زندانیان سیاسی از زندان قزلحصار: احکام اعدام دیگر «دوای درد ولی فقیه جنایتکار» نیست
سعید ماسوری، سپهر امامجمعه، محمد شافعی، میثم دهبانزاده و لقمان امینپور، پنج زندانی سیاسی در زندان قزلحصار، با اعتراض به تایید احکام اعدام پخشان عزیزی، بهروز احسانی و مهدی حسنی، تاکید کردند آخرین و اصلیترین حربه سرکوب یعنی اعدام، دیگر «دوای درد ولی فقیه جنایتکار» نخواهد بود.
این زندانیان سیاسی در نامهای که نسخهای از آن جمعه ۲۱ دی به ایراناینترنشنال رسید، تایید احکام اعدام عزیزی، احسانی و حسنی از سوی دیوان عالی کشور را محکوم کردند.
آنها از مردم و تمامی مجامع بینالمللی و حقوق بشری، بهویژه شورای حقوق بشر سازمان ملل و مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، خواستند که برای نجات جان این سه زندانی سیاسی اقدام فوری انجام دهند.
امیر رئیسیان، وکیل دادگستری، چهارشنبه ۱۹ دی از تایید حکم اعدام پخشان عزیزی در دیوان عالی کشور خبر داد و اعلام کرد شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور بدون توجه به ایرادات متعدد شکلی و ماهوی پرونده، این حکم را تایید کرده است.
سایت حقوق بشری هرانا نیز ۱۹ دی از تایید حکم اعدام بهروز احسانی اسلاملو و مهدی حسنی در دیوان عالی کشور خبر داد.
پنج زندانی سیاسی محبوس در زندان قزلحصار در بخشی از نامه خود از تایید احکام اعدام عزیزی، احسانی و حسنی به عنوان تازهترین گواه این موضوع که «حاکمیت پوسیده و فرتوت با نزدیک شدن به پرتگاه سرنگونی، به زعم خود برای اجتناب از آن به اعدام و کشتار بیشتر مبادرت میورزد تا جامعه بهجانآمده را مرعوب کرده و به عقب براند»، یاد کردهاند.
آنها اضافه کردند این امر در حالی رخ داده که بیش از ۵۰ تن دیگر از زندانیان سیاسی و عقیدتی و هزاران زندانی با جرائم عمومی نیز در صف اعدام نگه داشته شدهاند.
سایت حقوق بشری هرانا ۱۷ دی ماه در گزارشی با استناد به بررسیهای اخیر خود نوشت در حال حاضر دستکم ۵۴ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
هرانا پیش از این و در بهمن ۱۴۰۲ نوشت که تا آن زمان دستکم ۳۳ زندانی با اتهامات سیاسی یا امنیتی در نقاط مختلف کشور زیر حکم اعدام بودهاند.
این آمار به وضوح نشان میدهد صدور احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران افزایش چشمگیری داشته است و تنها در یک سال گذشته ۲۱ تن دیگر به لیست زندانیان سیاسی زیر حکم اعدام اضافه شده است.
سعید ماسوری، از قدیمیترین زندانیان سیاسی در ایران و چهار زندانی سیاسی دیگر امضاکننده این نامه با اشاره به این که عزیزی، احسانی و حسنی، از اعضای کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» هستند، نوشتند: «این بدان معناست که اعدام نیز دیگر کارایی خود را از دست داده و چه بسا خود جرقهای بر بشکه باروت ایران در حال انفجار باشد و عبای ولیفقیه و کل نظام پوشالیاش را به آتش بکشد.»
در هفتههای گذشته، افزایش میزان اجرای احکام اعدام و صدور حکم اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران، اعتراضات فراوانی را در داخل و خارج کشور به دنبال داشت.
در یکی از این اعتراضات، کارزار اعتصاب غذای زندانیان سیاسی با نام کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» که از بهمن ۱۴۰۲ برای توقف اعدامها آغاز شده است، سهشنبه ۱۸ دی در ۲۸ زندان کشور وارد پنجاهمین هفته خود شد.
مشرق نیوز، رسانه نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، درباره «مرگ» یک شهروند سوئیسی در در زندان سمنان نوشت که او پنجشنبه ۲۰ دی در یک «فرصت خاص» با استفاده از «آموزشهای قبلی سرویس جاسوسی»، در یک «سوئیت مناسب» خودکشی کرد.
این رسانه شامگاه پنجشنبه در خبری به نقل از یک «مقام مطلع امنیتی» نوشت این شهروند سوئیسی همزمان با حمله اسرائیل به برخی اماکن کشور از جمله در شاهرود و در حین «جمعآوری اطلاعات و نمونهبرداری از خاک در کویر» در یکی از شهرهای استان سمنان به دست ماموران سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شد.
رسانه نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه ادعا کرد فرد بازداشت شده پس از دستگیری خود و «شبکه همکار» و شناسایی لینکهای ارتباطی، برای ادامه روند قضایی به زندان سمنان منتقل شده بود.
میزان، خبرگزاری وابسته به قوه قضاییه جمهوری اسلامی، ۲۰ دی اعلام کرد یک شهروند سوئیسی در زندان سمنان «خودکشی کرده» است.
در این گزارش هیچ توضیحی در مورد نام این شهروند سوئیسی، زمان بازداشت او و نحوه خودکشی در یک سلول تحت مراقبت در داخل زندان داده نشد و صرفا گفته شد که «تمام شواهد و مستندات محل نگهداری این فرد بررسی شده است و طبق مستندات، خودکشی محرز است».
پس از آن وزارت خارجه سوئیس در پاسخ به ایراناینترنشنال، مرگ یک شهروند این کشور در زندان در ایران را تایید کرد.
پیر-آلن التشینگر، سخنگوی وزارت خارجه سوئیس، در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال مرگ این شهروند سوئیسی در ایران را تایید کرد و گفت سفارت این کشور در تهران در تماس با مقامات محلی است تا شرایط مرگ این شهروند را روشن کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه سوئیس افزود این وزارتخانه در حال ارائه حمایتهای کنسولی به بستگان شهروند سوئیسی جانباخته در ایران است اما در این مرحله نمیتواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد.
مرگ این شهروند سوئیسی در بازداشت سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در شرایطی رخ داده که اکنون تعدادی از شهروندان غربی در زندانهای ایران محبوس هستند و تلاش کشورهای غربی برای آزادی همه آنان نتیجهبخش نبوده است.
جمهوری اسلامی متهم است با گروگان گرفتن اتباع خارجی در پی فشار بر دولتهای خارجی برای برآورده کردن خواستههای خود است.
سابقه مرگهای مشکوک شهروندان دو تابعیتی
مرگ مشکوک زندانیان خارجی یا دوتابعیتی در زندانهای جمهوری اسلامی سابقهای طولانی دارد.
در آخرین مورد، هفتم آبان ۱۴۰۳، قوه قضاییه جمهوری اسلامی بهصورت مبهم و تلویحی از مرگ جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی خبر داد. از همان زمان، بستگان شارمهد درباره نحوه مرگ او ابهاماتی را مطرح کردند و حدود یک هفته بعد و در ۱۵ آبان ۱۴۰۳، سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد او در زندان سکته کرده و اعدام نشده است.
۱۹ بهمن ۱۳۹۶، جمهوری اسلامی اعلام کرد کاووس سیدامامی، استاد جامعهشناسی و عضو هیات علمی دانشگاه «امام صادق» که در پرونده فعالان محیط زیست در دولت حسن روحانی بازداشت شده بود، خود را در زندان اوین حلقآویز کرده است.
پس از مرگ سیدامامی، با وجود درخواستهای برخی نمایندگان مجلس، هرگز نحوه مرگ او به صورت شفاف اعلام نشد.
۲۰ تیر ۱۳۸۲، زهرا کاظمی، عکاس ایرانی-کانادایی در زندان کشته شد. او اندکی قبل از اعلام خبر مرگش در زندان، هنگام عکاسی از تجمع خانوادههای زندانیان در مقابل زندان اوین بازداشت شده بود.
مقامات ابتدا اعلام کردند او بهدلیل سکته مغزی درگذشته است اما گزارشهای بعدی حاکی از آن بود که او تحت شکنجه قرار گرفته و به قتل رسیده است.
یکی از کسانی که در جریان تحقیقات این پرونده شرکت داشت و آشکار کرد زهرا کاظمی بهعلت ضربه «جسم سخت» به سر جان باخته است، مسعود پزشکیان بود که در حال حاضر، رییس دولت چهاردهم جمهوری اسلامی است.
علاوه بر زندانیان دوتابعیتی، تعداد زیادی از زندانیان سیاسی در زندانهای ایران بهطرز مشکوکی درگذشتهاند و علت مرگ آنها خودکشی اعلام شده است.
جمهوری اسلامی مسئولیتی در قبال مرگ یا صدمات وارد شده به این افراد در اثر شکنجه نپذیرفته است.
مسعود کبیری، عضو هیات علمی پژوهشگاه آموزش و پرورش گفت از هر پنج دانشآموز ایرانی، دو نفر چیزی یاد نمیگیرند و ۷۰ درصد دانشآموزان مدارس روستایی پسرانه، به حداقل سطح یادگیری نمیرسند.
کبیری پنجشنبه ۲۰ دی در گفتوگو با روزنامه شرق گفت ۴۱ درصد دانشآموزان ایرانی به پایینترین سطح عملکرد نمیرسند و «۲۱ درصد آنها بسیار ضعیف» هستند.
او با بیان این که کسب نمره پایین در آزمون «تیمز» بسیار ساده است و شامل سوالاتی ابتدایی مانند انجام چهار عمل اصلی ریاضی و خواندن یک نمودار ساده است، گفت در سال ۲۰۲۳، حدود نیمی از دانشآموزان قادر به پاسخگویی به سوال ساده «۴۰۳ - ۱۰۰۰ چند میشود؟»، نبودهاند.
مطالعه تیمز از سال ۱۹۹۵ بهطور دورهای هر چهار سال یکبار با مشارکت نزدیک به ۱۰۰ کشور در پایههای چهارم و هشتم برگزار میشود.
پیش از این در چهارم آذر، رضوان حکیمزاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش و پرورش با بیان این که ۴۰ درصد دانشآموزان فقر یادگیری دارند، گفت این موضوع شانس موفقیت تحصیلی و شغلی دانشآموزان را در آینده بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
حکیمزاده از فقر یادگیری بهعنوان شرایطی یاد کرد که در آن برخی دانشآموزان با وجود حضور در مدرسه، مهارتهای پایه سواد شامل خواندن، نوشتن، حساب کردن و سخن گفتن را به درستی کسب نمیکنند.
روزنامه شرق در گزارش ۲۰ دی خود نوشت در آزمون تیمز سال ۲۰۲۳، ۳۶۰ هزار والدین، ۶۶۰ هزار دانشآموز، ۲۰ هزار مدیر مدرسه و ۲۹ هزار معلم از ۶۵ کشور مشارکت کردند.
ایران در عملکرد خود در این آزمون روند نزولی داشته است و کشورهایی مانند ترکیه، امارات متحده عربی و ارمنستان رشد قابل توجهی را نشان دادهاند.
کبیری با تاکید بر این که معتقد است نتایج ضعیف ایران در تیمز سال ۲۰۲۳، ضرورت توجه ویژه به «مناطق محروم، مدارس کمبرخوردار و دانشآموزان نیازمند به توجه علمی» را برجسته میکند، گفت که آموزش و پرورش در ایران در پروسهای اشتباه از مدارس موفقتر و دانشآموزان قویتر، بیشتر حمایت میکند.
این اولین بار نیست که نسبت به فقر یادگیری دانشآموزان در ایران هشدار داده میشود.
غلامعلی افروز، استاد دانشگاه تهران، ۲۶ آبان اعلام کرد تنها ۷۰ درصد دانشآموزان ایرانی که وارد دبستان میشوند، از مقطع دبیرستان خارج میشوند.
شهریور امسال، روزنامه هممیهن در گزارشی با اشاره به کیفیت پایین آموزش، معدلهای پایین، ناتوانی در خواندن و نوشتن و کارگری دانشآموزان در ایران نوشت سیستانوبلوچستان شرایط بحرانیتری دارد و از هر ۲۰ دانشآموز پایه ششم و هفتم، حداقل چهار تا پنج نفر به هیچ عنوان سواد خواندن و نوشتن ندارند.
محسن زارعی، رییس مرکز سنجش و ارزیابی کیفیت آموزش و پرورش هم مرداد امسال اعلام کرد در امتحانات نهایی سال گذشته میانگین معدل دانشآموزان در سه رشته علوم انسانی، تجربی و ریاضی فیزیک، ۱۰.۸۹ بود.
به گزارش کانال ۱۲ اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پنجشنبه نشستی با مشاوران و وزرای کابینه امنیتی برگزار کرده است تا درباره میزان آمادگی ارتش این کشور برای احتمال سومین حمله به ایران گفتوگو کند.
بنا بر گزارش وبسایت جوئیش نیوز سندیکت، سیاست تهاجمیتر آمریکا در قبال جمهوری اسلامی که انتظار میرود با شروع کار دولت ترامپ، به رویکرد این کشور مقابل ایران تبدیل شود، یکی دیگر از موضوعات مورد بحث در این جلسه بوده است.
به نوشته این وبسایت، این جلسه در شرایطی برگزار شده که حکومت ایران نگران حمله مستقیم اسرائیل به سایتهای استراتژیک خود در آینده نزدیک است.
پیشتر، آکسیوس به نقل از منابع خود گزارش داده بود ران درمر، وزیر امور راهبردی اسرائیل، پس از دیداری که ۲۰ آبان سال جاری با دونالد ترامپ داشت، ظاهرا با این تلقی از جلسه خارج شده که رییسجمهور منتخب ایالات متحده از حمله نیروی هوایی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران حمایت خواهد کرد یا حتی ممکن است خود حملهای از سوی ایالات متحده را ترتیب دهد.
سهشنبه، ۱۸ دیماه، ترامپ در پاسخ به پرسشی از خبرنگاران درباره حمله نظامی احتمالی ایالات متحده به ایران گفت: «این یک راهبرد نظامی است و من به پرسشی درباره راهبرد نظامیمان پاسخ نمیدهم. فقط یک آدم احمق ممکن است پاسخ بدهد.»
هراس ایران از احتمال حمله اسرائیل
کانال ۱۲ اسرائیل، پیشتر هم در ۲ دیماه سال جاری گزارش داد ایران از حمله مستقیم اسرائیل به سایتهای استراتژیک خود در آینده نزدیک بیم دارد و بر این باور است که آتشبس اسرائیل با حزبالله، با هدف آزاد کردن ظرفیتهای ارتش اسرائیل برای تمرکز مستقیم روی جمهوری اسلامی صورت گرفته است.
به نوشته جوئیش نیوز سندیکت، با توجه به اینکه مقامات ایرانی درباره راهبرد این کشور در مورد مذاکرات دیپلماتیک حرفهای متناقضی زدهاند، هنوز مشخص نیست آیا موقعیت تضعیفشده ایران پس از سقوط رژیم اسد در سوریه، این کشور را به مذاکرات دیپلماتیک برای کاهش تنشها سوق میدهد یا آن را به پیگیری جدیترِ ساخت بمب هستهای وامیدارد.
پیشتر در ۱۱ دیماه، ایران اینترنشنال گزارش داده بود علی عبدالعلیزاده، نماینده ویژه پزشکیان در «اقتصاد دریامحور»، گفت: «من در انتخابات هم گفتم باید با دونالد ترامپ مذاکره کنیم. نمیشود مسائل کشور را معلق نگه داشت. باید شرافتمندانه حرف بزنیم و از منافع ملی دفاع کنیم. مجموع حاکمیت نظام هم به مذاکره رو در رو رسیده است.»
نگرانی مقامات آمریکا از نیات هستهای ایران
با وجود این اظهارات، مقامات آمریکایی به اظهارات شماری دیگر از مقامات جمهوری اسلامی اشاره میکنند که خواستار تشدید برنامه هستهای ایران شدهاند.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی آمریکا، ۲ دیماه در گفتگو با خبرنگاران هشدار داد که صداهایی در ایران به صورت آشکار میگویند این کشور باید بمب هستهای بسازد.
سالیوان در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «اگر شما جای ایران باشید و ببینید که توان متعارفتان کم شده، نیروهای نیابتیتان ضعیف شدهاند، اسد سقوط کرده و اصلیترین دولت متحدتان حذف شده، جای تعجب ندارد که صداهایی بگویند: هی، شاید الان باید دنبال سلاح هستهای برویم.»
جان فترمن، سناتور دموکرات آمریکایی، در واکنش به اظهارات بهروز اثباتی، از فرماندهان سپاه در سوریه، که سقوط اسد را ضربه بزرگی به تهران خوانده است، در شبکه ایکس نوشت: «این اظهارات نشان میدهد که جمهوری اسلامی برای حفاظت یا پیشبرد اهداف منطقهای خود توانایی بسیار محدودی دارد.»
فترمن در ادامه با اشاره به برنامه هستهای ایران نوشته است: «هر چه که از برنامه هستهای ایران باقی مانده باید نابود شود و من به طور کامل از تلاشها برای چنین اقدامی حمایت میکنم»
درخواستها در اسرائیل برای حمله سوم به ایران
در داخل اسرائیل، هم آنگونه که وبسایت واینت گزارش داده مقامهای ارشد این کشور خواستار حمله مجدد به ایران شدهاند.
از جمله این مقامات، دیوید بارنئا، رییس موساد، است که به نوشته واینت در واکنش به حملات حوثیهای یمن به اسرائیل، خواستار چنین حملهای شده و گفته است: «مستقیما سر مار را بزنید، یعنی ایران.»
بر اساس همین گزارش شماری دیگر از چهرههای سیاسی اسرائیل از جمله بنی گانتس، رهبر حزب اپوزیسیون «وحدت ملی» هم از چنین حملهای حمایت کردهاند.
گانتس، ۳ دیماه به جوئیش نیوز سندیکت گفت اسرائیل باید برای دفاع از خود در برابر تهدید ایران از «همه ابزارهای لازم» استفاده کند.
اسرائیل در سال جاری دو بار در ۳۱ فروردین و ۵ آبان به ایران حمله کرد که هر دو بار در واکنش به حملات ایران بود.
به گزارش رسانههای اسرائیلی، حمله دوم اسرائیل از حمله اول در ماه فروردین ویرانگرتر بود و در چندین موج، ۲۰ سایت پدافندی و موشکی در ایران هدف قرار داده شد و سامانههای دفاع ضدهوایی اس-۳۰۰ ساخت روسیه، که برای ایران باقی مانده بود، را نابود کرد.
شبکه فاکسنیوز، پس از حمله دوم به نقل از آموس هوکشتاین، مشاور دولت بایدن، گزارش داد «ایران عملا عریان شده است» و ایران را در برابر حملات آتی، آسیبپذیرتر کرده است.
قوه قضاییه جمهوری اسلامی اعلام کرد که یک شهروند سوئیسی صبح روز پنجشنبه ۲۰ دی، در زندان سمنان «خودکشی» کرده است. وزارت امور خارجه سوئیس در پاسخ به ایراناینترنشنال، مرگ یک شهروند این کشور در زندانی در ایران را تایید کرد. هنوز هویت این فرد و نحوه مرگ او روشن نشده است.
خبرگزاری میزان، خبرگزاری قوه قضاییه جمهوری اسلامی که این خبر را منتشر کرده، نام این شهروند سوئیسی و زمان بازداشت او را اعلام نکرده و هیچ جزییاتی را درباره هویت این فرد و شرایطی که منجر به مرگ او شده، منتشر نکرده است.
پیر-آلن التشینگر، سخنگوی وزارت امور خارجه سوئیس، در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال مرگ یک شهروند سوئیسی در ایران را تایید کرد.
او به ایراناینترنشنال گفت که سفارت سوئیس در تهران در تماس با مقامات محلی است تا شرایط مرگ این شهروند سوئیسی را در زندانی در ایران روشن کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه سوئیس افزود این وزارتخانه در حال ارائه حمایتهای کنسولی به بستگان شهروند سوئیسی جانباخته در ایران است اما در این مرحله نمیتواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد.
در گزارش خبرگزای میزان گفته شده است که این شهروند سوئیسی «به جرم جاسوسی توسط نهادهای امنیتی دستگیر شده بود و اسناد و مدارک این موضوع نیز وجود دارد و پرونده وی در حال بررسی و رسیدگی بود.»
به گزارش خبرگزاری میزان، این شهروند سوئیسی در یک سوئیت به همراه یک زندانی دیگر در زندان سمنان نگهداری میشد و صبح امروز (پنجشنبه ۲۰ دی) از همبندی خودش درخواست میکند که از بوفه زندان برای وی مواد غذایی تهیه کند.»
به گفته محمدصادق اکبری، رییس کل دادگستری استان سمنان، «این زندانی از مدت زمانی که در سویئت تنها مانده بود، استفاده و خودکشی کرد و مسئولان زندان بلافاصله برای نجات این فرد وارد عمل شدند، اما تلاشها برای نجات وی به نتیجه نرسید.»
در گزارش خبرگزاری میزان، هیچ توضیحی در مورد نحوه خودکشی در یک سلول تحت مراقبت در داخل زندان داده نشده و صرفا گفته شده است که «تمام شواهد و مستندات محل نگهداری این فرد بررسی شده است و طبق مستندات، خودکشی محرز است.»
سفارت سوئیس در تهران و یا دولت این کشور هنوز واکنشی به این خبر نشان ندادهاند.
بازداشت شهروندان اروپایی در جریان اعتراضات سال ۱۴۰۱
هشتم مهرماه سال ۱۴۰۱، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی اعلام کرد ۹ تبعه کشورهای اروپایی در ایران به جرم «جاسوسی» بازداشت شدهاند. تابعیت این شهروندان در آن زمان اعلام نشد.
۲۲ آبان ۱۴۰۱، وزارت امور خارجه سوئیس از شهروندان این کشور خواست با توجه به «افزایش بازداشتهای خودسرانه اتباع خارجی و دادگاههای ناعادلانه» به ایران سفر نکنند.
سابقه مرگهای مشکوک شهروندان دو تابعیتی
مرگ مشکوک زندانیان خارجی و یا دو تابعیتی در زندانهای جمهوری اسلامی سابقهای طولانی دارد.
در آخرین مورد، هفتم آبان ۱۴۰۳، قوه قضاییه جمهوری اسلامی بهصورت مبهم و تلویحی از اعدام جمشید شارمهد، شهروند ایرانی-آلمانی خبر داد. با وجود این از همان زمان، بستگان شارمهد درباره نحوه مرگ او ابهاماتی را مطرح کردند. حدود یک هفته بعد، ۱۵ آبان، سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد او در زندان سکته کرده و اعدام نشده است.
۱۹ بهمن ۱۳۹۶، جمهوری اسلامی اعلام کرد کاووس سیدامامی، استاد جامعهشناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق که در پرونده فعالان محیط زیست در دولت حسن روحانی بازداشت شده بود، خود را در زندان اوین حلقآویز کرده است. پس از مرگ سیدامامی، با وجود درخواستهای برخی نمایندگان مجلس، هرگز نحوه مرگ او به صورت شفاف اعلام نشد.
۲۰ تیر ۱۳۸۲، زهرا کاظمی، عکاس ایرانی-کانادایی در زندن درگذشت. او اندکی قبل از اعلام خبر مرگش در زندان، هنگام عکاسی از تجمع خانوادههای زندانیان در مقابل زندان اوین بازداشت شده بود.
مقامات ابتدا اعلام کردند که او بهدلیل سکته مغزی درگذشته است، اما گزارشهای بعدی حاکی از آن بود که او تحت شکنجه قرار گرفته و به قتل رسیده است. یکی از کسانی که در جریان تحقیقات این پرونده شرکت داشت که آشکار کرد زهرا کاظمی بهعلت ضربه «جسم سخت» به سر جان باخته است، مسعود پزشکیان بود که در حال حاضر، رییس دولت در جمهوری اسلامی است.
مرگهای مشکوک زندانیان سیاسی در زندانهای جمهوری اسلامی
علاوه بر زندانیان دوتابعیتی، تعداد زیادی از زندانیان سیاسی در زندانهای ایران بهطرز مشکوکی درگذشتهاند و علت مرگ آنها خودکشی اعلام شده است.
ولیالله فیض مهدوی، شهریور ۱۳۸۵ درگذشت، مقامات جمهوری اسلامی علت مرگ او را خودکشی در زندان اعلام کردند.
زهرا بنییعقوب، دانشجوی پزشکی اهل همدان ۲۲ مهر ۱۳۸۶ درگذشت و علت مرگ او نیز خودکشی اعلام شد.
ابراهیم لطفاللهی در دیماه ۱۳۸۶ در زندان سنندج درگذشت، علت مرگ او هم خودکشی اعلام شد.
سینا قنبری، جوان معترضی که در اعتراضات سال ۱۳۹۶ بازداشت شده بود، پس از بازداشت در زندان اوین درگذشت، مقامات گفتند که او در زندان دست به خودکشی زده است.
وحید حیدری دستفروش ۲۳ ساله اراکی که در اعتراضات دیماه ۱۳۹۶ بازداشت شده بود، پس از بازداشت در زندان اراک درگذشت، علت مرگ او هم خودکشی اعلام شد.
اسامی فیلمهای بخش مسابقه جشنواره دولتی فیلم فجر اعلام شد. از مجموع ۳۷ فیلم و انیمیشن این جشنواره، دستکم ۱۶ اثر با سرمایه و حمایت مالی نهادهای حکومتی از سپاه پاسداران تا حوزه هنری تولید شده است.
منوچهر شاهسواری، دبیر چهل و سومین دوره این جشنواره که بهمنماه ۱۴۰۳ برگزار خواهد شد، فهرست ۳۳ فیلم سینمایی و چهار انیمیشن راه یافته به بخش مسابقه این رویداد را اعلام کرد.
دو فیلم «اسفند» و «خدای جنگ» در این فهرست متعلق به سازمان سینمایی اوج، وابسته به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است. در بخش انیمشن هم سپاه با انیمیشن «افسانه سپهر» در جشنواره حضور دارد. این کار را مجموعه فرهنگی رسانهای مهوا تولید کرده که آذرماه ۱۴۰۲ با حضور حسین سلامی، فرمانده کل سپاه افتتاح شد.
انیمیشن «پسر دلفینی ۲»، که نسخه اولیه آن را سازمان سینمایی اوج تهیه کرده بود، امسال نام سرمایهگذار خود را تغییر داده است.
حوزه هنری انقلاب اسلامی، زیر مجموعه سازمان تبلیغات اسلامی، نهاد زیر نظرعلی خامنهای هم از طریق سازمان سینمایی سوره، با سه فیلم «اشک هور»، «تاکسی درمی» و «ناتور دشت» در این رویداد شرکت کرده است.
موسسه تصویرشهر، زیرمجموعه سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران، که اعضای هیات امنای آن را رهبر جمهوری اسلامی تعیین میکند، با فیلم «مرد آرام»، در این فهرست حضور دارد.
موسسه «شهید آوینی» که مهدی طائب رئیس قرارگاه سایبری عمار، یک تشکیلات سیاسی حکومتی، عضو هیات مدیره آن است و تولید سریال گاندو را در کارنامه دارد، با فیلم «بازی خونی» در این فهرست حضور دارد.
بنیاد سینمایی فارابی، وابسته به دولت جمهوری اسلامی، فیلم «زیبا صدایم کن» را که با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان تولید کرده، به بخش مسابقه جشنواره حکومتی فجر ارسال کرده است.
انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس، زیرمجموعه بنیاد فرهنگی روایت فتح که متعلق به سپاه پاسداران است هم با دو فیلم «پیشمرگ» و «شمال از جنوب غربی» در جشنواره دولتی فجر حضور دارد.
موسسه خیریهای به نام «خیریه و غیر انتفاعی بهشت امام رضا» که رامبد جوان نیز از سال ۱۴۰۱ وارد هیات مدیره آن شده، فیلم «بچه مردم» را در بخش مسابقه شرکت داده است.
سازمان صدا و سیما با فیلم «موسی کلیم الله» در بخش مسابقه جشنواره حکومتی سال ۱۴۰۳ فجر شرکت کرده است.
پلتفرم شیدا، که پیشتر برخی رسانهها آن را به محمد امامی، متهم پرونده فساد اقتصادی بانک سرمایه مرتبط دانسته بودند و با بانک گردشگری به طور مستقیم ارتباط دارد، با فیلم «آنتیک» در این جشنواره شرکت کرده است.
موسسهای تازه تاسیس به نام «امام روحالله» که آبانماه ۱۴۰۱ تاسیس شده است، فیلمی به نام «۱۹۶۸» را به جشنواره فرستاده است که داستان آن راجع به ماجرای بازی فوتبال ایران و اسرائیل در جام ملت های آسیا سال ۱۹۶۸ میلادی برابر ۲۱ اردیبهشت ۱۳۴۷است.
سپاه پاسداران و نهادهای وابسته به حکومت جمهوری اسلامی، تحت عناوین موسسات فرهنگی و هنری یا جمعیتهای مردم نهاد، در سالهای اخیر حضور پر رنگتری در عرصه تولیدات سینمایی پیدا کردند.
در سالهای اخیر، حضور پررنگ سازمان سینمایی اوج وابسته به سپاه پاسداران، مورد انتقاد بخشی از دستاندرکاران حوزه سینما قرار گرفته بود. مجموعه سپاه پاسداران، پس از اوج، با تاسیسات موسسات جدید با نامهای متفاوت، همچنان حضور خود را در بازار تولیدات سینمایی حفظ کرده و به طور خاص، روی حوزه انیمیشن سرمایه گذاری کرده است.
چهل و سومین جشنواره حکومتی فیلم فجر تا ۲۲ بهمنماه ۱۴۰۳، همزمان با سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، موسوم به «دهه فجر» برگزار میشود.