شاهزاده رضا پهلوی در نشستی در لندن خطاب به جامعه بینالمللی اعلام کرد اگر دیپلماسی در حل بحران کنونی منطقه شکست خورده، تنها راه ممکن حمایت از مردم ایران است. او درباره اپوزیسیون جمهوری اسلامی نیز گفت دو بخش افراطی راست و چپ مانع اتحاد در نیروهای مخالف جمهوری اسلامی هستند.
شاهزاده پهلوی روز شنبه ۲۲ اردیبهشت در نشست «ایران آینده، چالشها و راهکارها»، با حضور تعدادی از فعالان سیاسی در لندن شرکت کرد.
او در ابتدای این نشست گفت: «کشورهای جهان بدانند اگر دیپلماسی شکست خورده، راه اصلی [حل بحران خاورمیانه] برخورد نظامی نیست و تنها راه ممکن، حمایت از مردم ایران است».
وی با اشاره به اختلاف نظرها میان گروههای سیاسی مخالف جمهوری اسلامی، گفت: «در جایی که میدانیم اختلاف نظر و سلیقه وجود دارد، مردم تصمیم نهایی را میگیرند. این مردم هستند که درباره آینده ایران تصمیم خواهند گرفت.»
شاهزاده رضا پهلوی با تاکید بر رعایت «قواعد بازی» گفت که یک سری اصول حداقلی وجود دارد که در این میان، «حقوق بشر از همه مهمتر» است.
او نظام سکولار و اهمیت تمامیت ارضی کشور را از دیگر اصول حداقلی برای تجمیع نیروهای سکولار دموکرات ایرانی دانست.
شاهزاده رضا پهلوی تاکید کرد دو بخش افراطی راست و چپ اپوزیسیون جمهوری اسلامی اجازه نمیدهند اتحاد در میان نیروهای مخالف حکومت فعلی ایران به وجود بیاید.
پس از آغاز خیزش سراسری علیه جمهوری اسلامی، شورای همبستگی برای دموکراسی و آزادی در ایران در روز ۲۱ بهمن ۱۴۰۱ اولین نشست خود را در دانشگاه جرجتاون در واشینگتن دیسی برگزار کرد.
این شورا که شاهزاده رضا پهلوی، حامد اسماعیلیون، شیرین عبادی، عبدالله مهتدی، مسیح علینژاد و نازنین بنیادی اعضایش بودند، روز ۱۹ اسفند ۱۴۰۱ «منشور همبستگی و سازماندهی برای آزادی» خود را به نام «مهسا» منتشر کرد.
این شورا پس از مدتی به دلیل خروج برخی اعضایش به کار خود پایان داد.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال مدنی پیش از این درباره شکسته شدن این ائتلاف گفت: «نه تنها غربیها بلکه مردم ایران هم این سوال را دارند که دولتهای خارجی چطور میتوانند به اپوزیسیونی اعتماد کند که مانند جزیرههای سرگردان پراکندهاند.»
در اردیبهشت سال گذشته، حامد اسماعیلیون درباره دلایل کنارهگیریاش از شورای همبستگی به ایراناینترنشنال گفت در حالی که همراه اکثریت قریب به اتفاق جمع برای پیشبرد طرحها خواستار تشکیل کمیتههای تخصصی، اساسنامه و سازوکار بودند، اما «از طرف آقای پهلوی» مقاومت وجود داشت.
اسماعیلیون در برنامه چشمانداز با سیما ثابت به ایراناینترنشنال گفت از ابتدا در شورای همبستگی تاکید او و اکثریت اعضا بر این بوده که باید برای همه طرحهای مورد نظر کمیتههای تخصصی تشکیل شود و این شورا دارای اساسنامه و سازوکار باشد اما نظر مخالف این بود که باید سازمانها و نهادهایی از خارج تشکیل شوند و شورا از آنها حمایت کند.
شاهزاده رضا پهلوی با بیان اینکه «ما باید بتوانیم به کشورهای دنیا نشان دهیم کمبود قابلیت و مدیریت نداریم»، افزود: «ما میتوانیم به دنیا نشان دهیم راه دیگری غیر از حمله به تاسیسات هستهای ایران وجود دارد.»
او به تغییر مواضع نیروهای اصلاحطلب در ایران اشاره کرد و گفت: «حتی اصلاحطلبان نیز دیگر از این نظام ناامید شدهاند و به دنبال نقطهای برای اتصال با مخالفان نظام هستند. کسانی که دستشان به خون مردم آلوده نیست باید تضمینهایی برای فردای پس از فروپاشی نظام برای آنها وجود داشته باشد.»
به گفته شاهزاده رضا پهلوی، مرزبندی با نیروهای تمامیتخواه که رفتارشان باعث از بین رفتن اتحاد میشود، باید مشخص باشد.
خرداد سال گذشته، فرزند آخرین شاه ایران در یک سخنرانی بار دیگر خواستار اتحاد مردم برای سرنگونی جمهوری اسلامی شد و ضمن تاکید بر احترام به عقاید مختلف مردم و گروهها، گفت: «از آنهایی که فحاشی و هتاکی میکنند اعلام برائت کنیم و با رفتار زشت فحاشی مقابله کنیم.»
در جریان اعتراضات سراسری سالهای اخیر بسیاری از معترضان در حمایت از حکومت پهلوی به ویژه رضا شاه، شعارهایی همچون «رضا شاه روحت شاد» سر دادهاند.
در سال ۱۴۰۱، یک نظرسنجی موسسه گمان حاکی از آن بود که برای ترکیب اعضای ائتلاف اپوزیسیون، پاسخدهندگان به ۲۰ فعال مدنی و سیاسی بیشترین رای را دادند که رضا پهلوی، علی دایی، علی کریمی، حامد اسماعیلیون، حسین رونقی، نازنین بنیادی، فاطمه سپهری، مسیح علینژاد و نسرین ستوده در صدر گزینهها بودند.
در محوطه این نمایشگاه، نقلقولهای جعلی روی بنرها نصب شدهاند.
«کمفروغتر از همیشه» تیتری است که روزنامه هممیهن برای توصیف سیوپنجمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران انتخاب کرده است.
این روزنامه با اشاره به غیبت ناشرانی مانند نشر نی، نشر مرکز و ققنوس، به جانمایی غرفهها انتقاد کرده و از قول مسئول غرفه نشر نو نوشته است: «سیاستهای برگزاری نمایشگاه بعضا منصفانه نیستند؛ بدین صورت که ناشری با کتابهای به مراتب بیشتر نسبت به ناشران دیگر در غرفههای کوچکتر و در راهروهایی که دسترسی به آنها سختتر است جانمایی شدهاند»
بر اساس اخبار رسمی، در سیوپنجمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران که از روز چهارشنبه ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۳ آغاز شده است، دو هزار و ۶۱۹ ناشر داخلی و ۵۵ ناشر خارجی حضور دارند.
این در حالی است که سال ۱۳۹۸، پیش از تعطیلی نمایشگاه به دلیل همهگیری کرونا، دو هزار و ۱۰۲ ناشر داخلی و ۸۰۰ ناشران خارجی در سیودومین نمایشگاه کتاب تهران شرکت کرده بودند.
خرداد ماه سال ۱۴۰۱، در نخستین دور نمایشگاه کتاب پس از کرونا و ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی، یکهزار و ۸۰۰ ناشر داخلی و ۱۸۷ ناشر خارجی شرکت کردند.
سال گذشته و در جریان سیوچهارمین نمایشگاه کتاب تهران، دو هزار و ۷۰۰ ناشر داخلی و ۱۰۰ ناشر خارجی حضور داشتند.
از میان ۵۵ ناشر خارجی شرکت کننده در نمایشگاه کتاب امسال، ۳۱ ناشر عرب هستند.
همزمان با غیبت برخی ناشران نامآشنا که غایبان بزرگ نمایشگاه کتاب امسال هستند، وزیر ارشاد غرفه حوثیها (انصارالله یمن) را افتتاح کرد.
تصاویر منتشر شده از سوی کاربران نشان میدهند امسال نیز در محوطه نمایشگاه، بیلبوردهایی با جملاتی جعلی از قول نویسندگان مشهور جهان در رابطه با حجاب نصب شدهاند.
سال گذشته نیز وزارت ارشاد چنین بیلبوردهایی را در حاشیه نمایشگاه کتاب نصب کرده بود که مشخص شد نقل قولها جعلی هستند.
نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران از آبان ماه سال ۱۳۶۶ و در زمان وزارت محمد خاتمی آغاز به کار کرد.
در اولین دور این نمایشگاه، ۱۹۶ ناشر خارجی و ۲۰۰ ناشر داخلی حضور داشتند. در دور اول، ناشرانی مانند اسکفورد، پنگوئن و یونسکو نیز شرکت داشتند.
از سال ۱۳۷۲ نمایشگاه کتاب تهران همراه با نمایشگاه مطبوعات برگزار شد.
با اینکه روزنامه هممیهن نمایشگاه کتاب امسال را کمرونق توصیف کرده اما تصاویر منتشر شده نشان میدهند تعدادی از شهروندان برای گرفتن سلفی و امضا از چهرههایی مثل عادل فردوسیپور و محمدجواد ظریف صف کشیدهاند.
تصاویری که کامبیز مهدیزاده، داماد حسن روحانی، آن را با نرخ پایین میزان مشارکت در انتخابات اخیر مجلس شورای اسلامی مقایسه کرده است.
بر اساس این گزارش که در شماره روز شنبه ۲۲ اردیبهشت این روزنامه منتشر شد، این ۲۳ زن به دست همسر، پدر، برادر، پسر و خواستگار سابق خود کشته شدهاند.
در همین مدت، دستکم دو مرد مورد خشونت قرار گرفتهاند که یکی از آنها به دست همسرش به قتل رسیده و دیگری بینایی چشم چپ خود را از دست داده است.
این آمار نشان میدهد زنان در ایران نسبت به مردان بیشتر در معرض خشونتهای خانگی قرار میگیرند.
روزنامه اعتماد سال گذشته در گزارشی با استناد به آمار رسیمی نوشت از ابتدای سال تا اواسط خرداد ۱۴۰۲ (طی دو ماه و نیم) دستکم ۱۰ زن و دختر کشته شدهاند که اکثرشان قربانی کودکهمسری بودند.
مقایسه آمار سال گذشته با سال جاری از افزایش چشمگیر شمار قتل زنان به دست اعضای خانواده در کشور خبر میدهد.
چرایی بیشتر بودن شمار قتل زنان در برخی استانها
از میان زنان کشتهشده در ۴۵ روز نخست امسال، چهار تن در تهران، سه تن در مشهد، دو تن در تبریز و دو تن دیگر در ارومیه کشته شدهاند.
در شهرهای بوشهر، تالش، جویبار، سمنان، آبادان، الشتر، اهواز، بردسکن، خمین، فلاورجان، سنندج و سبزوار نیز یک زن طی این مدت به دست اعضای خانواده خود به قتل رسیدهاند.
انگیزه ناموسی، اختلافات خانوادگی، عدم رضایت از نحوه آشپزی، شکلگیری مشاجره، شنیدن پاسخ منفی برای ازدواج، اختلاف بر سر ازدواج مجدد مرد، دادن درخواست طلاق از سوی زن و تمکین نکردن زن برای برقراری رابطه جنسی، دلایلی هستند که این مردان پس از بازداشت برای کشتن نزدیکان خود عنوان کردهاند.
پدیدههایی چون کودکهمسری، زنکشی، قتل ناموسی و خودکشی به دلیل ازدواج اجباری همچنان در شماری از استانهای ایران با فراوانی بالا رخ میدهند.
طالقانی در گفتوگو با روزنامه اعتماد در پاسخ به این سوال که چرا قتلهای خانوادگی یا ناموسی در برخی استانها از جمله خوزستان، لرستان، کردستان و آذربایجان شرقی و غربی بیشتر رخ میدهد، گفت: «در برخی مناطق کشورمان فرهنگ با شرایط روز پیش نرفته و فاصله گرفتن از مدرنیته و هم قدم نشدن با جوامع پیشرفته باعث ادامهدار بودن قتلهای خانوادگی یا ناموسی میشود.»
این فعال حوزه زنان اضافه کرد که در سالهای گذشته، فرهنگ جامعه در برخی نقاط کشور به خاطر مسائل سنتی نه تنها رشد نکرده بلکه عقب مانده و با شرایط روز همگام نشده است.
او با اشاره به اینکه در حال حاضر بحرانهایی برای زنان و دختران در جامعه وجود دارد که باعث عدم امنیت در خیابان و خانه شده، تاکید کرد: «خشونت در خانه موجب میشود زن احساس بیپناهی کند زیرا نه قانون از او حمایت میکند و نه مرد خانواده متوجه حق و حقوق او میشود.»
کشتن و مجروح کردن دیگر اعضای خانواده و اعلام رضایت پس از وقوع قتل
از میان زنان کشته شده در ۴۵ روز نخست امسال، روز ۱۰ فروردین یک دختر ۲۱ ساله در یکی از روستاهای مرزی شهرستان آبادان به دست پدر خود با انگیزه ناموسی به قتل رسید که خانواده این دختر، اعلام رضایت کردهاند.
در یکی دیگر از این قتلها در تهران، پدر خانواده علاوه بر همسر، پسر خود را نیز به قتل رساند و در قتل دیگری در تبریز، یکی از دختران خانواده از ترس اینکه پدرش، علاوه بر مادرش او را نیز خواهد کشت، دو بار اقدام به خودکشی کرد.
در محله عین۲ اهواز، در روز ۱۹ فروردین یک زن ۲۷ ساله با ضربات متعدد چاقو به دست برادرانش با انگیزه ناموسی به قتل رسید.
طبق گزارش اعتماد، برادران این زن جوان مقابل چشمان همسرش او را به قتل رسانده و همسر خواهرشان را که قصد مداخله داشته، مجروح کردهاند.
در سنندج و در روز ۱۲ اردیبهشت، زن جوانی به نام شهین گویلی، بر اثر جراحات شدید در بیمارستان کوثر فوت کرد.
همسر این زن همزمان با آتش زدن او اقدام به خودسوزی کرده و جانش را از دست داده است.
۱۴ اردیبهشت ماه، یک زن تبعه افغانستان در منطقه مهدیآباد مشهد که شش ماهه باردار بود، به دست همسرش به قتل رسید.
قاتل پس از دستگیری، انگیزه قتل را «عدم تمکین زن» اعلام کرد.
مردی در مشهد روز ۱۵ اردیبهشت با انگیزه ناموسی همسر خود را به قتل رساند و خواهر ۱۶ ساله و برادر همسرش را نیز با ضربات چاقو مجروح کرد.
خواهر مقتول همچنان در کما به سر میبرد.
قوانین ناکارآمد یا نبود قوانین حمایت از زنان
طالقانی به اعتماد گفت قتل زنان به دست مردان خانواده به علت قوانین ناکارآمد یا عدم وجود قوانین حمایتی از زنان رخ میدهد.
این اسلامپژوه گفت: «جامعهای که دچار بحرانها، مشکلات و مسائل مختلف است، ناخودآگاه به سمت تنش و خشونت میرود. این تنش و خشونت به داخل خانوادهها کشیده میشود.»
او از بحرانهای اجتماعی و وضعیت نابسامان اقتصادی، اجتماعی و امنیتی زنان به عنوان برخی دیگر از دلایل وقوع این قتلها نام برد.
طالقانی علت دیگر وقوع این قتلها را «ناکارآمدی قوانین و عدم توانایی مدیریت برخی مسوولان» دانست و گفت: «قوانین کشور برای زنان، جامع و حمایتی نیست و برای همین زنان مورد ستم قرار میگیرند.»
این فعال حوزه زنان آخرین علت قتلهای خانوادگی یا ناموسی را «پدیده کودکهمسری» دانست.
سایت هرانا پیش از این و در گزارش سالانه خود درباره وضعیت حقوق بشر ایران در سال ۱۴۰۲، از ثبت دستکم ۳۷ مورد تجاوز و آزار جنسی، ۹۸ مورد قتل زنان، ۴۰ مورد قتل ناموسی به شمول قتل هفت مرد، دو مورد خودسوزی، ۳۶ مورد خودکشی و هشت مورد اسیدپاشی خبر داد.
این ارگان خبری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در سال ۱۴۰۱ نیز از ثبت دستکم ۳۹ مورد قتل زنان مرتبط با خشونت خانگی و ۵۴ مورد گزارش خشونت خانگی شدید خبر داده بود.
ناصر کنعانی صبح روز شنبه ۲۲ اردیبهشت در واکنش به مصوبه مجلس عوام کانادا درباره درخواست از دولت این کشور برای تروریستی اعلام کردن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گفت: «تروریستی اعلام کردن نیروی رسمی نظامی ایران حرکتی نابخردانه، خصمانه و مغایر با موازین و اصول پذیرفته شده حقوق بینالملل و مصداق تعرض به حاکمیت و امنیت ملی ایران است.»
او در ادامه اقدامات یک دهه اخیر پارلمان کانادا را تحت تاثیر اسرائیل دانست و از پارلمان کانادا خواست تا «جایگاه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» را مطالعه کنند تا با حقایق و واقعیتهای لازم آشنا شوند.
کنعانی این خواسته را در حالی مطرح کرد که اصولا سپاه پاسداران انقلاب اسلامی حتی در نام خود کلمه ایران را ندارد.
سال ۱۳۹۷، علی فدوی، از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران گفت: «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هیچ کلمهای را در ادامه خود ندارد؛ حتی ایران. پاسداری از انقلاب اسلامی تنها پاسداری از یک کشور یا یک جغرافیا یا یک حکومت نیست.»
اشاره کنعانی به سپاه پاسداران به عنوان یک نیروی نظامی رسمی و متعارف در حالی است که پس از پایان جنگ ایران و عراق و آغاز رهبری علی خامنهای، سپاه پاسداران طیفی گسترده از فعالیتهای جانبی در حوزههای اقتصادی، سیاسی-امنیتی ، رسانهای و حتی سیاست خارجی را در دستور کار قرار داد.
رد پای نیروی قدس، یکی از نیروهای پنجگانه سپاه پاسداران که ماموریتهای خارجی را دنبال میکند، در بسیاری از حملات خارج از ایران بارها دیده شده است.
سپاه پاسداران حتی به قاچاق مواد مخدر در سطح بینالمللی نیز متهم است.
روابط ایران و کانادا پس از انقلاب سال ۵۷ همواره دستخوش فراز و نشیبهایی بوده است. در سال ۱۳۸۲ و پس از قتل زهرا کاظمی، این روابط به شدت محدود شد و در سال ۱۳۹۱، روابط دیپلماتیک ایران و کانادا با بسته شدن سفارتخانهها به طور کامل قطع شد.
هجدهم دی سال ۱۳۹۸، نیروی هوافضای سپاه پاسداران در جریان گرفتن «انتقام سخت» کشته شدن قاسم سلیمانی، پرواز پیاس۷۵۲ هواپیمایی بینالمللی اوکراین را هدف قرار داد. پروازی که بسیاری از سرنشینان آن تابعیت کانادایی داشتند.
مقصد نهایی ۱۳۸ نفر از مجموع ۱۷۶ مسافر این هواپیما کانادا بود.
دو ماه پس از این واقعه، انجمن خانوادههای جانباختگان پرواز پیاس۷۵۲ اعلام موجودیت کرد.
به دلیل تابعیت کانادایی عدهای از جانباختگان این پرواز، دولت کانادا از ابتدا یکی از دولتهای پیگیر مجازات عاملان ساقط کردن آن بوده است و انجمن جانباختگان هواپیمای اوکراینی نیز همواره خواستار تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران از سوی دولت کانادا شده است.
شش سال قبل و پیش از حمله سپاه پاسداران به هواپیمای اوکراینی نیز مجلس کانادا خواستار تروریستی اعلام شدن آن از سوی دولت کانادا شده بود اما دولت تا کنون زیر بار تروریستی نامیدن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نرفته است.
حامد اسماعیلیون، سخنگوی پیشین و از اعضای شناخته شده هیات مدیره انجمن جانباختگان هواپیمای اوکراینی با اشاره به مصوبه مجلس کانادا برای تروریستی خواندن سپاه پاسداران گفته است: «زمانش رسیده که دولت کانادا بالاخره این طرح را اجرا کند و همان نامی که سپاه لیاقتش را دارد، بر این نهاد بگذارد.»