سالومه زورابیشویلی، رییسجمهوری گرجستان از کشورهای اروپایی خواست تا با «تلاش روسیه برای اعمال کنترل بر گرجستان» مقابله کنند. این درخواست پس از چهار شب درگیری معترضان و پلیس در تفلیس مطرح شد.
اعتراضات گسترده در واکنش به تعویق مذاکرات الحاق گرجستان به اتحادیه اروپا، دوشنبه ۱۲ آذر ادامه یافت و تجمعها و اعتصابهایی در تفلیس، پایتخت این کشور و سایر شهرهای آن با حضور گروههای مختلف اجتماعی برگزار شد.
در برخی از این تجمعات، والدین همراه فرزندان زیر ۱۸ سال خود در برابر ساختمانهای دولت تجمع و نسبت به تحولات سیاسی و خشونت پلیس اعتراض کردند.
همزمان در مدارس و دانشگاههای گرجستان و برخی شهرها مانند سامگرلو، گوری، کوتایسی و باتومی اعتصابات گستردهای برگزار شد.
زوراب جاپریدزه، رهبر ائتلاف برای تغییر که صبح دوشنبه در تفلیس بازداشت شده بود، ساعت ۱۳:۳۰ به وقت محلی آزاد شد.
وضعیت بازداشتشدگان
طبق اعلام وزارت بهداشت گرجستان، در ۲۴ ساعت گذشته ۳۷ نفر شامل ۲۴ معترض و ۱۲ پلیس در اعتراضات گرجستان مجروح شدهاند.
زورابیشویلی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که اکثر بازداشتشدگان «دچار جراحات شدید در سر و صورت» هستند.
او گفت که این افراد «در بازداشتگاههای پرجمعیت هدف ضرب و جرح قرار گرفتهاند».
رییسجمهوری گرجستان شنبه ۱۰ آذر ضمن اعلام همبستگی با معترضان گفته بود دولت و پارلمان این کشور مشروعیت ندارند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، دهها نفر از جمله خبرنگاران حاضر در محل در جریان سرکوب این اعتراضات مجروح شدهاند.
وزارت کشور گرجستان اعلام کرد تاکنون ۲۲۴ نفر به اتهام «اخلال جزیی» و «عدم تبعیت از دستورات قانونی» بازداشت شدهاند.
از هفتم آذر تاکنون ۱۱۳ مامور پلیس نیز در جریان اعتراضات مجروح شدهاند.
انجمن وکلای جوان گرجستان در بیانیهای اعلام کرد وزارت کشور به جای حفظ نظم و قانون، «حقوق بشر را نقض کرده» است.
این انجمن به استفاده از روشهایی مانند محاصره معترضان، جلوگیری از فعالیت خبرنگاران و اعمال خشونت اشاره کرد.
پیشتر زورابیشویلی در یک نطق تلویزیونی اعتراضات مردم را علیه تصمیم دولت این کشور برای تعلیق مذاکرات پیوستن به اتحادیه اروپا، «جنبش مقاومت» خوانده و گفته بود: «تا رسیدن به اهداف گرجستان، یعنی بازگشت به مسیر اروپا و برگزاری انتخابات جدید، متحد خواهیم ماند.»
دور جدید اعتراضات
اعتراضات در گرجستان همچنان ادامه دارد و فشارهای داخلی و بینالمللی بر دولت این کشور افزایش یافته است.
این موج اعتراضات پس از آن آغاز شد که ایراکلی کوباخیدزه، نخستوزیر گرجستان، اعلام کرد روند الحاق این کشور به اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۲۸ به تعویق خواهد افتاد.
این تصمیم خشم بسیاری از شهروندان گرجستان را برانگیخت و به تجمعاتی در کل کشور انجامید.
حزب حاکم «رویای گرجستان» که در انتخابات ماه اکتبر اعلام پیروزی کرد، به عقبگرد دموکراتیک و نزدیکتر کردن گرجستان به روسیه متهم شده است.
این انتخابات با اعتراضات گسترده داخلی و نظارت انتقادی بینالمللی روبهرو شد.
محمدجواد ظریف در مقالهای که دوشنبه ۱۲ آذر در مجله فارِن اِفِرز منتشر شد، تاکید کرد غرب باید به جای افزایش فشار بر تهران، دستیابی به راهحلهای برد-برد را در دستور کار قرار دهد.
او توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران موسوم به برجام را «نمونهای منحصر به فرد» خواند و افزود غرب باید برای احیای آن گام بردارد.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از برجام خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران اتخاد خواهد کرد.
ظریف در ادامه مطلب خود در فارن افرز، خواستار اقدامات «ملموس و عملی» غرب در مسیر احیای برجام شد و گفت که «اقدامات سیاسی، قانونی و سرمایهگذاریهای متقابل و سودمند» میتواند زمینه را برای «بهرهمندی اقتصادی جمهوری اسلامی از این توافق» فراهم کند.
معاون راهبردی دولت مسعود پزشکیان افزود ترامپ و متحدان اروپایی واشینگتن باید خود را در خصوص «پیشرفت مستمر» برنامه هستهای جمهوری اسلامی ملامت کنند زیرا پس از خروج ترامپ از برجام، «تعداد سانتریفیوژها در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته» و سطح غنیسازی اورانیوم با جهشی قابل توجه از ۳.۵ درصد به بیش از ۶۰ درصد رسیده است.
خبرگزاری رویترز ۹ آذر گزارش داد مذاکرات ژنو میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در خصوص برخی مسائل مورد مناقشه، از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، با «پیشرفت اندکی» همراه بوده است.
نشست ژنو پس از آن برگزار شد که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تصویب رساند.
انتقاد از پیمان ابراهیم
ظریف در مقاله خود با انتقاد از تلاشها برای عادیسازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی در قالب «پیمان ابراهیم»، گفت چنین راهبردهایی که جمهوری اسلامی و کشورهای عربی را در مقابل هم قرار میدهند، تاکنون «بیاثر» بوده و در آینده نیز راه به جایی نخواهند برد.
او افزود غرب باید رویکردی «سازندهتر» در این زمینه در پیش گیرد، «ایران را بهعنوان بخشی جداییناپذیر از ثبات منطقهای بپذیرد»، و «به دنبال راهحلهای مبتنی بر همکاری برای چالشهای مشترک باشد».
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۱ مهر ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.