نتانیاهو: کار ما با حوثی‌ها تازه شروع شده است

چهار منبع آگاه از یافته‌های اولیه تحقیقات باکو درباره این حادثه گفتند سیستم‌ دفاع هوایی روسیه هواپیمای خطوط هوایی آذربایجان را سرنگون کرده‌ است.

این هواپیما پنجم دی‌ماه در قزاقستان سقوط کرد و دست‌کم ۳۸ نفر از سرنشینان آن جان باختند. ۲۹ سرنشین دیگر این هواپیما، از جمله دو کودک، از این حادثه جان سالم به در بردند.

پرواز J2-8243 در نزدیکی شهر اکتائو در قزاقستان سقوط کرد. مسیر این هواپیما از منطقه‌ای در جنوب روسیه که سیستم پدافند هوایی آن کشور به دلیل حملات پهپادی اوکراین به‌طور مداوم در حالت آماده‌باش قرار دارد، منحرف شد.

پیش‌تر مقامات اوکراینی اعلام کردند هواپیمای جمهوری آذربایجان به دلیل اصابت موشک روسی سرنگون شده است.

این هواپیمای مسافربری ساخت کشور برزیل که از باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان، به مقصد چچن جنوبی در روسیه پرواز می‌کرد، پس از انحراف، کیلومتر‌ها از مسیر خود فاصله گرفت و پس از گذر از دریای خزر سقوط کرد.

رویترز با استناد به گفته‌های یکی از منابع خود در جمهوری آذربایجان نوشت بر اساس بررسی‌های اولیه، هواپیما توسط سامانه دفاع هوایی «پانتسیر-اس» روسیه هدف قرار گرفته است.

این منبع افزود سامانه‌های جنگ الکترونیک، ارتباطات هواپیما را در زمان نزدیک شدن به گروزنی در چچن جنوبی، مختل کرده بودند.

این منبع آگاه تاکید کرد: «هیچ‌کس ادعا نمی‌کند که این اقدام به‌طور عمدی انجام شده است. با این حال، با توجه به حقایق موجود، باکو انتظار دارد که طرف روسی به سرنگونی هواپیمای آذربایجان اعتراف کند.»

یک مقام آمریکایی هم در مصاحبه با رویترز تایید کرد با در نظر گرفتن نشانه‌های اولیه، احتمالا سامانه ضد هوایی روسیه به هواپیمای جمهوری آذربایجان شلیک کرده است.

کرملین پیش از انتشار گزارش اخیر رویترز گفته بود تحقیقاتی در حال انجام است و اظهار نظر درباره دلایل وقوع این حادثه، پیش از اتمام تحقیقات نادرست خواهد بود.

روسیه همچنین اعلام کرده بود سقوط این هواپیما ممکن است به دلیل برخورد با «پرندگان» رخ داده باشد.

قنات بوزیمبایف، معاون نخست‌وزیر قزاقستان، تاکید کرد نمی‌تواند نظری در تایید یا رد فرضیه دخیل بودن سامانه‌های دفاع هوایی روسیه در سرنگونی این هواپیما ارائه دهد.

برخی تصاویر مربوط به بقایای هواپیما نشان می‌دهد بخش دُم آن آسیب‌هایی شبیه به آثار ترکش دارد.

شرکت امنیت هوایی «آسپری فلایت سولوشنز» نیز اعلام کرد تصاویر لاشه هواپیما و وضعیت حریم هوایی جنوب غربی روسیه، احتمال اصابت نوعی آتش ضد هوایی به این هواپیمای مسافربری را تایید می‌کند.

لاوروف پنج‌شنبه ششم دی‌ماه گفت اگر سیگنال‌های ایالات متحده برای آغاز مجدد گفت‌وگوها جدی باشد، روسیه قطعا به آن پاسخ خواهد داد.

وزیر خارجه کهنه‌کار روسیه که از ۲۰ سال پیش در این سمت فعالیت می‌کند، افزود این آمریکایی‌ها هستند که باید گام اول را برای مذاکره با مسکو بردارند، چرا که آن‌ها ابتدا گفت‌وگوها را ترک کردند.

پیش‌تر در ۲۹ آذرماه‌ نیز ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، برای گفت‌و‌گو با ترامپ اعلام آمادگی کرده بود.

روابط مسکو و کی‌یف از زمان سرنگونی دولت اوکراین در جریان انقلاب موسوم به «میدان» در اسفند ۱۳۹۲ دچار تنش شد. دولت اوکراین در آن زمان به روسیه متمایل بود، در حالی که دولت‌های بعدی در این کشور گرایش بیشتری به اروپا پیدا کردند.

حدود یک ماه پس از انقلاب موسوم به «میدان»، روسیه شبه‌جزیره کریمه را به خاک خود ضمیمه کرد. هشت سال بعد، در اسفند ۱۴۰۰، روسیه حمله نظامی به اوکراین را آغاز کرد که به دنبال آن، تاکنون حدود ۲۰ درصد از خاک اوکراین تحت کنترل روسیه قرار گرفته است.

وزیر امور خارجه روسیه در ادامه اظهارات خود گفت مسکو فایده‌ای در «آتش‌بس ضعیف برای توقف موقت جنگ» نمی‌بیند.

لاوروف اضافه کرد: «مسکو به دنبال توافقی قانونی و الزام‌آور برای صلحی پایدار است که امنیت روسیه و همسایگانش را تضمین کند.»

در نتیجه رخدادهای پس از مناقشه اوکراین، بزرگ‌ترین شکاف در روابط روسیه و غرب از زمان بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲ میلادی ایجاد شده است.

کیث کلوگ، فرستاده ترامپ در امور اوکراین، ۲۸ آذرماه اعلام کرد مسکو و کی‌یف آماده مذاکرات صلح هستند و ترامپ در موقعیتی مناسب برای دستیابی به توافق و خاتمه دادن به این مناقشه قرار دارد.

ترامپ از زمان رقابت‌های انتخاباتی آمریکا، بارها تاکید کرده است قصد دارد جنگ اوکراین را به‌سرعت به پایان برساند.

ترامپ ۱۷ آذر با ولودیمیر زلنسکی، رییس‌جمهوری اوکراین، دیدار و گفت‌وگو کرد. زلنسکی پس از این دیدار گفت: «همه می‌خواهیم این جنگ زودتر تمام شود.»

ترامپ ۲۰ ژانویه (اول بهمن) رسما قدرت را در کاخ سفید به دست خواهد گرفت.

مقام‌های اوکراینی تاکید کرده‌اند برای جلوگیری از تهاجم مجدد روسیه به این کشور پس از پایان مناقشه کنونی، تضمین‌های امنیتی، از جمله عضویت در ناتو، ضروری است.

در سوی مقابل، روسیه عضویت اوکراین در ناتو را تهدیدی امنیتی برای خود می‌داند و به‌شدت با آن مخالف کرده است.

بر اساس گزارش تلگراف در روز پنج‌شنبه ششم دی ماه، اسما اسد در قرنطینه قرار دارد تا از ابتلا به عفونت‌ها محافظت شود.

این نشریه نوشت که فواز اخراس، پدر اسما نیز برای مراقبت از دخترش در مسکو به سر می‌برد.

سال ۱۳۹۷، بشار اسد خبر داده بود که همسرش به سرطان پستان مبتلا شده اما سرطان زود شناسایی و مراحل درمان آغاز شده است.

پیش از این خبرهایی درباره جدایی اسما از همسرش منتشر شد که دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، دوشنبه سوم دی‌ «گزارش‌ها در خصوص درخواست طلاق اسما» را تکذیب کرد و گفت: «این گزارش‌ها با واقعیت تطابق ندارند.»

پیش‌تر رسانه‌های ترکیه خبر داده بودند اسما اسد خواستار جدایی از همسرش و بازگشت به لندن شده است.

بشار اسد و خانواده‌اش پس از خروج از سوریه، به مسکو گریختند. مقام‌های روسیه اعلام کردند به دلایل «بشردوستانه» به آن‌ها پناهندگی داده‌اند.

اسما اسد سال ۱۹۷۵ از والدینی سوری در بریتانیا به دنیا آمد و در منطقه اکتون در غرب لندن بزرگ شد. او در سال ۲۰۰۰ با رها کردن شغل خود در حوزه بانکداری و سرمایه‌گذاری، با بشار اسد ازدواج کرد.

پدر او، پزشک مشهور قلب و عروق در بیمارستان کرومول و مادرش دیپلمات و دبیر اول سفارت سوریه در بریتانیا بود.

آمریکا در سال ۲۰۲۰ شماری از اعضای خانواده اسد از جمله اسما اسد را در فهرست‌ تحریم‌های خود قرار داد.

در آن زمان، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده، هشدار داد که اسما اسد با حمایت همسر و اعضای خانواده‌اش، به «یکی از بدنام‌ترین سوداگران جنگ سوریه» بدل شده است.

وزارت دفاع سوریه پنج‌شنبه ششم دی ماه با اشاره به حمله نیروهای وفادار حکومت اسد به ماموران پلیس در طرطوس، بر تعیین مهلت چهار روزه به منظور تسلیم و خلع سلاح این افراد تاکید کرد.

این وزارت‌خانه از عملیات برای تعقیب بازماندگان حکومت اسد در طرطوس نیز خبر داد.

وزارت کشور دولت انتقالی سوریه اوایل روز پنج‌شنبه اعلام کرد ۱۴ تن از نیروهای پلیس این کشور در حمله نیروهای وفادار به حکومت سرنگون‌شده اسد در حومه طرطوس کشته و ۱۰ تن دیگر مجروح شدند.

پیش از درگیری در طرطوس و پس از ناآرامی‌های مرتبط با تظاهرات اقلیت علوی در شهر حمص، دولت جدید انتقالی در این شهر حکومت نظامی شبانه اعلام کرد.

وزیر خارجه روسیه روابط با حاکمان جدید سوریه را استراتژیک خواند

سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، پنج‌شنبه شش دی گفت که احمد الشرع، رهبر هیات تحریر شام، روابط میان سوریه و روسیه را «طولانی‌مدت و استراتژیک» توصیف کرده و مسکو هم با این ارزیابی موافق است.

او تاکید کرد روسیه دیپلمات‌های خود را از دمشق فرا نخوانده و سفارتش را تعطیل نکرده است.

لاوروف افزود: «روسیه با مقامات جدید سوریه در مورد تضمین امنیت شهروندان خود گفت‌وگو می‌کند.»

ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، پنج‌شنبه ۲۹ آذر گفته بود که این کشور با همه گروه‌ها در سوریه ارتباط دارد: «اکثر کشورهای منطقه به ما می‌گویند که علاقه‌مند هستند پایگاه‌های نظامی روسیه در سوریه باقی بماند.»

پیش‌تر و در ۲۳ آذر، میخاییل بوگدانوف، معاون وزیر خارجه روسیه، اعلام کرده بود مسکو در تماس مستقیم با گروه تحریر شام است و این ارتباطات «به گونه‌ای سازنده» پیش می‌رود. با این حال روسیه عملیات خروج بخش قابل توجهی از نیروها و تجهیزات نظامی خود را از سوریه آغاز کرده است.

بشار اسد، رییس پیشین حکومت سوریه، ۲۶ آذر در بیانیه‌ای اعلام کرد مایل به ترک سوریه نبوده اما روس‌ها او را از کشور خارج کرده‌اند.

هم‌زمان نشریه فایننشال‌تایمز گزارش داد اسد در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۲۵۰ میلیون دلار پول نقد از بانک مرکزی سوریه به مسکو منتقل کرده است.

آندری کووالنکو، رییس مرکز مقابله با اطلاعات نادرست در شورای امنیت ملی اوکراین، اعلام کرد که این هواپیمای جمهوری آذربایجان به وسیله یک موشک زمین به هوای روسیه هدف قرار گرفته است.

او افزود که روسیه باید حریم هوایی گِروزنی را در جریان حمله پهپادی می‌بست اما این کار را نکرد؛ در نتیجه هواپیما آسیب دید و به جای اجازه فرود در گروزنی به قزاقستان فرستاده شد.

هم‌زمان یورونیوز پنج‌شنبه ششم دی ماه به نقل از برخی مسافران بازمانده از این پرواز نوشت که آنان صدای انفجاری را شنیده‌اند و به نظر می‌رسد ترکشی به هواپیما اصابت کرده است.

شبکه ای‌نیوز در جمهوری آذربایجان نیز متنی را از یوری پودولیکا، وبلاگ‌نویس نظامی روسی منتشر کرد که بر اساس آن آسیب وارده به بدنه هواپیما ممکن است بر اثر انفجار یک موشک سامانه پدافند هوایی سام (موشک زمین به هوا) در نزدیکی هواپیما باشد.

موشک‌های سام از پرتابگرهای ثابت یا از روی وسیله نقلیه شلیک می‌شوند.

حادثه برای این هواپیما روز چهارشنبه پنجم دی، هم‌زمان با حملات پهپادی به جنوب روسیه روی داد.

این هواپیما از باکو به گروزنی، مرکز چچنستان پرواز می‌کرد.

رمضان قدیروف، رهبر مورد حمایت کرملین در چچن، در جنگ علیه اوکراین به صورت فعال مشارکت دارد و گروزنی پیش از این نیز هدف حملات پهپادی اوکراین قرار گرفته است.

در همین حال رسانه‌ها خبر دادند در زمان پرواز هواپیمای جمهوری آذربایجان، فرودگاه‌های نزدیک به مقصد پرواز بسته بودند و این هواپیما صدها مایل از مسیر برنامه‌ریزی شده خود دور شد.

از جمله یکی از مقامات فرودگاه ماخاچکالا در روسیه در سواحل شرقی دریای خزر، نزدیک‌ترین فرودگاه به جایی که پرواز از ردیاب ناپدید شد، به خبرگزاری رویترز گفت که صبح چهارشنبه این فرودگاه برای چند ساعت به روی هواپیماها بسته شد.

این هواپیمای مسافربری در نهایت در نزدیکی شهر آکتائو در قزاقستان هنگام فرود اضطراری آتش گرفت و ۳۵ نفر جان خود را از دست دادند.

این حادثه شبیه به سقوط پرواز ام‌اچ ۱۷ مالزی است که ۱۰ سال پیش در دونباس در شرق اوکراین، به دنبال برخورد یک موشک روسی سقوط کرد و ۲۸۳ مسافر آن کشته شدند.

در آن زمان نیروهای جدایی‌طلب وابسته به روسیه و ارتش اوکراین در این منطقه درگیر بودند.

روسیه نقش داشتن در این حادثه را رد کرد اما دادگاه ناحیه لاهه در سال ۲۰۲۲ ایگور گیر کین، وزیر دفاع سابق دولت خودگردان جمهوری خلق دونتسک (دی پی آر)، سرگئی دوبینسکی، مدیر سابق بخش اطلاعات نظامی و لئونید کراوچنکو، یکی از نیروهای بخش اطلاعات نظامی را در سقوط این هواپیما مجرم دانست.

ابهامات دیگری نیز درباره فرود اضطراری و آتش گرفتن هواپیمای جمهوری آذربایجان مطرح است.

وب‌سایت فلایت رادار‌۲۴ اعلام کرده که ارسال پارازیت‌های قوی جی‌پی‌اس منجر به ایجاد اختلال در برنامه پرواز این هواپیما شده است.

پیش از این روسیه بارها به دلیل ارسال پارازیت‌های قوی جی‌پی‌اس مورد انتقاد قرار گرفته است.

هواپیمای امبرائر ئی۱۹۰ جمهوری آذربایجان چهارشنبه هنگام فرود اضطراری با زمین برخورد کرد و آتش گرفت.

امبرائر ئی-جت هواپیمای کوچک مسافربری دوموتوره برزیلی است.