گلرخ ایرایی از زندان اوین: برای لغو مجازات اعدام باید قائل به پرداخت هزینه باشیم
گلرخ ایرایی، زندانی سیاسی با تاکید بر اینکه لغو مجازات اعدام با تمایل حاکمان انجام نمیشود، نوشت همانطور که مسیر انقلاب از کف خیابان و با حضور در میدان مبارزه و به همت مردمی که قائل به پرداخت هزینه باشند میسر است، لغو مجازات اعدام نیز با اعلام مخالفتی رسا و علنی ممکن است.
ایرایی در این نامه که دوشنبه ششم اسفند در حسابهای او در شبکههای اجتماعی منتشر شد، با بیان اینکه سالانه صدها نفر با اتهامات مختلف سیاسی و غیرسیاسی در ایران به دار کشیده میشوند، یادآوری کرد که در این میان افزایش آمار اعدامها به دغدغه مردم بدل نشده و دستان خانوادههای محکومان به مرگ نیز گاهی در خلا بیمهری و بیتفاوتی رها شده است.
این زندانی سیاسی با اشاره به اینکه جمهوری اسلامی برخلاف گذشته در بزنگاههایی که جامعه علیه اعدام واکنش نشان میدهد، با سناریوسازی در صددِ مشروعیتبخشی به کار خود است، نوشت رژیم در جایگاهی نبوده و نیست که تمایلی بر لغو مجازات اعدام داشته باشد.
او تاکید کرد که با حضور پشت در زندانها و در کنار جانهای عزیزی که با اتهامات سیاسی و غیرسیاسی در خطر اجرای احکام مرگ قرار دارند، میتوان نسبت به احکام مرگ حساسیت ایجاد کرد.
ایرایی اردیبهشت ۱۴۰۱ پس از تحمل سالها حبس از زندان آزاد شد اما حدود چهار ماه بعد، در رابطه با خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» مجددا بازداشت و این بار با حکم قطعی پنج سال حبس زندانی شد.
این زندانی سیاسی که سومین سال از دوران محکومیتش را در بند زنان زندان اوین سپری میکند، مهرماه سال جاری نیز در نامهای از زندان خواستار مخالفت همهجانبه با مجازات اعدام شد.
ایرایی در نامه تازه خود تجمع در مقابل زندانها که اخیرا در پیوند با کارزار «سهشنبههای نه به اعدام» انجام شد را گامی بلند در جهت جلب افکار عمومی به ابعاد هولناک اعدام برشمرد و نوشت: «چرخه قتلهای حکومتی متوقف خواهد شد اما نه خود به خود و نه با تمایل حاکمان. این مهم شدنیست با تمام قد ایستادن ما مردم تحت ستم در برابر آن.»
این زندانی سیاسی با اشاره به اعدام سالانه دهها نفر با اتهامات سیاسی و صدها نفر با جرائمی از جمله قتل، مواد مخدر و سرقت، نوشت این جانهای عزیز، متهم به انجام هر چه شده باشند، حتا اگر مستحق تنبیه یا مجازات باشند، باید در برابر حکم مرگشان قیام کرد و حاکمان را وادار به لغو این مجازات وحشیانه نمود.
او در پایان بر ایستادگی خود تا لغو مجازات اعدام و سرنگونی «بنیان ستم» تاکید کرد.
افزایش اجرای احکام اعدام و صدور و تایید احکام اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران طی ماههای اخیر، موجی از اعتراضات را در داخل و خارج از کشور برانگیخته است.
به گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر دستکم ۶۰ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
ایرایی مرداد امسال نیز در یادداشتی از زندان بر ضرورت پافشاری بر لغو مجازات اعدام تاکید کرد و هشدار داد اگر شهروندان بر سر لغو مجازات اعدام به وفاقی در برابر ماشین کشتار حکومت نرسند، فردای بهتری در راه نخواهد بود.
رسانهها در ایران گزارش دادند که طبق نظرسنجی مرکز پژوهشهای مجلس، حدود ۸۱ درصد کاربران اینترنت در کشور، از فیلترشکن استفاده میکنند. طبق این نظرسنجی، بیش از نیمی از کاربران امید چندانی به کاهش محدودیتهای اینترنتی در دولت مسعود پزشکیان ندارند.
دوشنبه ششم اسفند، گزارشهایی در مورد نتایج «سنجش دیدگاه مردم درباره خدمات الکترونیکی و اینترنتی دولت» که آذر ماه ۱۴۰۳ از سوی مرکز پژوهشهای مجلس به روش تلفنی انجام شده و هزار و ۱۰۰ نفر در آن شرکت کردهاند، منتشر شدند.
طبق این نظرسنجی، حدود ۸۱ درصد کاربران ایتنرنت در ایران از فیلترشکن استفاده میکنند و ۴۹.۴ درصد گفتهاند از فیلترشکنهای رایگان استفاده میکنند. ۳۰.۳ درصد از افراد نیز از فیلترشکنهای پولی استفاده میکنند و ۱۸.۹ درصد از فیلترشکن استفاده نمیکنند.
۲۴.۸ درصد شرکتکنندگان در این نظرسنجی گفتهاند «اصلا» امیدی به رفع فیلترینگ و محدودیتهای اجتماعی در دولت پزشکیان ندارند.
در همین زمینه، ۲۶.۷ درصد گزینه «کم»، ۲۰.۵ درصد گزینه «زیاد»، ۱۱.۲ درصد گزینه «خیلی زیاد» را انتخاب کردهاند و ۱۶.۸ درصد به این سوال پاسخی ندادهاند یا گزینه «نمیدانم» را انتخاب کردهاند.
رفع فیلترینگ از جمله وعدههای اصلی پزشکیان در انتخابات زودهنگام ریاستجمهوری سال ۱۴۰۳ بود.
او گفته بود: «برای رفع مشکل فیلترینگ، گردنم را میگذارم.»
پس از آن و در ۳۰ دی، ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، بدون ارائه زمان مشخصی وعده داد که هیچ پلتفرمی از شمول رفع فیلترینگ خارج نیست و سازوکارهای رفع فیلتر تمام سکوها در چند مرحله پیشبینی شده است.
اکنون و در اسفند ۱۴۰۳، با گذشت هفت ماه از زمان آغاز به کار دولت پزشکیان، تنها رفع فیلترینگ واتساپ و گوگلپلی و آن هم به گفته محمد موحدی آزاد، دادستان کل کشور، با «قیود و شروطی» انجام شده است.
نارضایتی از سرعت اینترنت
کاربران شرکتکننده در نظرسنجی مرکز پژوهشهای مجلس درباره میزان رضایت خود از سرعت اینترنت، «نارضایتی عمیق» خود را اعلام کردهاند.
۳۴.۵ درصد کاربران اعلام کردهاند «اصلا» از سرعت اینترنت راضی نیستند و ۴۳.۲ درصد، رضایت خود را «کم» توصیف کردهاند.
در این میان تنها ۱۹.۸ درصد رضایت «زیاد» و ۲.۴ درصد رضایت «خیلی زیاد» از سرعت اینترنت داشتهاند.
در حالی که ۴۱.۹ درصد از مردها اصلا از سرعت اینترنت خود راضی نیستند، این نسبت در میان زنان ۲۷.۱ درصد است و نارضایتی در میان شهرنشینان، افراد با تحصیلات بالاتر و خانوارهای با درآمد بالاتر نیز بیشتر است.
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی که تیر ماه سال جاری منتشر کرد نوشت: «با محدودیت یا اشکال در دسترسی به فضای مجازی، میزان خشم تجربه شده کاربر بیشتر میشود.»
این گزارش افزود: «کیفیت پایین اینترنت، اختلال، محدودیت در اینترنت و سرعت پایین آن و همچنین ضعف در امنیت الکترونیک، حضور در اینترنت را با چالش مواجه میکند.»
یکی از اصلیترین مراکز فیلترینگ، اعمال سانسور و محدودسازی دسترسی شهروندان ایرانی به اینترنت جهانی شورای عالی فضای مجازی است که در سال ۱۳۹۰ به دستور علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی تشکیل شد.
این شورا از مهمترین نهادهای اعمال فیلترینگ در جمهوری اسلامی به شمار میرود و سال ۱۳۹۶ به دلیل نقشش در سرکوب، سانسور و محدودسازی آزادی بیان و اینترنت از سوی آمریکا تحریم شد.
خبرگزاری میزان، وابسته به قوه قضاییه، اعلام کرد پخش سریال «تاسیان» به کارگردانی تینا پاکروان، به دلیل «نداشتن مجوز تولید و پخش» متوقف شده است. در این خبر ذکر نشده که دستور توقف پخش این سریال از سوی قوه قضاییه بوده یا نهاد دیگری آن را صادر کرده است.
میزان گزارش داد یکشنبه پنج اسفند جلسهای با حضور تهیهکننده و مسئول سکوی پخش سریال برگزار و به آنها ابلاغ شد که تاسیان، دارای ایراداتی است و عوامل باید ضمن کسب مجوز تولید و پخش، این ایرادها را اصلاح کنند.
تاسیان در سه قسمت نخست داستان عشق میان یک مامور ساواک به نام امیر و دختری از خانوادهای ثروتمند به نام شیرین را در سالهای پایانی حکومت محمدرضا شاه پهلوی روایت میکند که در جریان بازجوییهای سیاسی شکل میگیرد.
این سریال از قبل از پخش تا امروز که پس از سه قسمت توقیف شد، با حاشیهها و هجمههای گستردهای از سوی مقامها و نهادهای مختلف جمهوری اسلامی و رسانههای موسوم به اصولگرا مواجه بود.
پانزدهم بهمن، سازمان تنظیم مقررات رسانههای صوت و تصویر فراگیر (ساترا) که نهاد نظارتی وابسته به صداوسیمای جمهوری اسلامی است، پخش تاسیان را بهدلیل آنچه «نامشخص بودن وضعیت صیانت» تینا پاکروان خواند، در شبکه نمایش خانگی متوقف کرد.
پس از پخش اولین قسمت تاسیان در ۲۳ بهمن، یاسر خلیلی، مدیرکل حقوقی ستاد امر به معروف و نهی از منکر، اعلام کرد که به دلیل صحنههای «رقص، بوسه، بغل و نداشتن پوشش» در سریال، از سکوی پخش فیلیمو و ساترا شکایت کرده است.
ساترا هم ۲۴ بهمن در بیانیهای گفت سریال بدون طی مراحل کامل اخذ مجوز منتشر شده و رسیدگی به تخلفات آن مانند «بیحجابی، ترویج دخانیات، رقص مختلط و ترویج شرابخواری» در دست پیگیری است.
وطن امروز، از روزنامههای نزدیک به اصولگرایان، کارگردان این سریال را به نمایش «یک ساواک جعلی و فانتزی» متهم کرد و خبرگزاری مشرق، وابسته به سپاه پاسداران، نوشت که تاسیان «ساواک را تطهیر میکند، انقلابیون را سطحی نشان و تصویری مطلوب از رژیم پهلوی ارائه میدهد».
با وجود این حواشی، پخش تاسیان تا پیش از توقیف آن در پنجم اسفند، ادامه داشت.
هوتن شکیبا، بازیگر اصلی سریال، پس از توقف آن در اینستاگرام خود نوشت: «ترسیده! نه نترسید، فقط یک سریال است. آنقدر ضعیف نباشید ...»
مقامهای انتظامی جمهوری اسلامی از کشته شدن یک مامور انتظامی در خاش به نام محمد زیدآبادی، و ماموری در جیرفت به نام محمدرضا سندی در روز یکشنبه خبر دادند.
مرکز اطلاع رسانی پلیس سیستان و بلوچستان از کشته شدن یک مامور به دست «افراد مسلح» خبر داد. گروه جیش العدل هم در بیانیهای مسئولیت کشتن مامور انتظامی در خاش را بر عهده گرفت، و گفت او یک «فرمانده اطلاعاتی» بوده است.
همزمان، ناصر فرشید، فرمانده انتظامی کرمان، از کشته شدن ماموری در درگیری با یک متهم در جیرفت خبر داد. پیمان ذوالعلا، معاون دادستان جیرفت، نیز گفت کشتن مامور انتظامی در این شهر به دست یک «متهم پرونده سرقت و آدمربایی» انجام شده، که «با دیدن ماموران نیروی انتظامی بیمهابا شروع به تیراندازی کرد».
او با اشاره به اینکه متهمان شناسایی شده، اما هنوز بازداشت نشدهاند، افزود: «دسترسی به سلاح در این منطقه زیاد است و عامل دیگری در امکان بروز راحتتر آدمربایی شده است.»
شعبه ۳۹ دیوان عالی کشور اعاده دادرسی مهدی حسنی و بهروز احسانی اسلاملو، دو زندانی سیاسی محکوم به اعدام، را رد کرد. این حکم به نگرانیها درباره احتمال اعدام قریبالوقوع این دو زندانی سیاسی محبوس در زندان قزلحصار کرج دامن زده است.
مریم حسنی، دختر مهدی حسنی، یکشنبه پنجم اسفند از رد درخواست اعاده دادرسی پدرش از سوی دیوان عالی کشور خبر داد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هر لحظه ممکن است حکم اعدام پدرم اجرا شود.»
او اضافه کرد: «وقتی یک بیگناه در زندان است، سکوت فقط طناب دار او را محکمتر میکند. امروز سکوت یعنی چشم بستن به ظلمی که شاید فردا سراغ خودتان بیاید. صدای پدرم باشید، قبل از اینکه دیر شود.»
همچنین سایت حقوق بشری هرانا پنجم اسفند به نقل از یک منبع آگاه نزدیک به خانواده احسانی گزارش داد دیوان عالی کشور اعاده دادرسی این زندانی سیاسی را رد کرده و پرونده او به شعبه اجرای احکام ارجاع داده شده است.
احسانی و حسنی شهریورماه با حکم ایمان افشاری، رییس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، به اعدام محکوم شدند.
بهروز احسانی اسلاملو و مهدی حسنی
اتهامات مطرحشده علیه این شهروندان شامل «بغی، محاربه، افساد فیالارض، جمعآوری اطلاعات طبقهبندیشده و اجتماع و تبانی علیه امنیت ملی» است. از جمله مصادیق این اتهامات، «عضویت در سازمان مجاهدین خلق ایران» عنوان شده است.
احکام اعدام این زندانیان سیاسی ۱۹ دی در دیوان عالی کشور تایید شد و آنها هفتم بهمن به زندان قزلحصار منتقل شدند.
احسانی هفتم آذر ۱۴۰۱ به دست ماموران امنیتی در منزل شخصی خود در تهران بازداشت و به بازداشتگاه وزارت اطلاعات، موسوم به بند ۲۰۹ زندان اوین، منتقل شد.
حسنی نیز ۱۸ شهریور ۱۴۰۱ هنگام خروج از کشور در زنجان بازداشت و به بند ۲۰۹ زندان اوین منتقل شد.
آنها پس از ماهها بازجویی در بازداشتگاه این نهاد امنیتی به بند عمومی زندان اوین منتقل شدند.
احسانی ۶۴ سال سن دارد. حسنی نیز ۴۸ ساله، متاهل و پدر دو فرزند است و پیش از بازداشت، در حوزه املاک فعالیت میکرد.
افزایش اجرای احکام اعدام و صدور و تایید حکم اعدام برای زندانیان سیاسی در ایران طی ماههای اخیر، موجی از اعتراضات را در داخل و خارج از کشور برانگیخته است.
در آخرین نمونه از این اعتراضات، گروهی از فعالان مدنی اول اسفند در مقابل زندان اوین دست به تجمع اعتراضی زدند و با سردادن شعارهایی از جمله «نه به اعدام» و به آتش کشیدن طناب دار، خواستار لغو احکام اعدام زندانیان سیاسی شدند.
به گزارش منابع حقوق بشری، در حال حاضر دستکم ۶۰ زندانی در زندانهای سراسر کشور با اتهامات سیاسی یا امنیتی زیر حکم اعدام هستند.
۲۲ نفر از متهمان پرونده آتشسوزی زندان اوین برای محاکمه به دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی کارکنان دولت تهران احضار شدند. این پرونده با شکایت اداره کل زندانها مبنی بر مطالبه خسارت علیه این افراد گشوده شده است.
سایت حقوق بشری هرانا یکشنبه پنجم اسفند خبر داد این افراد بر اساس ابلاغیهای که اخیرا صادر شده است، به شعبه ۵۴ دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی کارکنان دولت تهران احضار شدهاند.
جلسه دادگاه سهشنبه هفتم اسفند برگزار خواهد شد.
محمدحسین مرادی، سینا میرزایی، مسعود حسینزاده، رضا حاجی، سبحان موذنزاده، ایوب امامیزاده، حمیدرضا ناظر، امیرحسین یوسفوند، میثم مرادیان، احمدرضا کونانی، سبحان حیاتپور، ساسان زمانی، حسین بهزادیپشم، محمد گراوند، رضا سلمانزاده، مجید روشننژاد، میثم دهبانزاده، جلال نصرالهی، غلامحسن هاشمی، محمدحسین موسوی، نیما محمدی و علیرضا اسلمی، متهمانی هستند که قرار است در این دادگاه محاکمه شوند.
در آبانماه، ۴۴ متهم در خصوص این بخش از پرونده به دادگاه احضار شدند. طبق اعلام اداره کل زندانها، آتشسوزی در زندان اوین موجب وارد آمدن خسارتی به مبلغ ۳۱ میلیارد تومان شده است.
شامگاه ۲۳ مهر ۱۴۰۱ و در بحبوحه اعتراضات سراسری پس از قتل حکومتی مهسا ژینا امینی، بخشی از زندان اوین آتش گرفت و به دنبال آن، صدای تیراندازی تا ساعتها از درون زندان به گوش رسید.
بنا بر گزارشهای رسمی، در جریان این آتشسوزی و درگیری متعاقب آن دستکم ۹ تن از زندانیان کشته، عدهای مجروح و برخی نیز به خارج از زندان منتقل شدند.
در آن زمان، سه شاهد عینی از زندان اوین در گفتوگو با ایراناینترنشنال تاکید کردند آتشسوزی کار جمهوری اسلامی بوده و تعداد زندانیانی که در این رویداد کشته شدهاند، بیش از آمار رسمی اعلامشده است.
تیرماه سال جاری در بخش دیگر این پرونده، ۴۰ متهم با حکم جبار جوادیرمی، رییس شعبه ۱۱۴۸ دادگاه کیفری دو تهران، مجموعا به ۲۶۵ سال حبس، پنج هزار و ۳۲ ضربه شلاق، دیه یک انسان کامل و مجازاتهای تکمیلی محکوم شدند.
نیما محمدی و علیرضا اسلمی، دو تن از این افراد، علاوه بر حبس و شلاق، بهعنوان مجازات تکمیلی به اخراج از ایران نیز محکوم شدند.
به گزارش هرانا، این زندانیان بابت پروندههای پیشین خود در زندانهای تهران بزرگ و قزلحصار در حال تحمل دوران محکومیت هستند.
پیش از این در جریان دادگاهی دو روزه، خانوادههای زندانیان جانباخته اعلام کردند هیچ شکایتی از زندانیانی که بهعنوان متهم در دادگاه محاکمه میشوند، ندارند و آنها را نیز قربانی این پرونده میدانند.
پدر یکی از این جانباختگان خطاب به قاضی گفت فرزندش با اصابت سه گلوله کشته شده است.
سایر خانوادههای جانباختگان نیز اشاره کردند که مسئولان امنیتی و مسئولان زندان اوین اجازه دیدن جنازه فرزندانشان را به آنها ندادهاند.
این خانوادهها مسئولان زندان اوین و نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی را قاتلان فرزندان خود میدانند.