ساعتی پس از انتشار گزارشهایی درباره توافق اوکراین با آمریکا برای توسعه مشترک منابع معدنی حیاتی خود، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا گفت ولودیمیر زلنسکی جمعه ۱۰ اسفند برای دیدار با او و امضای این قرارداد در واشینگتن خواهد بود.
پیش از اظهارنظر ترامپ در این زمینه، گزارشهایی منتشر شده بود که حکایت از آن داشت که دو کشور بر سر بهرهبرداری از مواد معدنی حیاتی و کمیاب اوکراین به تفاهم رسیدهاند. این توافق میتواند نقشی اساسی در تلاش اوکراین برای جلب و حفظ حمایت آمریکا در جنگ با روسیه داشته باشد.
معامله همزمان با اوکراین و روسیه
ترامپ، سهشنبه هفت اسفند، به خبرنگاران گفت که در صورت دستیابی به توافقی برای پایان دادن به درگیری، باید نوعی نیروی حافظ صلح در اوکراین وجود داشته باشد.
در حالی که بهنظر میرسد پس از تردید و مخالفت اولیه اوکراین، رییسجمهوری آمریکا اکنون به خواسته خود برای بهرهبرداری از منابع معدنی حیاتی این کشور در ازای کمکهای واشینگتن به کییف در جریان جنگ با مسکو رسیده است، دونالد ترامپ همچنین در جمع خبرنگاران گفت که مایل است آمریکا به منابع معدنی و زمینی کمیاب روسیه نیز دسترسی بیابد.
پیشتر ولادیمیر پوتین از آمادگی همکاری با دولت و شرکتهای آمریکایی در بهرهبرداری از منابع طبیعی از جمله در حوزه صنعت آلومینیوم استقبال کرده بود.
ترامپ همچنین با اشاره به اینکه بهزودی برنامهای را برای فروش «کارتهای طلایی ترامپ» بهقیمت پنج میلیون دلار به خارجیهایی که میخواهند به آمریکا بیایند و شغل ایجاد کنند آغاز خواهد کرد، گفت:«این امکان وجود دارد که الیگارشهای روسیه واجد شرایط کارتهای طلایی ترامپ باشند.»
این در حالی است که آمریکا و اتحادیه اروپا در سه سال گذشته و پس از تهاجم روسیه به اوکراین تحریمهای گستردهای را علیه دولت و ثروتمندانی که به الیگارشهای روس معروف هستند، وضع کردهاند.
توافق بر سر منابع معدنی اوکراین بدون دادن تضمینهای امنیتی
مقامات اوکراینی سهشنبه هفت اسفند، اعلام کردند که کییف اکنون آماده امضای توافقی با آمریکا برای توسعه مشترک منابع معدنی خود، از جمله نفت و گاز است.
این توافق پس از آن حاصل شد که دولت آمریکا از درخواست خود برای دریافت ۵۰۰ میلیارد دلار از درآمدهای احتمالی این منابع عقبنشینی کرد.
اگرچه در متن نهایی توافق، هیچ اشاره مستقیمی به تضمینهای امنیتی نشده است، مقامات اوکراینی تاکید میکنند که شرایط بهمراتب بهتری را نسبت به نسخه اولیه قرارداد به دست آوردهاند.
آنها این توافق را فرصتی برای گسترش روابط با آمریکا و تقویت موقعیت اوکراین پس از سه سال جنگ میدانند و امیدوارند که این توافق به بهبود روابط با دولت ترامپ منجر شود و مسیر را برای تعهدات امنیتی بلندمدت آمریکا هموار کند.
اولگا استفانیشینا، معاون نخستوزیر و وزیر دادگستری اوکراین که مذاکرات را هدایت کرده است، سهشنبه به فایننشالتایمز گفت: «توافق درباره منابع معدنی، تنها بخشی از یک تفاهم بزرگتر است. ما بارها از دولت آمریکا شنیدهایم که این توافق در چارچوبی وسیعتر تعریف میشود.»
از مخالفت شدید تا نسخه نهایی توافق
نسخه اولیه این قرارداد که از سوی دونالد ترامپ ارائه شده بود، بهعنوان راهی برای بازپرداخت کمکهای نظامی و مالی آمریکا به اوکراین پس از حمله گسترده روسیه در سال ۲۰۲۲ معرفی شد. این پیشنهاد موجی از خشم را در کییف و پایتختهای اروپایی برانگیخت.
هفته گذشته، ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، این متن اولیه را رد کرد. در واکنش، ترامپ او را «دیکتاتور» و «کمدینی نسبتا موفق» خواند و اوکراین را مسئول آغاز جنگ معرفی کرد.
جزییات توافق
فایننشالتایمز که نسخه نهایی توافقی را که در ۲۴ فوریه تنظیم شده مشاهده کرده، گزارش داد که براساس این توافق صندوقی تاسیس میشود که۵۰ درصد از درآمدهای ناشی از «نقدینهسازی آینده» منابع معدنی دولتی، از جمله نفت، گاز و لجستیک مرتبط با آن، به آن واریز خواهد شد. این صندوق قرار است در پروژههایی در اوکراین سرمایهگذاری کند.
در این توافق، منابع معدنی که در حال حاضر به خزانه دولت اوکراین کمک میکنند، مستثنی شده است؛ به این معنا که شامل فعالیتهای کنونی شرکتهای بزرگ نفت و گاز اوکراین مانند «نفتوگاز» و «اوکرنفتا» نمیشود.
با این حال، در این توافق هیچ اشارهای به تضمینهای امنیتی آمریکا که کییف در ابتدا بهعنوان شرط پذیرش توافق بر سر بهرهبرداری آمریکا از منابع معدنی حیاتی خود مطرح کرده بود، وجود ندارد.
همچنین پاسخ پرسشهای کلیدی مانند میزان سهم آمریکا در این صندوق و شرایط «مالکیت مشترک» به توافقهای بعدی موکول شده است.
پس از سه سال که آمریکا اصلیترین حامی کمکهای نظامی به کییف بود، حالا ترامپ با آغاز مذاکرات دوجانبه با روسیه بدون حضور متحدان اروپایی یا اوکراین، سیاست واشینگتن را تغییر داده است.
مقامات اوکراینی اعلام کردند که این توافق از سوی وزیران دادگستری، اقتصاد و امور خارجه تایید شده و این احتمال را مطرح کردند که زلنسکی در هفتههای آینده برای مراسم امضای این توافق با ترامپ به آمریکا سفر کند.
یکی از مقامات اوکراینی در اینباره به فایننشالتایمز گفت: «این سفر فرصتی خواهد بود تا رییسجمهوری درباره چشمانداز بزرگتر روابط بحث کند. پس از آن، میتوانیم درباره گامهای بعدی تصمیم بگیریم.»
رسانه هندی اندیاتودی، سهشنبه گزارش داد اداره اطلاعات غیرنظامی پاکستان هشدار داده چند گروه از جمله گروه طالبان پاکستان و گروه داعش خراسان و همچنین گروههایی در ایالت بلوچستان پاکستان قصد دارند شهروندان خارجی را در بندرها، پایگاههای هوایی، دفاتر و مناطق مسکونی مورد استفاده آنها، شناسایی کرده و برای باجگیری بربایند.
بنا بر این گزارش و بر اساس هشدار اداره اطلاعات پاکستان، داعش خراسان قصد دارد خانههای امنی را در حاشیه شهرها اجاره کند و افراد ربوده شده را به این اماکن منتقل کند و این اماکن بهطور عمدی در مناطقی انتخاب شدهاند که فاقد دوربینهای نظارتی هستند.
پاکستان میزبان نهمین دوره جام قهرمانی کریکت است. آخرین بار، ۲۹ سال پیش این دوره از مسابقات در پاکستان برگزار شد.
پاکستان این هشدار را در شرایطی منتشر کرده که اسلامآباد با نگرانیهای گستردهای درباره توانایی خود در تامین امنیت رویدادها مواجه است.
حمله به مهندسان چینی در شانگلا در سال ۲۰۲۴ و حمله به تیم ملی کریکت سریلانکا در لاهور در سال ۲۰۰۹، تردیدهایی درباره آمادگی امنیتی این کشور ایجاد کرده است.
سال گذشته، رسانه وابسته به داعش خراسان ویدیویی ۱۹ دقیقهای منتشر کرد که در آن کریکت را ابزاری غربی برای جنگ فکری علیه مسلمانان توصیف کرده بود.
این گروه ادعا کرد این ورزش با ایدئولوژی جهادی آنها در تضاد است و طالبان را به دلیل حمایت از تیم ملی کریکت افغانستان مورد انتقاد قرار داد.
این مسابقات هفته گذشته در ورزشگاه ملی کراچی آغاز شد و در بازی افتتاحیه، تیم پاکستان با اختلاف ۶۰ دوش مقابل نیوزیلند شکست خورد.
خرداد ۱۴۰۲، یک روز پس از نشست کشورهای عضو ائتلاف مبارزه با گروه دولت اسلامی (داعش) در ریاض، مقامهای امنیتی پاکستان از کشته شدن ثناءالله غفاری، ملقب به شهاب المهاجر، رهبر شاخه داعش خراسان، به دست نیروهای این کشور خبر دادند.
مقامهای امنیتی پاکستان گزارش دادند این «تروریست بینالمللی» در ولایت کنر افغانستان کشته شد.
مقامهای پاکستانی مرگ این رهبر داعش را «یک پیروزی بزرگ در مبارزه با داعش» توصیف کردند چون او نه تنها در پاکستان بلکه در دیگر کشورهای جهان نیز تحت تعقیب بود.
سه سال پیش، در پی حمله انتحاری داعش به نماز جمعه شیعیان در شهر پیشاور در شمالغربی پاکستان دستکم ۵۶ نفر کشته و ۱۹۴ نفر دیگر زخمی شدند.
داعش در بیانیهای ضمن پذیرش مسئولیت این حمله گفت فرد مهاجم یک شهروند افغان بود.
بر اساس نتایج این پژوهش که سهشنبه هفتم اسفند منتشر شد، بخشهای مسکن، حمل و نقل، انرژی، تجارت و آموزش بیشترین آسیب را در جریان مناقشه اوکراین متحمل شدهاند.
آمار همچنین حاکی از آن است که آسیبهای ناشی از حملات روسیه به زیرساختهای انرژی اوکراین ۷۰ درصد افزایش یافته است.
علاوه بر بانک جهانی، دولت اوکراین، سازمان ملل متحد و کمیسیون اروپا نیز در تهیه این گزارش نقش داشتند.
این پژوهش دادههای مربوط به تهاجم روسیه به اوکراین را از سه سال پیش تا ۱۱ دی ۱۴۰۳ در بر میگیرد.
روسیه پنجم اسفند ۱۴۰۰ حمله نظامی وسیع خود به اوکراین را آغاز کرد و از آن زمان تاکنون، جنگ خونین میان دو کشور ادامه داشته است. از زمان آغاز مناقشه کنونی، روسیه حدود یک پنجم از خاک اوکراین را به تصرف خود درآورده است.
نهادهای مشارکتکننده در پژوهش بانک جهانی در بیانیهای اعلام کردند دولت اوکراین، با پشتیبانی حامیان مالی خود، ۷.۳۷ میلیارد دلار برای تامین نیازهای ضروری در سال ۲۰۲۵ اختصاص داده، اما همچنان با کسری ۱۰ میلیارد دلاری روبهرو است.
بر اساس این پژوهش، خسارت مستقیم حملات روسیه به اوکراین به ۱۷۶ میلیارد دلار رسیده، در حالی که این رقم در اسفندماه سال گذشته ۱۵۲ میلیارد دلار گزارش شده بود.
بخش مسکن اوکراین با ۸۴ میلیارد دلار، بیشترین سهم از نیازهای بلندمدت را به خود اختصاص داده است. پس از آن، حمل و نقل با ۷۸ میلیارد دلار، انرژی و معادن با ۶۸ میلیارد دلار، تجارت و صنعت با بیش از ۶۴ میلیارد دلار و کشاورزی با بیش از ۵۵ میلیارد دلار در رتبههای بعدی قرار دارند.
همچنین هزینه پاکسازی و مدیریت ویرانیهای برجا مانده از درگیریها، بهتنهایی حدود ۱۳ میلیارد دلار برآورد شده است.
در روزهای اخیر مذاکرات ایالات متحده و روسیه برای پایان دادن به مناقشه اوکراین بدون مشارکت کییف و کشورهای اروپایی جنجالبرانگیز شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ششم اسفند در دیدار با امانوئل مکرون، همتای فرانسوی خود، در کاخ سفید گفت توافق صلح اوکراین ممکن است طی هفتههای آینده حاصل شود.
شماری از سران اتحادیه اروپا ششم اسفند با سفر به کییف به مناسبت سومین سالگرد حمله روسیه، مخالفت خود را با «توافق سریع صلح» اعلام کردند.
بلومبرگ سهشنبه هفتم اسفند به نقل از منابع آگاه نوشت ژاپن و هلند تحت فشار هستند تا شرکتهای توکیو الکترون و ایاسامال را از ارائه خدمات نگهداری تجهیزات نیمهرسانا در چین منع کنند.
این اقدام در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، رییسجمهوری پیشین آمریکا نیز از اولویتها بود.
ایالات متحده پیشتر محدودیتهایی را بر شرکتهای آمریکایی تولید تجهیزات تراشه، مانند لَمریسرچ، کیالای و اپلاید متریالز اعمال کرده بود تا مانع فروش تجهیزات پیشرفته آنها به چین شود.
حالا دولت ترامپ از متحدانش میخواهد همان محدودیتها را روی شرکتهای خود اعمال کنند تا دسترسی چین به فنآوریهای پیشرفته نیمهرسانا کاملا مسدود شود.
تشدید فشارها بر صنعت فنآوری چین، بخشی از موج اقدامات محدودکننده مانند نظارتهای جدید و دقیقتر بر شرکتهای خارجی فهرستشده در بورس آمریکاست.
این محدودیتها، تاثیری منفی بر بازارهای سهام آسیا گذاشته است.
با این حال، سهام شرکتهای فنآوری چین مانند علیبابا و جیدیداتکام نوسانات شدیدی را تجربه کردند، زیرا برخی سرمایهگذاران این افت قیمت را فرصتی برای خرید تلقی کردند.
به نظر میرسد خوشبینی این سرمایهگذاران به ادامه روند صعودی بازار، در نتیجه استقبال از دیپسیک (DeepSeek) و حمایت شی جینپینگ، رییسجمهوری چین، از این صنعت باشد.
حدود یک ماه پیش خبری مبنی بر این منتشر شد که استارتاپ چینی دیپسیک با دستیار هوش مصنوعی خود از چتجیپیتی پیشی گرفته و به پربازدیدترین برنامه رایگان فروشگاه اپل در آمریکا تبدیل شده است.
در پی سقوط بزرگ ارزش سهام شرکتهای فنآوری آمریکایی، ترامپ عرضه فنآوری هوش مصنوعی از سوی شرکت دیپسیک را «زنگ بیدارباشی» برای صنایع آمریکا دانست.