کاخ سفید اعلام کرد آمریکا انصارالله یمن را که به عنوان حوثیهای یمن نیز شناخته میشوند در فهرست سازمانهای تروریستی قرار میدهد. بنا بر بیانیهای که به امضا دونالد ترامپ رسیده است سیاست ایالات متحده همکاری با شرکای منطقهای خود برای از بین بردن تواناییها و عملیات حوثیها است.
در این بیانیه گفته شده حوثیها با کمک نیروی قدس سپاه پاسداران که وظیفهاش «آموزش و تسلیح سازمان تروریستی در سراسر جهان» است، از سال ۲۰۲۳ دهها بار به کشتیهای جنگی نیروی دریایی ایالات متحده شلیک کردهاند و جان نیروهای نظامی آمریکایی را به خطر انداختهاند.
بر اساس گزارشها، در بیش از ۱۰۰ حمله حوثیها در طی تقریبا یک سال، در مجموع چهار ملوان کشته شدهاند و دو کشتی غرق شدهاند و کشتی گالاکسی لیدر و خدمه آن را ربودند.
اوایل روز چهارشنبه، حوثیها خدمه این کشتی تجاری را که از یک سال پیش در بازداشت آنها بودند، آزاد کردند. این افراد در جریان ربودن و تصاحب این کشتی که تحت پرچم باهاما حرکت میکرد، در ساحل یمنبازداشت شده بودند.
ایالات متحده پیشتر اعلام کرده بود حملات حوثیها به طور جدی مسیر دریای سرخ که ۱۲ درصد از تجارت جهانی را جابهجا میکند مختل کردهاند.
در بیانیه کاخ سفید با اشاره به اینکه حوثیها حملات متعددی هم به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله حمله به چندین فرودگاههای غیرنظامی در عربستان سعودی داشتهاند گفته شده این گروه از اکتبر ۲۰۲۳ بیش از ۳۰۰ پرتابه هم به اسرائیل شلیک کردهاند.
در ادامه این بیانیه گفته شده فعالیتهای حوثیها علاوه بر امنیت غیرنظامیان و پرسنل آمریکایی در خاورمیانه، «ایمنی نزدیکترین شرکای منطقهای ما و ثبات تجارت دریایی جهانی» را تهدید میکند.
کاخ سفید گفته سیاست ایالات متحده همکاری با شرکای منطقهای خود برای «از بین بردن قابلیتها و عملیات انصارالله، محروم کردن آن از منابع، و به این ترتیب پایان دادن به حملات آن به پرسنل و غیرنظامیان ایالات متحده، شرکای ایالات متحده و حمل و نقل دریایی در دریای سرخ است.»
بنا بر بیانیه کاخ سفید، پس از تعیین انصارالله به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی که حداکثر ۴۵ روز طول خواهد کشید، وزیر خارجه و مدیر آژانس توسعه جهانی آمریکا، موظف هستند عملکرد شرکای سازمان ملل، سازمانهای غیر دولتی، و پیمانکارانی که آژانس توسعه جهانی آمریکا در یمن با آنها همکاری میکند، را بررسی کنند تا رابطه آمریکا با آنها مورد تجدیدنظر قرار گیرد.
سازمان خیریه بریتانیایی اوکسفام اعلام کرد که این اقدام رنجهای غیرنظامیان یمن را تشدید کرده و واردات حیاتی مواد غذایی، دارو و سوخت را مختل میکند: «دولت ترامپ از این پیامدها آگاه است اما با این حال تصمیم به پیشبرد آن گرفته و مسئولیت گرسنگی و بیماریهای ناشی از آن را بر عهده خواهد گرفت.»
دیوید شنکر، که معاون وزیر خارجه در امور خاور نزدیک در نخستین دولت ترامپ بود، به رویترز گفت اقدام ترامپ یک گام اولیه و واضح برای پاسخ به آنچه او به عنوان یکی از نیروهای نیابتی ایران در خاورمیانه توصیف کرده بود.
پیامدها و هزینههای تحمیلشده به حوثیها
این اقدام، مجازاتهای اقتصادی سختتری نسبت به آنچه دولت بایدن علیه این گروه همسو با ایران به دلیل حملات آنها به کشتیهای تجاری در دریای سرخ و علیه ناوگانهای جنگی ایالات متحده، اعمال کرده بود تحمیل خواهد کرد.
حامیان این اقدام معتقدند که هنوز برای این تصمیم دیر نشده بود، اگرچه برخی کارشناسان میگویند این تصمیم میتواند پیامدهایی برای هر کسی که به حوثیها کمک کرده است، از جمله برخی سازمانهای امدادی، داشته باشد.
حملات حوثیها باعث اختلال در حملونقل جهانی شده و بیش از یک سال است شرکتها را مجبور به تغییر مسیر به سفرهای طولانیتر و گرانتر در اطراف جنوب آفریقا کرده است.
دولت بایدن، در زمان ریاستجمهوری خود، نیروی نظامی ایالات متحده را برای رهگیری حملات حوثیها جهت حفاظت از ترافیک تجاری و انجام حملات دورهای به منظور تضعیف توانمندیهای نظامی حوثیها به کار گرفت.
بایدن در ابتدای دوره ریاستجمهوری خود در سال ۲۰۲۱، حوثیها را از لیست سازمانهای ترویستی خارجی بیرون آورد تا به مسائل انسانی درون یمن بپردازد.
حوثیها در روزهای اخیر گفتهاند پس از توافق آتشبس چند مرحلهای بین اسرائیل و حماس، حملات خود را در دریای سرخ کاهش میدهند.
جهانگیر چهارشنبه سوم بهمن اعلام کرد این فرد در مهر ماه با «خودروی شخصی مجهز به تجهیزات فنی» از مرز دوغارون با افغانستان، به عنوان گردشگر وارد ایران شد.
به گفته سخنگوی قوه قضاییه، «در روز حادثه که فیلم آن موجود است»، او در غیاب همسلولی خود، «برق سلول را خاموش کرده و در نقطهای که امکان رصد دوربین نبوده، با استفاده از پرده سرویس بهداشتی، خودش را حلق آویز کرده است».
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، ۲۰ دی گزارش داد یک شهروند سوئیسی که به اتهام «جاسوسی» در زندان سمنان به سر میبرد، خودکشی کرده است.
یک روز بعد دولت سوئیس در پاسخ به پرسش ایراناینترنشنال اعلام کرد این مرد سوئیسی، ۶۴ سال سن داشت و برای گردشگری به ایران سفر کرده بود.
بر اساس اعلام جهانگیر، جسد این فرد که متولد نامیبیا بوده، تحویل سفارت سوئیس در تهران شده است.
مشرق نیوز، رسانه نزدیک به سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، به نقل از یک «مقام مطلع امنیتی» نوشت این شهروند سوئیسی همزمان با حمله اسرائیل به برخی اهداف نظامی در ایران، از جمله در شاهرود و در حین «جمعآوری اطلاعات و نمونهبرداری از خاک در کویر» در یکی از شهرهای استان سمنان، به دست ماموران سازمان اطلاعات سپاه بازداشت شد.
سخنگوی قوه قضاییه نیز امروز گفت که این فرد «در منطقه دلتای نظامی در حین عکسبرداری از منطقه ممنوعه دستگیر شده» و به «همکاری با دولت متخاصم» متهم شده بود.
جهانگیر افزود که این فرد گیاهخوار بود و «همه گونه همکاری با او از سوی سازمان زندانها انجام شده» است.
وزارت امور خارجه سوئیس در پاسخ به ایراناینترنشنال اعلام کرد که بهدلیل اتهامات مرتبط با امنیت ملی علیه این فرد، دسترسی کنسولی به او در مراحل اولیه تحقیقات امکانپذیر نبوده است.
جمهوری اسلامی در سالهای اخیر دهها شهروند خارجی یا دوتابعیتی را عمدتا به اتهام جاسوسی یا ارتکاب جرایم امنیتی دستگیر کرده است.
فعالان حقوق بشر و ناظران مسائل سیاسی در ایران، بازداشت شهروندان کشورهای غربی از سوی جمهوری اسلامی را «گروگانگیری حکومتی» میدانند و میگویند تهران از این حربه برای تحت فشار گذاشتن غرب و گرفتن امتیاز استفاده میکند.
در یکی از آخرین این دستگیریها، به دنبال بازداشت محمد عابدینی نجفآبادی، شهروند ایرانی، در فرودگاه میلان ایتالیا، جمهوری اسلامی، چچیلیا سالا، روزنامهنگار ایتالیایی حاضر در ایران را دستگیر کرد.
سالا ۱۹ دی و پس از گذراندن ۲۰ روز در زندان جمهوری اسلامی آزاد شد و چهار روز پس از آن، کارلو نوردیو، وزیر دادگستری ایتالیا، دستور آزادی فوری عابدینی نجفآبادی را صادر کرد.
عابدینی نجفآبادی به دست داشتن در انتقال یک فنآوری پهپادی به جمهوری اسلامی متهم است که در جریان حمله مرگبار نیروهای نیابتی حکومت ایران به نظامیان آمریکایی مستقر در مرز اردن و سوریه در بهمن ۱۴۰۲ مورد استفاده گرفت.
گوترش چهارشنبه سوم بهمن در مجمع جهانی اقتصاد داووس، گفت مهمترین موضوع، ایران و روابط میان این کشور با اسرائیل و آمریکاست.
او افزود: «امیدوارم ایرانیها اهمیت این را درک کنند که یکبار برای همیشه بهوضوح اعلام کنند از دستیابی به تسلیحات هستهای چشمپوشی خواهند کرد.»
گوترش تاکید کرد که ایران باید بهصورت سازنده با دیگر کشورهای منطقه تعامل داشته باشد.
ساعاتی پیش از او، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز در نشست داووس گفت جمهوری اسلامی باید اولین گام را برای بهبود روابط با کشورهای منطقه و آمریکا بردارد و «بهصراحت اعلام کند که قصد توسعه تسلیحات هستهای ندارد».
گروسی گفت جمهوری اسلامی «پدال گاز» غنیسازی اورانیوم را تا نزدیکی سطح مورد نیاز برای تسلیحات هستهای فشرده است و افزود که تهران باید درباره برنامه هستهای خود با دولت ترامپ به توافق برسد.
پنجاه و پنجمین گردهمآیی سالانه مجمع جهانی اقتصاد، معروف به نشست داووس، از یکم بهمن در سوئیس آغاز شده و به مدت پنج روز ادامه خواهد داشت.
هدف اصلی این نشست، بررسی چالشهای جهانی و یافتن راهحلهای مشترک برای مسائل اقتصادی، فنآوری، تغییرات اقلیمی، نابرابری و دیگر موضوعات کلیدی است.
در این نشست، تصمیمگیران و کارشناسان از بخشهای مختلف دولتی و خصوصی فرصت دارند درباره آینده جهان به گفتوگو و تبادل نظر بپردازند.
برنامه هستهای تهران در داووس
به گفته گروسی، شتاب اخیر اعلامشده از سوی جمهوری اسلامی در غنیسازی اورانیوم در حال اثرگذاری است.
او ماه گذشته گفته بود ایران به آژانس اطلاع داده غنیسازی اورانیوم تا ۶۰ درصد را که به سطح ۹۰ درصدی مورد نیاز برای تولید تسلیحات هستهای نزدیک است، بهطور «چشمگیری» تسریع خواهد کرد.
جمهوری اسلامی میگوید برنامه هستهای کاملا صلحآمیزی دارد اما قدرتهای غربی تاکید کردهاند که هیچ توجیه غیرنظامیای برای غنیسازی در این سطح وجود ندارد و هیچ کشور دیگری بدون تولید تسلیحات هستهای، چنین اقدامی انجام نداده است.
گروسی در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت: «پیش از این، ایران بهطور تقریبی ماهانه حدود هفت کیلوگرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد تولید میکرد اما اکنون این مقدار به بیش از ۳۰ کیلوگرم یا بیشتر رسیده است.»
بر اساس معیارهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی، حدود ۴۲ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد، در صورت غنیسازی بیشتر، برای تولید یک بمب هستهای کافی است.
به گفته گروسی، جمهوری اسلامی اکنون حدود ۲۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد در اختیار دارد.
هشدار گوترش درباره خطر تجزیه سوریه و تمایل اسرائیل به الحاق کرانه باختری
دبیرکل سازمان ملل، علاوه بر برنامه هستهای جمهوری اسلامی، درباره دیگر مسائل مربوط به خاورمیانه و بحرانهای جهانی صحبت کرد.
گوترش گفت شرایط سوریه همچنان یک علامت سوال بزرگ است و افزود: «امیدواریم شاهد دولتی در سوریه باشیم که نماینده همه جوامع این کشور باشد ... اما همچنان خطر شدید تکهتکه شدن و خطر افراطگرایی، دستکم در بخشهایی از این کشور وجود دارد.»
او درباره تشکیل دولت جدید لبنان نیز اظهار خوشبینی کرد و همزمان افزود: «هنوز تضمینی وجود ندارد که آتشبس پایدار بماند و به توافق نهایی صلح منجر شود.»
گوترش آینده رابطه میان اسرائیلیها و فلسطینیها را نامشخص توصیف کرد و گفت که توافق آتشبس باید در مرحله بعدی، بهسوی پایان دائمی جنگ حرکت و شرایطی را فراهم کند که بتوان انتقال قدرت را در غزه انجام داد.
او همچنین خواستار «وحدت سرزمینهای فلسطینی اشغالی» و شکلگیری زمینه مذاکرات جدی برای راهحل سیاسی دو دولتی شد و درباره تلاش اسرائیل برای «الحاق کرانه باختری» و بلاتکلیف نگه داشتن غزه در شرایطی بدون حاکمیت مشخص، هشدار داد.
گوترش گفت ظاهرا «تمرکز اسرائیل نه بر غزه که بر کرانه باختری» است و چنین اقدامی را «نقض کامل قوانین بینالمللی» دانست که نتیجه آن «از بین رفتن امکان صلح واقعی و پایدار در خاورمیانه برای همیشه» خواهد بود.
سوخت فسیلی، هیولای فرانکشتاین شده
دبیرکل سازمان ملل در بخش دیگری از صحبتهایش در نشست داووس، هشدار داد: «امروز با دو تهدید عمیق و جدید روبهرو هستیم که نیازمند توجه و اقدام جهانی بسیار بیشتری هستند زیرا این تهدیدها زندگی را آنگونه که میشناسیم دگرگون میکنند: بحران اقلیمی و گسترش بیضابطه هوش مصنوعی.»
او از اعتیاد جهان به سوختهای فسیلی با عنوان «هیولایی شبیه فرانکشتاین» یاد کرد که هیچکس و هیچچیزی را در اطراف خود نمیبخشد و گفت: «نشانههای آشکاری وجود دارد که این هیولا اکنون ارباب شده است.»
هیولای فرانکشتاین یک شخصیت تخیلی است که برای اولین بار در سال ۱۸۱۸، در رمان فرانکنشتاین مری شلی ظاهر شد.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، پس از مراسم تحلیف خود در دوشنبه یک بهمن، چندین فرمان اجرایی از جمله خروج آمریکا از معاهده بینالمللی آبوهوایی پاریس را امضا کرد.
خروج او از توافقنامه پاریس، با انتقاد و اظهار نگرانی رهبران شماری از کشورهای جهان و کنشگران تغییرات اقلیمی مواجه شد.
گوترش در نشست داووس گفت که امروز جهان شاهد بالا آمدن سطح آب دریاها، موجهای گرما، سیلها، طوفانها، خشکسالیها و آتشسوزیهای گسترده است و این «تنها پیشنمایشی از فیلم ترسناکی است که در پیش داریم».
او با اشاره به عقبنشینی برخی موسسات مالی و صنایع از تعهدات اقلیمی خود، گفت: «میخواهم با صدای بلند و روشن بگویم که این کوتاهبینانه است و بهطور متناقض، هم خودخواهانه است و هم خودویرانگر. شما در طرف اشتباه تاریخ قرار دارید. شما در طرف اشتباه علم و در طرف اشتباه مصرفکنندگانی هستید که به دنبال پایداری بیشتر هستند، نه کمتر.»
