استیو ویتکاف، نماینده ویژه رییسجمهوری آمریکا در امور خاورمیانه، اعلام کرد به زودی نشستی با حضور سازندگان املاک و شهرسازان خاورمیانه، درباره طرح دونالد ترامپ برای در اختیار گرفتن و بازسازی غزه، برگزار خواهد شد.
او با اینکه تاکید کرد ایدههای مطرح در این باره ناظران را شگفتزده خواهد کرد، جزییاتی درباره این نشست ارائه نکرد.
رییسجمهوری آمریکا، سهشنبه ۱۶ بهمن ضمن توصیف نوار غزه بهعنوان «خرابه»، گفت ایالات متحده نوار غزه را تصرف خواهد کرد، مسئولیت پاکسازی بمبها و سایر تسلیحات خطرناک باقیمانده در این منطقه را بر عهده خواهد گرفت و آن را به لحاظ اقتصادی توسعه خواهد داد.
طرحی مشابه آنچه جراد کوشنر، داماد ترامپ، حدود یک سال پیش مطرح کرده بود.
در مقابل سران برخی کشورهای عرب، جمعه سوم اسفند ماه در ریاض، پایتخت عربستان سعودی، در نشستی شرکت کردند تا طرحی برای بازسازی غزه تهیه کنند که هدف از آن مقابله با پیشنهاد ترامپ است.
با این حال، استیو ویتکاف گفت بسیاری از کشورها با آمریکا تماس گرفتهاند تا بخشی از راه حل دائمی برای ساکنان غزه باشند.
ویتکاف گفت که طرح ترامپ به معنای اخراج ساکنان غزه نیست اما در مدت ۱۰ تا ۱۵ سال بازسازی این نوار سکونت در آن غیرعملی است.
نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه غزه را «زاغه غولپیکر» توصیف کرد که در حدود ۱۶ ماه جنگ ویران شده و یک برنامه بلندمدت برای بازسازی آن لازم است.
بر اساس ارزیابی سازمان ملل، اتحادیه اروپا و بانک جهانی، بیش از ۵۰ میلیارد دلار برای بازسازی غزه و کرانه باختری نیاز است.
دونالد ترامپ همچنین در حساب اینستاگرام خود ویدیویی منتشر کرد که نشاندهنده تصور او از آینده غزه و بازسازی آن به دست آمریکاست. این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.
برخی از کاربران شبکههای اجتماعی در کشورهای عربی به این ویدیو واکنش نشان دادهاند.
طرح تشکیلات خودگران فلسطین درباره غزه
روز چهارشنبه همچنین سازمان فتح اعلام کرد محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، در نشست اتحادیه عرب نقشه راهی برای وضعیت غزه ارائه خواهد کرد.
به گفته این سازمان، عباس پیشنهاد خواهد داد که حاکمیت قانونی فلسطین بر غزه اعمال شود و حماس هم باید بپذیرد که غزه باید تحت حاکمیت تشکیلات خودگردان فلسطین باشد.
تشکیلات خودگردان فلسطین که در حال حاضر کنترل منطقه «کرانه باختری» را در اختیار دارد، پیش از این اعلام کرده بود این طرح بر ممانعت از تلاش برای «کوچاندن مردم فلسطین و بازسازی غزه و کرانه باختری» تمرکز دارد.
در این بیانیه بر «تشکیل کشوری به نام فلسطین» در مرزهای ۱۹۶۷ تاکید شده بود.
این چشمانداز شامل «تضمین عقبنشینی کامل اسرائیل از نوار غزه» و تحویل تمام گذرگاهها به «دولت فلسطین» است.
پیکرهای این مادر جوان و دو کودک خردسالش آریل و کفیر، در گورستان تسوهر واقع در کیبوتص نیر اوز دفن شدند؛ جایی که در حمله هفتم اکتبر حماس از آنجا ربوده شدند.
مراسم خاکسپاری به شکل خصوصی برگزار شد اما صدها نفر از اسرائیلیها با چشمانی اشکآلود و با در دست داشتن پرچمهای آبی و سفید کشورشان در خیابان ایستادند و کاروان حمل تابوتها را بدرقه کردند.
بسیاری دیگر نیز در میدان گروگانها در تلآویو گردهم آمدند تا مراسم خاکسپاری را به شکل زنده تماشا کنند.
در همین زمینه بخوانید: توافق حماس و اسرائیل برای ادامه تبادل اجساد گروگانها و آزادی زندانیان فلسطینی
تجمعکنندگان تعداد زیادی لباسهای نارنجی بر تن و بادکنکهایی به این رنگ در دست داشتند که به نماد جدیدی از سوگواری برای گروگانها تبدیل شده است و با رنگ موی قرمز آریل و کفیر همخوانی دارد.
برخی هم از ماسکها و پوسترهای بتمن استفاده کردند؛ چون آریل چهار ساله عاشق این شخصیت ابرقهرمان بود.
روی یکی از پلاکاردها خطاب به آریل نوشته بودند: «در آرامش باش، بتمن کوچولو. حالا تو یک ابرقهرمان هستی.»
شماری از اسرائیلیها در پلاکاردهای قرمز رنگ خود، دولت را از مقصران مرگ گروگانها خواندند و بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر را اینطور خطاب قرار دادند: «توافق را همین حالا نهایی کنید! آنها را به خانه بازگردانید!»
خانواده بیباس برای اسرائیلیها، به نمادی از رنج و ضربهای تبدیل شد که پس از حمله حماس به مناطق جنوبی اسرائیل، کشورشان را در بر گرفت؛ حملهای که در آن هزار و ۲۰۰ نفر کشته و ۲۵۱ نفر بهعنوان گروگان به غزه منتقل شدند.
یاردن بیباس، پدر این دو کودک که جدا از خانوادهاش اسیر شده بود، ۱۳ بهمن در جریان مرحله نخست توافق آتشبس آزاد شد.
بر اساس توافق، شیری و دو کودکش همراه با یک گروگان کشته شده دیگر قرار بود روز یکم اسفند به اسرائیل تحویل داده شود اما ارتش اسرائیل پس از انجام آزمایش دیانای اعلام کرد پیکر شیری در میان اجساد نیست.
حماس با تاخیر، پیکر مادر خانواده بیباس را نیز تحویل داد اما نمایش تابوتها و نحوه انتقال اجساد، موجی از خشم را در اسرائیل و جهان برانگیخت.
آریل و کفیر، کمسنترین گروگانهایی بودند که در حمله حماس به اسرائیل در پانزدهم مهر ۱۴۰۲ ربوده شدند.
حماس، آذر سال گذشته اعلام کرد این دو پسر و مادرشان چند هفته پس از انتقال به غزه در یک حمله هوایی اسرائیل کشته شدند.
ارتش اسرائیل پس از معاینه اجساد و بر اساس شواهد پزشکی قانونی گفت که «بر خلاف دروغهای حماس»، آریل و کفیر در یک حمله هوایی کشته نشدند.
به گفته ارتش اسرائیل، اعضای حماس این دو کودک را نه با شلیک گلوله، بلکه با دستان خالی و با وارد کردن ضربات فیزیکی به آنها، به قتل رساندند.
عراقچی، چهارشنبه هشتم اسفند، پس از جلسه هیئت دولت در جمع خبرنگاران گفت: «با وزیر خارجه روسیه در خصوص تمام مسائل منطقه و دوجانبه صحبت کردیم. ایشان در خصوص مذاکرات مسکو با واشینگتن گزارش مفصلی دادند اما طبیعتا پیامی از طرف آمریکا وجود نداشت و قرار هم نبود حامل پیامی باشند.»
وزارت خارجه روسیه، پس از سفر یک روزه لاوروف به تهران و دیدار او با مسعود پزشکیان و عراقچی، با انتشار بیانیهای اعلام کرد مواضع دو کشور درباره برجام و برنامه هستهای جمهوری اسلامی هماهنگ شده است.
همزمان، گیدون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، هشدار داد که زمان برای متوقف کردن برنامه هستهای ایران رو به اتمام است و شاید برای جلوگیری از تسلیحاتی شدن آن، نیاز به استفاده از «گزینه نظامی» باشد.
به گفته او، اسرائیل اکنون به دنبال جلب حمایت رییسجمهوری آمریکا برای افزایش فشار بر جمهوری اسلامی است.
سفر لاوروف به تهران پس از دیدار او با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا در عربستان سعودی، باعث طرح گمانههایی شد. از جمله عبدالرضا فرجیراد، استاد ژئوپلتیک، به روزنامه اعتماد گفت که لاوروف قصد دارد پيش از ديدار آتی ولادیمیر پوتين و دونالد ترامپ، روسای جمهوری روسیه و آمریکا، مواضع تهران را جويا شود تا بتواند آن را در جريان مذاكرات ميان مسکو و واشینگتن مطرح كند.
امیر قطر هم حامل پیامی برای تهران نبود
عراقچی، چهارشنبه در پاسخ به سوال خبرنگاری درباره اینکه آیا امیر قطر در سفر به تهران حامل پیامی برای جمهوری اسلامی بود، گفت: «نمیدانم چه علاقهای در شما وجود دارد که دنبال پیام هستید. امیر قطر پیام خاصی برای ما نداشت.»
به گفته وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، تمیم بن حمد آل ثانی در سفر به تهران گزارشی از اوضاع منطقه داشت و در گفتوگوهای دوطرفه با او، «مشورتها و رایزنیهایی در مورد مسائل منطقه» شکل گرفت.
عراقچی بار دیگر تاکید کرد که جمهوری اسلامی تحت تاثیر فشار حداکثری وارد مذاکره با آمریکا نخواهد شد و افزود: «با زبان تهدید و تحریم این اتفاق نخواهد افتاد. ایران به زبان احترام و کرامت پاسخ خواهد داد.»
او هفتم اسفند هم در نشست خبری مشترک با لاوروف تاکید کرد تا زمانی که سیاست فشار حداکثری ترامپ علیه جمهوری اسلامی پابرجاست، تهران با واشینگتن «مذاکره مستقیمی نخواهد داشت».
ترامپ ۱۶ بهمن دستورالعملی را برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد تا تهران را برای متوقف کردن برنامه هستهای خود تحت فشار بگذارد.
علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ۱۹ بهمن اعلام کرد مذاکره با آمریکا «عاقلانه، هوشمندانه و شرافتمندانه نیست» و «هیچ تاثیری» در حل مشکلات کشور نخواهد داشت.
تلاش تهران برای مذاکره با اروپا
عراقچی در جدیدترین اظهاراتش در روز هشتم اسفند، به برگزاری دور جدیدی از مذاکرات جمهوری اسلامی با سه کشور اروپایی در ژنو درباره مسائل هستهای و «بعضی مسائل دیگر» اشاره کرد.
او گفت مذاکرات با اروپا ادامه مییابد و افزود: «البته این بحثها به هر حال فراز و نشیب خاص خود را دارد. سوالات و نکات متعددی هست که باید پاسخ داده شود.»
وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی از کشورهای اروپایی طرف گفتوگو با تهران نام نبرد.
چهارم آذر امسال، گزارشهایی درباره مذاکرت تهران با فرانسه، آلمان و بریتانیا درباره موضوعاتی مانند مسائل هستهای منتشر شد.
خبرگزاری ایرنا، هشتم اسفند در مقالهای طولانی و دو هزار کلمهای نوشت که اروپا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای موضعگیری در قبال ایران، تحت فشار دولت ترامپ قرار دارند.
این مقاله بدون امضا و نام، از به تعویق افتادن جلسه وزیران خارجه اروپا با جمهوری اسلامی انتقاد کرد و نوشت: «آیا اروپا دوباره به منطقه امن بیعملی پناه برده، پازل ترامپ را تکمیل کرده و به او اجازه داده است تا صحنه را تحت کنترل خود درآورد؟»
کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، ششم اسفند گفته بود این جلسه برنامهریزیشده بهخاطر غیبت برخی از وزرای خارجه کشورهای کلیدی به تعویق افتاده است.
خبرگزاری ایرنا، اروپا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی را به صدور بیانیههای متناقض درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی متهم کرد و نوشت که تهران حق دارد بدون محدودیت، اورانیوم غنیسازی کند، چرا که معاهدات بینالمللی آن را منع نمیکنند.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۶ بهمن در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ به جامعه جهانی هشدار داد برای مهار برنامه هستهای جمهوری اسلامی، زمان زیادی باقی نمانده است و جامعه جهانی باید قبل از آنکه دیر شود، با تهران به توافق برسد.
مقاله خبرگزاری دولت جمهوری اسلامی، خواستار اقدامات «اعتمادساز» بین اروپا، آژانس و ایران شد.
نویسنده مقاله پیشنهاد کرد در همین راستا، «برجام که بسیاری آن را منسوخ و حتی مرده میدانند»، دوباره احیا شود.