ابراز نگرانی آمریکا از فروپاشی آتشبس لبنان
مقامات ایالات متحده، پس از تبادل آتش اخیر میان اسرائیل و حزبالله، به اسرائیل گفتهاند نگران احتمال فروپاشی آتشبس شکننده در لبنان هستند و خواستار پایبندی طرفین به آتشبس شدهاند.
مقامات ایالات متحده، پس از تبادل آتش اخیر میان اسرائیل و حزبالله، به اسرائیل گفتهاند نگران احتمال فروپاشی آتشبس شکننده در لبنان هستند و خواستار پایبندی طرفین به آتشبس شدهاند.
بر اساس گزارشها، دولت بایدن نگران است که آتشبس شکننده در لبنان پس از تبادل آتش میان اسرائیل و حزبالله در روزهای اخیر از هم بپاشد.
آتشبسی که سهشنبه گذشته اعلام شد، به بیش از یک سال درگیری میان اسرائیل و حزبالله پایان داد و اگر این آتشبس فروبپاشد، اسرائیل میتواند عملیات زمینی خود را در جنوب لبنان گسترش دهد و جنگ در منطقه را تشدید کند.
جان کربی، سخنگوی کاخ سفید، دوشنبه به خبرنگاران گفت که «حملات پراکنده» در روزهای اخیر پیشبینی شده بود.
کربی با اشاره به اینکه کاهش چشمگیری در خشونت رخ داده است، گفت «مکانیزم نظارت به طور کامل فعال است و کار میکند ... به طور کلی، آتشبس برقرار است.»
نگرانی آمریکا از شکنندگی آتشبس
اما آنطور که آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی خبر داده دولت آمریکا نگرانیهای خود را به صورت خصوصی به اسرائیلیها ابراز کرده است. این مقام آمریکایی به آکسیوس گفت: «اسرائیلیها در روزهای اخیر بازی خطرناکی انجام دادهاند.»
در همین حال، آکسیوس به نقل از منابع آگاه گزارش داد اسرائیل و لبنان دوشنبه به کاخ سفید اطلاع دادند با وجود درگیریهای اخیر در مرز، به توافق آتشبس پایبند، و خواستار ادامه آن هستند.
بر اساس این گزارش، ران درمر، وزیر امور استراتژیک اسرائیل، هم دوشنبه در دیداری با جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، در کاخ سفید، به او گفت که اسرائیل میخواهد آتشبس را حفظ کند.
بر اساس همین گزارش، سالیوان هم به درمر گفته اسرائیل بر اساس حقوق بینالملل حق دارد در برابر تهدیدهای مستقیم از طرف لبنان، از خود دفاع کند.
آموس هاکستین، فرستاده ویژه آمریکا، هم روز دوشنبه در گفتگو با مقامها لبنانی و اسرائیلی به آنها گفته مکانیزم نظارت بر آتشبس تحت رهبری ایالات متحده که در چارچوب توافق برقرار شده باید از نقضها مطلع شود تا بتواند به آنها رسیدگی کند.
به گفته مقامات آمریکایی، هوخشتاین به اسرائیلیها گفت که باید اجازه دهند مکانیزم نظارت آتشبس شروع به کار کند.
یک مقام اسرائیلی هم به آکسیوس گفته هوخشتاین در پیام خود به اسرائیل گفته آنها آتشبس را «بیش از حد تهاجمی» اجرا میکند.
این مقام اذعان کرد که وضعیت کنونی میتواند به فروپاشی آتشبس منجر شود اما تأکید کرد که این موضوع به واکنش حزبالله نسبت به تلافی اسرائیل برای حمله روز دوشنبه بستگی خواهد داشت.
درگیریهای پراکنده بین اسرائیل و حزبالله
نیروی هوایی اسرائیل در روزهای اخیر چندین حمله هوایی علیه نیروهای حزبالله در جنوب لبنان و همچنین شمال رودخانه لیتانی انجام داد.
اسرائیلیها اعلام کردند که این حملات مناطقی را هدف قرار دادهاند که حزبالله با جابهجایی سلاحها آتشبس را نقض کرده است و این حملات برای جلوگیری از تهدیدات مستقیم این شبهنظامیان انجام شده است. اسرائیل پیش از برخی از این حملات آمریکا را در جریان قرار داده بود.
روز یکشنبه، پهپادهای اسرائیلی برای اولین بار پس از اعلام آتشبس بر فراز بیروت به پرواز درآمدند.
دولت لبنان هم اعلام کرد اسرائیل از زمان اجرایی شدن آتشبس تاکنون بیش از ۵۰ بار آن را نقض کرده است.
روز دوشنبه، حزبالله دو خمپاره به سمت مواضع نیروهای دفاعی اسرائیل (IDF) در مرز با لبنان شلیک کرد. این اولین حمله حزبالله پس از اعلام آتشبس هفته گذشته بود.
حزبالله در بیانیهای اعلام کردند که این حمله در پاسخ به نقض آتشبس توسط اسرائیل انجام شده است.
در مقابل اسرائیل کاتز، وزیر دفاع اسرائیل، گفت اسرائیل متعهد است به هرگونه نقض آتشبس از سمت حزبالله پاسخ دهد و تاکید کرد حمله خمپارهای «با واکنشی شدید روبرو خواهد شد.»
توافق آتشبس در جنگ لبنان
اسرائیل و لبنان چهارشنبه گذشته توافق کردند که دورهای انتقالی به مدت ۶۰ روز آغاز شود که در طی آن، ارتش اسرائیل از جنوب لبنان خارج شود، ارتش لبنان در مناطق نزدیک به مرز مستقر شود و حزبالله سلاحهای سنگین خود را به شمال رودخانه لیتانی منتقل کند.
این توافق شامل یک کمیته نظارتی به رهبری ایالات متحده برای نظارت بر اجرا و رسیدگی به تخلفات است.
آمریکا همچنین متعهد شد به اسرائیل نامهای اطمینانبخش بدهد که از اقدامات نظامی اسرائیل در برابر تهدیدات مستقیم از خاک لبنان حمایت خواهد کرد.
بر اساس بیانیه سنتکام، جاسپر جفرز ، ژنرال آمریکایی هفته گذشته وارد بیروت شد تا به عنوان رئیس واحد نظامی مشترک برای اجرای مکانیزم نظارت و اجرای آتشبس خدمت کند.
این مکانیزم همچنین شامل افسران نظامی فرانسوی و نمایندگان ارتش لبنان، ارتش اسرائیل و یونیفیل خواهد بود.
بربوک که برای دیدار با مقامهای چینی در پکن به سر میبرد، نسبت به ادامه حمایتهای پهپادی چین از روسیه و اعزام سربازان کره شمالی برای نبرد با اوکراین ابراز نگرانی کرد.
او پس از دیدار با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، تاکید کرد اعضای شورای امنیت سازمان ملل متحد، از جمله چین، نباید با اقدامات خود به تشدید درگیریها دامن بزنند.
روسیه عملیات نظامی خود را علیه اوکراین پنجم اسفند ۱۴۰۰ کلید زد و از آن زمان تاکنون، درگیریهای مرگبار میان دو کشور ادامه داشته است.
از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
بربوک در دیدار با همتای چینی خود هشدار داد تداوم حمایتهای پکن از مسکو میتواند روابط دوجانبه چین و آلمان را تحت تاثیر قرار دهد.
او گفت پهپادهای تولید شده در کارخانههای چینی و سربازان اعزامی کره شمالی به روسیه «منافع امنیتی اصلی اروپا» را تهدید میکنند.
وزیر امور خارجه آلمان افزود پوتین نه تنها در حال نابودی صلح در اروپا است، بلکه آسیا را نیز به مناقشه اوکراین کشانده است.
خبرگزاری رویترز در مهرماه از برنامه تسلیحاتی روسیه در چین برای توسعه و تولید پهپادهای تهاجمی دوربرد خبر داد و نوشت این پهپادها قرار است در جنگ اوکراین مورد استفاده قرار گیرند.
در هفتههای اخیر انتقال حدود ۱۰ هزار سرباز کره شمالی به روسیه خبرساز شده است. آمریکا دوم آبان با استناد به شواهد به دست آمده تایید کرد هدف از اعزام این سربازان، شرکت در جنگ اوکراین است.
وزیر امور خارجه چین نیز در دیدار با همتای آلمانی خود تاکید کرد دو کشور بهعنوان دومین و سومین اقتصاد بزرگ جهان، باید روابط خود را در شرایط «آشفته» کنونی در عرصه بینالمللی بهبود ببخشند.
سفر وزیر امور خارجه آلمان به پکن در حالی صورت میگیرد که اولاف شولتس، صدراعظم آلمان، نیز در سفری از پیش اعلام نشده راهی اوکراین شده است.
او پس از ورود به کییف وعده داد آلمان همچنان «قویترین حامی اوکراین در اروپا» باقی خواهد ماند.
محمدجواد ظریف در مقالهای که دوشنبه ۱۲ آذر در مجله فارِن اِفِرز منتشر شد، تاکید کرد غرب باید به جای افزایش فشار بر تهران، دستیابی به راهحلهای برد-برد را در دستور کار قرار دهد.
او توافق بر سر برنامه هستهای حکومت ایران موسوم به برجام را «نمونهای منحصر به فرد» خواند و افزود غرب باید برای احیای آن گام بردارد.
ترامپ در دوران پیشین حضور خود در کاخ سفید بین سالهای ۲۰۱۷ و ۲۰۲۱، سیاست فشار حداکثری را در برابر جمهوری اسلامی در پیش گرفت و از برجام خارج شد.
این سیاست با کاهش قابل توجه صادرات نفتی جمهوری اسلامی همراه بود و اقتصاد ایران را بهشدت تحت تاثیر قرار داد.
برخی ناظران با در نظر گرفتن چینش اعضای کابینه آتی ترامپ معتقدند واشینگتن مجددا سیاست فشار حداکثری را در برابر تهران اتخاد خواهد کرد.
ظریف در ادامه مطلب خود در فارن افرز، خواستار اقدامات «ملموس و عملی» غرب در مسیر احیای برجام شد و گفت که «اقدامات سیاسی، قانونی و سرمایهگذاریهای متقابل و سودمند» میتواند زمینه را برای «بهرهمندی اقتصادی جمهوری اسلامی از این توافق» فراهم کند.
معاون راهبردی دولت مسعود پزشکیان افزود ترامپ و متحدان اروپایی واشینگتن باید خود را در خصوص «پیشرفت مستمر» برنامه هستهای جمهوری اسلامی ملامت کنند زیرا پس از خروج ترامپ از برجام، «تعداد سانتریفیوژها در ایران بهطور چشمگیری افزایش یافته» و سطح غنیسازی اورانیوم با جهشی قابل توجه از ۳.۵ درصد به بیش از ۶۰ درصد رسیده است.
خبرگزاری رویترز ۹ آذر گزارش داد مذاکرات ژنو میان جمهوری اسلامی و سه کشور اروپایی در خصوص برخی مسائل مورد مناقشه، از جمله برنامه هستهای حکومت ایران، با «پیشرفت اندکی» همراه بوده است.
نشست ژنو پس از آن برگزار شد که شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اول آذر به پیشنهاد بریتانیا، فرانسه و آلمان، قطعنامهای علیه برنامه هستهای جمهوری اسلامی به تصویب رساند.
انتقاد از پیمان ابراهیم
ظریف در مقاله خود با انتقاد از تلاشها برای عادیسازی روابط میان اسرائیل و کشورهای عربی در قالب «پیمان ابراهیم»، گفت چنین راهبردهایی که جمهوری اسلامی و کشورهای عربی را در مقابل هم قرار میدهند، تاکنون «بیاثر» بوده و در آینده نیز راه به جایی نخواهند برد.
او افزود غرب باید رویکردی «سازندهتر» در این زمینه در پیش گیرد، «ایران را بهعنوان بخشی جداییناپذیر از ثبات منطقهای بپذیرد»، و «به دنبال راهحلهای مبتنی بر همکاری برای چالشهای مشترک باشد».
اسرائیل ابتدا در سپتامبر ۲۰۲۰ در چارچوب پیمان ابراهیم با دو کشور امارات متحده عربی و بحرین روابط سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد و سپس در اکتبر همان سال با مراکش و در دسامبر ۲۰۲۲ با سودان پیمان عادیسازی روابط به امضا رساند.
تهران همواره از مخالفان سرسخت عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای منطقه بوده است.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۱ مهر ۱۴۰۲ عادیسازی روابط اسرائیل و کشورهای منطقه را به «شرطبندی روی اسب بازنده» تشبیه کرد و آن را قماری «محکوم به باخت» خواند.