دونالد ترامپ در حال تشکیل کابینهای است که در تمامی جنبههای امنیتی و اقتصادی، بر لزوم مقابله جدی با چین تاکید دارد و به نظر میرسد رویکردی تهاجمی در قبال این کشور اتخاذ کند، با این حال، نشانههایی وجود دارد که دولت ترامپ ممکن است در حوزه تجارت با چین رویکردی ملایمتری اتخاذ کند.
بررسی صحبتها و مواضع چهرههایی که ترامپ نامزد پستهای اصلی دولت خود در حوزههای سیاسی، امنیتی و اقتصادی کرده است نشان میدهد دولت ترامپ در طیف وسیعی از مسائل از از موضعگیری نظامی گرفته تا تجارت، فنآوری، جاسوسی، حقوق بشر و تایوان با دولت چین مساله خواهد داشت.
این چهرهها که مواضع صریحی در مخالفت با چین دارند شامل مارکو روبیو، سناتور فلوریدا بهعنوان وزیر امور خارجه، مایکل والتز، نماینده کنگره از فلوریدا بهعنوان مشاور امنیت ملی، و پیت هگست، شخصیت سابق تلویزیونی فاکس نیوز را بهعنوان وزیر دفاع برگزیده است.
سنا باید این افراد را تائید شوند، هرچند به گزارش نیویورک تایمز، ترامپ ایده استفاده از انتصابات در زمان تعطیلات سنا را برای دور زدن این فرآیند مطرح کرده است.
بر اساس این گزارش، این انتخابها میتواند آغازگر دورهای جدید از تنش با کشوری هستهای باشد که بزرگترین ارتش جهان و دومین اقتصاد بزرگ دنیا را داراست و بسیاری از مقامات عالیرتبه آن، آمریکا را یک ابرقدرت در حال افول میبینند.
تقابل تندروها با دیدگاههای تجاری
به گزارش نیویورک تایمز، در واشنگتن، اجماعی بین دموکراتها و جمهوریخواهان شکل گرفته است که چین باید محدود شود، زیرا تنها کشوری است که میتواند سلطه جهانی آمریکا را به چالش بکشد.
انتصابات ترامپ هم میتواند نشاندهنده موضعی تندتر نسبت به چین در مقایسه با دولت بایدن باشد، هرچند بایدن نیز رویکردی نسبتا تهاجمی در قبال چین اتخاذ کرد و برخی از سیاستهای دوره اول ترامپ را ادامه داد.
با این حال، بر اساس این گزارش، نشانههایی وجود دارد که ترامپ ممکن است برای جلوگیری از تلاطم در بازار سهام که در چند سال اخیر تقویت شده است، در حوزه تجارت رویکردی ملایمتر نسبت به چین اتخاذ کند.
از جمله این نشانهها این است که ترامپ سهشنبه اعلام کرد که قصد دارد هاوارد لوتنیک، مدیرعامل شرکت کانتور فیتزجرالد را بهعنوان وزیر بازرگانی و ناظر دفتر نماینده تجاری ایالات متحده منصوب کند.
بنا بر اعلام ترامپ، لوتنیک «رهبری برنامه تعرفه و تجارت آمریکا را بر عهده خواهد داشت» و این در حالی است که لوتنیک از تعرفههای هدفمندتر حمایت میکند و معتقد است ترامپ «میخواهد با چین معامله کند.»
اختلاف در رویکرد به چین
به نوشته نیویورک تایمز، مشاوران امنیت ملی ترامپ از زبان تندتری استفاده میکنند و از همکاری با چین در مسائل جهانی، همانند آنچه مشاوران بایدن مطرح میکنند، اجتناب میورزند.
از آن جمله مایکل والتز است که سال گذشته در جریان یک گردهمایی گفت: «من معتقدم حزب کمونیست چین وارد جنگ سردی با ایالات متحده شده و بهصراحت قصد دارد نظم جهانی لیبرال و غربمحور پس از جنگ جهانی دوم را جایگزین کند.»
این مشاوران حوزه امنیتی ترامپ ممکن است با همکارانی مانند لوتنیک و ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا و مشاور نزدیک ترامپ، که منافع تجاری مهمی در چین دارند، دچار تنش شوند.
اما بر اساس این گزارش، ترامپ نیز در قبال چین بیشتر معاملهگر است تا ایدئولوژیک، و تمایل دارد با تهدید یا اعمال تعرفهها به توافقاتی برسد که به گفته او به نفع آمریکا است.
علاوه بر این، ترامپ بهندرت از حقوق بشر حمایت کرده و یا درباره نقض حقوقبشر در چین یا سایر کشورهای استبدادی اظهارنظر کرده و در مواردی از رهبران خودکامهای مانند شی جینپینگ با تحسین یاد کرده است.
عدم قطعیت در روابط آمریکا و چین
این ترکیب انگیزهها و ایدهها در دولت آینده ترامپ، عدم قطعیت قابلتوجهی را درباره جهتگیری دولت ترامپ درباره چین ایجاد کرده است.
چین بهسرعت در حال تقویت ارتش خود است، ادعاهای ارضی مناقشهبرانگیزی در دریای چین جنوبی دارد و به دنبال سلطه بر تایوان است و همزمان به روسیه در جنگ اوکراین کمکهای تجاری میکند و ظرفیت فنآوری خود را بهسرعت گسترش میدهد.
در عین حال، چین همچنان یکی از بزرگترین شرکای تجاری آمریکا و تامینکننده و مشتری اصلی بسیاری از شرکتهای آمریکایی است. بایدن نیز بارها چین را شریک ضروری در مسائل جهانی مانند مساله تغییرات آبوهوایی، بیماریهای عفونی، مواد مخدر، تسلیحات هستهای و هوش مصنوعی عنوان کرده بود.
تضاد در سیاستهای داخلی
در دوره اول ترامپ، اختلاف شدیدی بین مشاوران و دستیاران او درباره سیاست آمریکا در قبال چین وجود داشت.
در دولت پیشن او هم، برخی مشاوران امنیت ملی و اقتصادی به دنبال مقابله تهاجمی با چین بودند، در حالی که مشاوران تجاری به حفظ رابطه و حتی تقویت روابط تجاری با چین متمایل بودند.
مارکو روبیو و مایکل والتز، همراه با رابرت لایتهایزر و پیتر ناوارو، دو چهره دیگر از همراهان ترامپ، ایده «جدا شدن» از چین را دنبال میکنند و معتقدند آمریکا با کاهش شدید روابط تجاری و دیگر ارتباطات با چین بهتر عمل خواهد کرد.
این گروه از چهرههای دولت پیش روی ترامپ، رویکرد «کاهش ریسک» که بایدن و برخی رهبران اروپایی برای شیوه تعامل با چین پیشنهاد میکنند را نقد میکنند.
موضع ترامپ در قبال تجارت با چین
ترامپ در مورد تجارت با چین مواضع سختی اتخاذ کرده است و ممکن است از تلاش برخی قانونگذاران جمهوریخواه، از جمله روبیو، برای لغو وضعیت «کاملهالوداد» تجاری چین حمایت کند، که منجر به افزایش تعرفهها بر کالاهای چینی میشود.
ترامپ در جریان کارزارهای انتخاباتی اعلام کرده بود که میخواهد تا ۶۰ درصد تعرفه بر واردات چین اعمال کند.
با این حال، ترامپ سابقه تغییر موضع در حوزه سیاست تجاری را دارد. او در دوره نخست ریاست جمهوریاش، به درخواست شی جینپینگ، تحریمها علیه شرکت فنآوری چینی زیتیایی را لغو کرد.
او همچنین به منظور رسیدن به توافق تجاری با چین برای ادامه فروش تجارت شرکتهای آمریکایی با هوآوی استثناهایی قائل شد و این در حالی بود که مشاوران امنیت ملی او این شرکتها را تهدید میدانستند و روبیو نیز از نرمش ترامپ در قبال زیتیایی انتقاد کرده بود.
تاثیر احتمالی روابط شخصی با شی جینپینگ
به گزارش نیویورک تایمز، نحوه برخورد ترامپ با چین ممکن است به تعامل او با شی جینپینگ بستگی داشته باشد.
شی ممکن است با تمجید و دیپلماسی شخصی سعی در جلب نظر ترامپ داشته باشد، همانطور که کیم جونگ اون، دیکتاتور کره شمالی، در دوره اول ترامپ انجام داد.
در سال ۲۰۱۷، ترامپ از شی در مارالاگو استقبال کرد، اما رابطه آنها مدتی بعد بهدلیل جنگ تجاری که ترامپ آغاز کرد، از هم پاشید.
اخیرا، شی در دیدار با بایدن در پرو، چهار «خط قرمز» چین در روابط با آمریکا را مطرح کرد: تایوان، دموکراسی و حقوق بشر، مسیر و سیستم سیاسی چین، و حق توسعه چین.
واکنش چین و تاثیر بر تایوان
به گزارش نیویورک تایمز، دولت چین هنوز بهطور رسمی درباره انتصابات ترامپ اظهار نظر نکرده است، اما تحلیلگران چینی انتصاب روبیو را چالشی برای چین میدانند.
این انتخابها در تایوان نیز بازتاب داشته است، جایی که حزب حاکم دموکراتیک مترقی، تلاشهای چین برای تسلط بر این جزیره را محکوم میکند.
وینسنت چائو، سیاستمدار تایوانی، به نیویورک تایمز گفت که انتخابهای ترامپ به متحدان واشینگتن در منطقه اقیانوس آرام اطمینان میدهد که آمریکا همچنان در حمایت از توانایی آنها برای مقاومت در برابر فشار و تهدید چین خواهد ایستاد.
رویترز در گزارشی نوشته این وضعیت، آینده سیاسی او را که تلاش میکند با جلب حمایت در کنگره، از سنا برای این پست رای اعتماد بگیرد، در هالهای از ابهام قرار داده است.
مت گیتس، چهارشنبه همراه با جیدی ونس، معاون رییسجمهور منتخب به گنگره رفته و با تعدادی از جمهوریخواهان سنا دیدار کرد.
این سناتورها سال آینده وپس از شروع دوره ریاستجمهوری ترامپ تصمیم خواهند گرفت که آیا او مناسب دادستانی کل آمریکاست یا با دادن رای اعتماد، ترامپ را ناچار خواهند کرد تصمیم دیگری بگیرد.
شماری از اعضا جمهوریخواه کنگره اعلام کردهاند که میخواهند نتایج تحقیقات کمیته اخلاق مجلس نمایندگان را درباره این ادعا که گیتس با دختری ۱۷ ساله رابطه جنسی داشته است، مشاهده کنند.
اما با توجه به اینکه انتشار یا عدم انتشار این گزارش، منوط به نظر کمیته اخلاق مجلس است، مشخص نیست که آیا آنها فرصتی برای دیدن این گزارش خواهند داشت یا نه.
جلسه کمیته اخلاق روز چهارشنبه پشت درهای بسته تشکیل شد و در نهایت اعضای دموکرات و جمهوریخواه کمیته با ۵ رای موافق انتشار در برابر ۵ رای مخالف انتشار، نتوانستند در این باره تصمیمگیری کنند، بنبستی که نتیجه فوری آن، عدم انتشار گزارش تا تصمیمگیری کمیته در این باره است.
سوزان وایلد، نماینده دموکرات آمریکا که رییس کمیته است، به خبرنگاران گفت: «در این موضوع هیچ توافقی حاصل نشد و جلسه بعدی کمیته برای بررسی این مساله، ۵ دسامبر برگزار خواهد شد.»
به نوشته رویترز، گیتس، ۴۲ ساله، شاید جنجالیترین نامزد در میان چهرههای پیشنهادی ترامپ برای تصدی مناصب فدرال باشد که دیدگاههای جنجالی و گاهی خصمانهای نسبت به آژانسهایی که قرار است بر آنها نظارت کنند، ابراز کردهاند.
گیتس که برای سمت دادستانی کل پیشنهاد شده است، تاکنون هیچ سمتی در وزارت دادگستری نداشته و به عنوان دادستان یا قاضی نیز در هیچ سطحی کار نکرده است و تنها سابقه مرتبط او که حقوق خوانده است، کار چند ساله در یک دفتر وکالت است.
پیشتر افبیآی، تحقیقاتی سهساله درباره او انجام داد که مظنون به دست داشتن در قاچاق جنسی بود اما این تحقیقات در نهایت منجر به طرح هیچ اتهام جنایی علیه او نشد.
گیتس هرگونه تخلفی را انکار کرده و از آن زمان خواستار انحلال افبیآی شده است، سازمانی که برجستهترین نهاد اجرای قانون در ایالات متحده محسوب میشود.
به گزارش رویترز، گیتس به خاطر شیوه رفتارش در مجلس، در میان همحزبیهای جمهوریخواه خود در کنگره نیز محبوبیت چندانی ندارد.
گیتس، سال گذشته رهبری کارزاری برکناری کوین مککارتی از ریاست مجلس نمایندگان را بر عهده داشت، و در این کارزار هم موفق شد اگرچه برای چند هفته مجلس را دچار آشفتگی کرد.
او هفته گذشته، چند ساعت پس از آنکه ترامپ او را برای ریاست وزارت دادگستری معرفی کرد، از سمت خود در مجلس نمایندگان استعفا داد.
اعضا دموکرات کمیته قضایی سنا، که درباره نامزدی گیتس و صلاحیت او برای دادستانی کل رای خواهند داد، چهارشنبه از افبیآی خواستند پرونده تحقیقات خود درباره گیتس را به آنها ارائه کند.
سناتور دموکرات دیک دربین، در نامهای به افبیآی که سایر همکارانش هم امضا کردهاند، نوشته است «اتهامات سنگین عمومی علیه آقای گیتس، مستقیما به صلاحیت او برای خدمت به عنوان ارشدترین مقام اجرای قانون دولت فدرال مرتبط است.»
چند سناتور جمهوریخواه هم از کمیته اخلاق مجلس خواستهاند یافتههای خود درباره گیتس را به آنها به اشتراک بگذارد و چند نفر دیگر از آنها هم نسبت به صلاحیت او برای این پست ابراز تردید کردهاند.
مایک لی، سناتور جمهوریخواه، پس از دیدار با گیتس در ساختمان کنگره گفت اتهامات مربوط به رابطه جنسی با فرد زیر سن قانونی در صورت صحت، بسیار نگرانکننده خواهد بود، اما او یادآور شد که هیچ اتهامی علیه گیتس مطرح نشده است «این یک جرم است. تصور میکنم این موضوع نگرانی جدی بسیاری از افراد باشد ... اینکه آیا او رای کافی دارد یا نه، هنوز مشخص نیست.»
طبق گفته یک اهداکننده جمهوریخواه که به شرط ناشناس ماندن درباره تنشهای درونحزبی با رویترز صحبت کرد، ترامپ تماسهایی با سناتورهای جمهوریخواه برقرار کرده است تا بر تعهد خود نسبت به گیتس تاکید کند.
سناتور لیندسی گراهام، رییس ارشد جمهوریخواه کمیته قضایی، که مسئول ارزیابی نامزدی گیتس خواهد بود، گفت: «او در فرایند بررسی صلاحیت، مورد پرسش قرار خواهد گرفت. او سزاوار این شانس است که دلایلش درباره اینکه چرا باید دادستان کل باشد را ارائه دهد.»
روز چهارشنبه، شان کستن، یکی از اعضا دموکرات مجلس، تلاش کرد رایگیری در صحن مجلس برای الزام کمیته اخلاق به انتشار گزارش خود درباره گیتس، رایگیری انجام شود.
با این وجود، این رایگیری احتمالا پیش از آغاز تعطیلات روز شکرگزاری مجلس در روز جمعه ۲۹ نوامبر برگزار نخواهد شد و نخستین جلسه مجلس نمانیدگان قرار است ۳ دسامبر برگزار شود.