کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا در بیانیه مشترک نشست تاریخی خود در بروکسل از ایران خواستند به «اشغال» جزایر سهگانه ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی پایان دهد. این بیانیه مالکیت ایران بر این جزایر را نقض تمامیت سرزمینی امارات و اصول منشور سازمان ملل خواند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، موضع شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا را در متهم کردن ایران به «اشغال» جزایر سهگانه خلیج فارس «اتهامی پوچ» خواند و تاکید کرد: «جزایر سهگانه همواره متعلق به ایران بودهاند و برای همیشه چنین خواهند ماند.»
عراقچی گفت این موضع نشان میدهد با وجود مذاکرات متعددی که مقامهای ایران و اتحادیه اروپا برگزار کردهاند، اروپا تمایل به «رویکرد تقابلی» دارد.
او افزود: «دوره دخالت مخرب اروپا با شیوه تفرقه بینداز و حکومت کن، مدتهاست که در منطقه به پایان رسیده است.»
علیاکبر ولایتی، مشاور علی خامنهای در امور بینالملل نیز بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا را در متهم کردن ایران به «اشغال» جزایر سهگانه «بیاساس» خواند و گفت: «جمهوری اسلامی بهعنوان صاحب اصلی جزایر سهگانه، با دقت تحرکات بدخواهان منافع ملی و منطقهای را رصد کرده و پاسخ لازم را در مورد هر گونه تجاوز به خاک ایران خواهد داد.»
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی هم در واکنش خود، تغییر لحن کشورهای اروپایی در خصوص جزایر سهگانه ایرانی را ناشی از «سیاست انفعال و باجدهی آنها» در مقابل اسرائیل اعلام کرد و گفت که انتظار میرفت شورای همکاری خلیج فارس از فرصت نشست مشترک با سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا، برای پاسخگو کردن و توقف تجاوز اسرائیل استفاده کند.
روسیه و شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس در تابستان سال گذشته نیز در نشستی مشترک در مسکو، با صدور بیانیهای خواستار «ارجاع پرونده جزایر سهگانه به دیوان بینالمللی دادگستری به منظور حل و فصل این مساله مطابق با مشروعیت بینالمللی» شدند.
خرداد گذشته، چین هم در بیانیهای از تلاشهای امارات متحده عربی برای دستیابی به یک «راهحل مسالمتآمیز» برای این موضوع حمایت کرد.
پیش از این جمعی از سفیران و دیپلماتهای پیشین جمهوری اسلامی در بیانیهای در واکنش به همراهی روسیه با موضع امارات درباره مالکیت جزایر سهگانه ایرانی گفتند: «روسیه مانند چین برای پیگیری اهداف منطقهای و منافع خود، تمامیت ارضی ایران را وجه المصالحه قرار داده است.»
موشکهای بالستیک و امنیت منطقه
در بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس، طرفین بر اهمیت حفظ ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای جمهوری اسلامی تاکید کردند و خواستار توقف گسترش موشکهای بالستیک و پهپادها در ایران شدند.
این بیانیه تاکید کرد که اقدامات ایران نباید به صلح و امنیت منطقه و جهان آسیب بزند.
نگرانیها از توسعه موشکهای بالستیک جمهوری اسلامی پس از حمله ۱۰ شهریور ۱۴۰۳ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به اسرائیل در پاسخ به کشته شدن اسماعیل هنیه، رییس دفتر سیاسی حماس، حسن نصرالله، دبیر کل حزبالله و عباس نیلفروشان، از فرماندهان سپاه قدس افزایش یافته است.
کشورهای غربی مدتهاست ارسال پهپادها و تکنولوژیهای مربوط به تسلیحات نظامی به روسیه، لبنان و غزه از سوی جمهوری اسلامی را محکوم کردهاند.
در یک واکنش هماهنگ در هفته جاری اتحادیه اروپا، بریتانیا و استرالیا تحریمهای جداگانهای علیه تعدادی از افراد، نهادها و شرکتهای خصوصی و دولتی ایرانی وضع کردند.
اتحادیه اروپا و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در بخش دیگری از بیانیه مشترک خود به وضوح از پیشرویهای مداوم هستهای جمهوری اسلامی در پنج سال گذشته ابراز نگرانی کردند و گفتند این اقدامات بازگشت به برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را پیچیدهتر کرده است.
آنان از جمهوری اسلامی خواستند تا تمام تعهدات پادمانی خود را اجرا کند و تاکید کردند: «نباید اجازه داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند.»
تعهدات پادمانی جمهوری اسلامی
تعهدات پادمانی تهران شامل نظارتها و همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای اجرای پروتکل الحاقی، محدودیت در غنیسازی اورانیوم، کاهش تعداد سانتریفیوژها، تغییر کاربری تاسیسات فردو، بازطراحی رآکتور اراک و نظارتهای مستمر آژانس بینالمللی انرژی اتمی بهمنظور اطمینان از ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای جمهوری اسلامی است.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ۱۴ اسفند سال گذشته در جلسه شورای حکام این آژانس در وین گفته بود هیچ پیشرفتی در حلوفصل مسائل پادمانی برنامه هستهای ایران حاصل نشده است.
این انفجارها نه تنها ضربهای جدی به این گروه مورد حمایت جمهوری اسلامی بود، بلکه با شگفتی ناظران و کارشناسان عملیات مخفی سرویسهای امنیتی مواجه شد.
در روز ۲۷ شهریور، در عملیاتی پیچیده، هزاران دستگاه پیجری که حزبالله لبنان خریده و بین اعضای خود توزیع کرده بود تا برای در امان ماندن از ردگیریهای اسرائیل از آنها به جای تلفنهای همراه خود استفاده کنند منفجر شد. در جریان انفجار پیجرها و واکی تاکیها در روز ۲۸ شهریور، دستکم ۳۹ نفر کشته و بیش از سه هزار و ۴۰۰ نفر مجروح شدند.
رویترز در گزارش خود گفته است که طراحی مخفیانه بمب پیجر، عملیاتی چند ساله بوده است.
این خبرگزاری به نقل از یک منبع لبنانی که اطلاعات دست اولی درباره این پیجرها دارد اما نامش اعلام نشده، گفت مامورانی که این پیجرها را ساختند و در اوایل سال جاری وارد لبنان کردند، باتری جدیدی را طراحی کردند که مواد منفجره پلاستیکی و یک چاشنی جدید را در خود پنهان کرده بود که در بازرسی با اشعه ایکس هم قابل کشف نبودند.
به نوشته رویترز، طراحان این بمب که اندازه باتری را تغییر داده بودند، برای برطرف کردن شک و تردیدهای حزبالله فروشگاه و صفحات آنلاین جعلی راه انداخته بودند تا اندازه جدید باتریها را طبیعی جلوه دهند.
به گفته این منبع لبنانی و عکسهایی که خبرنگاران رویترز مشاهده و بررسی کردهاند، یک ورق نازک مربع شکل با شش گرم مواد منفجره پلاستیکی سفید پنتاریتوریتول تترا نیترات (PETN) بهشکل فشرده بین دو سلول باتری مستطیل شکل گذاشته شده بود.
این منبع گفت که فضای باقیمانده بین سلولهای باتری در عکسها دیده نمیشود، اما با نواری از مواد بسیار قابل اشتعالی که به عنوان چاشنی عمل میکردند، جدا شده بود.
عکس ها نشان میدهد که این ساندویچ سه لایه مرکب از سلولهای باتری، مواد منفجره و چاشنی در یک روکش مشکی پلاستیکی قرار داده شده و در یک محفظه فلزی که تقریبا به اندازه یک جعبه کبریت بود، گذاشته شده بود.
رویترز به نقل از منبع لبنانی خود و دو کارشناس بمب گزارش داده است چنین مونتاژ و ترکیبی غیرمعمول بود زیرا به چاشنی مینیاتوری استاندارد که معمولا یک سلیندر فلزی است، متصل نبود، و در آن هیچ گونه فلزی به کار برده نشده بود.
دو فرد آشنا به این موضوع نیز به رویترز گفتند که حزب الله پس از دریافت پیجرها در ماه فوریه، برای اطمینان یافتن از اینکه در آنها مواد منفجرهای کار گذاشته نشده، با اسکنرهای امنیتی فرودگاه آنها را بازرسی کرد اما هیچ چیز مشکوکی گزارش نشد.
دو کارشناس بمب که رویترز طرح بمب پیجر را به آنها نشان داد، گفتند که این دستگاهها احتمالا برای ایجاد جرقهای در بسته باتری تنظیم شده بودند و به اندازه کافی توان داشتند که ورقه پلاستیکی ماده منفجره PETN را تحریک کنند.
دو کارشناس باتری گفتند از آنجایی که مواد منفجره و بستهبندی حدود یک سوم حجم را اشغال میکرد، باتری پیجرها کسری از توانی را داشت که با وزن ۳۵ گرمی آن تطابق دارد.
به گفته منبع لبنانی خبرگزاری رویترز، در مقطعی، حزبالله متوجه شد که باتری پیجرها سریعتر از حد انتظار خالی میشوند. با این حال، بهنظر نمیرسد که این موضوع باعث نگرانیهای امنیتی عمدهای شده باشد زیرا این گروه هنوز تا ساعاتی قبل از حمله، پیجرها را بین اعضای خود توزیع میکرد.
در ۲۷ شهریور، هزاران پیجر بهطور همزمان در حومه جنوبی بیروت و دیگر مواضع حزب الله منفجر شدند. در بیشتر موارد این پیجرها پس از آن منفجر شدند که ابتدا به نشانه دریافت پیامی جدید بوق زدند.
شاهدان به رویترز گفتند که بسیاری از قربانیانی که به بیمارستان منتقل شدند، در ناحیه چشم دچار جراحت شده بودند یا انگشتانشان قطع شده بود یا جراحتی عمیق در ناحیه شکم داشتند.
دو منبع امنیتی غربی به رویترز گفتند موساد عامل حملات پیجری و واکی تاکی بوده است.
رویترز نتوانست محل تولید این دستگاهها را مشخص کند. دفتر بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که بر موساد نظارت دارد، به درخواست برای اظهار نظر پاسخ نداد.
وزارت اطلاعات لبنان و سخنگوی حزبالله نیز از اظهار نظر در این مورد خودداری کردند.
اسرائیل نقش خود در این حمله را نه تکذیب کرده و نه تایید اما یک روز پس از انفجارها، یوآو گالانت وزیر دفاع اسرائیل نتایج «بسیار چشمگیر» موساد را ستود. بسیاری این اظهارات را تایید تلویحی مشارکت موساد در این عملیات دانستند. مقامات آمریکایی گفتهاند که از قبل از این عملیات مطلع نشده بودند.
حلقه ضعیف
باتری پیجر شبیه یک بسته باتری لیتیوم یونی استاندارد بود که از آن در هزاران کالای الکترونیکی استفاده میشود. با این حال، باتری این پیجرها با برچسب LI-BT783 یک مشکل داشت: چیزی مانند آن، در بازار وجود نداشت.
بنابراین ماموران اسرائیلی یک پس زمینه جعلی برای حل این مشکل ایجاد کردند. یک افسر اطلاعاتی سابق اسرائیل که در عملیات پیجر دخالتی نداشت، به رویترز گفت که حزبالله رویههایی جدی برای بررسی آنچه میخرد دارد.
جاسوس سابق که نخواست نامش فاش شود، گفت: «شما باید مطمئن شوید که اگر آنها دست به بررسی بزنند چیزی پیدا کنند. پیدا نکردن، نشانه خوبی نیست.»
به این ترتیب، ماموران اسرائیل، حزبالله را فریب دادند و مدل سفارشی AR-924 را با نام آپولوی طلایی (Gold Apollo) که یک برند مشهور تایوانی است تولید کردند.
هسو چینگ کوانگ، رئیس شرکت آپولوی طلایی، یک روز پس از انفجار پیجرها به خبرنگاران گفت که حدود سه سال پیش یک کارمند سابق این شرکت به نام ترزا وو، و رییس او به نام تام، برای بحث درباره گرفتن مجوزی با او تماس گرفتند.
هسو گفت که اطلاعات کمی در مورد مافوق وو دارد، اما به آنها این حق را داد که محصولات خود را طراحی کنند و آنها را با نام تجاری Gold Apollo به بازار عرضه کنند. رویترز نتوانست هویت «تام» را مشخص کند و به این نتیجه برسد که آیا آن دو آگاهانه با اسرائیل کار میکردند یا خیر.
رییس شرکت آپولوی طلایی گفت که با دیدن پیجر مدل AR-924 تحت تأثیر آن قرار نگرفت، اما با این حال، عکسها و توضیحات این محصول را به وبسایت شرکت خود اضافه کرد و به آن کمک کرد تا هم دیده شود و هم اعتبار بگیرد. با این همه، هیچ راهی برای خرید مستقیم پیجر مدل AR-924 از وبسایت شرکت آپولوی طلایی وجود نداشت.
هسو گفت که او هیچ چیز در مورد تواناییهای مرگبار پیجرها یا عملیات حمله به حزبالله نمی داند. او شرکت خود را قربانی این توطئه توصیف کرد.
«من این محصول را میشناسم»
در سپتامبر ۲۰۲۳، اطلاعات و تصاویری درباره پیجر مدل AR-924 و باتری آن به وب سایت apollosystemshk.com اضافه شد؛ وبسایتی که میگفت مجوز توزیع محصولات شرکت آپولوی طلایی را دارد.
در این وب سایت آدرسی در هنگ کنگ برای شرکتی به نام Apollo Systems HK ارائه شده بود، اما هیچ شرکتی با این نام در آدرس یا در سوابق شرکتهای هنگ کنگی وجود ندارد.
با این حال، این وب سایت در صفحه فیسیوک وو، تاجر تایوانی، و همچنین در سوابق ثبت عمومی زمانی که او شرکتی به نام Apollo Systems در تایپه را در اوایل سال جاری ثبت کرد، فهرست شد.
بخشی از سایت apollosystemshk.com که به LI-BT783 اختصاص داده شده، بر عملکرد فوقالعاده باتری این شرکت تاکید دارد. در این توضیحات گفته شده بود که بر خلاف باتریهای یک بار مصرف که پیجرهای نسل قدیمی را تغذیه میکردند، این باتری ۸۵ روز عمر دارد و از طریق کابل USB شارژ میشود.
رویترز در ادامه گزارش خود شرح داده است که چگونه صفحات آنلاین جعلی برای این باتریها ساخته شد و حتی کسانی به تعریف و تمجید از آن پرداختند و با آنکه باتری در دسترس کسی نبود، نوشتند که این محصول را میشناسند.
افسر اطلاعاتی سابق اسرائیل و دو افسر امنیتی غربی به رویترز گفتند که این وب سایت، فروشگاههای اینترنتی و بحثهای مطرح شده درباره این باتری و عملکرد آن نشانههای یک اقدام فریبکارانه هستند. این صفحات پس از انفجار پیجرها از وب پاک شدهاند، اما نسخه های بایگانی شده و ذخیره شده هنوز قابل مشاهده هستند.
رهبران حزب الله در روزی که پیجرها را خریداری کردند، گفتند که تحقیقاتی داخلی را آغاز کردهاند تا بفهمند رخنه امنیتی چگونه میتواند اتفاق بیفتد و خلاءهای احتمالی را شناسایی کنند.
رویترز پیش از این گزارش داده بود که حزبالله در ابتدای سال پس از آنکه متوجه شد ارتباطات تلفن همراه بهدلیل استراق سمع اسرائیل به خطر افتاده است، به پیجر روی آورده بود.
یکی از افراد آشنا با موضوع گفت که تحقیقات حزبالله به کشف چگونگی استفاده ماموران اسرائیلی از تاکتیک فروش تهاجمی برای اطمینان از انتخاب AR-924 از سوی مدیر تدارکات حزبالله کمک کرده است. فروشنده قیمت بسیار ارزانی را برای این پیجرها پیشنهاد کرد و تا زمانی که حزبالله تصمیم به خرید آنها گرفت قیمت را پایین آورد.
تحقیقات داخلی که هنوز در جریان است، در هفتم مهر با شکست مواجه شد: یازده روز پس از انفجار پیجرها، نبیل قاووق، مقام ارشد حزب الله که وظیفه هدایت تحقیقات در این زمینه را بر عهده داشت، خود در حمله هوایی اسرائیل کشته شد.
در بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا که روز سهشنبه منتشر شد، آمده است که صامدون در پوشش یک موسسه خیریه ساختگی، در اروپا و آمریکای شمالی برای «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» کمک مالی جمعآوری میکند.
جبهه خلق برای آزادی فلسطین از طرف آمریکا به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود.
همزمان، وزارت خزانهداری آمریکا خالد برکات یکی از اعضای رهبری این جبهه را روز سهشنبه تحریم کرد و اعلام کرد که برکات و صامدون در همکاری با هم نقش مهمی در جمعآوری این کمکهای خارجی برعهده داشتند.
در کانادا نیز دولت این کشور اعلام کرد که صامدون مسئول سر دادن شعارهای «مرگ بر کانادا» و سوزاندن پرچم کانادا در جریان یک تظاهرات ضداسرائیلی در شهر ونکوور کانادا در اوایل ماه جاری میلادی بوده و در هماهنگی با آمریکا این گروه را یک سازمان تروریستی میداند.
دومینیک لبلانک وزیر امنیت عمومی کانادا روز سهشنبه در بیانیهای گفت: «افراطگرایی خشونتآمیز، اقدامات تروریسم یا تامین مالی تروریسم جایی در جامعه کانادا یا خارج از کشور ندارد.»
او افزود: «قرار دادن صامدون در فهرست سازمانهای تروریستی تحت قانون کیفری، حاوی این پیامی قوی است که کانادا این نوع فعالیتها را تحمل نخواهد کرد و تمام تلاش خود را برای مقابله با تهدید مداوم علیه امنیت ملی کانادا و همه مردم کانادا انجام خواهد داد.»
شارلوت کیتس، شهروند کانادایی و هماهنگکننده بینالمللی صامدون و همسر خالد برکات در تابستان گذشته «جایزه حقوق بشر» جمهوری اسلامی را دریافت کرد و در صداوسیمای جمهوری اسلامی از حمله هفتم اکتبر حماس به اسرائیل، تمجید کرد.
کیتس با تقدیم این جایزه به «شهدا و اسیران فلسطین» گفت: «من در مورد عملیات شجاعانه، قهرمانانه هفتم اکتبر و مشروعیت مقاومت صحبت کردم.»
ستایش او از حملات هفت اکتبر موجب شده در ونگور کانادا پروندهای علیه او با عنوان نفرتپراکنی گشوده شود.
آبان سال گذشته نیز، چند روز پس از اظهارات صدراعظم آلمان علیه صامدون، وزیر کشور آلمان اعلام کرد فعالیت این گروه و همچنین سازمان حماس در خاک آلمان ممنوع است.
وزیر کشور آلمان گفت که شبکه صامدون در جهت تبلیغات ضداسرائیلی و یهودستیزی فعالیت کرده است.
بر اساس اطاعات منتشر شده در وبسایت صامدون، این شبکه «متشکل از سازماندهندگان وکنشگرانی است که با همبستگی در راه مبارزه برای آزادی زندانیان و اسیران فلسطینی تلاش میکند.»
پس از حمله ناگهانی و گسترده حماس به اسرائیل که در جریان آن تعداد زیادی از غیرنظامیان نیز کشته یا ربوده شدند، صامدون در تجمعهایی در آلمان این حمله را جشن گرفته بود و پلیس آلمان تعدادی از شرکتکنندگان در این تجمعات را بازداشت کرد.
صامدون؛ یک نیروی نیابتی جمهوری اسلامی
صامدون که در زبان عربی به معنای «استواران» است، از مارس ۲۰۲۱ به عنوان یک سازمان غیرانتفاعی در کانادا ثبت شده است.
این شبکه در وبسایت رسمی خود، خود را مدافع آزادی اسرای فلسطینی معرفی میکند، اما به گفته سازمان امنیت عمومی کانادا بسیاری از این زندانیان، با ترورها و حملات علیه اسرائیل مرتبط هستند.
سازمان امنیت عمومی کانادا میگوید صامدون ۲۰ شعبه در سرتاسر جهان از جمله ایران دارد. کانادا دولت ایران را به عنوان دولت حامی تروریسم معرفی کرده است.
الهام عابدینی به عنوان هماهنگکننده بخش ایران صامدون در سایت رسمی این شبکه ذکر شده است.
سازمان غیردولتی مانیتور از سال ۲۰۱۸ در حال بررسی صامدون است و درباره آن به دولتهای سراسر جهان هشدار داده است.
این سازمان میگوید که صامدون از طریق ایدئولوژی مشترک با جمهوری اسلامی و تلاش تهران برای دستیابی به قدرت نرم، با جمهوری اسلامی ارتباط غیررسمی دارد.
ایتای روونی، مدیر ارتباطات موسسه غیرانتفاعی مانیتور، به ایران اینترنشنال گفت که ایران از گروههایی مانند صامدون برای بکارگیری ایدئولوژی و نفوذ خود در غرب استفاده میکند بدون اینکه خود را به عنوان سرچشمه این نفوذ فاش کند.
روونی افزود: «این با رویه مقامات جمهوری اسلامی مطابقت دارد که فقط از نمایندگان نیابتی استفاده کنند. صامدون بخشی از نیابتیها است. نه فقط حزبالله و حماس، بلکه از طریق نیروهای نیابتی قدرت نرم».
او گفت که روایت ضد غرب، ضد اسرائیل و طرفدار جمهوری اسلامی صامدون با روایت جمهوری اسلامی مطابقت دارد که میخواهد از طریق گروههایی مانند صامیدون که دسترسی مستقیم به غرب دارند، چنین روایتی را صادر کند.
ارتباط ایران با «جبهه خلق برای آزادی فلسطین»
در ماه ژوئیه، یک مقام ارشد اطلاعاتی ایالات متحده فاش کرد که دولت ایران از تظاهرات طرفداران فلسطینیها در دانشگاههای آمریکا حمایت مالی کرده است.
ایران اینترنشنال نیز شواهدی پیدا کرد که نشان میدهد ایران پشت اعتراضات دانشگاه مکگیل در کانادا بوده است.
متیو لویت، کارشناس ضد تروریسم از موسسه واشنگتن گفت که صامدون «به صراحت در برخی از زشتترین رفتارهای خشونتآمیز در اعتراضات دانشگاه فعال بود.»
نویسنده «حزبالله: ردپای جهانی حزب خدای لبنان» افزود که ایران روابط قطعی با «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» دارد.
بر اساس اعلام وزارت خزانهداری آمریکا، این سازمان که در غزه و کرانه باختری فعالیت میکند، در حمله به غیرنظامیان اسرائیلی در هفتم اکتبر شرکت داشت.
بر اساس این بیانیه، این چهار کشور مرحله جدیدی از دادرسی علیه ایران را به اتهام نقض کنوانسیون ۱۹۷۱ برای سرکوب اقدامات غیرقانونی علیه ایمنی هوانوردی غیرنظامی آغاز کردهاند.
در این بیانیه آمده که جمهوری اسلامی علاوه بر سایر تخلفات، در اتخاذ تمام اقدامات عملی برای جلوگیری از انهدام پرواز اوکراینی به دست نیروهای مسلح خود ناکام بوده است.
همچنین به نوشته این بیانیه، جمهوری اسلامی نتوانسته تحقیق و تعقیب کیفری کاملا شفاف و بیطرفانهای را مطابق با استانداردهای بینالمللی پیش ببرد.
این چهار کشور تاکید کردند که اقدام حقوقی جدید آنان تعهدشان را برای دستیابی به شفافیت، عدالت و پاسخگویی برای قربانیان و خانوادههایشان برجسته میکند.
شلیک عمدی سپاه پاسداران به پرواز مسافربری
در ۱۸ دی ۱۳۹۸، پرواز پیاس۷۵۲ متعلق به هواپیمای مسافری شرکت هوایی اوکراین، دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بینالمللی خمینی در تهران با شلیک عامدانه دو موشک سپاه پاسداران ساقط شد و ۱۷۶ سرنشین آن همراه یک جنین جان باختند.
سرنگون کردن هواپیمای اوکراینی در شب حمله جمهوری اسلامی به پایگاه عینالاسد در پاسخ به کشته شدن سلیمانی به دست آمریکاییها رخ داد.
جمهوری اسلامی پس از سه روز تاخیر و پنهانکاری پذیرفت که شلیک پدافند هوایی سپاه پاسداران عامل سقوط این هواپیما بوده و تلاش کرد دلیل این فاجعه را «خطای انسانی» معرفی کند اما اوکراین، کانادا و سایر کشورهایی که اتباع خود را در این سانحه از دست دادهاند بر این باورند جمهوری اسلامی در حال لاپوشانی دلایل اصلی این ماجراست.
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در تاریخ چهارم اردیبهشت ۱۳۹۹ با بیان اینکه زدن پایگاه عینالاسد عملیاتی نبود جز شلیک چند موشک، گفت: «پس از این حمله برنامه داشتیم تا در صورت پاسخ آمریکا، ۴۰۰ نقطه را بزنیم.»
فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران اشارهای نکرد که نیروهای تحت امرش ساعاتی پس از حمله موشکی به پایگاه عینالاسد، هواپیمایی اوکراینی پرواز ۷۵۲ را دقایقی پس از برخاستن از فرودگاه بیناللی تهران با دو موشک تور امیک هدف قرار داده و همگی سرنشینان این هواپیما از جمله چندین کودک و یک جنین را کشتند.
سابقه پیگیریهای حقوقی
تیرماه سال گذشته، چهار کشور متضرر در انهدام هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه پاسداران، شامل بریتانیا، کانادا، سوئد و اوکراین رسما از جمهوری اسلامی به دلیل سرنگون کردن عمدی این هواپیما به دیوان بینالمللی دادگستری شکایت کردند.
همچنین در ماه می سال ۲۰۲۱، دادگاه انتاریو بر اساس شکایتی که در بهمن ماه سال ۱۳۹۸ از سوی مهرزاد زارعی، شاهین مقدم و علی گرجی، از خانوادههای قربانیان اقامه شده بود، حکمی را صادر کرد که سرنگونی هواپیمای اوکراینی با موشکهای سپاه را اقدامی عامدانه و تروریستی قلمداد کرد.
این دادگاه علی خامنهای و چند نفر از سران ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی شمخانی، حسین سلامی، محمد باقری و امیرعلی حاجی زاده را به عنوان عاملان اصلی این حمله محکوم کرد.
دادگاه عالی انتاریو همچنین طی حکمی که در دی ماه گذشته صادر شد رای به پرداخت ۱۰۷ میلیون دلار غرامت بهعلاوه سود، به خانواده شش تن از کشتهشدگان هواپیمای مسافربری اوکراینی داد.
در حالی که دهها نفر از کشتهشدگان شهروندان کانادا بودند، این کشور اعلام کرده که اولویتش جستوجوی پاسخ و پیگیری عدالت از طریق پاسخگو کردن ایران و پیگیری غرامت است.
همچنین کانادا اعلام کرده که ارائه حمایتهای لازم به خانوادههای قربانیان را ادامه میدهد.