دهها فعال مدنی و سیاسی کُردستان خواستار لغو حکم اعدام پخشان عزیزی شدند
در ادامه اعتراضها به تایید حکم اعدام پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی و زندانی سیاسی محبوس در بند زنان زندان اوین، ۱۲۰ فعال مدنی و سیاسی کردستان در بیانیهای خواستار توقف فوری و ابطال حکم اعدام او شدند.
۱۲۰ چهره امضاکننده این بیانیه که ۲۴ دی ماه منتشر شده است، با تاکید بر حق حیات برای همه افراد جامعه، صدور حکم اعدام را مخالف موازین عقلی، حقوقی، قانونی و عرفی ارزیابی کردند.
امضاکنندگان این بیانیه با اشاره به وجود مشکلات همهجانبه و بحرانهای دامنگیری که بهطور روزافزون مردم و جامعه و کشور را درگیر کرده است، به دستگاههای امنیتی و قضایی جمهوری اسلامی هشدار دادهاند اعلام تایید حکم اعدام عزیزی در دیوان عالی کشور، موجی از نگرانی و التهاب در جامعه بهویژه در تمامی کُردستان دامن زده است.
آنها در بیانیه تاکید کردهاند صدور احکام اعدام جز ناامیدی و شکاف در جامعه و تشدید نارضایتی هیچ دستاوردی نخواهد داشت.
پخشان عزیزی، مددکار اجتماعی، ۱۳ مرداد ۱۴۰۲ در تهران بازداشت و پس از تحمل نزدیک به پنج ماه حبس انفرادی و شکنجه، اواخر آذر همان سال به بند زنان اوین منتقل شد.
عزیزی دوم مرداد سال جاری با حکم ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به اتهام «بغی» به اعدام محکوم شد.
حکم اعدام این زندانی سیاسی کُرد ۱۹ دی در شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور تایید شد و به گفته برادرش، برای اجرا به دایره اجرای احکام فرستاده شده است.
فعالان مدنی، حقوق بشری، سیاسی و رسانهای کُردستان در بیانیه خود با اشاره به شرایط و فضای بهشدت نگرانکننده و ملتهب امروزی حاکم بر جامعه، خواستار بررسی دوباره پرونده عزیزی و دیگر محکومان به اعدام در ایران شدند.
اسماعیل مفتیزاده، حسن امینی، محمدصدیق کبودوند، مختار ارشدی، گلاره اسعدی و اجلال قوامی از امضاکنندگان این بیانیه هستند.
تاکید حکم اعدام عزیزی در روزهای گذشته واکنشهای زیادی را به دنبال داشته است.
خواهر شادمان احمدی از کشتهشدگان خیزش «زن، زندگی، آزادی» و مادر سارو قهرمانی از جانباختگان اعتراضات دیماه ۱۳۹۶ با انتشار ویدیوهایی خواستار لغو حکم اعدام پخشان عزیزی، وریشه مرادی و دیگر زندانیان سیاسی در ایران شدند.
همچنین ۶۸ زندانی سیاسی محبوس در زندانهای اوین، قزلحصار کرج، تهران بزرگ و لاکان رشت در نامهای خواهان لغو کلی مجازات «غیرانسانی و ارتجاعی» اعدام شدند.
شامگاه ۲۲ دی نیز کاربران شبکه ایکس با راهاندازی یک «طوفان» اعتراض خود را به این حکم نشان دادند و طی ۱۲ ساعت، حدود ۷۰ هزار بار از هشتگ «#پخشان_عزیزی» استفاده کردند.
در پی ادامه ناتوانی جمهوری اسلامی در رسیدگی به مطالبات بازنشستگان در ایران، بازنشستگان فرهنگی از استانهای مختلف کشور خود را به تهران رساندند و مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش تجمع کردند. همزمان بازنشستگان مخابرات در دستکم ۱۱ استان کشور تجمع اعتراضی برگزار کردند.
گروهی از بازنشستگان فرهنگی که در سال ۱۴۰۲ بازنشسته شدهاند، دوشنبه ۲۴ دیماه در اعتراض به بیتوجهی دولت نسبت به پرداخت مطالبات خود، مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش در تهران تجمع کردند.
این افراد به پرداخت نشدن ۶۰ درصد پاداش ۳۰ سال تدریس خود معترضاند و خواستار پرداخت فوری پاداشهای خود پس از ۱۶ ماه تاخیر شدند.
آنها در این تجمع شعارهایی از جمله «فرهنگی بیدار است / از تبعیض بیزار است»، «با این همه منابع / وضع ایران خراب است»، «ایران پر درآمد / چه بر سر تو آمد»، «فریاد یا محمدا / از این همه کبر و ریا»، «روزی ما در دهن اژدهاست / قوت به خونابه جگر میکنیم»، سردادند.
فرهنگیان بازنشسته در گفتوگو با خبرگزاری ایلنا با تاکید بر اینه ارزش معوقاتشان در گذر زمان کاهش یافته، اعلام کردند که ۱۶ ماه انتظار برایشان کافی است.
این نخستین بار نیست که بازنشستگان فرهنگی، تجمع اعتراضی برگزار میکنند. آنها ۱۷ دی نیز در اعتراض به رسیدگی نشدن به مطالباتشان در مقابل ساختمان وزارت آموزش و پرورش در تهران تجمع اعتراضی برگزار کردند.
ادامه اعتراضات بازنشستگان مخابرات
بازنشستگان شرکت مخابرات به دلیل وضعیت نامناسب معیشتی و محقق نشدن مطالبات خود دوشنبه ۲۴ دیماه در استانهای مختلف کشور از جمله آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اصفهان، ایلام، تهران، خوزستان، فارس، کردستان، کرمانشاه، گیلان، همدان، تجمع اعتراضی برگزار کردند.
بازنشستگان در این تجمعات به سیاستهای «ستاد اجرایی فرمان امام» و «بنیاد تعاون سپاه پاسداران» که سهامداران عمده شرکت مخابرات هستند، اعتراض کردند.
آنها در جریان تجمعات خود شعارهایی از جمله «شرکت پر درآمد / چه بر سر تو آمد»، «تجمع، اعتراض / حق مسلم ماست»، «تا حق خود نگیریم / عقب نمینشینیم»، «سهامداران عمده / ننگت باد، ننگت باد»، «ستاد اجرایی، حق ماها را خورده» و ««اجرای آییننامه / حق مسلم ماست»، سردادند..
کارکنان و بازنشستگان مخابرات در سالهای اخیر بارها در اعتراض به تاخیر در پرداخت مطالبات و کمک هزینههای رفاهی و مشکلات بیمه تکمیلی، در نقاط مختلف ایران تجمع کرده و خواستار رسیدگی به مطالبات خود شدهاند.
خبرگزاری ایلنا ۱۰ دی در گزارشی نوشت که بازنشستگان مخابرات ایران تا کنون بیش از ۸۰ تجمع در اعتراض به وضعیت خود و عدم توجه به مطالباتشان به صورت سراسری در استانهای مختلف برگزار کردهاند.
تحقق نیافتن مطالبات، افزایش سهم بیمه تکمیلی از ۲۰ درصد به ۵۰ درصد و تسویه نشدن هزینههای درمان از سوی بیمه معلم و بیمه دانا، بخشی از موضوعات مورد اعتراض این بازنشستگان است.
وضعیت معیشتی بازنشستگان و مستمریبگیران سبب شده که تعداد تجمعات اعتراضی آنها در سالهای اخیر بهشدت افزایش پیدا کند.
سایت حقوق بشری هرانا ششم دیماه در گزارش سالانه خود خبر داد در سال ۲۰۲۴، دستکم هزار و ۲۷۹ تجمع و اعتصاب صنفی در ایران شکل گرفت.
مقامات جمهوری اسلامی خبر دادند که پروازهای ایران ایرتور به پاریس که پس از تحریمهای اتحادیه اروپا متوقف شده بود، از روز ۱۲ بهمن از سر گرفته خواهد شد.
با این وجود هنوز وضعیت تحویل سوخت به هواپیماهای ایرانی در فرودگاههای اروپایی مبهم است و روسای سازمان هواپیمایی کشوری و ایران ایرتور سخنان متناقضی بیان کردهاند.
حسین پورفرزانه، رییس سازمان هواپیمایی کشوری، اعلام کرد که شرکت هواپیمایی ایرانایر پرواز به پاریس را از ۱۲ بهمن از سر میگیرد.
او از سرگیری این پروازها به پاریس را حاصل یک ماه «کار فشرده» وزارت خارجه، سازمان هواپیمایی کشوری و شرکت هواپیمایی ایران ایرتور دانست.
پورفرزانه افزود که به غیر از ایرتور، پروازهای هواپیمایی قشم ایر به دو کشور اروپایی در حال نهایی شدن است.
رییس سازمان هواپیمایی کشوری اعلام کرد که شرکتهای هواپیمایی ایرانی فعلا پروازی به شهر لندن نخواهند داشت.
رضا موسوی، مدیرعامل ایران ایرتور، نیز با اشاره به از سرگیری پرواز به پاریس، از برنامهریزی برای پرواز به سایر مقاصد اروپایی از جمله اسپانیا، آلمان و اتریش خبر داد.
به گفته موسوی، پروازها به پاریس در روزهای دوشنبه و جمعه هر هفته انجام خواهد شد و از ایرباس ۳۱۰ بهعنوان ناوگان پروازی برای این مسیر استفاده خواهد شد.
به گفته موسوی، تا پایان سال آلمان، اسپانیا و ایتالیا نیز به برنامه پروازی ایرانایر اضافه خواهد شد.
مدیرعامل ایران ایرتور در عین حال گفت که در حال حاضر قرار نیست در فرودگاهای مقصد به هواپیماهای ایرانی سوخت تحویل داده شود «اما در حال رایزنی هستیم.»
با این حال رییس سازمان هواپیمایی کشوری گفت که «یک شرکت در پاریس به ما سوخت میدهد اما مقداری گرانتر.»
پورفرزانه تاکید کرد که بسیاری از شرکتها به دلیل تحریم به شرکتهای هواپیمایی ایرانی سوخت نمیدهند.
شورای اروپا روز دوشنبه ۲۳ مهر، شرکتهای ایرانایر، ساها و ماهانایر را به دلیل انتقال پهپادهای ایرانی و فنآوریهای مرتبط به روسیه تحریم کرد.
یک روز بعد جعفر یازرلو، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، از لغو پروازهای ایران ایر به مقاصد اروپایی برای جلوگیری از تبعات ناشی از عدم صدور اجازه فرود ایران ایر در این فرودگاهها خبر داد.
پس از آن مقصود اسعدی سامانی، دبیر انجمن شرکتهای هواپیمایی گفت که تنها ایرانایر به اروپا پرواز داشت و ازاین پس هیچ هواپیمای ایرانی به اروپا پرواز نخواهد داشت.
روزنامه تایمز گزارش داد مقامهای جمهوری اسلامی از جمله علی لاریجانی، مشاور علی خامنهای، اخیرا با هدف تقویت توانمندیهای نظامی و دفاعی حکومت ایران از جکله در حوزه هستهای چندین بار به صورت مخفیانه به روسیه سفر کردهاند.
بر اساس این گزارش، لاریجانی در ماههای اخیر چندین بار با پروازهای محرمانه به روسیه سفر کرده و برای کسب کمک مسکو در برنامه هستهای و سامانههای پدافند هوایی ایران، گفتوگوهای پشتپردهای مقامات ارشد روس داشته است.
این روزنامه نوشت: «او نماینده خامنهای است که ارتباط بسیار نزدیکی با رژیم دارد و به پیشبرد امور و انجام دادن آنها شهرت یافته... پروازهای محرمانه او به مسکو نشاندهنده تعمیق روابط ایران و روسیه و افزایش نفوذ متقابل آنها بر یکدیگر است.»
تلاش تهران برای تقویت روابط با مسکو در حالی صورت میگیرد که جمهوری اسلامی در مرحلهای بحرانی قرار دارد چرا که موقعیت آن در خاورمیانه تضعیف شده و به دلیل تحریمهای غرب، با مشکلات اقتصادی روزافزونی دست و پنجه نرم میکند.
تایمز افزود هرچند جمهوری اسلامی اکنون در حال مذاکره با کشورهای اروپایی در ژنو است اما «افشاگریها در مورد دیدارهای پنهانی با روسیه ممکن است نگرانیهایی را در خصوص نیتهای تهران برانگیزد».
بنا بر این گزارش و به نقل از منابع اطلاعاتی غرب، ایران به دنبال دریافت کمکهای بیشتر از روسیه در زمینههای هستهای و تخصص مرتبط است. این همکاری دههها قدمت دارد و شامل تامین سوخت هستهای برای یک رآکتور هستهای آب سبک با توان هزار مگاوات هم بوده است.
نگرانی از کمک روسیه به برنامه هستهای نظامی ایران
یک منبع اطلاعاتی غربی به تایمز گفت: «از آنجا که روابط راهبردی دو کشور در حال تعمیق است و روسیه نیز برای تامین موشک و پهپاد به ایران وابسته شده، این نگرانی وجود دارد که مسکو آماده باشد تا خطوط قرمز پیشین در رابطه با برنامه هستهای ایران را زیر پا بگذارد.»
به گفته دکتر ویلیام آلبرک، مدیر پیشین منع گسترش سلاحهای هستهای در ناتو، روسیه پیشتر بخشی از اجماع جهانی بود که نمیخواست ایران یک قدرت هستهای شود.
سیاستی به گفته این کارشناس ممکن است اکنون تغییر کرده باشد: «ممکن است روسیه، زمانی که ایران شروع به ارسال هزاران پهپاد برای استفاده در اوکراین کرد، به این نتیجه رسیده باشد که گسترش تسلیحات هستهای دیگر آنقدر هم مسئله مهمی نیست. در حالی که ایران خودش میتواند یک بمب بسازد، قطعا از همکاری مخفیانه با روسیه سود میبرد.»
آلبرک ادامه میدهد حتی اگر بازدیدهای مقامات و کارشناسان ایرانی از روسیه کوتاه باشند، آنها میتوانند با حضور در تاسیسات روسیه چیزهای زیادی یاد بگیرند.
این مدیر پیشین ناتو به تایم گفت: «میتوانند چند دانشمند ایرانی را به تاسیسات تولید سلاح هستهای روسیه، آرزاماس، پنزا،بفرستند، و آنها در عرض ۲۴ ساعت چیزهای زیادی یاد میگیرند. یک آخر هفته کاری فشرده به ایرانیها ایدههای فراوانی میدهد.»
به گزارش تایمز کارشناسان معتقدند با این حال، ساخت کل سلاح و نصب آن بر موشک مناسب برای استقرار (مثلا یک موشک بالستیک) زمان بیشتری میبرد. برآوردها بین چند ماه تا حدود یک سال متغیر است.
آلبرک میگوید ایران «ممکن است یاد بگیرد چگونه یک بمب کوچکتر و پیچیدهتر بسازد، شاید یک سلاح یک مگاتنی، یا یک سلاح هستهای که در گلوله توپخانه جا شود.»
تلاش برای تقویت سامانههای هوایی تهران
به گفته منابع اطلاعاتی غربی، ایران همچنین به دنبال دریافت جدیدترین نسخه جنگنده سوخو ۳۵ است تا توان رزمی نیروی هواییاش را ارتقا دهد. گزارشها حاکی است که این جنگندهها شاید از پیش خریداری شده باشند.
بر اساس این گزارش تهران همچنین میخواهد سامانههای پدافند هواییاش را که در آخرین دور از حملات و ضدحملات سال گذشته به دست اسرائیل نابود شدند، مجدد نصب کند.
سامانههای موشکی پدافند هوایی اس-۳۰۰ ایران که گفته شده در حملات اخیر اسارئیل از بین رفتند از روسیه خریداری شده بودند.
به گزارش تایمز، مسکو از لاریجانی که پیشتر هم از فرماندههای سپاه بوده، برای مذاکره درباره تحویل پهپاد و موشک به منظور استفاده در اوکراین استقبال کرده است؛ معاملهٔ تسلیحاتی که ایران باوجود شواهد گسترده از کاربرد پهپادهای ساخت ایران در جنگ اوکراین، همواره انکار میکند.
ایران همچنین از روسیه درخواست کمک لجستیکی کرده تا از نفوذ گسترده مسکو در منطقه بهره گیرد و نیروهای شبهنظامی شیعه حزبالله را که در حملات اخیر اسارئیل به لبنان به شدت تضعیف شده اند، مجددا تسلیح کند.
پیشتر در ۲۱ دی، ویلیام بِرنز، رییس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیآیای، با اشاره به ناکامیهای منطقهای اخیر حکومت ایران گفت جمهوری اسلامی در موضع ضعف قرار گرفته و این شرایط میتواند تهران را به سوی مشارکت در مذاکرات هستهای «جدی» سوق دهد.
کاخ کرملین اعلام کرد که ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه و مسعود پزشکیان، رییس دولت چهاردهم روز جمعه ۲۸ دی در مسکو دیدار و گفتوگو خواهند کرد و پس از آن، پیمان مشارکت جامع راهبردی را که از سالها پیش در دستور کار بوده، امضا میکنند.
به گفته کرملین، پزشکیان و پوتین درباره گسترش هرچه بیشتر روابط میان مسکو و تهران در حوزههای «تجارت و سرمایهگذاری، حملونقل و لجستیک و همچنین موضوعات بشردوستانه» گفتوگو خواهند کرد.
بر اساس گزارشها، مسائل منطقهای و بینالمللی از دیگر موضوعات گفتوگوی دو طرف خواهد بود.
پیش از بیانیه کرملین، خبرگزاری تاس به نقل از کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در روسیه نوشت که این معاهده ۴۷ ماده دارد و همه زمینههای همکاری دوجانبه را در بر میگیرد.
به گفته جلالی، موافقتنامه جدید علاوه بر روابط سیاسی دوجانبه، حوزههای دیگری از جمله «فنآوریهای نوین، امنیت اطلاعات و سایبری»، «انرژی صلحآمیز هستهای»، «مسائل دفاعی و نظامی»، «مبارزه با تروریسم» و «مقابله با پولشویی و جرایم سازمانیافته» را نیز شامل میشود.
جلالی با اشاره به دلایل تنظیم معاهده جدید میان تهران و مسکو گفت: «رهبران دو کشور به این نظر رسیدند که موافقتنامه کنونی بهروز نیست و مسائل امروز روابط را نمیتواند پوشش دهد. روابط امروز ما نسبت به ۲۴ سال پیش خیلی گسترش پیدا کرده است.»
او افزود پیشنویس این سند راهبردی از سوی حکومت ایران تهیه شد و سپس در اختیار روسیه قرار گرفت.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی نیز صبح دوشنبه گفت مفاد این توافقنامه، طی سه چهار سال گذشته بین دو طرف مورد مذاکره قرار گرفته است.
جمهوری اسلامی و روسیه در سال ۱۳۸۰ و در دوره ریاستجمهوری محمد خاتمی، قرارداد استراتژیک ۲۰ ساله منعقد کردند.
با پایان مهلت آن در سال ۱۴۰۰، این قرارداد به طور خودکار برای پنج سال تمدید اما از دوره ریاستجمهوری ابراهیم رئیسی تلاش برای تدوین قراردادی جدید آغاز شد.
بقایی روز ۱۷ دی امسال گفت موافقتنامه کنونی، بهروزرسانی و تکمیل کننده سند قبلی است که از اوایل تابستان به تایید دو طرف رسیده بود.
جزییات این قرارداد مانند قرارداد ۲۵ ساله با چین اعلام نشده اما گفته میشود جمهوری اسلامی تغییرات مورد نظر مسکو در آن را پذیرفته است.
سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، مهر امسال گفته بود این پیمان شامل همکاریهای دفاعی نزدیکتر نیز خواهد بود.
از زمان آغاز جنگ اوکراین، روسیه روابط نزدیکتری با جمهوری اسلامی برقرار کرده است.
آمریکا در ۲۰ شهریور امسال تایید کرد که جمهوری اسلامی محمولههایی از موشکهای بالستیک کوتاهبرد فتاح ۳۶۰ را به روسیه منتقل کرده است تا از آنها علیه اوکراین استفاده کند.
همان زمان آمریکا تحریمهایی را علیه کشتیها و شرکتهایی اعمال کرد که در انتقال تسلیحات ایرانی به مسکو نقش داشتند.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی با طرح انتخاب شهرداران با رای مستقیم مردم مخالفت کردند و یکی از دلایل مخالفان هم عدم آمادگی از نظر امنیتی و عدم تامین توان مالی بود. معاون پارلمانی پزشکیان نیز گفت دولت هم با این طرح مخالف است.
علیرضا زندیان، نماینده بیجار، در موافقت با این طرح گفت اکثر مردم از عملکرد شوراهای شهر و شهرداریها ناراضی هستند و دیگر موافقان نیز تاکید کردند که انتخاب مستقیم شهرداران باعث ثبات این سمت میشود.
در مقابل علی خضریان، نماینده تهران، گفت که اگر شهردار به صورت مستقیم انتخاب شود شورای شهر و شهردار با هم همراه نخواهند شد.
خضریان گفت همچنین دولت توان مالی اجرای چنین کاری را نخواهد داشت و این سوال را هم مطرح کرد که «آیا کشور از لحاظ امنیتی، آمادگی چنین انتخابی را خواهد داشت؟»
شهرام دبیری، معاون پارلمانی پزشکیان، نیز گفت که در صورت اجرای این طرح شوراها «بیارزش» میشوند و تا زمانی که احزاب قوی در کشور شکل نگیرد، امکان انتخاب مستقیم شهرداران وجود ندارد.
طرح انتخاب شهرداران با رای مستقیم مردم در دوره های مختلف مجلس چند بار مطرح شده و نمایندگان مجلس در سال های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۳ به فوریت این طرح رای داده بودند.با این حال در نهایت این طرحها به نتیجه نرسیده است.
اولین دوره انتخابات شوراهای شهر سال ۱۳۷۷ برگزار شد و انتخاب شهردارها جز وظایف این شوراهاست اما تا پیش از آن شهرداران را وزارت کشور منصوب میکرد.
در دورههای گذشته درگیری های مختلفی بین شوراهای شهر و شهرداری ها وجود داشته و هیات تشکیل شده برای تصمیم گیری که از مقامات دولتی و نمایندگان مجلس تشکیل شده برخی شورها را منحل کردهاند.
از جمله اولین دوره شورای شهر تهران پس از سه سال فعالیت منحل شد. در همین حال فسادهای گستردهای در شوراهای شهر رخ داده است.
اولین شورای شهر تهران پس از سه سال منحل شد
در همین حال روزنامه فرهیختگان ۲۹ مهر ماه خبر داده بود که طی شش سال گذشه دستکم ۸۶۳ نفر از اعضای شوراهای شهر و شهرداران در کشور بازداشت شدهاند.
طبق این گزارش، تنها از سال ۱۴۰۰ تا کنون تعداد ۴۳۰ نفر از اعضای شورای شهر و شهرداران در کشور بازداشت شدهاند.