فساد در فوتبال ایران؛ قوه قضاییه: پرونده در مرحله احضار متهمان و صدور قرار است
سخنگوی قوه قضاییه روز سهشنبه هشت خرداد درباره آخرین وضعیت پرونده فساد در فوتبال ایران گفت این پرونده در مرحله احضار متهمان است و دستگاه قضایی نسبت به صدور قرار تامین مناسب، عمل میکند. اصغر جهانگیر ابراز امیدواری کرد با انجام تحقیقات در کوتاهترین زمان، نتایج به مردم اعلام شود.
اصغر جهانگیر درباره نحوه شکلگیری این پرونده گفت: «سال گذشته صندوق بازنشستگی صنایع مس ملی شکایتی علیه مدیران وقت باشگاه مس رفسنجان انجام داد و اتهاماتی متوجه افراد کرد؛ از جمله جعل، سندسازی، تحصیل مال نامشروع و خیانت در امانت. لذا در این پرونده بحث مجرمانهای مطرح بود و در دستگاه قضایی شروع به رسیدگی شد.»
صبح امروز نیز خبری با موضوع درخواست کنفدراسیون فوتبال آسیا (ایافسی AFC) از فدراسیون فوتبال ایران برای روشنگری درباره پرونده فساد رخداده منتشر شد.
فدراسیون فوتبال با انتشار یک اطلاعیه کوتاه در اینباره نوشت: «با توجه به نامه ارسالی از سوی کنفدراسیون فوتبال آسیا درباره پرونده مطروحه در دادگستری کرمان، روند پیگیری موضوعات مرتبط در بستر قضایی در نهادهای ذیربط به اطلاع ایافسی رسید.»
پس از انتشار جزییات اولیه از پرونده فساد گسترده در فوتبال ایران از سوی خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران که در آن موضوع پرداخت رشوه از سوی یک باشگاه صنعتی در شرق کشور به مسئولان فدراسیون فوتبال مطرح شد، خیلی زود نام «مس رفسنجان» به عنوان باشگاه مذکور مطرح و ابعاد جدیدی از پرداخت رشوه به سه مسئول فدراسیون فوتبال فاش شد.
خداداد افشاریان، رییس کمیته داوران و عضو هیات رییسه فدراسیون به همراه سهیل مهدی، مسئول کمیته مسابقات سازمان لیگ فوتبال ایران، دو مدیری بودند که با اعلام فدراسیون فوتبال از کار برکنار شدند و نفرات جدید به عنوان سرپرست، مسئولیتهای ایشان را بر عهده گرفتند.
مهدی تاج، رییس فدراسیون فوتبال، در یک گفتوگوی تصویری با تلویزیون جمهوری اسلامی، میزان مبالغ مطرحشده در مورد دریافت رشوه از سوی این اشخاص را ۲۵ سکه برای هر یک از آنان عنوان کرد.
پس از این صحبتها، روزنامه شرق در گزارشی با استناد به سخنان رییس فراکسیون ورزش مجلس، حجم فساد مالی رخداده در پرونده مربوط به باشگاه مس رفسنجان را دستکم ۱۸۰ تا ۲۰۰ میلیارد تومان برآورد و اعلام کرد «پروسه کوچکنمایی فساد گسترده در فوتبال ایران» در حال انجام است.
رسانههای داخلی در ادامه از تداوم حضور سهیل مهدی در محل کار خود در سازمان لیگ خبر دادند.
همزمان هدایت ممبینی، دبیرکل فدراسیون فوتبال، در برنامه «فوتبال برتر» درباره این موضوع گفت: «اینجا چیزی که به ما ارائه شده یک اتهام است و گفتند هنوز چیزی ثابت نشده است ولی خود دوستان که میدانید، استعفا کردهاند. اگر رای صادر شود و ثابت شود، کمیته اخلاق با قاطعیت برخورد میکند.»
خبرگزاری ایسنا روز یکشنبه در گزارشی، جزییاتی تازه از این پرونده را افشا و اعلام کرد مدیران مس رفسنجان پس از اطلاع از کسری بودجه ۲۲۰ میلیاردی، موضوع را به نهادهای امنیتی اطلاع دادند.
بر اساس این گزارش، پس از آن مشخص شده است مبالغی برای خرید ۴۰۰ سکه طلا و مقادیری دلار و یورو، به حساب سه صراف واریز شده است.
ایسنا در ادامه نوشت: «با احضار مدیران سابق باشگاه مس رفسجان، آنان مدعی میشوند که سکهها و دلارها به درخواست سرمربی وقت تیمشان به افرادی که او تعیین کرده پرداخت شده اما سندی در باشگاه ثبت نشده است.»
این گزارش باعث شد در نشست خبری پیش از بازی ذوبآهن - صنعت نفت، از محمد ربیعی، سرمربی کنونی ذوبآهن و سرمربی وقت مس رفسنجان، درباره اتهام مطرحشده سوال شود.
ربیعی در پاسخ گفت: «من مسئول و پاسخگوی فنی هر تیم هستم. حرفهایی زده شده که بهترین منبع آن مراجع قضایی هستند. در این موضوعات حرفهایی زده میشود، اتهاماتی مطرح میشود و بزرگنمایی میشود.»
این اتفاقها واکنش برخی دیگر از سرمربیان لیگ برتر را به دنبال داشت.
مهدی تارتار، سرمربی ملوان، با انتقاد از سرمربیان فاسد گفت: «فوتبال ما کم سرمربی فاسد ندارد. اگر قرار است فساد ریشهکن شود ابتدا باید به سراغ آنان رفت. مربیای که ۳۰ بازیکن جوان زیر دست خود دارد، وقتی بازیکن میبیند او با تخلف به موفقیت رسیده، این راه را یاد میگیرد.»
پس از فاش شدن تشکیل پرونده برای فساد در فوتبال ایران در دادگاه کرمان، رسانههای داخلی با آب و تاب فراوان به انتشار اخبار مربوط به این ماجرا میپرداختند اما به دنبال سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی، رییس پیشین دولت جمهوری اسلامی و کشته شدن او و همراهانش، تب پرونده فساد در فوتبال ایران نیز فروکش کرد.
روزنامه شرق روز گذشته با اشاره به پرونده فساد گسترده در فوتبال نوشت «جریانی پس از سانحه هلیکوپتر» و مرگ رئیسی، «در پی فراموشی یا کمرنگ کردن ماجرای فساد در فوتبال ایران هستند و بدشان نمیآید کسی پیگیر این داستان نشود».
این روزنامه در ادامه نوشت: «نباید به سادگی از کنار اتفاق رخداده در فوتبال عبور کرد. پسندیده است که نهادهای بازرسی و امنیتی، اجازه ندهند ماجرای سقوط هلیکوپتر، بررسی چنین پروندههایی را به حاشیه رانده یا از شدت پیگیریاش کاسته شود.»
شرق همچنین با اشاره به گزارشهایی درباره حجم بالای فساد کشف شده، نوشت: «در لابهلای همین گزارشها به مفقود شدن ۲۲۰ میلیارد تومان هم اشاره شده که ناگفته پیداست حجم فسادی که فقط در یک پرونده فوتبالی رخ داده، چه عظمت عجیبوغریبی دارد.»
جابهجایی مبالغ سنگین خارج از عرف در فوتبال ایران و بهخصوص به پشتوانه نهادهای دولتی و خصولی، اتفاق تازهای نیست و در سالهای گذشته ابهامات بسیاری درباره پرداختیهای غیرمتعارف شامل حق مشاوره و پاداش در تیمهای باشگاهی و ملی وجود داشته است.
از جمله این موارد میتوان به موضوع پاداش حواله خودرو به بازیکنان تیم ملی فوتبال اشاره کرد.
مهدی طارمی، ملیپوش و لژیونر فوتبال ایران، در شرح این ماجرا به سجاد مخبر، فرزند محمد مخبر، معاون اول دولت رئیسی و کفیل ریاست جمهوری اشاره کرده و گفته است: «قبل از اینکه به اردوی قطر برویم، پسر آقای مخبر به اردو آمدند و گفتند با آقای مخبر جلسه بگذاریم. آقای مخبر بعد از بازی با عراق قول مجوز واردات خودرو را داده بودند و قرار بود فرزند ایشان برای این کار هماهنگ کند.»
باید دید پرونده فساد گسترده در فوتبال ایران در چه مرحلهای بسته میشود و آیا با رسیدن به نفرات بالادستی و صاحب اختیار در وقوع این جرایم، همچون بسیاری دیگر از پروندههای موجود در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی، رسیدگی به آن متوقف میشود یا این بار فوتبال ایران شاهد یک پالایش خواهد بود.
محمدباقر قالیباف، رییس پیشین مجلس شورای اسلامی، در انتخابات هیات رییسه مجلس دوازدهم با ۱۹۸ رای، مجددا به عنوان رییس این قوه جمهوری اسلامی انتخاب شد. نیروهای همسوتر با ابراهیم رئیسی نتوانستند ترکیب هیات رییسه را به هم بزنند یا جای قالیباف را بگیرند.
در جریان این انتخابات که روز سهشنبه هشت خرداد برگزار شد، مجتبی ذوالنوری و منوچهر متکی، دیگر نامزدهای ریاست مجلس، به ترتیب ۶۰ رای و پنج رای کسب کردند.
شمار آرای سفید ۲۴ رای اعلام شده است.
علی نیکزاد و حمیدرضا حاجیبابایی، نواب رییس مجلس دوازدهم شدند.
دوازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی روز دوشنبه هفتم خرداد ماه، حدود یک هفته پس از مرگ ابراهیم رئیسی و همراهانش در سقوط بالگرد آغاز به کار کرد.
نمایندگان این دوره مجلس از دل انتخاباتی بیرون آمدند که با پایینترین میزان مشارکت و تحریم گسترده از سوی مردم همراه شده بود.
با اینکه گزارشهای مردمی از میزان بسیار پایین مشارکت حکایت داشت، مقامها و رسانههای حکومتی از مشارکت ۴۱ درصدی در انتخابات سخن گفتند و از آن به عنوان یک پیروزی یاد کردند.
جلال رشیدیکوچی، نماینده مرودشت در مجلس، روز یکشنبه هفتم خرداد ماه با اشاره به مشارکت حداقلی مردم در انتخابات مجلس، به روزنامه هممیهن گفت: «اگر مشارکت تهران در انتخابات را از ۷۰ درصد در نظر بگیریم، آرای باطله و برگه سفیدها را جدا کنیم، در مرحله دوم انتخابات مجلس چهار تا پنج درصد در تهران مشارکت داشتند.»
قالیباف در چهار سال گذشته ریاست مجلس را بر عهده داشت و در روزهای اخیر نامش به عنوان نامزد ریاست مجلس دوازدهم مطرح بود. گمانهزنیهایی نیز درباره نامزدی احتمالی او برای انتخابات زودهنگام ریاست جمهوری نیز شنیده میشد.
مدت ریاست مجلس شورای اسلامی یک ساله است و هر سال، هیات رییسه جدید با رای نمایندگان انتخاب میشود. با این حال اگر قالیباف به مقام بالاتری ارتقا نیابد، پیشبینی میشود تا پایان دوره مجلس دوازدهم که چهار سال به طول خواهد کشید، رییس مجلس باقی بماند.
قالیباف کیست؟
محمد باقر قالیباف از فرماندهان پیشین سپاه پاسداران است که در سوابقش پیش از رسیدن به ریاست مجلس شورای اسلامی، مقامهایی چون فرماندهی نیروی انتظامی و شهرداری تهران نیز دیده میشود.
او همچنین عضو مجمع تشخیص مصحلت نظام است.
نام قالیباف در دهه ۷۰ با سرکوب خیزش دانشجویی و در سالهای اخیر همراه با نام فرزندانش در پروندههای فساد زیادی مطرح بوده است.
اشتری در مصاحبه با «دیدهبان ایران» گفت ادامه حیات سیاسی قالیباف با وجود پروندههای فساد، به دلیل ارتباط با حسین طائب، از مهرههای ارشد امنیتی سپاه پاسداران بوده است.
او گفت ۲۵ سال پول سپاه و تبلیغ رسانهها خرج قالیباف شده که در همه سمتها فساد داشته است.
قالیباف اتهامهای مربوط به فساد خود را رد میکند.
او اسفند سال گذشته گفت: «مگر کسی میتواند فرهنگ جهاد و شهادت داشته باشد اما فردی دزد و اختلاسگر شود.»
اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال حاکی از تجاوز به همسر یکی از زندانیان سیاسی از سوی ماموران زن زندان قزلحصار همراه با توهین به او و تلاش برای تحقیر کردنش است.
یک منبع موثق نزدیک به خانوادههای زندانیان سیاسی زندان قزلحصار به ایراناینترنشنال گفت روز دوشنبه هفتم خرداد، ماموران زن در ادامه روند آزار و اذیت زندانیان سیاسی در این زندان، به بهانه «بازرسی»، همسر یکی از زندانیان سیاسی را در رفتاری بیسابقه هدف تجاوز جنسی، آزار و تحقیر قرار دادند.
ماموران زن زندان قزلحصار همسر این زندانی سیاسی را با توهین و آزار کاملا برهنه کرده و به این بهانه که «برای بازرسی از مقامات حفاظت زندان دستور دارند»، با دست به او تجاوز جنسی کردند.
طی اردیبهشت تا آذر سال گذشته سازمان دیدهبان حقوق بشر و سازمان عفو بینالملل در گزارشهایی از «تجاوز جنسی» ماموران سپاه، بسیج، وزارت اطلاعات و بخشهای مختلف پلیس به زنان، مردان و کودکان در جریان اعتراضات خیزش مهسا خبر داده بودند.
پیش از آنها، کمیته مستقل حقیقتیاب سازمان ملل در نخستین گزارش خود درباره خیزش «زن، زندگی، آزادی» که در اسفند ۱۴۰۱ منتشر شد، موارد تجاوز و سایر اشکال خشونت جنسی و مبتنی بر جنسیت مانند «تجاوز گروهی و تجاوز با اشیا، وارد کردن شوک الکتریکی به اندام تناسلی، برهنهسازی اجباری و لمس و دستمالی بدن زنان و دختران» را تایید کرده بود.
یکی از منابع نزدیک به خانواده این زندانی سیاسی که در زندان قزلحصار هدف تجاوز جنسی قرار گرفته است به ایراناینترنشنال گفت شدت این رفتارها به حدی بود که همسر این زندانی سیاسی «دچار خونریزی شده» است.
علاوه بر مشکلات جسمی، آسیب روانی شدیدی به این زن وارد شده است.
این منبع تاکید کرد چنین رفتار توهینآمیز و خشونتباری در زندان قزلحصار «همه روزه با خانواده زندانیان بند عمومی انجام میشود».
به گفته او، این نخستین باری است که به دستور مقامهای زندان، با خانواده یکی از زندانیان سیاسی نیز به بهانه بازرسی چنین رفتاری میشود.
خرداد سال ۱۴۰۲ تعدادی از زنان فعال مدنی و سیاسی با روایت دوران بازداشت یا زندان خود، شرح دادند که چگونه نیروهای جمهوری اسلامی آنان را مجبور کردهاند جلوی چشم ماموران یا مقابل دوربینها کاملا برهنه شوند.
نسیبه شمسایی، زندانی سیاسی سابق گفته است او را هم در بند دو-الف سپاه در زندان اوین و هم در زندان قرچک مجبور کردند در مقابل دوربین به صورت کامل برهنه شده و بشین و پاشو برود، «به این بهانه که چیزی در واژنش پنهان نکرده باشد».
مژگان کشاورز، کنشگر حقوق زنان نیز در افشاگری خود توضیح داده است علاوه بر اینکه مجبورش کردهاند مقابل دوربین با پاهای باز و بدن برهنه بشین پاشو برود، از او در چنین شرایطی عکس هم گرفتهاند؛ به این بهانه که بعد از آزادی نگوید شکنجه شده است.
کشاورز درباره مدت بازداشتش گفته است: «یک دوربین بالای سرم بود و چراغها تا صبح روشن بود. من باید جلوی این دوربین حمام و دستشویی میرفتم و هیچ حفاظی وجود نداشت.»
شیما بابایی، مهناز افشار، شاپرک شجریزاده و زینب زمان نیز روایتهای مشابهی از دوران بازداشت خود تعریف کردهاند.
اواسط خرداد سال گذشته و در پی افشاگریها درباره تعرضهای جنسی در چارچوب «بازرسی بدنهای برهنه»، خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی این نوع بازرسیها را تایید کرد اما مدعی شد که «هیچگونه تصویری ثبت و ضبط نمیشود».
همان زمان، شیما قوشه، وکیل دادگستری گفت چنین رفتاری برای «شکستن و تخریب و تحقیر» زندانیان و بازداشتشدگان انجام میگیرد.
او تاکید کرد وجود دوربین در حمام و سرویس بهداشتی، «تخطی از حقوق بشر» است.
نرگس محمدی، برنده نوبل صلح و فعال حقوق بشر زندانی که پیشتر درباره آزار و تعرض جنسی به زنان بازداشتشده افشاگری کرده بود، با شکایت وزارت اطلاعات با پروندهای تازه روبهرو و اواخر اردیبهشت امسال در دادگاه انقلاب محاکمه شد.
یافتههای تازهترین گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی حاکی از آن است که جمهوری اسلامی میزان ذخیره اورانیوم غنیشده خود را افزایش داده و از تصمیم خود مبنی بر منع دسترسی و نظارت تعدادی از بازرسان مجرب این سازمان، صرف نظر نکرده است.
بر اساس گزارش اشپیگل، رافائل گروسی، رییس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در تازهترین گزارش خود تاکید کرد نگرانیها در مورد نیات ایران در حال افزایش است.
گروسی در همین زمینه از «اظهار نظرهای عمومی جدید در ایران درباره تواناییهای فنی این کشور برای تولید سلاح هستهای و تغییرات احتمالی در دکترین هستهای جمهوری اسلامی» ابراز نگرانی کرد.
بر اساس گزارش محرمانه آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ایران اعلام کرده است به دلیل «شرایط خاص» مناسب نمیداند به گفتوگوها با آژانس ادامه دهد و باید تاریخ جدیدی [برای مذاکرات] تعیین شود.
پیش از این خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از گزارش آژانس نوشته بود ایران در حال حاضر بیش از ۱۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰درصدی در اختیار دارد.
این میزان، نشانه جهشی بیش از ۲۰ کیلوگرم نسبت به گزارش پیشین این نهاد در ماه فوریه سال جاری میلادی (بهمن ۱۴۰۲) است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، بارها از رویه تهران مبنی بر افزایش متمادی ذخایر اورانیوم با غلظت بالا انتقاد کرده است
اورانیوم غنیشده با خلوص ۶۰ درصدی را به سرعت و با طی چند مرحله کوتاه میتوان به اورانیوم با خلوص ۹۰ درصدی تبدیل کرد که در تولید سلاح هستهای کاربرد دارد.
این گزارش میافزاید مجموع کل موجودی اورانیوم غنیشده ایران در حال حاضر بیش از شش هزار و ۲۰۱ کیلوگرم است و این میزان نیز از افزایش ۶۷۵/۸ کیلوگرمی موجودی کل اورانیوم جمهوری اسلامی در مقایسه با گزارش پیشین آژانس بینالمللی انرژی اتمی حکایت دارد.
در این گزارش تصریح شده است تهران همچنان از تصمیم خود در سپتامبر ۲۰۲۳ (شهریور ۱۴۰۲) مبنی بر منع دسترسی و نظارت تعدادی از بازرسان مجرب این سازمان صرف نظر نکرده است.
با این همه این گزارش میگوید انتظار میرود ایران به تداوم همکاری خود در چارچوب مشاورههای مستمر با آژانس ادامه دهد.
گزارش تازه آژانس انرژی اتمی با اشاره به سانحه سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی و مرگ رییس دولت سیزدهم و حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجهاش، این اتفاق را باعث ایجاد وقفه در مذاکرات سازمان نظارتی اتمی سازمان ملل با تهران در خصوص بهبود همکاری عنوان کرده است.
گزارش اخیر همچنین به نامهای به تاریخ ۲۱ ماه مه میلادی (نخستین روز خرداد جاری) از سوی مقامات جمهوری اسلامی اشاره دارد که در آن بر ادامه همکاری تاکید و درخواست شده تا مذاکرات مربوط به همکاری بین این سازمان و ایران «در تهران و در تاریخی مناسب که با توافق متقابل تعیین میشود»، ادامه پیدا کند.
جمهوری اسلامی همواره ادعا کرده برنامه هستهایاش صلحآمیز است اما گروسی بارها هشدار داده که تهران با توجه به در اختیار داشتن اورانیوم کافی غنیشده در سطح نظامی، اگر بخواهد میتواند «چندین بمب هستهای» بسازد.
گروسی همچنین به صراحت گفته است سازمان متبوعش نمیتواند تضمین کند که تهران مجموعهای از سانتریفیوژهای پنهانی برای غنیسازی را در اختیار نداشته باشد.
مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بارها با اشاره به توافق او با مقامهای جمهوری اسلامی در اسفند سال گذشته برای افزایش امکانات نظارتی آژانس بر برنامه هستهای ایران، از کندی روند انتقاد کرده است.
بازرسان این آژانس و تهران هنوز درباره نحوه اجرای این توافق به نتیجه نرسیدهاند.
این توافق برای افزایش همکاریها با هدف شفافسازی در مورد برنامه هستهای ایران انجام شده بود و قرار بود بر اساس آن، برخی فعالیتهای هستهای ایران محدود شده و امکانات نظارتی بیشتری در اختیار آژانس قرار داده شود.
مسیح علینژاد، روزنامهنگار و فعال حقوق زنان و از مخالفان برجسته جمهوری اسلامی، در نامه سرگشادهای به آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد، به برگزاری مراسم یادبود ابراهیم رئیسی در مرکز سازمان ملل متحد در نیویورک اعتراض کرد.
او در این نامه سرگشاده نوشت: «من از طرف کمپین متحد علیه آپارتاید جنسیتی مینویسم و سخنان شیرین عبادی و نرگس محمدی، برندگان جایزه صلح نوبل را تکرار میکنم تا اعتراض عمیق خود را به برگزاری مراسم یادبودی از سوی سازمان ملل برای مرگ ابراهیم رئیسی بیان کنم.»
نرگس محمدی در نامهای از زندان اوین، روز یادبود ابراهیم رئیسی در سازمان ملل را روز «گرامیداشت چوبههای دار، اعدام و کشتار جمعی مردم ایران» دانست و افزود: «خلاء جلادان و دیکتاتورها و ناقضان حقوق بشر، ملاء آزادی و پیروزی ماست. به امید پیروزی.»
شیرین عبادی نیز پیشتر در اقدامی مشابه برگزاری مراسم یادبود رئیسی در سازمان ملل را بهشدت مورد انتقاد قرار داده و گفته بود سازمان ملل با این کار، نهادهای وابسته به خود را به تمسخر نگیرد.
قرار است سازمان ملل متحد مراسم یادبودی را در روز پنجشنبه ۱۰ خرداد برای ابراهیم رئیسی و حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه دولت سیزدهم که در سانحه سقوط هلیکوپتر کشته شدند برگزار کند.
روز دوشنبه ۳۱ اردیبهشت ماه در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد برای مرگ رئیسی و همراهانش در ایران یک دقیقه سکوت اعلام شد و پرچم سازمان ملل در مقر آن واقع در نیویورک، نیمهافراشته شد.
این اقدامات انتقادهای فراوانی را برانگیخت.
علینژاد در نامه سرگشاده خود به دبیرکل سازمان ملل متحد با یادآوری اقدامات رئیسی در نقض گسترده حقوق بشر نوشت: «احترام گذاشتن به کسی که در نقض شديد حقوق بشر دست داشته، پيامی عميقا نگرانكننده به قربانيان وحشیگری رژيم اسلامی میفرستد.»
او در این نامه از دبیرکل سازمان ملل خواست به جای برگزاری مراسم یادبود برای «قصاب تهران»، به زنان ایران بپیوندد و آپارتاید جنسیتی را بهعنوان یک جرم جنایی در تمام قوانین بینالمللی مدون کنند.
علینژاد همچنین خواستار حمایت سازمان ملل متحد از فعالان و دگراندیشان ایرانی شد.
او در نامه خود افزود: «یک دیپلماسی واقعی باید بر حقوق بشر و کرامت انسانی تاکید کند نه اینکه به کسانی احترام بگذارد که این اصول را نقض میکنند. جامعه جهانی نباید در حالی که رژیم ایران مردمش را سرکوب میکند، سکوت کند.»
سارا حسین، رییس کمیته حقیقتیاب مستقل سازمان ملل در مورد جمهوری اسلامی نیز روز دوشنبه هفتم خرداد در نامهای سرگشاده به دبیر کل این سازمان، گفت که مرگ رئیسی نباید نقض گسترده حقوق بشر در ایران را تحتالشعاع خود قرار دهد.
او نوشت: «کمیته حقیقتیاب که پس از اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱ در ایران، مامور رسیدگی به جزییات و دریافت حقایق سرکوب مردم به خصوص زنان و کودکان بوده است، در آخرین گزارش خود تصریح کرد حکومت ایران در این زمینه ناقض آشکار حقوق بشر بوده و برخی اقدامات آنها مصداق جنایت علیه بشریت است.»
سارا حسین در نامه خود هشدار داد مرگ رئیسی میتواند باعث شود که جمهوری اسلامی حقوق بشر و قوانین بینالمللی را به صورت جدیتری نقض کند، حق مسلم حیات و برابری زنان و اقلیتهای مذهبی را بیش از پیش نادیده بگیرد و سیاستهای سرکوبگرانه را برای محدود کردن بیشتر زنان و دختران در ایران افزایش دهد.
مقصود فراستخواه، جامعهشناس با استناد به نتایج پیمایش دو موسسه گالوپ و لگاتوم وضعیت احساسات و رفاه مردم ایران را نامطلوب توصیف کرد.
فراستخواه روز دوشنبه هفتم خرداد در مصاحبه با خبرآنلاین با اشاره به آخرین رتبهبندی «شاخص رفاه» از سوی موسسه لگاتوم گفت ایران در میان ۱۶۷ کشور، در رده ۱۲۶ ایستاده است.
او افزود این رتبهبندی به دنبال بررسی شاخصهایی نظیر «امنیت و ایمنی، محیط زیست، آموزش، سلامت، شرایط زندگی، کیفیت اقتصادی و همچنین سرمایه اجتماعی» انجام شده است.
این جامعهشناس سرمایه اجتماعی را «اعتماد به یکدیگر» و همچنین «اعتماد به نهادها، سیاستهای کشور و پول ملی» دانست و هشدار داد شاخص کامیابی موسسه لگاتوم نشان میدهد «اعتماد در ایران وضعیت خوبی ندارد».
پیشتر و در اسفندماه سال گذشته، مصطفی معین، وزیر علوم در دولت محمد خاتمی از رسیدن بیاعتمادی عمومی به ۸۱ درصد خبر داد و گفت: «سیاستمداران در پایینترین سطح اعتماد عمومی قرار دارند.»
پیشتر، یافتههای یک پژوهش در ایران حاکی از آن بود که وخامت اوضاع اقتصادی به افزایش آمار نزاعهای جمعی در استانهای مختلف کشور منجر شده است.
نتایج این تحقیق در مقالهای با عنوان «رابطه شاخصهای کلان اقتصادی با نزاع جمعی» در آخرین شماره فصلنامه علمی «پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی» منتشر شد.
در این مقاله آمده است: «با نابهسامانی اقتصادی (بیسازمانی اقتصادی) به دلیل افزایش بیکاری، تورم و شکاف طبقاتی و همچنین کاهش تابآوری اجتماعی، بیثباتی ذهنی، احساس کمیابی منابع (بحران تولید، توزیع و مصرف) و احساس بیهنجاری اقتصادی، رفتارهای اجتماعی مردم، رادیکالی، خشنتر و پرخاشگرتر شده است.»
فراستخواه نسبت به افزایش قابل توجه «ضریب جینی» در ایران هشدار داد و گفت بر اساس گزارشهای جهانی، ضریب جینی در کشور از ۴۰ درصد فراتر رفته است.
ضریب جینی یک شاخص اقتصادی در رابطه با توزیع درآمدها در جامعه است و از آن برای نشان دادن نابرابری مالی و اختلاف طبقاتی در جامعه استفاده میشود.
به گفته فراستخواه، ضریب جینی در عراق حدود ۳۰ درصد و در مجارستان ۲۹ درصد است.
این جامعهشناس هشدار داد افزایش این ضریب در ایران «مخدوش شدن انسجام و همبستگی اجتماعی» را در پی خواهد داشت.
این اظهارات در حالی بیان میشوند که احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد دولت ابراهیم رئیسی در شهریورماه ۱۴۰۲ گفته بود: «ضریب جینی که بیانگر فاصله طبقاتی است، در سال گذشته کاهش یافت؛ یعنی فاصله درآمدی ثروتمندان و فقیرترین اقشار جامعه در سال گذشته نسبت به سال ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ کمتر شده است.»
«فراستحواه همچنین به گزارش جهانی احساسات» که هر ساله از سوی موسسه گالوپ منتشر میشود، اشاره کرد و گفت این گزارش بررسی میکند که مردم کشورهای مختلف در طول شبانهروز با چه میزانی از تجربههای عاطفی مثبت یا منفی روبهرو میشوند. ایرانیان در این گزارس در میان ۱۰ کشوری هستند که مردمش بیشترین تجربههای منفی روزانه را دارند.
فراستخواه گفت: «گزارشهای زندگی روزمره هم نشان میدهند که مردم سر کوچکترین موارد با یکدیگر دعوا میکنند.»