العربیه به نقل از دیپلماتهای اروپایی: اسرائیل تصمیمش را برای حمله به ایران گرفته است
العربیه انگلیسی، به نقل از یک دیپلمات ارشد اروپایی که نامش را اعلام نکرد، گزارش داد که دیپلماتهای اروپایی بر این باور هستند که اسرائیل در پی تحولات ماههای اخیر در خاورمیانه، تصمیم خود برای حمله به ایران را گرفته است.
به گفته او دیپلماتهای اروپایی در تلاش هستند تا ببینند آیا راهی برای به حداقل رساندن خطر حمله نظامی به تاسیسات هستهای ایران در آستانه بازگشت دونالد ترامپ، رییسجمهوری منتخب ایالات متحده به کاخ سفید وجود دارد یا خیر.
به نوشته العربیه، این دیپلمات حمله احتمالی اسرائیل به تاسیسات هستهای ایران را قریبالوقوع ندانست، اما گفت که چند کشور اروپایی مذاکراتی را با تیم ترامپ آغاز کردهاند تا ببینند آیا فرصتی برای دیپلماسی یا راه دیگری برای جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای وجود دارد یا خیر.
بریتانیا، فرانسه و آلمان پس از دیدارهای محرمانه در ماه نوامبر، دوشنبه ۲۴ دی، با مقامات جمهوری اسلامی بر سر برنامه هستهای حکومت ایران مذاکره کردند اما جزییاتی از نتایج این مذاکرات منتشر نشده است.
پیشتر در ماه دسامبر، این سه کشور«نگرانی شدید» خود را از افزایش ظرفیت غنیسازی ایران ابراز کردند و از احتمال فعال کردن مکانیسم ماشه که تمامی تحریمهای سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی را احیا میکند، سخن گفتند.
امانوئل مکرون، رییسجمهوری فرانسه نیز گفته است که برنامه هستهای تهران به «نقطه بی بازگشت» نزدیک میشود.
دونالد ترامپ تاکید کرده است که آمریکا بههیچوجه اجازه نخواهد داد که ایران به سلاح هستهای دست یابد.
بازگشت سیاست فشار حداکثری
العربیه در همین حال به نقل از منابع نزدیک به تیم دونالد ترامپ گزارش داد که سیاست فشار حداکثری آمریکا بلافاصله ئس از بازگشت ترامپ به کاخ سفید از سر گرفته خواهدو
سناتور جیم ریش، رییس کمیته روابط خارجی سنا، جمعه ۲۸ دی، هنگام معرفی طرح «قانون انحلال گروههای نیابتی ایران» که برای برخورد با حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی تدوین شده، گفت:«در دولت جدید ترامپ، ایالات متحده به سیاست فشار حداکثری ترامپ بر ایران باز خواهد گشت و از امنیت ملی آمریکا محافظت خواهد کرد.»
منتقدان دولت بایدن میگویند که جمهوری اسلامی در دوران ریاست جمهوری جو بایدن توانست با فروش غیرقانونی نفت به پول نقد دسترسی پیدا کند و میلیونها دلار صرف تسلیحات، آموزش و تقویت نیروهای نیابتی خود در منطقه کند.
العربیه به نقل از تحلیلگران و دیپلماتهایی که از آنها نام نبرده، نوشته است که چشمانداز یافتن راهحلی دیپلماتیک چندان روشن نیست و اکنون احتمال اقدام نظامی مستقیم ایالات متحده یا اسرائیل علیه تاسیسات هستهای ایران بیش از هر زمان دیگری است.
ترامپ از زمان پیروزی در انتخابات، از اظهار نظر درباره احتمال اقدام نظامی علیه جمهوری اسلامی خودداری کرده و این امر را مرتبط با استراتژی نظامی آمریکا دانسته است.
کارشناسان میگویند اسرائیل بدون حمایت آمریکا قادر به انجام حملهای نخواهد بود که بتواند برنامه هستهای ایران را بهطور کامل از بین ببرد یا آن را متوقف کند.
جمهوری اسلامی از آغاز جنگ غزه در هفتم اکتبر ۲۰۲۳ متحمل خسارات بیسابقهای شده است. اسرائیل حماس و حزبالله را بهشدت ضعیف کرده و رهبران آنها را کشته است. دولت بشار اسد در سوریه سقوط کرده و سپاه پاسداران چند فرمانده ارشد خود را از دست داده است.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی جو بایدن، هفته گذشته گفت که این شکستها ممکن است رهبران جمهوری اسلامی را وادارد که برای جبران آسیبها و افزایش قدرت بازدارندگی خود، به سوی ساخت سلاح هستهای گام بردارد.
شماری از مقامات جمهوری اسلامی در ماههای اخیر آشکارتر از هر زمان دیگر از احتمال یا ضرورت تغییر دکترین هستهای تهران سخن گفتهاند.
بهنوشته العربیه، این امر میتواند فشار بر ترامپ برای اقدام نظامی را افزایش دهد، زیرا او نمی خواهد کسی باشد که جمهوری اسلامی در دوران ریاست جمهوری او به سلاح هسته ای دست بیابد.
براساس اطلاعات بهروز شده ایالات متحده جمهوری اسلامی مواد شکافتپذیر کافی برای تولید سلاح هستهای در عرض چند هفته را در اختیار دارد، اما هنوز تصمیمی در این زمینه گرفته نشده است. همچنین ارزیابی میشود که توسعه و ساخت یک کلاهک هستهای واقعی به چند ماه زمان بیشتر نیاز دارد.
امید اندک به دیپلماسی
العربیه در گزارش خود نوشته است که تحلیلگران با اشاره به شخصیت ترامپ، موضع تهاجمی دولت او در قبال جمهوری اسلامی و عدم تمایل تهران به دادن امتیازات قابل توجه، نسبت به موفقیت راهحلی دیپلماتیک تردید دارند.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که ترامپ خواستار معکوس کردن محورهای کلیدی برنامه هستهای ایران شود و از جمهوری اسلامی بخواهد به حمایت از گروههای نیابتی خود در منطقه پایان دهد وحتی محدودیتهایی جدی را در برنامه موشکهای بالستیک خود اعمال کند. دادن چنین امتیازاتی برای جمهوری اسلامی دشوار و ناخوشایند خواهد بود.
خواسته های ترامپ ممکن است شامل معکوس کردن جنبه های کلیدی برنامه هسته ای ایران، پایان دادن به حمایت آن از شبه نظامیان منطقه ای، و احتمالا حتی محدودیت در برنامه موشک های بالستیک آن باشد - امتیازاتی که احتمالا برای تهران ناخوشایند خواهد بود.
با وجود اظهارنظرهای برخی مقامات جمهوری اسلامی از جمله رییس دولت و وزیر امور خارجه، ممکن است جمهوری اسلامی هنوز آماده یک مذاکره و مصالحه معنادار نباشد و بکوشد به روال معمول خود زمان بخرد؛ هرچند اگر احتمال یک حمله نظامی از سوی آمریکا جدی شود، تهران تن به سازش خواهد داد.
العربیه در پایان گزارش خود به نقل از یک ناظر مستقل در ایران که نخواسته نامش اعلام شود، نوشته است:« جمهوری اسلامی احتمالا اجازه نمیدهد اوضاع تا حد حمله نظامی ایالات متحده تشدید شود. آنها هر امتیازی را که ترامپ بخواهد برای جلوگیری از این سناریو و ماندن در قدرت خواهند داد.»
۱۵ سناتور جمهوریخواه آمریکایی، طرحی را با نام «قانون انحلال گروههای نیابتی ایران» ارائه کردهاند که هدف از آن قرار دادن حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی به فهرست سازمانهای تروریستی خارجی و تضعیف تواناییهای اآنها در دریای سرخ است.
جیم ریش، لیندسی گراهام، تام کاتن، ریک اسکات و کیتی بریت از جمله سناتورهایی هستند که این طرح را امضا کردهاند که براساس آن، هر شخص یا سازمانی که از حوثیها حمایت مادی کند با عواقب شدیدی مانند مسدود شدن داراییها و مجازاتهای جنایی روبهرو خواهد شد.
این قانون در صورت تصویب حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی را بهعنوان یک سازمان تروریستی خارجی معرفی میکند و خواستار تعیین یک استراتژی برای کاهش تواناییهای این گروه در دریای سرخ میشود.
این قانون همچنین خواستار تهیه گزارشی درباره موانع ارائه کمکهای بشردوستانه در مناطق تحت کنترل حوثیها در یمن میشود.
دونالد ترامپ در ژانویه ۲۰۲۱، حوثیها را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داد اما جو بایدن آنها را از این فهرست خارج و همزمان فروش تسلیحات تهاجمی به عربستان سعودی را متوقف کرد.
حوثیهای تحت حمایت جمهوری اسلامی پیش از این بارها تاکید کرده بودند که در حمایت از حماس و مردم غزه به اسرائیل حمله میکنند اما روشن نیست که پس از برقراری آتشبس در غزه این گروه به حملات خود به اسرائیل و کشتیها در خلیج عدن و دریای سرخ پایان خواهد داد یا نه.
براساس آنچه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، جمعه ۲۸ دی، منتشر کرد سناتور جیم ریش درباره طرح «قانون انحلال گروههای نیابتی ایران» گفت: «این طرح، تصمیم تاریخی دونالد ترامپ در دوره اول ریاست جمهوریاش برای تعیین حوثیها بهعنوان یک سازمان تروریستی خارجی را احیا میکند.»
او افزود که در دولت جدید ترامپ، ایالات متحده به سیاست فشار حداکثری ترامپ بر ایران باز خواهد گشت و از امنیت ملی آمریکا محافظت خواهد کرد.
سناتور تام کاتن نیز درباره این طرح گفت: «حوثیها دستهای وحشی از قانونشکنانی هستند که شهروندان آمریکایی را میربایند، شکنجه میکنند و میکشند. ما باید حوثیها را دوباره بهعنوان یک سازمان تروریستی خارجی معرفی کنیم و فشاری واقعی بر ایران و گروههای تروریستی آن وارد کنیم.»
سناتور گراهام لیندسی هم درباره این طرح گفت:«ثابت شد که تصمیم دولت بایدن برای بیرون آوردن حوثیها از فهرست گروههای تروریستی یک اشتباه محاسباتی بزرگ و آشکار بوده است. شعار حوثیها مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل و لعنت بر یهودیان است. لازم نیست شرلوک هولمز باشید تا بفهمید آنها تروریست هستند.»
سناتور ریک اسکات، از دیگر حامیان این طرح، نیز گفت: «حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی با ایجاد هرج و مرج عمدی در دریای سرخ، به کشتیهای آمریکایی و متحد ما، اسرائیل، حمله می کنند. ایالات متحده باید هر کاری که می تواند انجام دهد تا حوثیها را گروهی تروریستی و حکومت ایران را پاسخگو کند، درست مانند کاری که دونالد ترامپ انجام داد.»
سناتور کیتی بریت نیز که این طرح را امضا کرده است، درباره آن گفت: «حوثیها یک سازمان تروریستی هستند که دولت بایدن با دستکشهای بچهگانه با آنها برخورد کرد. قانون انحلال گروههای نیابتی ایران، اشتباهات جو بایدن در این زمینه را برطرف میکند. آمریکا باید تروریستها را مسئول بداند و عواقب شدیدی را برای اقدامات وحشیانه آنها در نظر بگیرد. بسیار مهم است که آمریکا توانمندترین گروه نیابتی جمهوری اسلامی در حال حاضر را قبل از اینکه آسیب بیشتری به جهان تحمیل کند، از بین ببرد.»
نیروهای جمهوری اسلامی در پوشش شبکه «العربیه فارسی» قصد داشتند یک تاجر اسرائیلی را فریب دهند و او را به دوبی بکشانند. این عملیات از سوی اسرائیل کشف شد.
شورای امنیت ملی اسرائیل سهشنبه ۲۵ دی با انتشار بیانیهای اعلام کرد جمهوری اسلامی تلاشهای خود را برای آسیب رساندن به شهروندان اسرائیلی در خارج از این کشور «با استفاده از فریب و دعوت به ملاقات در کشورهای مختلف جهان» افزایش داده است.
این اطلاعیه افزود که نیروهای جمهوری اسلامی اخیرا تلاش کردهاند در یک عملیات برای فریب تاجری اسرائیلی، زمینه رفتن او را به امارات متحده عربی فراهم کنند تا به او آسیب برسانند.
مقامات اطلاعاتی اسرائیلی دریافتند این نیروها از طریق تلگرام با این تاجر اسرائیلی تماس گرفتهاند و خود را بهعنوان کارکنان بخش فارسی رسانه سعودی «العربیه فارسی» معرفی کردهاند.
آنها در ادامه ارتباطاتی را برای جلب این شهروند اسرائیلی به یک ملاقات در دوبی ترتیب دادهاند.
همچنین مشخص شده است این افراد، لینکها و فایلهای مخربی برای دسترسی به تلفن همراه این تاجر اسرائیلی ارسال کردهاند.
تصویری از چت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی، در پوشش کارکنان شبکه العربیه فارسی با تاجر اسرائیلی
تاجر اسرائیلی رفتار مشکوک این افراد را به مراجع امنیتی اسرائیل گزارش داد و در ادامه، تحقیقات نشان دادند ویژگیهای مکالمه و درخواست برای انجام «مصاحبه» درباره جمهوری اسلامی، نشاندهنده این است که «عناصر تروریستی جمهوری اسلامی» پشت این درخواست بودهاند.
این اولین بار نیست که ماموران جمهوری اسلامی به دنبال صدمه زدن به شهروندان اسرائیلی در خارج از این کشور بودهاند.
دوم تیر ۱۴۰۱ و همزمان با سفر وزیر امور خارجه اسرائیل به ترکیه، رسانههای این کشور از بازداشت یک گروه هشت نفره وابسته به جمهوری اسلامی به اتهام تلاش برای ترور شهروندان اسرائیلی در استانبول خبر دادند.
آبان ماه ۱۴۰۱ نیز رسانههای اسرائیل جزییاتی از توطئه ترور یک شهروند اسرائیلی در گرجستان به دست نیروی قدس سپاه پاسداران منتشر کردند.
هدف این ترور ایتزیک موشه، بازرگان اسرائیلی و از مقامات پیشین آژانس یهود در روسیه بوده است و تیمی که قرار بود از سوی نیروی قدس سپاه پاسداران موشه را ترور کند، از «وابستگان شبکه تروریستی القاعده و پاکستانی» بودند.
درخواست شورای امنیت ملی اسرائیل از شهروندان این کشور
شورای امنیت ملی اسرائیل در اطلاعیه خود تاکید کرد: «این حادثه نمونه دیگری از تهدید مداوم تروریسم جمهوری اسلامی علیه اسرائیلیها در داخل و خارج از کشور است.»
این شورا در اطلاعیه خود از عموم شهروندان اسرائیلی درخواست کرد نسبت به درخواست افراد ناشناس درباره اطلاعات شخصی، سفرهای خارجی یا ارسال فایل یا لینک به تلفن همراه و ایمیل خود هوشیاری بیشتری داشته باشند.
همچنین از شهروندان اسرائیلی خواسته شده است حساسیت بیشتری در مورد به اشتراکگذاری اطلاعاتی از جمله شماره تلفن، لوکیشن و برنامههای آتی خود داشته باشند، چرا که این اطلاعات به نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی کمک میکنند تا دادههای مهمی با هدف طراحی تماس متناسب با شهروندان اسرائیل به دست آورند.
آبان ماه امسال، تایمز در گزارشی نوشت شواهد نشان میدهند تهران با الگوبرداری از تاکتیکهای موساد، رویکرد جدیدی را در عملیاتهای جاسوسی خود در پیش گرفته است.
آن زمان، مقامات امنیتی و قضایی اسرائیل از کشف شبکهای از جاسوسان خبر دادند که با دریافت مبالغ هنگفت در قالب ارز دیجیتال، اطلاعات حساس نظامی را در اختیار تهران قرار میدادند.
در پی حملات تازه اسرائیل به مواضع حزبالله در لبنان، دنی دانون، سفیر این کشور در سازمان ملل متحد، گفت که حزبالله لبنان در تلاش است تا «قدرت خود را بار دیگر به دست آورد و با کمک ایران مجددا مسلح شود».
او دوشنبه ۲۴ دی در نامهای به ۱۵ عضو شورای امنیت اعلام کرد که شبهنظامیان حزبالله همچنان یک «تهدید جدی» برای اسرائیل و ثبات منطقه هستند.
براساس ارزیابی بهروزشده اطلاعاتی آمریکا که ماه گذشته منتشر شد، حزبالله احتمالا تلاش خواهد کرد تا زرادخانه و نیروهای خود را بازسازی کند و این نیروی تحت حمایت جمهوری اسلامی همچنان تهدیدی بلندمدت برای ایالات متحده و متحدان منطقهای واشینگتن خواهد بود.
اسرائیل و حزبالله پس از بیش از یک سال درگیری، با میانجیگری آمریکا با یک آتش بس ۶۰ روزه موافقت کردند که از هفت آذر (۲۷ نوامبر) آغاز شد.
این توافق ارتش لبنان را ملزم میکند تا با بیرون راندن نیروهای حزبالله، در جنوب رود لیتانی و در مرز با اسرائیل مستقر شود.
از زمان برقراری آتشبس، هر دو طرف یکدیگر را به نقض توافق متهم کردهاند.
ارتش اسرائیل بامداد دوشنبه ۲۴ دی، اعلام کرد جنگندههای نیروی هوایی این کشور در ساعات اخیر چندین هدف متعلق به حزبالله را در نقاط مختلف لبنان منهدم کردهاند.
بر اساس بیانیه ارتش اسرائیل، در این حملات اهدافی از جمله یک سایت پرتاب راکت، یک تاسیسات نظامی و گذرگاههایی در مرز سوریه و لبنان که برای انتقال تجهیزات نظامی به حزبالله مورد استفاده قرار میگرفتند، هدف قرار داده شد.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که پیش از انجام حملات، تهدیداتی را از طریق یک مکانیسم بینالمللی که بهعنوان بخشی از آتشبس جاری میان اسرائیل و حزبالله ایجاد شده، مطرح کرده بود، اما «به این تهدیدات رسیدگی نشد.»
در این بیانیه گفته شده است: «ارتش اسرائیل همچنان به تلاش برای رفع هرگونه تهدید علیه این کشور ادامه داده و هرگونه تلاش حزبالله برای استقرار مجدد و تقویت خود را مطابق با تفاهمات توافق آتشبس متوقف خواهد کرد.»
پیشتر رسانههای لبنان و اسرائیل از انجام این حملات گزارشهایی منتشر کردند و ویدیوهایی نیز در ارتباط با این حملات در فضای مجازی منتشر شد.
دنی دانون، در نامه خود به شورای امنیت نوشت: «در حالی که تواناییهای نظامی حزبالله در طول جنگ بهطور قابل توجهی کاهش یافته، آنها اکنون در تلاش هستند تا با کمک جمهوری اسلامی قدرت خود را دوباره به دست آورند و مجددا مسلح شوند.»
دانون افزود «ضروری» است که دولت لبنان و جامعه بین المللی بر «مهار قاچاق اسلحه، مهمات و حمایت مالی از طریق مرز سوریه و لبنان و از طریق مسیرهای هوایی و دریایی» تمرکز کنند.
به نوشته سفیر اسرائیل در سازمان ملل متحد، «از زمان دستیابی به توافق آتشبس، تلاشهای متعددی برای انتقال سلاح و پول نقد به حزب الله انجام شده است.»
او گفت که تقویت نظامی مداوم حزبالله گاهی در نزدیکی پایگاههای حافظ صلح سازمان ملل و گشتزنیها در جنوب لبنان صورت میگیرد.
دانون نوشت: «با وجود این، یونیفیل تصمیم گرفت ماموریت خود را با ملایمت تفسیر کند و تمام اقدامات لازم را برای اطمینان از عدم استفاده از منطقه عملیاتیاش برای هر نوع فعالیت خصمانه انجام ندهد.»
اسرائیل مدتهاست که از صلحبانان سازمان ملل متحد که به یونیفیل معروف هستند و بر اساس قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت به دولت لبنان کمک میکنند تا اطمینان یابند جز پرسنل مسلح و سلاح دولتی، نیروی مسلح یا تسلیحات دیگری در جنوب لبنان وجود ندارد، انتقاد میکند.
جمهوری اسلامی ایران اخیرا رزمایشی برای شبیهسازی حملات احتمالی آمریکا و اسرائیل به سه مرکز هستهای خود برگزار کرد. حمله به تاسیسات اتمی نطنز در اطراف اصفهان و نیز حمله به تاسیسات فردو در قم و تاسیسات آبسنگین اراک.
این رزمایش در حالی انجام شد که جمهوری اسلامی از «اقتدار پدافندی» خود سخن میگوید، در شرایطی که چهار سامانه اس-۳۰۰ خود را از دست داده و وضعیت پدافند هوایی آن نسبت به دو ماه گذشته تضعیف شده است.
اقتدار پدافندی در عمل نه در ادعا
اقتدار یک سامانه پدافندی از طریق عملکرد موفق آن سنجیده میشود نه با تاکید بر کلمه «اقتدار».
عملکرد پدافند جمهوری اسلامی در برابر آخرین حمله اسرائیل نشان داد که این سیستم ناکارآمد است. بهطور کلی، کارشناسان نظامی معتقدند پدافند هوایی جمهوری اسلامی که دو ماه قبل در برابر حمله اسرائیل کاملا ناتوان بود، نمیتواند در مدت کوتاهی چنین تغییر و تحولی اساسی داشته باشد که بتوان آن را «اقتدار پدافندی» نامید.
دو ماه پیش، زمانی که اسرائیل به اهدافی در ایران حمله کرد، حدود ۱۰۰ هواپیمای اسرائیلی از مسیر سوریه و اردن وارد آسمان عراق شدند و موشکهای بالستیک هواپایه خود را به سمت اهدافی در ایران شلیک کردند. در این حمله، مراکز پدافندی، موشکی و حتی یک مرکز تحقیقات هستهای منهدم شد.
علاوه بر این، اسرائیل توانست در این حمله و حمله قبلی خود چهار سامانه اس-۳۰۰ را نابود کند که هر کدام مامور حفاظت از مراکز حساس مختلفی در تهران، جنوب ایران و اصفهان بودند.
روزنامه واشنگتنپست در گزارشی درباره این رزمایش نوشت توان پدافندی جمهوری اسلامی تضعیف شده و سامانههای دفاعی که در این رزمایش استفاده شدند، کیفیت پایینتری نسبت به سامانههای نابودشده در حمله اسرائیل داشتند.
افشون ستوار، پژوهشگر حوزه مطالعات ایران و خاورمیانه نیز به واشنگتنپست گفته است که حکومت ایران تمامی ابزارهای خود را به کار گرفته و کارت دیگری برای بازی ندارد.
جمهوری اسلامی مدعی است که در رزمایش اخیر خود، مقابله با حملات اسرائیل با استفاده از بمبهای سنگرشکن به تاسیسات نطنز را تمرین کرده است اما این ادعا چند سوال اساسی را مطرح میکند: جمهوری اسلامی از کجا بمب سنگرشکن تهیه کرده که بتواند چنین رزمایشی را انجام دهد؟ بمبهای سنگرشکن اسرائیل و آمریکا به وسیله بمبافکنهای سنگینی نظیر اف-۱۵آی و بمبافکنهای بی-۱، بی-۲ و بی-۵۲ حمل میشوند. چگونه جمهوری اسلامی توانسته است مقابله با چنین تهدیداتی را شبیهسازی کند؟
شاخصهای یک پدافند موفق
یک سامانه پدافندی موفق باید چهار شاخصه اصلی را دارا باشد:
- دفاع موفق از اهداف در برابر بمباران یا حمله موشکی
- نمایش لاشه موشکها یا بمبهای منهدمشده
- ساقط کردن هواپیماهای مهاجم دشمن و ارائه شواهد آن
- به اسارت گرفتن خلبان یا ارائه جنازه خلبان هواپیمای سرنگونشده
در حمله دو ماه پیش، جمهوری اسلامی در هیچ یک از این شاخصها موفق عمل نکرد.
تصاویر موجود نشان دادند که بسیاری از اهداف نابود شدند و جمهوری اسلامی نتوانست حتی یک هواپیمای مهاجم اسرائیلی را ساقط کند یا لاشه موشکهای منهدمشده را نشان دهد.
تمرینهای بیاثر و ادعاهای مبالغهآمیز
جمهوری اسلامی در رزمایش اخیر خود مدعی شد که حملات ریزپرندهها را خنثی کرده است اما این سوال مطرح است که آیا آمریکا و اسرائیل برای حمله به تاسیسات زیرزمینی هستهای جمهوری اسلامی از پهپادهای کوچک استفاده میکنند؟
به نظر میرسد هدف اصلی این رزمایشها، ایجاد روحیه در میان نیروهای خود است. شلیکهای کور پدافند تهران در حمله قبلی اسرائیل نیز موید این امر است.
جمهوری اسلامی همچنین مدعی ساخت سامانه ضد موشک بالستیک شده است اما تولید چنین سامانههایی نیازمند سالها زمان و فنآوری پیشرفته است؛ همانطور که در مورد سامانه تاد آمریکا دیده میشود.
بنابراین، باید منتظر ماند و در نبرد بعدی صحت این ادعاها را بررسی کرد.
روزنامه واشینگتن پست نوشت سامانههای دفاع هوایی که سپاه پاسداران در رزمایش اخیر خود به نمایش گذاشت، در مقایسه با آنچه در حمله آبانماه اسرائیل هدف قرار گرفت، از کیفیت پایینتری برخوردار هستند.
بر اساس این گزارش که یکشنبه ۲۳ دی منتشر شد، تسلیحات به نمایش درآمده در این رزمایش عمدتا همان سلاحهایی بودند که در دو حمله مستقیم جمهوری اسلامی علیه اسرائیل مورد استفاده قرار گرفتند اما تا حد زیادی، راه به جایی نبردند.
واشینگتن پست افزود: «رزمایشهایی که با هدف نمایش قدرت ایران برگزار شده بودند، ممکن است در عوض نقاط ضعفش را آشکار کرده باشند.»
سپاه پاسداران اخیرا رزمایشی را با عنوان «پیامبر اعظم ۱۹» برگزار کرد. این رزمایش ۱۷ دی آغاز شد و ۲۰ دی به پایان رسید.
علی محمد نایینی، سخنگوی سپاه، در سخنرانی خود به مناسبت آغاز این رزمایش گفت بعد از حمله اسرائیل، عدهای ایران را «فاقد سپر دفاعی و زنجیره تولید موشک» دانستند اما «ایران تاکنون یک روز در تولید موشک متوقف نشده است و سامانههای پدافند کشور کاملا زنده و در بسیاری از موارد ارتقا یافتهاند».
او تاکید کرد: «قدرت و تولید سلاحها و موشکها در کمیت و مهارت و طراحی، روز به روز افزایش و قابلیتهای جدیدی یافته است. ملت ایران بداند دشمن در هیچ نبردی برتری بر ما نداشته است. هیچ گاه شکست اطلاعاتی از دشمن نخوردهایم.»
همچنین حسین سلامی، فرمانده کل سپاه و امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، ۲۱ دی از یک «شهر موشکی جدید» رونمایی کردند.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی در گزارش خود از این شهر موشکی با عنوان «آتشفشانی خفته در دل کوهها که در مدت زمان بسیار کوتاه آماده فوران است»، یاد کرد.
این اظهارات در حالی مطرح میشوند که طبق گزارشهای منابع نظامی و اطلاعاتی، اسرائیل تقریبا تمام پدافند هوایی جمهوری اسلامی، از جمله سامانههای موشکی اس-۳۰۰ را در حمله اخیر خود نابود کرد.
حکومت ایران شامگاه ۱۰ مهر با حدود ۲۰۰ موشک بالستیک خاک اسرائیل را هدف قرار داد. این دومین حمله مستقیم جمهوری اسلامی به اسرائیل بود.
در سوی مقابل، جنگندههای ارتش اسرائیل بامداد پنجم آبان در عملیاتی تلافیجویانه به دهها هدف نظامی در ایران حمله کردند.
وبسایت اکسیوس ۲۵ آبان خبر داد در این حمله همچنین یک مرکز تحقیقاتی فوقسری مرتبط با تسلیحات هستهای جمهوری اسلامی در پارچین ویران شده است.
واشینگتن پست در ادامه گزارش خود نوشت به گفته فرماندهان سپاه پاسداران، رزمایشهای اخیر که در واکنش به «تهدیدات امنیتی جدید» برگزار شدند، نمادی از توان نظامی جمهوری اسلامی هستند اما این اقدامات در واقع نگرانی فزاینده حکومت ایران از تحولات منطقهای و بینالمللی را منعکس میکند.
افشون استوار، استاد امور امنیت ملی در مدرسه عالی نیروی دریایی کالیفرنیا، در مصاحبه با واشینگتن پست به رزمایشهای اخیر سپاه پرداخت و گفت: «ایران تمام کارتهای خود را رو کرده است.»
استوار افزود: «درگیریهای سال گذشته تواناییهای اصلی ایران را آشکار ساخت و نشان داد که ایران به اندازهای که بسیاری از مردم ترس داشتند، قدرت ندارد. این امر باعث تضعیف قابل توجه ایران شده است.»
او تاکید کرد مقامهای جمهوری اسلامی میکوشند روایتی مبتنی بر قدرتمندی ایران بهعنوان یک «دژ» مستحکم ارائه کنند اما این اقدامات تنها محدودیتهای تسلیحاتی تهران را برجسته کرده است.
واشینگتن پست گزارش داد یکی دیگر از پیامدهای تنشهای ۱۵ ماه اخیر در خاورمیانه، تشدید بحران اقتصادی در ایران بوده است؛ در سال گذشته میلادی ۶۵ درصد از ارزش ریال کاسته شد، بحران انرژی به تعطیلی کسب و کارها، مدارس و نهادهای دولتی انجامید و نرخ بیکاری همچنان در سطح بالایی باقی ماند.
ناظران پیشبینی میکنند با ورود مجدد دونالد ترامپ به کاخ سفید، تحریمهای جمهوری اسلامی مجددا افزایش خواهد یافت و فروش نفت ایران به چین با محدودیتهای جدیدی روبهرو خواهد شد.
ایراناینترنشنال پیشتر ۱۰ دی خبر داد جمهوری اسلامی در آستانه بازگشت ترامپ به قدرت، با سقوط سهمگین صادرات نفت خود به چین مواجه شده و در این میان میکوشد ذخایر نفتیاش در این کشور را به فروش برساند.
علاوه بر بحران اقتصادی، جمهوری اسلامی در پی تضعیف گروههای نیابتیاش، نفوذ منطقهای خود را نیز در معرض خطر میبیند.
واشینگتن پست گزارش داد همپیمانان منطقهای جمهوری اسلامی نیز خود را برای بازگشت ترامپ آماده میکنند. عراق که شاهد شکست حزبالله در لبنان و سقوط بشار اسد در سوریه بوده، عملیات گروههای نیابتی حکومت ایران در خاک خود را محدود کرده است.
مقامهای عراقی اکنون نگران هستند که اسرائیل و ایالات متحده حملات خود را علیه مواضع گروههای مورد حمایت جمهوری اسلامی در عراق تشدید کنند، سیاستی که پیشتر در خصوص حوثیهای یمن اتخاذ شده بود.
واشینگتن پست به نقل از یک مقام ارشد عراقی نوشت محمد شیاع سودانی، نخستوزیر این کشور، در سفر اخیر خود به تهران، با مقامهای جمهوری اسلامی درباره محدود کردن عملیات گروههای مسلح متحد حکومت ایران در عراق، گفتوگو کرد.
دولت عراق به نیروهای حشد شعبی، شبهنظامیان شیعه مورد حمایت جمهوری اسلامی، دستور داده است از مرزهای سوریه فاصله بگیرند و حتی حملات خود را به اسرائیل متوقف کنند تا عراق هدف حملات احتمالی اسرائیل قرار نگیرد.
ویلیام بِرنز، رییس سازمان سیا، ۲۱ دی با اشاره به دو حمله موشکی «نافرجام» جمهوری اسلامی به اسرائیل، «فروپاشی» حزبالله لبنان بهعنوان مهمترین گروه نیابتی تهران، «کاهش شدید قدرت حماس» در نوار غزه و در نهایت سقوط حکومت اسد گفت: «تمامی این مسائل رژیم ایران را از نظر استراتژیک، در موقعیت بسیار ضعیفتری قرار داده است.»