رویترز: مسافران هواپیمای جمهوری آذربایجان پیش از سقوط، صدای انفجار شنیدند
خبرگزاری رویترز به نقل از دو مسافر و یک خدمه هواپیمای سقوط کرده جمهوری آذربایجان در قزاقستان گزارش داد سرنشینان این هواپیما هنگام نزدیک شدن به مقصد اصلی پرواز در جنوب روسیه، صدای بلند دستکم یک انفجار را شنیدند.
یکی از مسافران این پرواز که در بیمارستان بستری است، جمعه هفتم دیماه گفت: «پس از انفجار احساس میکردم هواپیما در حال سقوط است.»
او افزود پس از شنیدن صدای انفجار، شروع به خواندن دعا و آمادهسازی برای مواجهه با مرگ کرده بود.
او تاکید کرد در پی این رویداد، «واضح بود که هواپیما بهنوعی آسیب دیده است.»
این هواپیما پنجم دیماه در قزاقستان سقوط کرد و ۳۸ نفر از سرنشینان آن جان باختند. ۲۹ سرنشین دیگر این هواپیما، از جمله دو کودک، از این حادثه جان سالم به در بردند.
پیشتر مقامات اوکراینی اعلام کردند هواپیمای جمهوری آذربایجان به دلیل اصابت موشک روسی سرنگون شده است.
وفا شعبانوا، یکی دیگر از مسافران این هواپیما، نیز در گفتوگو با رویترز شنیدن صدای بلند انفجار پیش از سقوط را تایید کرد و گفت: «من خیلی ترسیده بودم.»
به گفته شعبانوا، در پی شنیده شدن این صدا یک مهماندار از او خواسته به سمت عقب هواپیما حرکت کند.
هر دو مسافر به رویترز گفتند به نظر میرسید پس از انفجار، مشکلاتی در سطح اکسیژن کابین ایجاد شده است.
خطوط هوایی جمهوری آذربایجان هفتم دیماه علت سقوط این هواپیما را «تداخل فیزیکی و فنی خارجی» عنوان کرد و خبر داد شماری از پروازهای خود به روسیه را به حالت تعلیق درآورده است.
مسیر این هواپیما از منطقهای در جنوب روسیه که سیستم پدافند هوایی آن به دلیل حملات پهپادی اوکراین بهطور مداوم در حالت آمادهباش قرار دارد، منحرف شد.
این هواپیمای مسافربری ساخت برزیل که از باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، به مقصد چچن در روسیه پرواز میکرد، پس از انحراف، کیلومترها از مسیر خود فاصله گرفت و پس از گذر از دریای خزر سقوط کرد.
یک خدمه این پرواز به رویترز گفت پس از ممنوعیت فرود در شهر گروزنی روسیه به دلیل مه، خلبان دور زد و در همان زمان، صدای انفجار در خارج از هواپیما به گوش رسید.
او افزود هواپیما در حال اوجگیری بود که صدای انفجاری از بال سمت چپ و سپس «سه ضربه متوالی» شنیده شد.
پیشتر و در ششم دیماه، رویترز با استناد به اطلاعات چهار منبع آگاه از تحقیقات درباره سقوط این هواپیما گزارش داد سیستم پدافند روسیه عامل سقوط این هواپیما بوده است.
کاخ سفید هفتم دیماه اعلام کرد واشینگتن آماده است تا در تحقیقات درباره سقوط این هواپیما مشارکت کند.
کاخ سفید افزود شواهد اولیه حاکی از احتمال سرنگونی این پرواز توسط سامانه دفاع هوایی روسیه است.
دفتر اطلاعرسانی دولت سوریه به شبکه تلویزیونی البیسی لبنان گفت اظهارات اخیر استاندار دمشق درباره برقراری رابطه با اسرائیل، بازتابدهنده مواضع رسمی حاکمان جدید سوریه نیست. استاندار دمشق پیشتر در سخنانی از آمریکا خواسته بود برای برقراری صلح میان سوریه و اسرائیل میانجیگری کند.
ماهر مروان در مصاحبه با رادیو ملی آمریکا (انپیآر) که پنجشنبه ششم دیماه منتشر شد، گفت: «مشکل ما با اسرائیل نیست.»
مروان که با سقوط رژیم بشار اسد این سمت را در اختیار گرفته است، تاکید کرد مردم سوریه خواستار «همزیستی و صلح با اسرائیل» هستند و حکومت جدید این کشور به دنبال برقراری «روابط خوب با اسرائیل» است.
یک مقام آمریکایی نیز به انپیآر گفت ایالات متحده پیام دولت جدید سوریه را به اسرائیل منتقل کرده اما واشینگتن دو طرف را برای برداشتن گامهایی به منظور برقراری روابط، تحت فشار قرار نمیدهد.
رسانههای اسرائیل پیش از این خبر داده بودند که آمریکا از این کشور خواسته است با گروه تحریر شام تعامل داشته باشد اما این کشور تمایلی به این کار نداشته است.
ماهر مروان، استاندار جدید دمشق که از سوی احمد الشرع، رهبر هیات تحریر شام منصوب شده است، در این مصاحبه اشارهای به جنگ در غزه و موضوع فلسطین نکرد.
او گفت: «حکومت جدید قصد ندارد امنیت اسرائیل یا امنیت هر کشور دیگری را تهدید کند.»
الشرع که اکنون قدرت را در سوریه در دست دارد نیز پیش از این گفته بود: «در صدد درگیری با اسرائیل نیستیم.»
پس از سقوط حکومت اسد، ارتش اسرائیل بارها به مناطقی از سوریه حمله کرده است.
شامگاه شنبه ۱۷ آذر، برای نخستین بار در ۵۰ سال اخیر، نیروهای زمینی اسرائیل با عبور از منطقه حائل غیرنظامی در مرز که تحت کنترل سازمان ملل است، وارد خاک سوریه شدند.
ارتش اسرائیل همچنین ۴۰۰ کیلومتر مربع از منطقه حائل در بلندیهای جولان را به کنترل خود درآورده است.
این کشور در جنگ سال ۱۹۶۷ خاورمیانه، بلندیهای جولان را اشغال کرد و بخش عمدهای از آن را به اسرائیل ملحق کرد. با این حال، اکثریت جامعه بینالمللی این مناطق را سرزمینهای سوریهای تحت اشغال اسرائیل میدانند.
استاندار جدید دمشق درباره این حملات گفت که ترس اولیه اسرائیل پس از سقوط اسد، «قابل درک و طبیعی» است و «ممکن است اسرائیل به همین دلیل اقدام به پیشروی و بمبارانهای محدود» کرده باشد.
رادیو ملی آمریکا تاکید کرد که حکومت جدید سوریه تلاش میکند جایگاه خود را در صحنه بینالمللی تثبیت کند و یکی از محورهای این تلاش، مواضع جدید حاکمان این کشور درباره اسرائیل است.
به دنبال رای عدم اعتماد پارلمان به صدراعظم آلمان، فرانک والتر اشتاینمایر، رییسجمهوری این کشور انحلال پارلمان را اعلام کرد. بدین ترتیب قرار است انتخابات زودهنگام در آلمان ۲۳ فوریه (پنجم اسفند) برگزار شود.
اشتاینمایر جمعه هفتم دیماه گفت پس از مشورت با رهبران احزاب و با توجه به ساختار پارلمان فعلی آلمان، مشخص شد که هیچ توافقی برای تشکیل یک دولت ائتلافی جدید وجود ندارد.
او افزود دولت آینده آلمان وظایف مهمی بر عهده دارد که از جمله آنها میتوان به بهبود وضعیت نامطمئن اقتصادی و جلوگیری از به خطر افتادن مشاغل اشاره کرد.
اشتاینمایر تاثیرات جنگ در خاورمیانه و اوکراین بر آلمان و مدیریت موضوع مهاجرت را از دیگر چالشهای پیشروی دولت آینده دانست.
در آبانماه و پس از برکناری کریستین لیندنر، وزیر دارایی از حزب دموکرات آزاد، به دست صدراعظم آلمان، دولت ائتلافی این کشور متشکل از احزاب سوسیال دموکرات، سبزها و دموکرات آزاد فروپاشید.
پس از آن، اولاف شولتس، صدراعظم آلمان از حزب سوسیال دموکرات، از پارلمان مجددا درخواست رای اعتماد کرد و همانگونه که انتظار میرفت، در ۲۶ آذر با رای عدم اعتماد پارلمان روبهرو شد.
تنها ۲۰۷ نماینده حزب سوسیالدموکرات به دولت شولتس رای اعتماد دادند. در سوی مقابل، ۱۱۶ نماینده سبزها رای ممتنع و ۳۹۴ نماینده احزاب دیگر به دولت او رای منفی دادند.
سپس بر اساس قانون اساسی آلمان، صدراعظم از رییسجمهوری درخواست کرد تا پارلمان را منحل کند و بدین ترتیب راه برای برگزاری انتخابات جدید هموار شود.
انحلال پیش از موعد پارلمان در آلمان امری استثنایی محسوب میشود و از سال ۱۹۴۹ تاکنون تنها شش بار رخ داده است که آخرین مورد آن به سال ۲۰۰۵ بازمیگردد.
قرار است نخستین مناظره تلویزیونی میان اولاف شولتس و فریدریش مرتس، رقیب او از حزب دموکرات مسیحی، ۲۱ بهمن برگزار شود.
بر اساس قوانین آلمان، پارلمان فعلی تا زمان آغاز به کار پارلمان جدید بر سر کار باقی خواهد ماند.
نظرسنجیها در آلمان حاکی از آن است که در انتخابات آتی، هیچ حزبی بهتنهایی قادر به کسب اکثریت مطلق برای تشکیل دولت نخواهد بود.
حزب راست افراطی «آلترناتیو برای آلمان»، موسوم به «ایافدی» که از مخالفان سرسخت حضور گسترده مهاجران در این کشور است، در سالهای اخیر رشد چشمگیری داشته، اما هنوز بهتنهایی قادر به تشکیل دولت نیست و در دورههای گذشته نیز موفق به حضور در دولتهای ائتلافی نشده است.
پیشتر حمایت ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیساکس و مالک شبکه اجتماعی ایکس، از حزب آلترناتیو برای آلمان خبرساز شده بود.
شبکه سیانان گزارش داد تولید پهپادهای طراحی شده ایرانی در یک کارخانه در منطقه ویژه اقتصادی آلابوگا، واقع در تاتارستان روسیه، بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
بر اساس این گزارش، این کارخانه با استفاده از قطعات چینی و نیروی کار کمتخصص شامل نوجوانان روسی و زنان آفریقایی، عملیات خود را گسترش داده است.
سیانان جمعه هفتم دی ماه در ادامه گزارش خود نوشت که روسیه حملات پهپادی خود را افزایش داده و تقریبا روزانه به شهرهای اوکراین حمله پهپادی میکند. بر پایه این گزارش از دادههای نیروهای مسلح اوکراین، طی شش ماه گذشته حملات پهپادی روسیه از حدود ۴۰۰ مورد در ماه می به بیش از دو هزار و ۴۰۰ مورد در ماه نوامبر افزایش یافته است: «در ماه دسامبر تاکنون حداقل هزار و ۷۰۰ حمله هواپیماهای بدون سرنشین در اوکراین انجام شده است.»
با تشدید این حملات، این رسانه آمریکایی جزییات جدیدی را در مورد توسعه یک کارخانه مخفی که به حملات پهپادی مسکو دامن میزند، کشف کرده است.
این کارخانه که در منطقه ویژه اقتصادی آلابوگا در تاتارستان جنوبی روسیه واقع است، تولید پهپادهای تهاجمی و نظارتی طراحی شده در ایران را با به کار گرفتن طیف وسیعی از قطعات چینی و استخدام نیروی کار بسیار جوان و کممهارت (نوجوانان روسی و زنان آفریقایی)، به طور قابل توجهی افزایش داده است.
سیانان این اطلاعات را با بررسی حسابهای رسانههای اجتماعی مرتبط و ارزیابیهای منابع اطلاعاتی دفاعی اوکراین به دست آورده است.
این منابع که خواستهاند هویتشان فاش نشود، گفتند که این کارخانه در حال حاضر هزاران «پهپاد فریبنده» را نیز تولید میکند که برای فریب دادن دفاع هوایی اوکراین طراحی شدهاند.
تصاویر ماهوارهای تحلیل شده به وسیله سیانان و کارشناسان نشان میدهند دو ساختمان دیگر در این سایت ساخته شده و امنیت آنها افزایش یافته است.
نه وزارت دفاع روسیه و نه آلابوگا به درخواستهای سیانان برای اظهارنظر درباره تولید پهپاد در کارخانه مورد نظر، پاسخ ندادهاند.
این رسانه نوشت که این یافتهها دریچهای به صنعت دفاعی رو به رشد روسیه باز میکند.
بر اساس برآورد اخیر وزیر دفاع آلمان، تولید تسلیحات و مهمات روسیه نسبت به اتحادیه اروپا چهار برابر بیشتر است و این امر اوکراین را در موقعیتی مخاطرهآمیز قرار داده و این کشور بیش از هر زمان دیگری نیاز فوری به مهمات دارد.
تنها چند هفته تا بازگشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب ایالات متحده به کاخ سفید باقی مانده که وعده پایان دادن به جنگ اوکراین را مطرح کرده است. به همین دلیل، کمک نظامی آینده آمریکا به کییف در هالهای از ابهام قرار دارد.
پس از این که روسیه در فوریه ۲۰۲۲ اقدام به تهاجم تمام عیار به اوکراین کرد، مسکو واردات «پهپادهای شاهد» ایرانی را آغاز کرد.
بر اساس اسناد فاش شدهای که به وسیله گروه اطلاعات سایبری اوکراینی در اختیار سیانان قرار گرفته است، تا اوایل سال ۲۰۲۳، مسکو و تهران قراردادی ۱/۷۵ میلیارد دلاری برای ساخت پهپاد در داخل روسیه امضا کردند.
منطقه ویژه اقتصادی آلابوگا که در حدود ۶۰۰ مایلی شرق مسکو قرار دارد، در ابتدا در سال ۲۰۰۶ برای جذب شرکتهای غربی با معافیتهای مالیاتی راهاندازی شد اما پس از شروع جنگ اوکراین، چند شرکت اصلی این منطقه را ترک کردند.
تصاویر ماهوارهای نشان میدهد بخشی از این سایت از زمانی که به تولید نظامی روی آورده، به طور قابل توجهی گسترش یافته است.
شبکه اسکاینیوز دی ماه ۱۴۰۲ گزارش داد حکومت ایران یک پهپاد تهاجمی جدید به نام شاهد ۱۰۷ طراحی کرده که قرار است در جنگ روسیه علیه اوکراین به کار گرفته شود.
رسانههای اسرائیل خبر دادند در حمله روز پنجشنبه به صنعا، انبارهای سلاح و اموال مرتبط با جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند. همچنین رهبر حوثیها و فرمانده یگان یمن در سپاه قدس، به اهدافی برای ترور اسرائیل تبدیل شدهاند.
رسانهها در اسرائیل جمعه هفتم دی ماه خبر دادند در حمله پنجشنبه به فرودگاه صنعا، انبارهای سلاح، تاسیسات فرودگاه و اموال مرتبط با جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند.
کانال ۱۲ تلویزیون اسرائیل خبر داد این حمله باعث توقف فعالیتهای جمهوری اسلامی در یمن شده است.
این شبکه همچنین اعلام کرد عبدالملک الحوثی، رهبر حوثیها و عبدالرضا شهلایی، فرمانده یگان یمن در سپاه قدس، به اهدافی برای ترور اسرائیل تبدیل شدهاند.
بر اساس گزارشها، حملات اسرائیل همزمان با سخنرانی تلویزیونی عبدالملک حوثی انجام شد.
در سالهای گذشته گزارشهای مختلفی درباره هویت و وضعیت شهلایی منتشر شده است.
پس از مرگ حسن ایرلو، سفیر پیشین جمهوری اسلامی نزد حوثیهای یمن، خبرگزاری ایرنا در گزارشی که اندکی پس از انتشار آن را حذف کرد، نوشت که او به «سردار شهلایی» معروف بود.
از سوی دیگر یک سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا در تاریخ دوم دی ماه ۱۴۰۰ در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال درباره گمانهزنیها مبنی بر این که ایرلو همان عبدالرضا شهلایی بوده، پاسخ مشخصی نداد اما گفت: «تایید میکنیم ایرلو عضو سپاه پاسداران بوده است.»
او گفت که جایزه ۱۵ میلیون دلاری آمریکا برای ارائه اطلاعات درباره عبدالرضا شهلایی همچنان معتبر است.
در جریان حملات پنجشنبه، جنگندههای اسرائیل به زیرساختهای نظامی حوثیها در فرودگاه صنعا، بندر حدیده، صلیف و راس کتیب در سواحل غربی یمن حمله کردند.
به گفته اسرائیل، این اهداف نظامی برای قاچاق تسلیحات ایرانی به منطقه و ورود مقامات ارشد جمهوری اسلامی مورد استفاده قرار میگرفتند.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ساعاتی پس از حملات به یمن گفت: «کار ما با آنها تازه شروع شده است.»
پس از این حملات، حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی اعلام کردند شامگاه پنجشنبه فرودگاه بن گوریون اسرائیل را با یک موشک بالستیک هدف قرار دادهاند.
پنجشنبه شب آژیر خطر در مناطق مرکزی اسرائیل به صدا در آمد و ارتش اعلام کرد یک موشک شلیک شده از یمن را پیش از ورود به آسمان اسرائیل سرنگون کرده است.
پروازهای فرودگاه بن گوریون نیز نیم ساعت متوقف شدند.
حوثیها همچنین اعلام کردند با پهپاد به یک کشتی در نزدیکی جزیره سقطرا (سُکوترا) در خلیج عدن حمله کردهاند.
اسرائیل ۲۹ آذر اعلام کرد «حملاتی دقیق» به اهداف نظامی حوثیها در یمن، از جمله بنادر و زیرساختهای انرژی انجام داده است.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی گفت که تهران بارها به بشار اسد توصیه کرده بود با ترکیه وارد مذاکره شود و همچنین پیشنهادهایی را برای اصلاحات سیاسی به دمشق ارائه کرده بود. عباس عراقچی این موضوع را که گروههای موسوم به محور مقاومت «ابزار دست جمهوری اسلامی» هستند، رد کرد.
عراقچی در مصاحبه با شبکه مصری الغد گفت: «بارها به بشار اسد توصیه کردم با ترکیه وارد مذاکره شود اما او موافق مذاکره با معارضین و ترکیه نبود و میگفت تا قبل از عقبنشینی ترکیه از خاک سوریه با آنها مذاکره نخواهد کرد.»
او درباره سخنان هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه مبنی بر این که در تماسی تلفنی از خارج با اسد، از او خواسته شده بود دمشق را ترک کند، گفت: «در این خصوص تماسی با بشار اسد نداشتیم.»
ترکیه که از مخالفان اسد حمایت میکرد، اولین کشور منطقه بود که وزیر امور خارجه خود را به دمشق فرستاد.
در همین حال رجب طیب اردوغان، رییسجمهوری ترکیه، اعلام کرد که این کشور در حال گفتوگوی نزدیک با احمد الشرع، رهبر هیات تحریر شام به عنوان گروه حاکم در دمشق است و از این پس سفرهای مقامات ترکیه به سوریه افزایش خواهد یافت.
پس از سقوط اسد، مقامات جمهوری اسلامی و ترکیه حملاتی را متوجه یکدیگر کردهاند.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۲۱ آذر با اشاره تلویحی به نقش ترکیه در تحولات سوریه، گفت: «یک دولت همسایه سوریه نقش آشکاری را در این زمینه ایفا میکند.»
فیدان پیش از این به الحدث گفته بود جمهوری اسلامی از وضعیت جدید درس خواهد گرفت.
او روز ۲۹ آذر نیز در واکنش به سخنان خامنهای مبنی بر شکست نخوردن «محور مقاومت» و این که سقوط اسد نتیجه برنامهریزی آمریکا و اسرائیل بوده است، گفت که حضور جمهوری اسلامی در سوریه نتوانست از «وقوع یک نسلکشی بزرگ در غزه» جلوگیری کند.
محور مقاومت ابزار دست ما نیست
عراقچی در مصاحبه با این شبکه مصری، این موضوع را که سقوط اسد به معنای شکست سرویسهای اطلاعاتی روسیه و ایران بوده رد کرد و گفت: «ما تمام تحرکات گروههای مسلح در ادلب و تسلیحاتی را که برای آنها ارسال شده بود، به دولت سوریه گزارش کرده بودیم.»
در روزهای گذشته مقامات و رسانههای حکومتی سخنانی مشابه این را مطرح کردهاند؛ از جمله رهبر جمهوری اسلامی، چهارشنبه ۲۱ آذر گفت: «دستگاه اطلاعاتی ما از چند ماه قبل گزارشهای هشداردهندهای را به مسئولان سوریه منتقل کرده بود. البته نمیدانم این گزارشها به دست مقامات بالا رسیده بود یا نه، همان وسطها گم و گور شده بود.»
همزمان با پیشروی مخالفان اسد به سوی دمشق، عراقچی به این شهر سفر کرد و ۱۱ آذر در یک رستوران حضور یافت تا اوضاع را عادی جلوه دهد.
او رفتن به این رستوران و خوردن شاورما در کنار مردم سوریه را به «شب به یاد ماندنی در دمشق» توصیف کرد.
پس از سقوط اسد، موضوع شاورما خوردن عراقچی در این رستوران موضوع شوخی در شبکههای اجتماعی شد.
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در مصاحبه اخیر خود سخنان خامنهای را تکرار کرد و گفت که گروههای موسوم به «محور مقاومت» در منطقه «ابراز دست ایران» نیستند.
عراقچی تاکید کرد: «چیزی که ما را به آنها پیوند میدهد یک آرمان مشترک است. اگر آنها نخواهند این آرمان را پیش ببرند، اگر نخواهند مقاومت کنند، ما هیچ ابزاری علیه آنها نداریم و علاقهای هم به دخالت نداریم.»
خامنهای در سالهای گذشته بارها از «عمق نفوذ استراتژیک» و «عمق راهبردی» جمهوری اسلامی سخن گفته است. با این حال در یک سال گذشته و پس از ضربات متعدد به نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، برخی از مقامهای تهران گفتهاند که این نیروها مستقل عمل میکنند.