یک نماینده مجلس شورای اسلامی، گفت سه برابر شدن بودجه نیروهای مسلح در سال ۱۴۰۴، به معنی این نیست که «کشور حتما برای جنگ آماده میشود»، اما میتواند نشان دهد که مذاکرهای در کار نیست.
احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون سیاست خارجی و امنیت ملی مجلس شورای اسلامی در گفتوگویی با وبسایت رویداد ۲۴، در پاسخ به این پرسش که «آیا ۲۰۰ درصد افزایش بودجه نیروهای مسلح به معنی آماده شدن برای شرایط جنگی است؟» گفت: «دقیقا نمیتوان چنین تعبیری داشت، اما به هر حال افزایش قابل توجه بودجه نظامی، یعنی اینکه مذاکره نمیکنیم و مذاکره را در دستور کار نداریم.»
این مصاحبه در زمانی منتشر میشود که لحن رهبر جمهوری اسلامی و فرماندهان سپاه به طرز قابل توجهی تند شده است و آنها بار دیگر از حتمی بودن حمله به اسرائیل و در صورت نیاز حمله به منافع آمریکا در منطقه سخن میگویند.
امیرعلی حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران، ۳۰ بهمنماه، به صراحت به حمله نظامی دوباره به اسرائیل تحت نام «وعده صادق ۳»، اشاره کرد و گفت: «در صورت حمله به مراکز هستهای ایران آتشی در منطقه بهپا خواهد شد که ابعاد و گستره آن قابل محاسبه نیست.»
این اظهارات پس از آن مطرح شد، که دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، حکومت ایران را به حمله نظامی اسرائیل در صورت کنار نگذاشتن برنامه هستهای تهدید کرد.
مقامات دولت مسعود پزشکیان نیز که در گذشته حامی مذاکره بودند، پس از نفی مذاکره از سوی رهبر جمهوری اسلامی، عقب نشینی کردند.
خامنهای، در یک سخنرانی عمومی گفت: «امروز از لحاظ دفاع سخت، از لحاظ تهدید سختافزاری دشمن نگرانی و مشکل نداریم.»
«تهدید سختافزاری» در ادبیات مقامات جمهوری اسلامی به جای «جنگ» به کار میرود.
هزینه جنگافروزی
دولت چهاردهم در لایحه بودجه ۱۴۰۴ پیش بینی کرده است روزانه یک میلیون و ۷۵۰ هزار بشکه نفت صادر خواهد کرد که روزانه ۴۲۰ هزار بشکه از آن را بهعنوان سهم نیروهای مسلح در نظر گرفته است. این یعنی حدود ۲۴ درصد از صادرات روزانه نفت به نیروهای مسلح خواهد رسید. به بیان دیگر یک بشکه از هر چهار بشکه نفت صادراتی در سال آینده به نیروهای مسلح داده خواهد شد.
از نظر ارزش هم نفتی که در اختیار نیروهای مسلح در سال آینده قرار خواهد گرفت ۱۱ میلیارد یورو است، این عدد در سال ۱۴۰۳ حدود ۴ میلیارد یورو بود، در واقع پزشکیان بودجه نیروهای مسلح را نزدیک به سه برابر کرده است.
وضع به جایی رسیده که سهم دولت از نفت کشور در لایحه پیشنهادی دولت پزشکیان طبق بخش «الف» تبصره «۳»، ۵۰۹ هزار میلیارد تومان و سهم نیروهای مسلح طبق بند «۱-۲» همین بخش ۵۶۱ هزار میلیارد تومان است. یعنی سهم نیروهای مسلح در سال آینده از نفت کشور، ۵۲ هزار میلیارد تومان بیشتر از دولت در نظر گرفته شده است.
از جیب فقرا، به نفع سپاه
حاجیزاده، فرمانده هوافضای سپاه پاسداران در گفتوگوی اخیر خود، با اشاره به اینکه «شرایط جنگی همیشه زدن نیست، برای خوردن هم باید خودمان را آماده کنیم»، گفت: « اتفاقا این زدن هم برای ما بد نشد، چون مسئولان توجهشان بیشتر شد و پول و امکانات بیشتری به ما دادند.»
این اظهارات حاجیزاده در حالی مطرح شده است که هزینه دو عملیات «وعده صادق ۱ و ۲»، دستکم ۱۳۸ هزار میلیارد تومان برآورد میشود. یعنی به ازای هر ایرانی، حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان خرج این پهپادها و موشکها شده است.
این در حالی است که هم اکنون به اذعان احمد میدری، وزیر کار دولت چهاردهم، ۶۰ میلیون ایرانی، معادل ۷۰ درصد جمعیت کشور، برای تامین حداقل کالری، نیازمند کوپن و کمک دولتی هستند، تا بتوانند ۱۱ قلم کالای اساسی مورد نیاز خود را تهیه کنند.
از طرفی، دولت برای تامین منابع این کوپنها، پولی در بساط ندارد و با اجازه رهبر جمهوری اسلامی، توانسته مجوز برداشت از صندوق توسعه ملی را دریافت کند.
افزایش سه برابری بودجه نیروهای مسلح و تحویل نفت خام به این نیروها در حالی انجام میگیرد که بودجه واردات کالاهای اساسی که در قانون بودجه سال جاری ۱۶ میلیارد یورو بود، با کاهش ۳۳ درصدی، در سال ۱۴۰۴ به ۱۲ میلیارد یورو رسیده است.
این کاهش بودجه طبیعتا از آنجا که مربوط به کالاهای اساسی است، در نهایت خود را در سفرههای فقیرترین اقشار جامعه نشان خواهد داد. کالاهای اساسی شامل دارو و مواد اولیه دارو، ملزومات مصرفی پزشکی، شیرخشک، نهادههای دامی و… است.
اکنون که هنوز سال ۱۴۰۳ به اتمام نرسیده و تبعات بودجه سال ۱۴۰۴ خود را نشان نداده است، بیش از ۴۰۰ قلم از داروهای تحت پوشش تامین اجتماعی افزایش قیمت یافتهاند.
پیش از اظهارات مسعود پزشکیان از روز گذشته، برخی خبرگزاریهای داخلی با انتشار تصویری از مصوبه هیئت وزیران، این خبر را اعلام کردند.
بر اساس این مصوبه، با اجازه رهبر جمهوری اسلامی، دولت قصد دارد معادل ریالی یک میلیارد دلار از صندوق ذخیره ارزی برای اختصاص کوپن به ایرانیان برداشت کند.
صندوق توسعه ملی، در واقع حسابی است که دولتهای مختلف جمهوری اسلامی، بخشی از عواید سالانه فروش نفت را به آن واریز میکردند، با این هدف که از آن برای توسعه و عمران کشور استفاده شود. با این حال، اکنون سالهاست دولتها، پس از افزایش تحریمها، نه تنها چندان به موجودی این صندوق نیفزودهاند، بلکه بارها از آن برای اداره امور جاری برداشت کردهاند.
با وجود این، تاکنون برداشت از این صندوق برای اختصاص کوپن، سابقه نداشته است.
طبق تبصره یک این مصوبه، قرار است کوپن الکترونیکی برای سه دهک کم درآمد به ازای هر نفر ۵۰۰ هزار و برای دهکهای چهار تا هفت هر نفر ۳۵۰ هزار تومان داده اختصاص داده شود تا بتوانند از ۱۱ قلم کالای منتخب استفاده کنند.
احمد میدری، وزیر کار دولت چهاردهم، گفته است این طرح کمی پیش از آغاز ماه قمری رمضان و دهم اسفندماه آغاز خواهد شد و هدف آن دربرگرفتن حدود ۷۰ درصد جامعه است.
حدود ۲۰ میلیون نفر در دهکهای یک تا سه قرار دارند و ۴۰ میلیون نفر دیگر نیز در دهکهای چهار تا هفت. این ۶۰ میلیون نفر، قرار است با این کوپنهای دولتی، ۱۱ قلم کالا شامل: گوشت، مرغ، تخم مرغ، برنج، ماکارونی، روغن، شیر، پنیر، ماست، حبوبات، قند و شکر دریافت کنند.
اختصاص کوپن به مردم برای تامین مایحتاج روزانه، در دهه شصت خورشیدی، همزمان با دوران جنگ گسترش یافت. اما از دوران ریاست جمهوری حسن روحانی، بیش از دو دهه پس از اتمام جنگ، این طرح مجددا در دورههایی آغاز شد.
با وجود این در ابتدا، از یک سو جامعه هدف آن محدودتر بود و از سوی دیگر، جمهوری اسلامی برای تامین منابع مورد نیاز آن، از صندوق توسعه ملی برداشت نمیکرد.
اکنون در پایان سال ۱۴۰۳، پس از حدود ۳۶ سال از اتمام جنگ، به گفته وزیر کار، ۶۰ میلیون ایرانی برای تامین کالری خود نیازمند دریافت کمک زیر عنوان کوپن شدهاند؛ کوپنی که جمهوری اسلامی اعتبار آن را با اجازه رهبر جمهوری اسلامی از جایی تامین میکند که قرار بود برای توسعه و ترقی کشور اعتبار تامین کند، نه تامین حداقل کالری مردم.