روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از یک مقام دفاعی که از سوی کمیته ناظر بر آتشبس در لبنان سخن میگفت، گزارش داد که اسرائیل به این کمیته شکایت کرده است که دیپلماتهای جمهوری اسلامی دهها میلیون دلار پول نقد را برای بازسازی و احیای حزبالله، در اختیار این گروه میگذارند.
این روزنامه پنجشنبه، ۱۱ بهمن، به نقل از این مقام دفاعی که نامش را اعلام نکرد و نیز چند منبع مطلع دیگر نوشت: «در شکایات اسرائیل آمده است که نمایندگان جمهوری اسلامی با پرواز از تهران به فرودگاه بینالمللی بیروت، چمدانهایی پر از دلار آمریکا را با خود حمل میکنند.»
اسرائیل در عین حال شکایت کرده است که شهروندان ترکیهای نیز در انتقال پول از استانبول به بیروت از طریق هوایی نقش دارند.
کمیته آتشبس، که تحت رهبری آمریکا عمل میحکند و وظیفه بررسی تخلفات را بر عهده ندارد، این شکایات را به دولت لبنان منتقل کرده است. این کمیته شامل نمایندگانی از اسرائیل، لبنان، ایالات متحده، فرانسه و سازمان ملل است.
بهنوشته والاستریتژورنال، برخی از مقامات کشورهای حاضر در این کمیته گفتهاند که از استفاده جمهوری اسلامی از فرودگاه بیروت برای قاچاق پول آگاه هستند یا ادعاهای اسرائیل را معتبر میدانند.
طبق توافق آتشبس، لبنان موظف است گذرگاههای ورودی خود را تحت کنترل داشته باشد و از انتقال سلاح و تجهیزات مرتبط به گروههایی مانند حزبالله، که از سوی آمریکا به عنوان یک سازمان تروریستی شناخته میشود، جلوگیری کند. اما این توافق بهطور خاص اشارهای به انتقال پول نقد اشارهای نکرده است.
واکنشها به این اتهامات
دولت لبنان و نیروهای مسلح این کشور به درخواستهای والاستریت ژورنال برای اظهار نظر پاسخ ندادهاند. همچنین، سخنگوی نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد و نمایندگان حزبالله نیز از اظهار نظر در اینباره خودداری کردهاند.
بهنام خسروی، دیپلمات سفارت جمهوری اسلامی در لبنان، اخیرا در مصاحبهای با رسانههای دولتی ایران تاکید کرد که تهران از هواپیماهای مسافربری برای قاچاق پول به لبنان استفاده نمیکند.
مقامات امنیتی فرودگاه بیروت شامگاه پنجشنبه ۱۳ دی برای دومین بار در یک هفته، هواپیما و سافران یک پرواز متعلق به شرکت ماهانایر را که در بیروت فرود آمده بود مورد بازرسی قرار دادند. این اقدام پس از آن صورت گرفت که یک شبکه خبری سعودی گزارش داد این پرواز برای انتقال پول به حزبالله مورد استفاده قرار گرفته است.
در جریان این بازرسیها، گزارشهای ضد ونقیضی از تفتیش کیفهای یک دیپلمات جمهوری اسلامی نیز منتشر شد و وزارت امور خارجه لبنان اعلام کرد پولهای موجود در این کیف برای هزینه سفارت بوده و اجازه ورود آن را داده است.
وزارت امور خارجه لبنان صبح جمعه ۱۴ دی اعلام کرد پس از دریافت یادداشت رسمی از سفارت جمهوری اسلامی در بیروت، اجازه ورود کیف دیپلمات ایرانی از فرودگاه را بر اساس معاهده بینالمللی روابط دیپلماتیک صادر کرده است.
بهدنبال این حوادث، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۱۷ دی بازرسی کیفهای دیپلماتهای ایرانی در لبنان را «یک سوءتفاهم» خواند و گفت که بعد از گفتوگو با طرف لبنانی، این کیفها بازرسی نشدند.
او گفت: «بسته دیپلماتیک ما در بیروت تحت قوانین بینالمللی بود و امیدواریم این رفتار دیگر تکرار نشود.»
پیش از آن نیز بازرسی بدنی علی لاریجانی، مشاور رهبر جمهوری اسلامی و هیئت همراه او، در جریان سفر به لبنان در ۲۶ آبان، خبرساز شد. رسانههای ایران نیز تفتیش بدنی لاریجانی را تایید کردند.
مقامات ترکیه نیز گفتهاند که هرگونه جابهجایی مبالغ کلان پول از طریق فرودگاه استانبول از سوی دستگاههای ایکسری و سایر اقدامات امنیتی شناسایی میشود. آنها تاکید کردهاند که چنین نقلوانتقالاتی شناسایی نشده است و هیچ طرف سومی این موضوع را با ترکیه مطرح نکرده است.
تنشهای فزاینده بین اسرائیل و حزبالله
والاستریتژورنال در ادامه گزارش خود نوشته است که ارسال پول نقد از سوی جمهوری اسلامی به حزبالله میتواند باعث افزایش تنش میان اسرائیل و این گروه شیعه شبهنظامی تحت حمایت تهران شود. در درگیریهای شدید دو ماهه در پاییز گذشته، اسرائیل اکثر رهبران ارشد حزبالله را از بین برد، تعداد زیادی از نیروهای این گروه را کشت و زرادخانه موشکی آن را بهطور قابل توجهی تضعیف کرد.
اسرائیل اعلام کرده است که مصمم به جلوگیری از بازسازی حزبالله است و تهدید کرده که اگر فرودگاه بیروت برای قاچاق کمک به این گروه مورد استفاده قرار گیرد، مورد حمله قرار خواهد گرفت.
ادامه حملات اسرائیل در چارچوب آتشبس
درگیری بین حزبالله و اسرائیل در چارچوب آتشبسی که دو ماه است برقرار شده، تقریبا متوقف شده، با این حال، اسرائیل صدها حمله به اهداف حزبالله انجام داده و مدعی شده که این گروه توافق را نقض کرده است. دولت لبنان این حملات را نقض آتشبس خوانده است.
چالشهای مالی حزبالله پس از جنگ اخیر
به گفته مقامات لبنانی و افراد آگاه، حزبالله در تلاش است تا پس از درگیریهای اخیر، خود را احیا کند، چرا که این جنگ تعداد زیادی از نیروهای این گروه را کشته یا زخمی کرده و خسارات گستردهای به پایگاههای آن در جنوب لبنان و حومه جنوبی بیروت وارد ساخته است.
حزبالله که علاوه بر شاخه نظامی، یک حزب سیاسی و سازمان اجتماعی نیز دارد، برای پرداخت حقوق نیروها، حمایت از خانوادههای آسیبدیده، جبران خسارات حامیانش و اجرای برنامههای اجتماعی، به پول نیاز دارد. اسرائیل با هدف کاهش توان حزبالله در جنگ و کند کردن روند بازسازی آن، منابع مالی این گروه را هدف قرار داده است.
در یک سال گذشته، اسرائیل چهرههای کلیدی در حزبالله و ایران را که مسئول تأمین مالی این گروه بودند، کشته است. همچنین، در جریان حملات هوایی پاییز گذشته، چندین مکان که به گفته اسرائیل، حزبالله در آنجا پول نقد و طلا نگهداری میکرد، نابود شدند. چندین شعبه بانک «القرض الحسن» که تحت تحریمهای آمریکا بهعنوان یک مرکز مالی برای حزبالله شناخته شده، از جمله مراکز مالی حزبالله بودند که بهطور کامل ویران شدند.
چالشهای ایران در تأمین مالی حزبالله
به نوشته والاستریتژورنال، جمهوری اسلامی در حال حاضر با بحران اقتصادی ناشی از تحریمها مواجه است. با این حال، همچنان حزبالله را یک متحد استراتژیک و ابزاری بازدارنده در برابر اسرائیل میداند و قصد ندارد اجازه دهد این گروه تضعیف شود.
برخی گزارشها حاکی از آن است که حزبالله در تامین تعهدات مالی خود با مشکلاتی مواجه شده است. رئیس یک موسسه خیریه لبنانی که به آوارگان جنگی در جنوب لبنان کمک میکند، گفته است که کارشناسان منصوب شده از سوی حزبالله برای برآورد هزینههای بازسازی، میزان خسارات وارده را کمتر از آنچه هست تخمین میزنند..
والاستریتژورنال به نقل از یک منبع آگاه از وضعیت مالی حزبالله نوشت که این گروه دچار بحران نقدینگی نشده و همچنان به پرداخت غرامت برای املاک تخریبشده ادامه میدهد.
به گفته این منبع، میزان غرامت سالانه برای اجاره خانه بین ۱۲ تا ۱۴ هزار دلار است و مبالغی اضافی نیز برای خرید لوازم منزل پرداخت میشود.
از زمان اجرای آتشبس در اواخر نوامبر، بانک «القرض الحسن» ۲۸ شعبه جدید باز کرده است. حزبالله از این بانک برای صدور چکهایی به ارزش ۵۰۰ میلیون دلار استفاده کرده است. این مسئله به گفته منابع مطلع، نشان میدهد که این گروه با مشکل پول نقد مواجه نیست.
کنترل بیشتر بر مسیرهای تامین مالی حزبالله
تا پیش از این، سوریه مسیر اصلی قاچاق پول و تسلیحات جمهوری اسلامی به حزبالله بود. اما با سقوط رژیم اسد در اواخر سال گذشته، این مسیر تا حد زیادی از بین رفته است و به همین دلیل، مسیر فرودگاه بیروت اهمیت بیشتری یافته است.
مقامات لبنانی تاکید کردهاند که طبق توافق آتشبس، فرودگاه بیروت تحت کنترل شدید ارتش لبنان قرار دارد تا از ورود منابع مالی و تسلیحات برای حزبالله جلوگیری شود. با این حال، یک مقام ارشد امنیتی لبنانی اذعان کرده که احتمال دارد کالاهایی ارزشمند مانند جواهرات و الماس از کنترلهای امنیتی عبور کنند.
والاستریتژورنال در پایان گزارش خود نوشته است که برخی مقامات آمریکایی که اخیرا از دولت خارج شدهاند، ابراز نگرانی کردهاند که نفوذ حزبالله بر نیروهای امنیتی لبنان ممکن است به جمهوری اسلامی امکان دهد که محمولههای نقدی خود را از بازرسیهای سختگیرانه فرودگاه بیروت عبور دهد.
یک سخنگوی پلیس اسرائیل دوشنبه هشتم بهمن اعلام کرد متهم اصلی این پرونده یوری الیاسفوف نام دارد که پیشتر در واحد پدافند هوایی «گنبد آهنین» ارتش اسرائیل خدمت کرده بود.
به گفته این سخنگو، الیاسفوف اطلاعات محرمانهای را که در دوران خدمت خود در ارتش اسرائیل به دست آورده بود، در اختیار یک رابط جمهوری اسلامی قرار داد.
روزنامه هاآرتص هم گزارش داد ارتباط میان الیاسفوف و عامل جمهوری اسلامی در سپتامبر ۲۰۲۴ شکل گرفت.
در یک سال اخیر، موج دستگیری جاسوسان مرتبط با حکومت ایران در اسرائیل بهطور چشمگیری افزایش یافته و تنها در ماه اکتبر سال گذشته میلادی (۱۰ مهر تا ۱۰ آبان ۱۴۰۳)، شش شبکه جاسوسی جمهوری اسلامی که اعضای آن از روسیه و آذربایجان بودند، در اسرائیل کشف شدند.
در این بازه زمانی، هفت مهاجر آذربایجانی ساکن شمال اسرائیل به همکاری با حکومت ایران و انجام ۶۰۰ عملیات جاسوسی متهم شدند. از جمله این عملیاتها، جمعآوری اطلاعات در خصوص پایگاههای نیروی هوایی ارتش اسرائیل بود که در حمله موشکی مهرماه جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند.
آنها همچنین به جمعآوری اطلاعاتی درباره سامانه دفاع هوایی اسرائیل، موسوم به گنبد آهنین، و به اشتراکگذاری مستقیم آنها با تهران متهم شدند.
بنا بر اعلام آژانس امنیت اسرائیل، اعضای این هسته جاسوسی هزاران دلار، از جمله از طریق رمرز ارز، بابت فعالیتهای خود از ایران دریافت کردند.
جاسوسی نظامی و نوشتن شعار «فرزندان روحالله» در تلآویو
پایگاه خبری تایمز اسرائیل هشتم بهمن در مطلبی به بازداشت دو سرباز ذخیره ارتش این کشور به اتهام جاسوسی برای جمهوری اسلامی پرداخت و نوشت الیاسفوف، بهعنوان متهم اصلی پرونده، چند ماه پس از برقراری ارتباط با عامل حکومت ایران، یکی از دوستان خود با نام گئورگی آندریف را برای مشارکت در عملیات جاسوسی جذب کرد.
بر اساس این گزارش، آندریف با همان عامل جمهوری اسلامی که پیشتر با الیاسفوف در تماس بود، ارتباط برقرار کرد. آندریف در مقر نظامی کیریا در تلآویو مشغول به خدمت بود.
تایمز اسرائیل افزود این دو نفر همچنین به کشیدن نقاشی گرافیتی بر روی دیوار و نصب بنرهایی در تلآویو اقدام کردند که بر روی آنها شعار «فرزاندان روحالله» دیده میشد.
این دو نفر که ۲۱ سال سن دارند و ساکن شمال اسرائیل هستند، به ارتکاب جرایم امنیتی، از جمله «انتقال اطلاعات طبقهبندی شده و کمک به دشمن در زمان جنگ» متهم شدهاند.
انتظار میرود که دادستانی اسرائیل کیفرخواست این دو متهم را در روزهای آینده صادر کند.
پیش از این هم در تیرماه سال جاری، نهادهای امنیتی اسرائیل از بازداشت سه شهروند این کشور به اتهام فعالیت برای جمهوری اسلامی خبر دادند.
پلیس و آژانس امنیت اسرائیل ۲۹ شهریور هم اعلام کردند یک تاجر اهل این کشور به اتهام برنامهریزی برای ترور مقامهای برجسته اسرائیلی تحت هدایت حکومت ایران دستگیر شده است.
پس از هفتهها گمانهزنی در این زمینه، دفتر نتانیاهو جمعه، پنجم بهمن، در بیانیهای اعلام کرد که فرایند عقبنشینی ارتش اسرائیل مشروط به استقرار ارتش لبنان در جنوب لبنان و «اجرای کامل و مؤثر» توافق از جمله عقبنشینی نیروهای حزبالله، گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی، به پشت رودخانه لیتانی است.
در این بیانیه آمده که لبنان «هنوز بهطور کامل» تعهدات خود را بر اساس موافقتنامه آتشبس اجرا نکرده است.
با این حال، دفتر نتانیاهو تاکید کرد: «فرایند خروج تدریجی با هماهنگی کامل با ایالات متحده ادامه خواهد یافت.»
همزمان کاخ سفید با تاکید بر ضرورت تمدید فوری آتشبس در لبنان اعلام کرد که آمریکا از آغاز خروج نیروهای نظامی اسرائیل از مناطق مرکزی لبنان خرسند است.
به گفته نخستوزیر اسرائیل، در این توافق گفته شده است که «روند خروج ممکن است بیش از ۶۰ روز به طول بینجامد.»
همزمان جمعه، ارتش اسرائیل اعلام کرد که همچنان در جنوب لبنان مستقر است.
این در حالی است که بر اساس گزارش رسانههای اسرائیلی، متن توافق میان اسرائیل و حزبالله میگوید که روند خروج نیروهای اسرائیلی از جنوب لبنان «نباید از ۶۰ روز تجاوز کند.»
ارتش اسرائیل در حال حاضر در چندین روستا عمدتا در جنوب شرقی لبنان مستقر شده است.
نیروهای مسلح لبنان در هفتههای اخیر با عقبنشینی ارتش اسرائیل در روستاهای بخش غربی مستقر شدهاند.
همچنین به گزارش تایمز اسرائیل، ارتش اسرائیل در حال آماده شدن برای احتمال ازسرگیری جنگ با حزبالله است.
این گروه مسلح تحت حمایت جمهوری اسلامی پنجشنبه هشدار داده بود که ماندن ارتش اسرائیل در جنوب لبنان بیش از ۶۰ روز را نمیپذیرد.
توافق میان اسرائیل و حزبالله لبنان از ۲۷ نوامبر اجرایی شد، و بازه زمانی ۶۰ روزه، یکشنبه ۲۶ ژانویه پایان مییابد.
این توافق که با میانجیگری ایالات متحده و فرانسه به دست آمد، به بیش از یک سال خصومت بین اسرائیل و حزبالله پایان داد.
این نبرد با حمله گسترده اسرائیل به مواضع حزبالله و کشته شدن فرماندهان ارشد از جمله حسن نصرالله دبیرکل حزبالله لبنان به اوج خود رسید . حزبالله را به شدت ضعیف کرد.
همچنین این جنگ ساکنان شمال اسرائیل و صدها هزار نفر را در لبنان آواره کرد.
ژان نوئل بارو، وزیر امور خارجه فرانسه، پنجشنبه در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، گفت که اسرائیل در حال خارج کردن نیروهایش از لبنان است.
او افزود ارتش لبنان به سمت مکانهای انبار مهمات حزبالله رفته و آنها را منهدم کرده، اما افزود که برای «دستیابی به نتایج» به زمان بیشتری نیاز است.
انتصاب دیمینو از سوی دولت ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، بهعنوان معاون دستیار وزیر دفاع در امور خاورمیانه اعتراضهای گستردهای را برانگیخته و مخالفان، به مواضع او درباره عدم نیاز به حضور آمریکا در خاورمیانه، عدم حمایت آمریکا از اسرائیل در مقابل حزبالله و حضور در موسسه کوئینسی که تریتا پارسی، موسس نایاک، از موسسان آن بوده است، اشاره کردهاند.
برخی رسانهها این انتخاب را به معنای این دانستهاند که: «اقدام نظامی در ایران خط قرمز ترامپ است.»
جوییشاینسایدر نوشت که سخنان دیمینو درباره جمهوری اسلامی، حوثیها و خاورمیانه، نگرانی جمهوریخواهان حامی اسرائیل در آمریکا را به دنبال داشته است.
نازنین افشین جم، فعال حقوق بشر، در حساب ایکس خود نوشت موسسه کوئینسی «به عنوان سخنگوی لابیگران رژیم محسوب میشود» و این انتصاب، نگرانیهایی جدی در مورد جهتگیری سیاست خارجی ایالات متحده در منطقه ایجاد میکند.
او با اشاره به نقش نایاک در سیاست آمریکا در قبال جمهوری اسلامی در دولتهای باراک اوباما و بایدن افزود که تریتا پارسی یکی از بنیانگذاران هر دو سازمان نایاک و کوئینسی بوده است.
همزمان مارک لوین، مجری سرشناس جمهوریخواه، با اشاره به مصاحبه دیمینو در مرداد گذشته با پادکست ضداسرائیلی گلن گرینوالد گفت: «چطور این فرد توانست به یک موقعیت ارشد در وزارت دفاع دست پیدا کند؟»
دیمینو در این مصاحبه گفته بود حتی با «حمایت دفاعی» از اسرائیل در برابر حملات حزبالله نیز مخالف است.
او صریحا با حمله به تاسیسات اتمی ایران مخالفت کرده و جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا را به دلیل تحت فشار قرار دادن اسرائیل برای حمله نکردن به این تاسیسات، تحسین کرده است.
پس از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، افراد و مقامهای نزدیک او از احتمال بازگشت سیاست فشار حداکثری واشینگتن علیه تهران سخن گفتهاند و احتمال حمله نظامی به سایتهای اتمی جمهوری اسلامی مطرح شده است.
والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آگاه گزارش داد برخی اعضای تیم ترامپ که سقوط حکومت بشار اسد را بررسی میکنند، به طور جدی در حال ارزیابی گزینههای موجود به منظور جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای از جمله «با حملههای هوایی پیشگیرانه» هستند.
ترامپ که بهعنوان شخصیت سال مجله تایم انتخاب شد، در گفتوگو با این مجله احتمال حمله نظامی به ایران را رد نکرد.
مخالفت با حضور آمریکا در خاورمیانه
مایکل دیمینو که سابقه کار در سیآیای و وزارت دفاع را در دوره قبلی ریاستجمهوری ترامپ دارد، پیش از این اعلام کرده بود «آمریکا هیچ گونه منافع حیاتی در منطقه خاورمیانه ندارد» و میتواند بدون حضور نظامی عمده، تهدیدهای تروریستی را «با دیپلماسی، استفاده از بازیگران محلی، نظارت اطلاعاتی و حملات دوربرد»، دفع کند.
این مقام وزارت دفاع تاکید کرده که آمریکا باید حضور نیروهای خود را در منطقه به میزان قابل توجهی کاهش دهد و پایگاههای نظامی خود را در عراق و سوریه تعطیل کند.
او همچنین خواستار آن شده که آمریکا حضور خود را در خلیج فارس مورد ارزیابی دوباره قرار دهد.
دیمینو سال ۲۰۲۴ گفته بود گزارشها درباره این که جمهوری اسلامی قصد دارد خاورمیانه را تسخیر کند، واقعی نیست و افزوده بود که نیروهای نظامی جمهوری اسلامی، توانایی محدودی دارند.
او دومین حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل را پاسخی «نسبتا معتدل» به عملیات اسرائیل علیه تهران خوانده و گفته بود که ایران در حال عقبنشینی است.
به گفته این مقام وزارت دفاع آمریکا، جمهوری اسلامی خویشتنداری کرد؛ شاید به این امید که در صورت پیروزی احتمالی کامالا هریس در انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۴ آمریکا، دولت او تمایل بیشتری برای بازگشت به برجام یا توافقی مشابه داشته باشد.
او بارها هشدار داده است حملات اسرائیل به ایران و نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، جان نیروهای آمریکایی در منطقه را بیشتر به خطر میاندازد.
این مقام وزارت دفاع آمریکا همچنین گفته است: «به نفع آمریکاست که از دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ در غزه در سریعترین زمان ممکن استفاده کند.»
دیمینو در مقالهای در ژانویه ۲۰۲۴ در مجله «ریسپانسیبل استیت کرافت» که از سوی موسسه کوئینسی اداره میشود، حملات مداوم آمریکا علیه حوثیها را فاقد قدرت بازدارندگی خوانده و افزوده بود: «هیچ راهحل نظامی معتبری برای بحران در دریای سرخ وجود ندارد.»
دولت بایدن، در زمان ریاستجمهوری او، نیروی نظامی ایالات متحده را برای رهگیری حملات حوثیها به منظور حفاظت از ترافیک تجاری و انجام حملات دورهای به قصد تضعیف توانمندیهای نظامی حوثیها به کار گرفت.
پس از آغاز دوره چهار ساله ریاستجمهوری ترامپ از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵، کاخ سفید اعلام کرد آمریکا انصارالله یمن را که بهعنوان حوثیهای یمن نیز شناخته میشوند، در فهرست سازمانهای تروریستی خود قرار میدهد.
بنا بر بیانیهای که به امضای ترامپ رسیده است، سیاست ایالات متحده همکاری با شرکای منطقهای به منظور از بین بردن تواناییها و مقابله با عملیات حوثیها است.