وزارت کشور دولت انتقالی سوریه اوایل روز پنجشنبه، ۶ دی، اعلام کرد که ۱۴ تن از نیروهای پلیس سوریه در حمله نیروهای وفادار به حکومت سرنگونشده بشار اسد در حومه طرطوس کشته و ۱۰ تن دیگر مجروح شدند.
همزمان گزارش شده که در ادامه درگیری بین نیروهای تحت حمایت ترکیه و نیروهای دموکراتیک سوریه در حلب، ۱۲ نفر از نیروهای گروههای تحت حمایت ترکیه کشته شدهاند.
وزارت کشور دولت انتقالی سوریه به رهبر هیات تحریر شام گفت که برخی از اعضای رژیم سابق روز چهارشنبه به نیروهای وزارت کشور در منطقه ساحلی سوریه حمله کردند و تعدادی کشته و زخمی برجای گذاشتند.
در حالی که دو هفته پس از سقوط حکومت بشار اسد گزارشهایی از درگیری و ناآرامی در مناطق مختلف سوریه گزارش شده است، وزیر جدید کشور سوریه در کانال رسمی خود در تلگرام تهدید کرد که هر کسی را که جرات کند امنیت سوریه را تضعیف کند یا جان شهروندانش را به خطر بیندازد، سرکوب خواهد کرد.
پیش از درگیری در طرطوس و پس از ناآرامیهای مرتبط با تظاهرات اقلیت علوی در شهر حمص، دولت جدید انتقالی در این شهر حکومت نظامی شبانه اعلام کرد.
رسانههای دولتی اعلام کردند که مقررات منع رفتوآمد در حمص به مدت یک شب از ساعت شش عصر به وقت محلی تا هشت صبح پنجشنبه اعمال شده است.
علاوه بر حمص، در دیگر مناطق ساحلی سوریه از جمله طرطوس، محل اصلی زندگی اقلیت علوی، نیز تظاهرات کوچکی برگزار شد.
تظاهرات پس از آن شروع شد که یک ویدیو بدون تاریخ در شبکههای اجتماعی منتشر شد که نشان میداد یک زیارتگاه علویان در شهر حلب به آتش کشیده شده و مردانی مسلح در کنار اجساد کشتهشدگان عکس میگیرند.
وزارت کشور سوریه در حساب رسمی تلگرامی خود تاکید کرده است که که این ویدیو مربوط به حمله شورشیان به حلب در اواخر ماه نوامبر است که در جریان آن، گروههایی ناشناس دست به خشونت زدند.
به گفته وزارت کشور سوریه، کسانی که این ویدیو را منتشر کردهاند، بهدنبال تحریک درگیریهای فرقهای هستند.
درگیری گروههای تحت حمایت ترکیه و نیروهای دموکراتیک سوریه
از سوی دیگر، دیدهبان حقوق بشر سوریه گزارش داد که گروههای تحت حمایت ترکیه پس از تلاش برای نفوذ در خط مقدم سد تشرین در شرق حلب با نیروهای دموکراتیک سوریه و شورای نظامی منبج درگیر شدند.
براساس این گزارش در این درگیری ۱۲ تن از اعضای گروههای تحت حمایت ترکیه کشته و سه تن از اعضای نیروهای دموکراتیک سوریه زخمی شدند.
رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، چهارشنبه پنج دی، گفت که شبهنظامیان کرد در سوریه یا سلاحهای خود را زمین خواهند گذاشت یا «دفن خواهند شد».
پس از سقوط حکومت اسد، آنکارا بارها خواستار انحلال یگانهای مدافع خلق شده و تاکید کرده است که شبهنظامیان کرد جایی در آینده سوریه ندارند.
اردوغان خطاب به قانونگذاران حزب حاکم عدالت و توسعه در پارلمان گفت: «قاتلان جداییطلب یا با سلاحهای خود خداحافظی خواهند کرد یا همراه با سلاحهایشان در سرزمین های سوریه دفن خواهند شد.»
ترکیه شبهنظامیان کرد یگانهای مدافع خلق، بخش اصلی نیروهای دموکراتیک سوریه را دنباله حزب کارگران کردستان (پ.ک.ک) میداند و آنها را تروریست میخواند. نیروهای دموکراتیک سوریه متحد ایالات متحده هستند.
سهشنبه ۴ دی، خبرگزاری رسمی سوریه (سانا) که اکنون اخبار را به نقل از اتاق عملیات نظامی حاکمان جدید دمشق منتشر میکند، گزارش داد نشست میان سران گروههای نظامی با احمد الشرع، به توافقی منجر شد که بر اساس آن تمامی گروهها تحت چتر وزارت دفاع یکپارچه میشوند.
سالم ترکی العنطری، فرمانده «ارتش آزاد سوریه»، در گفتگویی به شبکه العربیه گفت هیچ مشکلی با دولت جدید این کشور ندارند و مانعی برای ادغام آنان در وزارت دفاع نیز وجود ندارد.
او با اشاره به اینکه در جلسه با احمد الشرع شرکت نداشته، گفت: «دعوتنامهای برای حضور در نشست جناح با احمد الشراع دریافت نکردیم، اما آماده هستیم با هرکسی که بخواهد با ما گفتگو کند، دیدار و تعامل داشته باشیم.»
العنطری، در ادامه با تاکید بر اینکه عملیات علیه قاچاقچیان و توزیعکنندگان مواد مخدر نیز ادامه خواهد یافت، گفت «ماموریت فعلی و اصلی ما مبارزه با داعش و حفظ امنیت غیرنظامیان در منطقه است.»
شنبه یکم دی، الشرع با رهبران گروههای نظامی دیدار و درباره ساختار نهاد نظامی جدید سوریه بحث کرد.
الشرع اشاره کرد که این گروهها در قالب یک نهاد واحد تحت مدیریت وزارت دفاع در ارتش جدید سوریه ادغام خواهند شد.
محمد البشیر، رییس دولت موقت و انتقالی سوریه نیز در روزهای گذشته اعلام کرده بود که وزارت دفاع این کشور با استفاده از گروههای سابق شورشی و افسرانی که از ارتش بشار اسد جدا شدهاند، بازسازی خواهد شد.
حاکمان جدید سوریه همچنین مرحف ابوقصرا، از چهرههای برجسته گروههای مخالفی که دولت بشار اسد را سرنگون کردند، به عنوان وزیر دفاع دولت موقت منصوب کردند.
الشرع پیشتر تاکید کرده بود که در آینده هیچ سلاحی جز در دست دولت نخواهد بود و از این پس، خدمت اجباری در سوریه وجود نخواهد داشت.
روز ۱۸ آذر و ۱۱ روز پس از آغاز حملات گروههای مسلح مخالف، سرانجام دولت اسد سقوط کرد و شورشیان کنترل دمشق را به دست گرفتند.
از آن زمان تاکنون احمد الشرع دیدارهایی با رهبران و مقامات آمریکایی، کشورهای اروپایی، عربی و برخی کشورهای دیگر منطقه داشته است.
تداوم درگیریها در شمال سوریه و انفجار یک خودروی غیرنظامی
بر اساس گزارشها، الشرع به مقامات غربی که به دیدارش آمدهاند، گفته است که گروه اسلامگرای تحریر الشام که او رهبریاش را بر عهده دارد و پیشتر وابسته به القاعده بود، نه به دنبال انتقامگیری از وابستگان حکومت اسد خواهد بود و نه قصد سرکوب هیچیک از اقلیتهای مذهبی این کشور را دارد.
بزرگترین اقلیتهای قومی و مذهبی سوریه شامل کُردهای مسلمان و شیعیان میشوند. آنها در طول جنگ داخلی نگران بودند که هر شکلی از حکومت اسلامگرای سنی در آینده، سبک زندگی آنها را به خطر بیندازد.
بخش دیگری از این اقلیتها شامل مسیحیان ارتدوکس سریانی، یونانی، ارمنی و جامعه دروزی سوریه میشوند.
شدت درگیریها در شمال سوریه میان ترکیه و نیروهای دموکراتیک سوریه (کُردهای مورد حمایت آمریکا) از زمان سرنگونی دولت اسد افزایش یافته است.
با میانجیگری آمریکا، آتشبس موقتی در این منطقه برقرار شد اما پس از مدتی کوتاه درهم شکست و ترکیه حملاتش را به مواضع یپگ در منطقه منبج از سر گرفت.
در ادامه این درگیریها و حملات ترکیه، سهشنبه یک خودروی بمبگذاریشده غیرنظامی در شهر منبج در شرق حلب منفجر شد که در نتیجه آن دستکم دو نفر کشته و چهار نفر دیگر زخمی شدند.
نیروهای دموکراتیک سوریه به رهبری کُردها روز پنجشنبه متعهد شدند که با ترکیه و گروههای تحت حمایت آن در شهر عینالعرب (کوبانی) در شمال سوریه مبارزه کنند.
پیشتر رسانههای ترکیه خبر داده بودند اسما اسد خواستار جدایی از همسرش و بازگشت به لندن شده است.
بشار اسد و خانوادهاش پس از خروج از سوریه، به مسکو گریختند. مقامهای روسیه اعلام کردند به دلایل «بشردوستانه» به آنها پناهندگی دادهاند.
اسما اسد سال ۱۹۷۵ از والدینی سوری در بریتانیا به دنیا آمد و در منطقه اکتون در غرب لندن بزرگ شد. او در سال ۲۰۰۰ با رها کردن شغل خود در حوزه بانکداری سرمایهگذاری، با بشار اسد ازدواج کرد.
اسما اسد بهسرعت به شخصیتی جنجالی در عرصه بینالمللی تبدیل شد و مخالفان حکومت سوریه او را متهم کردند که در سایه تحصیلات و زندگی خود در بریتانیا، میکوشد افکار عمومی را از سیاستهای سرکوبگرانه همسرش منحرف کند.
آمریکا در سال ۲۰۲۰ شماری از اعضای خانواده اسد، از جمله اسما اسد را در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
در آن زمان، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده، هشدار داد اسما اسد با حمایت همسر و اعضای خانوادهاش، به «یکی از بدنامترین سوداگران جنگ سوریه» بدل شده است.
جنگ داخلی سوریه که با تظاهرات مسالمتآمیز مردم این کشور علیه حکومت اسد در سال ۲۰۱۱ آغاز شد، بیش از ۵۰۰ هزار کشته و شش میلیون آواره بر جای گذاشت.
در نهایت، مخالفان مسلح در یک عملیات غافلگیرکننده ۱۱ روزه که از ادلب و حلب آغاز شد، توانستند ۱۸ آذر به دمشق برسند و به پنج دهه حکومت خاندان اسد بر سوریه پایان دهند.
سخنگوی کرملین در ادامه سخنان خود به برخی گزارشها در خصوص منع خروج بشار اسد از شهر مسکو و همچنین مسدود شدن اموال او در روسیه واکنش داد و آنها رد کرد.
بشار اسد ۲۶ آذر در بیانیهای اعلام کرد خروج او از سوریه با برنامهریزی قبلی نبوده و با کمک روسها از این کشور خارج شده است.
اسد در این بیانیه تاکید کرد در هیچ برههای از تحولات اخیر سوریه، به فکر فرار از کشور یا پناهندگی نبود و هیچ پیشنهادی نیز در این رابطه به او ارائه نشده بود.
فایننشال تایمز ۲۶ آذر گزارش داد اسد در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.
اسد در دوران حکومتش بر سوریه به نقض گسترده حقوق بشر، سرکوب معترضان، شکنجه و ناپدیدسازی قهری متهم بود.