حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، با بیان این که هیچ دانشجویی در رابطه با خیزش ۱۴۰۱ پرونده قضایی ندارد و تمام احکام انضباطی صادر شده به این دلیل لغو شده، از بازگشت همه دانشجویان به کلاسهایشان خبر داد. روزنامه هممیهن با رد صحبتهای او نوشت دانشجویان تعلیقی به دانشگاه بازنگشتهاند.
روزنامه هممیهن در شماره روز ۲۶ مهر خود در گزارشی با عنوان «همه برنگشتند»، با رد صحبتهای وزیر علوم، تحقیقات و فناوری درباره بازگشت همه دانشجویان تعلیق شده به دانشگاه، نوشت که دانشجویان تعلیقی دانشگاههای الزهرا، علم و صنعت، خواجه نصیر، گیلان و دانشگاههای علوم پزشکی مشهد و شیراز میگویند هنوز به دانشگاه بازنگشتهاند.
این گزارش صحبتهای وزیر علوم مبنی بر بازگشت همه دانشجویان تعلیقی به دانشگاه را ادعایی دانست که مثالهای نقضش بسیار است.
نویسنده این گزارش با بیان این که حالا بیش از ۱۰۰ روز از روی کار آمدن دولت مسعود پزشکیان میگذرد، نوشت: «از همان روزهای اول تا به حال معاون اول رییسجمهوری، وزیر علوم و بعضی روسای دانشگاهها از دستور اکید پزشکیان برای بازگشت استادان و دانشجویان تعلیقی گفتهاند. موضوعی که با گذشت این مدت و ادعاهای مختلف در این باره، همچنان بهطور کامل اجرایی نشده است.»
به نوشته هممیهن، دانشجویان برخی دانشگاهها مانند الزهرا، بهشتی و علم و صنعت، کارزارهایی برای تغییر روسا و معاونان فعلی دانشگاهها به راه انداختهاند.
ابقای مدیران و معاونانی که در دوران اعتراضات سال ۱۴۰۱ حضور داشتند و به تعویق افتادن یا بهانهتراشی برای فعالیتهای صنفی و دانشجویی، از مواردی هستند که دانشجویان این دانشگاهها در متن کارزارهای خود آوردهاند.
آنها با بیان این که در چنینی فضایی دانشجویان نمیتوانند کاری از پیش ببرند و فضای پادگانی همچنان حاکم است، تاکید کردند در برخی دانشگاهها تغییر ریاست رخ داده اما رویههای سابق هنوز حاکم هستند.
وزیر علوم دولت پزشکیان، روز ۲۵ مهر با بیان این که احکام قضایی درباره دانشجویان به خاطر اعتراضات سال ۱۴۰۱ نداریم، گفت: «پروندههایی که داشتیم، همگی احکام انضباطی بودند که یک به یک بررسی شد و طی بخشنامهای هم اعلام کردیم و همه دانشجویان به کلاسهای خود بازگشتند.»
سیمایی صراف درباره قطعی شدن دیگر احکام قضایی صادر شده برای استادان و دانشجویان نیز گفت: «در رابطه با احکام قضایی در حال مذاکره هستیم. این موضوع مربوط به قوه قضاییه است و ما نمیتوانیم در آن دخالت کنیم و فقط میتوانیم راهکارهای قانونی را پیشنهاد دهیم.»
پرونده ۳۵۰ دانشجوی اخراجی به سازمان امور دانشجویان رسید
سعید حبیبا، معاون وزیر علوم، روز ۲۶ مهر ماه درباره آخرین وضعیت بازگشت دانشجویان محروم از تحصیل به دانشگاهها پس از خیزش «زن، زندگی، آزادی» گفت که در رابطه با دانشجویان اخراجی، در مجموع ۳۵۰ پرونده به سازمان امور دانشجویان رسید.
معاون وزیر علوم در دولت پزشکیان با بیان این که پس از فراخوان داده شده نیز «حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ پرونده به دست ما رسیده»، به خبرگزاری مهر گفت: «پروندهها دارای ایرادات شکلی و ماهوی بودند.»
حبیبا اعلام کرد که یک گروه از حقوقدانان از سوی وزیر علوم تشکیل شد که «پروندهها را بررسی کردند و ایرادات آن را احصا و به وزیر علوم گزارش دادند».
او در پاسخ به این سوال که احکام دانشجویان چه مشکلات حقوقیای داشت، گفت: «مشکل حقوقی اعم از مشکلات شکلی و ماهوی است و لذا وقتی یک پرونده به لحاظ شکلی درست پیش نرفته باشد دیوان عدالت اداری میتواند آنها را لغو کند؛ همچنان که از چند رای صادره ما که در دیوان عدالت اداری شکایت شد، دو نفر مراجعه کرده و آرای ما را نقض کردند.»
به گفته حبیبا، به روسای دانشگاهها گفته شده تا رسیدگی و ارائه رای نهایی در ارتباط با این پروندهها، دانشجویان سر کلاسها حاضر شوند.
این مقام وزارت علوم روز ۲۸ شهریور گفته بود این وزارتخانه اعلام کرده دانشجویانی که «به دلایل سیاسی، اخلاقی یا به هر دلیلی» پروندههای انضباطی دارند و با تعلیق سنوات یا محرومیت از تحصیل مواجه شدهاند، مورد بررسی مجدد قرار خواهند گرفت.
پزشکیان نیز روز هشتم شهریور در مراسم معارفه سیمایی صراف بهعنوان وزیر علوم چهاردهمین دولت جمهوری اسلامی، از او خواست تا در قرارداد همه استادانی که تاکنون اخراج یا لغو قرارداد شدهاند بازنگری کند و «دانشجویان را برگرداند».
بازگشت به تحصیل یک دانشجو از طریق کنکور مجدد
زهرا رحیمی، دانشجوی اخراجی رشته شیمی دانشگاه یزد، روز ۲۵ مهر ماه با انتشار مطلبی در شبکه اجتماعی ایکس از بازگشت خود به دانشگاه خبر داد.
او در این باره نوشت: «بازگشت من از طریق کنکور مجدد بود نه مصوبه جدید وزارت علوم و اهداف دولت جدید من باب بازگرداندن دانشجویان تعلیقی و اخراجی.»
رحیمی با بیان این که هیچ یک از واحدهای گذرانده شدهاش از سوی دانشگاه معادلسازی نشده، این رویداد را بر خلاف بخشنامه وزارت علوم که تاکید کرده دانشگاه موظف است مدت حذف و اضافه را برای ثبتنام و انتخاب واحد دانشجویان محروم از تحصیل فراهم کند، انجام شده است.
او با تاکید بر این که بسیاری از موارد تعلیق و اخراج دانشجویان با «یک روش رایج سرکوب یعنی به وجود آوردن مشکلات آموزشی برای غیرممکن کردن بازگشت به دانشگاه» انجام میشود، اضافه کرد که همین بهانهای برای تداوم محرومیت دانشجو از دانشگاه میشود.
رحیمی، شادی بازگشت خود را به دانشگاه، به مطهره گونهای، فعال دانشجویی تقدیم کرد که روز ۱۶ مهر ماه پس از لغو حکم ادامه تحصیلش بازداشت و به زندان منتقل شد.
جمهوری اسلامی از آغاز روی کار آمدن خود همواره دانشجویان و استادان منتقد حکومت را بازداشت، شکنجه یا از دانشگاه اخراج کرده است.
برخوردهای امنیتی و محرومیتهای انضباطی دانشجویان در دانشگاههای سراسر کشور از زمان خیزش انقلابی ایرانیان در دو سال پیش و گسترده شدن دامنه اعتراضات دانشجویی تشدید شده است.
از آن زمان تاکنون گزارشهای بسیاری درباره برخوردهای قهری با دانشجویان و صدور احکام اخراج، تعلیق یا ممنوعیت از تحصیل برای آنان منتشر شده است.
بر اساس گزارشها، بیش از ۱۲ هزار دانشجو در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» بازداشت، تعلیق، اخراج، تبعید تحصیلی و لغو اسکان شدند.
دستکم ۴۰۰ استاد دانشگاه نیز در جریان اعتراضات به بهانههای واهی و تنها به دلیل حمایت از دانشجویان با احکام اخراج، بازنشستگی اجباری یا تعلیق مواجه شدهاند.
بیشتر بخوانید: هماهنگی وزارت علوم با نیروهای امنیتی برای بررسی پرونده دانشجویان
آیدا، خواهر نیکا شاکرمی، شامگاه ۲۵ مهر در شبکههای اجتماعی از بازداشت مادرش نسرین شاکرمی، در خرمآباد خبر داد و نوشت که از علت دستگیری و اتهام مطرح شده علیه او بیاطلاع است.
ساعتی پس از آن، صفحه اینستاگرام نسرین شاکرمی نیز از دسترس خارج شد.
نیکا شاکرمی، نوجوان ۱۷ ساله، روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» در بلوار کشاورز تهران ربوده شد و به قتل رسید.
خانواده نیکا پیکر او را ۹ روز پس از ناپدید شدنش در یک سردخانه یافتند و با فشار نهادهای امنیتی، او را در روستایی دورافتاده در خرمآباد لرستان به خاک سپردند.
مراجع قضایی و رسانههای وابسته به حکومت مدعی شدند که نیکا بر اثر سقوط از ارتفاع کشته و پیکرش در «ساختمانی نیمه کاره» پیدا شده است.
مادر نیکا اما بارها با بیان این که دخترش در جریان اعتراضات در روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ کشته شده، تاکید داشته است جمهوری اسلامی درباره کشته شدن نیکا دروغ میگوید.
به گفته او، اعضای خانوادهاش هدف تهدید و فشار امنیتی قرار گرفتند تا روایت حکومت را درباره کشته شدن دخترش تکرار کند و خواهرش، آتش شاکرمی نیز مجبور به اعتراف تلویزیونی شد.
دو ماه پس از قتل نیکا، شبکه سیانان در گزارشی با تجزیه و تحلیل ۵۰ ویدیو و انتشار ویدیوهای جدیدی از حضور نیکا در خیابان و مصاحبه با شاهدان عینی، اعلام کرد او بازداشت شده بوده و ادعای مقامهای جمهوری اسلامی درباره خودکشیاش صحت ندارد.
بیبیسی جهانی نیز ۱۰ اردیبهشت امسال گزارش داد به مدرکی «بسیار محرمانه» دست یافته که نشان میدهد نیکا از سوی سه مرد که از نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بودند، هدف تعرض جنسی قرار گرفته و به قتل رسیده است.
در اسفند ۱۴۰۲ نیز یکی از اسناد به دست آمده از هک سامانههای قوه قضاییه جمهوری اسلامی به دست گروه عدالت علی، تجاوز به نیکا را پیش از قتل تایید میکرد.
طبق آمارهای سازمانهای حقوق بشری، جمهوری اسلامی بیش از ۵۵۰ معترض را در جریان خیزش «زن، زندگی، آزادی» کشت و بینایی صدها تن دیگر را گرفت.
بنا بر این آمارها، دهها کودک و نوجوان در جریان این خیزش با شلیک یا بر اثر ضرب و جرح نیروهای حکومتی کشته شدند که هویت بیش از ۷۰ تن از آنها روشن شده است.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا که روز سهشنبه منتشر شد، آمده است که صامدون در پوشش یک موسسه خیریه ساختگی، در اروپا و آمریکای شمالی برای «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» کمک مالی جمعآوری میکند.
جبهه خلق برای آزادی فلسطین از طرف آمریکا به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود.
همزمان، وزارت خزانهداری آمریکا خالد برکات یکی از اعضای رهبری این جبهه را روز سهشنبه تحریم کرد و اعلام کرد که برکات و صامدون در همکاری با هم نقش مهمی در جمعآوری این کمکهای خارجی برعهده داشتند.
در کانادا نیز دولت این کشور اعلام کرد که صامدون مسئول سر دادن شعارهای «مرگ بر کانادا» و سوزاندن پرچم کانادا در جریان یک تظاهرات ضداسرائیلی در شهر ونکوور کانادا در اوایل ماه جاری میلادی بوده و در هماهنگی با آمریکا این گروه را یک سازمان تروریستی میداند.
دومینیک لبلانک وزیر امنیت عمومی کانادا روز سهشنبه در بیانیهای گفت: «افراطگرایی خشونتآمیز، اقدامات تروریسم یا تامین مالی تروریسم جایی در جامعه کانادا یا خارج از کشور ندارد.»
او افزود: «قرار دادن صامدون در فهرست سازمانهای تروریستی تحت قانون کیفری، حاوی این پیامی قوی است که کانادا این نوع فعالیتها را تحمل نخواهد کرد و تمام تلاش خود را برای مقابله با تهدید مداوم علیه امنیت ملی کانادا و همه مردم کانادا انجام خواهد داد.»
شارلوت کیتس، شهروند کانادایی و هماهنگکننده بینالمللی صامدون و همسر خالد برکات در تابستان گذشته «جایزه حقوق بشر» جمهوری اسلامی را دریافت کرد و در صداوسیمای جمهوری اسلامی از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، تمجید کرد.
کیتس با تقدیم این جایزه به «شهدا و اسیران فلسطین» گفت: «من در مورد عملیات شجاعانه، قهرمانانه هفتم اکتبر و مشروعیت مقاومت صحبت کردم.»
ستایش او از حملات هفت اکتبر موجب شده در ونگور کانادا پروندهای علیه او با عنوان نفرتپراکنی گشوده شود.
آبان سال گذشته نیز، چند روز پس از اظهارات صدراعظم آلمان علیه صامدون، وزیر کشور آلمان اعلام کرد فعالیت این گروه و همچنین سازمان حماس در خاک آلمان ممنوع است.
وزیر کشور آلمان گفت که شبکه صامدون در جهت تبلیغات ضداسرائیلی و یهودستیزی فعالیت کرده است.
بر اساس اطاعات منتشر شده در وبسایت صامدون، این شبکه «متشکل از سازماندهندگان وکنشگرانی است که با همبستگی در راه مبارزه برای آزادی زندانیان و اسیران فلسطینی تلاش میکند.»
پس از حمله ناگهانی و گسترده حماس به اسرائیل که در جریان آن تعداد زیادی از غیرنظامیان نیز کشته یا ربوده شدند، صامدون در تجمعهایی در آلمان این حمله را جشن گرفته بود و پلیس آلمان تعدادی از شرکتکنندگان در این تجمعات را بازداشت کرد.
صامدون؛ یک نیروی نیابتی جمهوری اسلامی
صامدون که در زبان عربی به معنای «استواران» است، از مارس ۲۰۲۱ به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی در کانادا ثبت شده است.
این شبکه در وبسایت رسمی خود، خود را مدافع آزادی اسرای فلسطینی معرفی میکند، اما به گفته سازمان امنیت عمومی کانادا بسیاری از این زندانیان، با ترورها و حملات علیه اسرائیل مرتبط هستند.
سازمان امنیت عمومی کانادا میگوید صامدون ۲۰ شعبه در سرتاسر جهان از جمله ایران دارد. کانادا دولت ایران را به عنوان دولت حامی تروریسم معرفی کرده است.
الهام عابدینی به عنوان هماهنگکننده بخش ایران صامدون در سایت رسمی این شبکه ذکر شده است.
سازمان غیردولتی مانیتور از سال ۲۰۱۸ در حال بررسی صامدون است و درباره آن به دولتهای سراسر جهان هشدار داده است.
این سازمان میگوید که صامدون از طریق ایدئولوژی مشترک با جمهوری اسلامی و تلاش تهران برای دستیابی به قدرت نرم، با جمهوری اسلامی ارتباط غیررسمی دارد.
ایتای روونی، مدیر ارتباطات موسسه غیرانتفاعی مانیتور، به ایران اینترنشنال گفت که ایران از گروههایی مانند صامدون برای بکارگیری ایدئولوژی و نفوذ خود در غرب استفاده میکند بدون اینکه خود را به عنوان سرچشمه این نفوذ فاش کند.
روونی افزود: «این با رویه مقامات جمهوری اسلامی مطابقت دارد که فقط از نمایندگان نیابتی استفاده کنند. صامدون بخشی از نیابتیها است. نه فقط حزبالله و حماس، بلکه از طریق نیروهای نیابتی قدرت نرم».
او گفت که روایت ضد غرب، ضد اسرائیل و طرفدار جمهوری اسلامی صامدون با روایت جمهوری اسلامی مطابقت دارد که میخواهد از طریق گروههایی مانند صامیدون که دسترسی مستقیم به غرب دارند، چنین روایتی را صادر کند.
ارتباط ایران با «جبهه خلق برای آزادی فلسطین»
در ماه ژوئیه، یک مقام ارشد اطلاعاتی ایالات متحده فاش کرد که دولت ایران از تظاهرات طرفداران فلسطینیها در دانشگاههای آمریکا حمایت مالی کرده است.
ایران اینترنشنال نیز شواهدی پیدا کرد که نشان میدهد ایران پشت اعتراضات دانشگاه مکگیل در کانادا بوده است.
متیو لویت، کارشناس ضد تروریسم از موسسه واشنگتن گفت که صامدون «به صراحت در برخی از زشتترین رفتارهای خشونتآمیز در اعتراضات دانشگاه فعال بود.»
نویسنده «حزبالله: ردپای جهانی حزب خدای لبنان» افزود که ایران روابط قطعی با «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» دارد.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، این سازمان که در غزه و کرانه باختری فعالیت میکند، در حمله به غیرنظامیان اسرائیلی در هفتم اکتبر شرکت داشت.