای حفاظت از رهبر جمهوری اسلامی جابهجا و در مشهد مستقر میشود.
با وجود سامانه اس-۳۰۰ در جایگاه پدافند هوایی اصلی در پایگاه هشتم شکاری اصفهان و استفاده از اس-۳۰۰ برای حفاظت از علی خامنهای در سفرهای سالانه او به مشهد، میتوان صحت ادعای جمهوری اسلامی در مورد سیستم پدافند هوایی بومی را زیر سوال برد.
به نظر میرسد مقامهای جمهوری اسلامی به سامانههای قدیمی خارجی بیشتر از دستسازهای داخلی اعتماد دارند.
گسترش لایههای دفاع هوایی با تجهیز نیروهای نیابتی
حمله دقیق جتهای جنگنده اسرائیل که منجر به انهدام/آسیب سیستم رادار درگیرشونده شبکه پدافند هوایی اس-۳۰۰ شد، نفوذپذیری سپر هوایی جمهوری اسلامی را بیش از پیش آشکار کرد.
منابع نظامی آمریکا معتقدند هدف از این اقدام هدفمند، نمایش قدرت اسرائیل در نفوذ به سامانه پدافند هوایی جمهوریاسلامی بوده است. با این حال نباید تلاشهای جدی جمهوری اسلامی برای تقویت و گسترش قابلیتهای دفاع هوایی را دستکم گرفت.
۳۰ خرداد ۱۳۹۸ نیروهای جمهوری اسلامی یک پهپاد تجسسی ارتش آمریکا را بر فراز تنگه استراتژیک هرمز سرنگون کردند.
آتش پدافند هوایی «سوم خرداد» مسوول انهدام لقب گرفت، لاشه پهپاد در صداوسیمای جمهوری اسلامی به نمایش درآمد و موضوع نشست خبری شد.
برخی تحلیلگران نظامی بر این باورند که موشکهای دوربرد اسرائیل از حریم هوایی عراق به پایگاه هوایی در اصفهان شلیک شدهاند. جایی بالای سر گروهای موسوم به «محور مقاومت» که به بیثباتی منطقه زیر سایه سپاه قدس دامن میزنند.
اگر جمهوری اسلامی با تجهیز نیروهای نیابتی منطقهای خود موفق به گسترش سامانههای پدافند هوایی در لبنان، سوریه، عراق و حتی یمن شود، محور پدافند هوایی ایجاد خواهد کرد که برتری نیروهای اسرائیلی و متحدانش در آسمان را با چالش جدی مواجه میکند.
این برتری از عوامل کلیدی موفقیت اسرائیل در رهگیری ۹۹ درصد پرتابههای جمهوری اسلامی در شامگاه ۲۴ و بامداد ۲۵ فرودین بود.
این سیاست همین حالا در حال انجام است و شاهدش، سرنگونی پهپاد آمریکایی MQ-9 Reaper به دست نیروهای شبهنظامی حوثی تحت حمایت تهران در هشتم نوامبر ۲۰۲۳ (۱۷ آبان ۱۴۰۲) است.
به اعتقاد فرزین ندیمی، پژوهشگر ارشد انستیتو واشینگتن و کارشناس مسایل دفاعی و امنیتی ایران و منطقه خلیج فارس، سرنگونی این پهپاد آمریکایی به احتمال زیاد با استفاده از موشکهای کروز پدافند هوایی «آیتم ۳۵۸» ساخت جمهوری اسلامی صورت گرفت.
وزرات دفاع جمهوری اسلامی ۳۰ بهمن ۱۴۰۲ با معرفی دو سامانه دفاعی جدید، سامانه موشکی ضد بالستیک آرمان و سامانه پدافند هوایی کوتاهبُرد آذرخش، عزمش را برای پر کردن حفرههای حالا بر ملا شده سپر دفاعی خود نشان داد.
خامنهای در دیدار روز یکشنبه با فرماندهان عالیرتبه نظامی، بدون کوچکترین اشارهای به خسارتهای وارد شده مشهود به پایگاه هوایی اصفهان، با تمرکز بر حمله جمهوری اسلامی، مساله تعداد موشکهای به هدف رسیده سپاه پاسداران در اسرائیل را موضوع «دست دوم و فرعی» خواند.
بخشی از حرفهای رهبر جمهوری اسلامی که لابهلای خبرها کمرنگ شد، تاکید او بر نوآوری بود: «یک لحظه هم نباید متوقف شد زیرا توقف به معنای عقبگرد است. بنابراین باید نوآوری در تسلیحات و شیوهها و همچنین شناخت روشهای دشمن همواره در دستور کار باشد.»
دستور خامنهای روشن است: برطرف کردن حفرههای سپر هوایی و تشکیل محور پدافندی با تجهیز نیروهای نیابتی.