حماس شنبه ۱۳ بهمن سه گروگان به نامهای کیت سیگل، یاردن بیباس و اوفر کالدرون را تحویل داد. سیگل شهروند دوتابعیتی آمریکایی-اسرائیلی و کالدرون دارای تابعیت دوگانه فرانسه-اسرائیل است. قرار است در جریان روند اجرای توافق آتشبس غزه، در روز جاری ۱۸۰ زندانی فلسطینی آزاد شوند.
کیت سیگل در شهر غزه به نماینده صلیب سرخ تحویل داده شد.
بر اساس ویدیوهای منتشر شده، او که کلاهی سیاه بر سر داشت، روی سکویی که در بندر شهر غزه و روبهروی دریا برپا شده بود، برای مدتی کوتاه رو به جمعیت حاضر دست تکان داد.
این سکو با تصاویری از فرماندهان نظامی کشتهشده حماس و شعاری به زبان عبری با این مضمون تزیین شده بود: «صهیونیسم پیروز نخواهد شد.»
دهها فرد مسلح و نقابدار از اعضای حماس، حلقهای امنیتی اطراف سکو تشکیل داده بودند.
ساعتی پیش از آن، ارتش اسرائیل تایید کرد که کالدرون و بیباس را پس از تحویل آنها به یک مقام صلیب سرخ در شهر خان یونس در جنوب غزه دریافت کرده است.
بیباس پدر دو گروگان کودک یعنی کیفر و آریل است.
کیفر هنگام حمله هفتم اکتبر ۲۰۲۳ حماس، فقط ۹ ماه داشت و آریل چهار ساله بود.
حماس در آذر سال گذشته اعلام کرد این دو پسر و مادرشان که در همان زمان ربوده شده بود، در یک حمله هوایی اسرائیل کشته شدهاند و از آن زمان هیچ خبری از آنها منتشر نشده است.
کالدرون و بیباس نیز مانند سیگل، قبل از تحویل به مقامات صلیب سرخ، هر کدام مدت زمانی کوتاه روی یک صحنه در خان یونس و مقابل پوستری از چهرههای فرماندهان حماس از جمله محمد ضیف ایستادند.
قرار است طبق توافق، اسرائیل روز شنبه ۱۸۲ زندانی و بازداشت شده فلسطینی را به حماس تحویل دهد. برخی از این افراد در حال گذراندن محکومیت حبس ابد بودهاند.
با بازگشایی گذرگاه رفح بهعنوان بخشی از اجرای توافق، انتظار میرود روز شنبه نخستین گروه از فلسطینیها از غزه به مصر بروند.
این گذرگاه ابتدا برای عبور ۵۰ شبهنظامی زخمی و ۵۰ غیرنظامی زخمی، در کنار افراد همراه آنان، باز خواهد شد.
به احتمال زیاد ۱۰۰ نفر دیگر که اغلب دانشجو هستند، به دلایل بشردوستانه اجازه عبور از این گذرگاه را خواهند داشت.
در جریان تحویل گروگانها در روز جاری، هیچکدام از صحنههای آشفتهای که در موارد پیشین به ویژه در روز پنجشنبه اتفاق افتاد و منجر به اختلال در روند اجرای توافق آتشبس شد، پیش نیامد.
هنگام اجرای گام سوم از مرحله نخست اجرای توافق، تصاویری منتشر شده بود که نشان میداد محافظان حماس برای محافظت از گروگانها در برابر هجوم جمعیت در غزه تلاش میکردند.
پنجشنبه ۱۱ بهمن هشت گروگان از جمله پنج تبعه تایلندی اسیر در نوار غزه در ازای آزادی ۱۱۰ زندانی فلسطینی به اسرائیل بازگشتند.
حماس تاکنون ۱۷ گروگان را در ازای ۴۰۰ زندانی و بازداشتی فلسطینی آزاد کرده است.
قرار است دور بعدی مذاکرات برای مرحله دوم توافق آتشبس شامل آزادی گروگانهای باقیمانده در بند حماس و عقبنشینی نیروهای اسرائیلی از غزه از سهشنبه ۱۶ بهمن آغاز شود.
طبق توافق قرار است در مرحله اول آتشبس ۳۳ نفر از گروگانها شامل کودکان، زنان و مردان مسن، همچنین افراد بیمار و زخمی آزاد شوند. بیش از ۶۰ مرد در سن فعالیت نظامی در گروگان حماس باقی میمانند تا در مرحله دوم توافق برای آزادی آنان مذاکره شود.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
مرحله نخست این توافق که قرار است شش هفته به طول بینجامد از ۳۰ دی به اجرا درآمد و با این که دو طرف چندین بار یکدیگر را به نقض توافق متهم کردهاند، تاکنون بر اساس برنامه پیش رفته است.
بر اساس مذاکرات انجامشده، دور نخست توافق آتشبس ۱۲ اسفند به پایان میرسد.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و بیش از ۲۵۰ تن را گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۷ هزار کشته بر جای گذاشت.
وزارت بهداشت لبنان جمعه ۱۲ بهمن افزود که در حمله اسرائیل به منطقه جنتا در نزدیکی مرز سوریه، ده نفر نیز زخمی شدند.
منطقه جنتا که حزبالله در آن مستقر است، در نزدیکی مرز سوریه در شرق دشت بقاع واقع شده و دو هفته پیش نیز مورد هدف هواپیماهای اسرائیلی قرار گرفت.
ارتش اسرائیل اعلام کرد هواپیماهایش طی شامگاه گذشته «اهداف متعدد تروریستی حزبالله را در دره بقاع که یک تهدید بودند»، هدف قرار داده است.
بر اساس این اعلام، یکی از سایتهای مورد هدف حاوی زیرساختهای زیرزمینی است که برای توسعه و ساخت تسلیحات استفاده میشود و همچنین تاسیساتی هدف قرار گرفت که در مرز سوریه و لبنان «از سوی حزبالله برای قاچاق اسلحه به لبنان استفاده میشود».
خبرگزاری رسمی لبنان گزارش داد که هواپیماهای اسرائیل «شبکه ضد لبنان» را در شرق این کشور هدف قرار داد.
ارتش اسرائیل پنجشنبه گفته بود که یک پهپاد حزبالله را که به سمت خاک اسرائیل پرتاب شده بود، رهگیری کرده است.
حزبالله روز جمعه نقض توافق آتشبس را که به جنگ بین اسرائیل و این گروه تحت حمایت جمهوری اسلامی پایان داد، محکوم کرد.
بر اساس این توافق، ارتش اسرائیل قرار بود تا یکشنبه گذشته از جنوب لبنان عقبنشینی کند؛ جایی که باید فقط ارتش لبنان و نیروهای حافظ صلح سازمان ملل در آنجا مستقر شوند.
اما ایالات متحده که بخشی از کمیته نظارت بر آتشبس است، اعلام کرد که این مهلت تا سه هفته دیگر تمدید شده است.
بر اساس این توافق، حزبالله باید نیروهای خود را از جنوب کشور خارج کند و زیرساختهای نظامی باقیمانده در آنجا را برچیند.
اسرائیل از زمان تمدید آتشبس حملات متعددی را به خاک لبنان انجام داده و بیش از ۱۰۰ نفر را کشته یا زخمی کرده است.
آخرین حمله، یک حمله پهپادی بود که در آن حداقل پنج نفر در شهر مجدل سلم در جنوب لبنان زخمی شدند.
حماس پنجشنبه ۱۱ بهمن سه گروگان اسرائیلی به نامهای آگام برگر، سرباز زن ۲۰ ساله، آربل یهود، غیرنظامی زن ۲۹ ساله و گادی موزس، مرد ۸۰ ساله با تابعیت مضاعف آلمانی را آزاد کرد.
همچنین پنج تبعه تایلندی اسیر در نوار غزه خارج از چارچوب توافق آتشبس آزاد شدند.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول میانجامد، یکشنبه ۳۰ دی به اجرا درآمد و تاکنون ۱۵ گروگان در بند حماس در چارچوب آن آزاد شدهاند.
انتقاد اسرائیل از «هرج و مرج» در زمان آزادی گروگانها در خان یونس
ازدحام شدید جمعیت و بینظمی در زمان انتقال آربل یهود و گادی موزس به مسئولان سازمان صلیب سرخ در خان یونس در جنوب غزه، خشم مقامهای اسرائیلی را برانگیخت.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ظهر پنجشنبه اعلام کرد در اعتراض به شرایط حاکم در زمان آزادی این دو گروگان، آزادی زندانیان فلسطینی را به تعویق انداخته است.
در نهایت، پس از کشمکشهای فراوان اسرائیل عصر پنجشنبه مجوز آزادی ۱۱۰ زندانی فلسطینی را در چارچوب گام سوم مرحله نخست توافق آتشبس صادر کرد.
نتانیاهو شامگاه پنجشنبه از نحوه تحویل دو گروگان اسرائیلی به صلیب سرخ انتقاد کرد و نسبت به احتمال تکرار چنین رویدادهایی هشدار داد.
نخستوزیر اسرائیل در همین رابطه گفت: «ما هیچگونه نقض توافق را نمیپذیریم. امروز در زمان آزادی گروگانهایمان شاهد صحنههای وحشتناکی بودیم. به میانجیها قاطعانه اعلام کردیم که هرگونه تهدید علیه جان گروگانهایمان را تحمل نمیکنیم.»
دانیل هاگاری، سخنگوی ارتش اسرائیل، نیز اعلام کرد حوادث خان یونس جان گروگانها را در معرض خطر قرار داده بود.
هاگاری هشدار داد: «حماس مسئول این اقدام است و همانطور که تاکید کردهایم، اجازه نخواهیم داد که گروگانها در معرض چنین خطری قرار گیرند.»
مرحله بعدی تبادل گروگانهای در بند حماس و زندانیان فلسطینی قرار است شنبه ۱۳ بهمن انجام شود.
اعلام آمادگی اسرائیل برای مذاکره درباره اجرای مرحله دوم توافق آتشبس
گال هیرش، نماینده ویژه دولت اسرائیل در امور بازگشت گروگانها، اعلام کرد این کشور خود را برای مذاکرات بر سر اجرای مرحله دوم آتشبس غزه آماده میکند.
او در پیامی ویدیویی گفت: «در این لحظه، ما در حال انجام تدابیر لازم برای ادامه مذاکرات و حرکت به سوی مرحله دوم [آتشبس] هستیم.»
هیرش افزود دولت اسرائیل خود را به آزادی همه گروگانهای در بند حماس متعهد میداند.
بر اساس مذاکرات انجامشده، دور نخست توافق آتشبس ۱۲ اسفند به پایان میرسد.
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کُشتند و بیش از ۲۵۰ تن را به گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۷ هزار کشته بر جای گذاشت.
این دو مقام گفتند که تصمیمگیری در مورد محل اعزام این افراد با هماهنگی اسرائیل انجام می شود.
اسرائیل خواستار آن شده است که این فلسطینیها پس از آزادی، در غزه یا کرانه باختری مستقر نشوند.
بر اساس گزارش چهارشنبه ۱۰ بهمن تایمز اسرائیل، ترکیه موافقت کرده است حدود ۱۵ نفر از این فلسطینیها را بپذیرد و انتظار میرود قطر نیز بقیه را بپذیرد؛ هر چند مذاکرات در حال انجام است و ممکن است از یک کشور دیگر نیز خواسته شود تا میزبان تعدادی از آنان باشد.
ششم بهمن و در دومین هفته از توافق آتشبس غزه، ۲۰۰ زندانی فلسطینی، در ازای آزادی چهار سرباز زن گروگان اسرائیلی، آزاد شده و ۷۰ نفر از آنان به مصر منتقل شدند.
رسانهها خبر دادند که آنان قرار است پس از هماهنگی با کشورهای میزبان، مصر را ترک کنند.
امین شومان، رییس کمیته امور زندانیان فلسطینی، گفته بود که آنان پس از عبور از مصر، به الجزایر، ترکیه یا تونس منتقل خواهند شد.
بر اساس این گزارشها، بیش از ۲۳۰ زندانی فلسطینی، عمدتا با محکومیت حبس ابد، در چارچوب توافق آتشبس آزاد شده و برای همیشه از سرزمینهای فلسطینی اخراج خواهند شد.
شبکه کان اسرائیل سهشنبه گزارش داد که حماس به خانوادههای مروان برغوثی، از رهبران فتح و احمد سعدات، دبیرکل جبهه خلق برای آزادی فلسطین، قول داده است که آنان در مرحله دوم توافق آتشبس آزاد خواهند شد.
بر اساس گزارشها، اسرائیل آزادی برغوثی را رد کرده است.
برغوثى با عنوان رهبر «انتقاضه دوم» معرفی میشود و به دلیل نقش داشتن در پنج مورد قتل اسرائيلىها، به پنج بار حبس ابد محكوم شده است. او از سال ۲۰۰۲ در زندان به سر میبرد.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق رسیدند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول میانجامد، یکشنبه ۳۰ دی به اجرا درآمد و تاکنون هفت گروگان زن در بند حماس در چارچوب آن آزاد شدهاند.
هنوز مذاکرات در مورد روند اجرای مرحله دوم توافق آغاز نشده است.
انتظار میرود حماس در مرحله دوم، گروگانهای مرد جوان از جمله سربازان را آزاد کند.
قطر بامداد دوشنبه هشتم بهمن اعلام کرد حماس آربل یهود و دو گروگان اسرائیلی دیگر را ظرف چهار روز آینده آزاد خواهد کرد و بدین ترتیب، مجوز بازگشت آوارگان فلسطینی به خانههای خود در شمال غزه صادر شده است.
دفتر بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در بیانیهای با تایید صدور مجوز بازگشت ساکنان شمال غزه خبر داد این سه گروگان پنجشنبه ۱۱ بهمن آزاد خواهند شد.
پیشتر اسرائیل حماس را متهم کرده بود بر خلاف توافقات انجام شده، از آزادی آربل یهود سر باز زده است.
اسرائیل تاکید کرده بود پیش از آزادی این گروگان، به ساکنان غزه اجازه نخواهد داد به خانههایشان بازگردند.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق رسیدند.
مرحله نخست این توافق که شش هفته به طول میانجامد، یکشنبه ۳۰ دی به اجرا درآمد و تاکنون هفت گروگان زن در بند حماس در چارچوب آن آزاد شدهاند.
گزارشها حاکی از آن است که آوارگان فلسطینی هشتم بهمن با عبور از جاده الرشید و بخش غربی ایست بازرسی نتساریم، در حال عزیمت به شهر غزه و مناطق شمالی این باریکه هستند.
روزنامه گاردین گزارش داد صدور اجازه بازگشت ساکنان غزه به منازلشان، موجی از شادی را در میان فلسطینیان مستقر در چادرها و اردوگاهها برانگیخته است.
یک زن فلسطینی در واکنش به تحولات اخیر به خبرگزاری رویترز گفت: «نخوابیدهام. همه چیز را جمع کردهام و آماده رفتن هستم.»
او افزود: «دستکم حالا به خانه بازمیگردیم. اکنون میتوانم بگویم که جنگ به پایان رسیده است و امیدوارم که آرامش همچنان پابرجا بماند.»
اعضای حماس ۱۵ مهر سال گذشته (هفتم اکتبر ۲۰۲۳) با حمله به جنوب اسرائیل حدود هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و بیش از ۲۵۰ تن را گروگان گرفتند.
اسرائیل در واکنش به این تهاجم، عملیات نظامی گستردهای را در نوار غزه آغاز کرد که بنا بر اعلام وزارت بهداشت حماس، بیش از ۴۷ هزار کشته بر جای گذاشت.
علاوه بر یهود و دو گروگان دیگر، سه گروگان اسرائیلی اسیر در غزه نیز قرار است شنبه ۱۳ بهمن آزاد شوند.
حماس در بیانیهای اعلام کرد اطلاعات مورد نیاز درباره تمامی گروگانهایی که در مرحله نخست توافق آزاد خواهند شد، در اختیار طرفهای مذاکرات قرار گرفته است.
اسرائیل دریافت این اطلاعات را تایید کرد.
پیشتر و در ششم بهمن، دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، از اردن و مصر خواست تعداد بیشتری از فلسطینیان ساکن در نوار غزه را در سرزمینهای خود بپذیرند.
هنگامی که خبرنگاران از ترامپ پرسیدند آیا این پیشنهاد موقتی است یا بلندمدت، او پاسخ داد: «میتواند هر دو باشد.»
مصر، اردن، تشکیلات خودگردان، حماس و جهاد اسلامی فلسطین، هفتم بهمن با پیشنهاد ترامپ برای جابهجایی فلسطینیان مخالفت کردند.
ایمن الصفدی، وزیر امور خارجه اردن، یکشنبه هفتم بهمن با انتشار بیانیهای تاکید کرد: «مخالفت ما با جابهجایی فلسطینیان ثابت و غیرقابل تغییر است. اردن برای اردنیها و فلسطین برای فلسطینیها است.»
وزارت خارجه مصر هم در بیانیهای اعلام کرد که این کشور هرگونه تلاش برای جابهجایی فلسطینیان، چه بهصورت موقت و چه بلندمدت، را رد میکند.
رییسجمهوری ایالات متحده آمریکا ششم بهمن از اردن و مصر خواست تعداد بیشتری از فلسطینیان ساکن در نوار غزه را در سرزمینهای خود بپذیرند.
هنگامی که خبرنگاران از ترامپ پرسیدند آیا این پیشنهاد موقتی است یا بلندمدت، او پاسخ داد: «میتواند هر دو باشد.»
پیشتر در ۳۰ دی، شبکه خبری انبیسی گزارش داده بود دولت ترامپ طرحی را در دست بررسی دارد که بر اساس آن، بخشی از جمعیت دو میلیون نفری نوار غزه در دوران بازسازی به خارج از این باریکه منتقل خواهند شد.
به گزارش انبیسی، اندونزی یکی از گزینههای مطرحشده برای استقرار موقت این گروه از فلسطینیان است.
مخالفت تشکیلات خودگردان، حماس و جهاد اسلامی با طرح ترامپ
محمود عباس، رییس تشکیلات خودگردان فلسطین، هفتم بهمن بدون اشاره مستقیم به نام ترامپ اعلام کرد این تشکیلات هرگونه طرحی را در خصوص جابهجایی فلسطینیان از غزه محکوم و آن را بهشدت رد میکند.
باسم نعیم، عضو ارشد دفتر سیاسی حماس، هم گفت این گروه با انتقال ساکنان غزه به مصر و اردن مخالف است.
نعیم در گفتوگو با خبرگزاری فرانسه تاکید کرد فلسطینیان چنین طرحهایی را «بیاثر خواهند کرد»، همانطور که در دهههای گذشته، از تحقق طرحهای مشابه برای جابهجایی و ارائه «وطنهای جایگزین» جلوگیری کردهاند.
جهاد اسلامی، دیگر گروه مسلح فلسطینی در غزه، اظهارات اخیر ترامپ را «تاسفآور» خواند و هشدار داد این طرح «با وادار کردن مردم ما به ترک سرزمینشان، ارتکاب جنایات جنگی و جنایات علیه بشریت را ترویج میکند».
طرح ترامپ برای انتقال ساکنان غزه به مصر و اردن در حالی مطرح میشود که دولت جو بایدن بارها مخالفت خود را با جابهجایی فلسطینیان اعلام کرده بود.
استقبال سیاستمداران راستگرای اسرائیلی از طرح انتقال ساکنان غزه
ایتامار بنگویر، سیاستمدار راستگرا و وزیر پیشین امنیت ملی اسرائیل، در پیامی ویدیویی حمایت خود را از پیشنهاد ترامپ برای انتقال فلسطینیان به اردن و مصر اعلام کرد.
او در این پیام گفت: «رییسجمهوری آمریکا را برای ارائه این ابتکار تحسین میکنم. دولت اسرائیل باید طرح تشویق [ساکنان غزه] به مهاجرت را فورا اجرا کند.»
بنگویر ۲۷ دی در اعتراض به برقراری آتشبس در غزه از سمت خود در کابینه ائتلافی بنیامین نتانیاهو کنارهگیری کرد.
پس از ماهها رایزنیهای بینالمللی و با میانجیگری قطر، مصر و آمریکا، اسرائیل و حماس ۲۶ دی برای برقراری یک آتشبس سهمرحلهای در غزه به توافق دست یافتند. مرحله نخست این توافق یکشنبه ۳۰ دی به اجرا درآمد.
بزالل اسموتریچ، دیگر سیاستمدار راستگرا و وزیر دارایی اسرائیل، نیز از طرح ترامپ استقبال کرد و گفت «راهحلهای جدید» برای پایان دادن به مناقشه کنونی میتواند «صلح و آرامش» را به ارمغان آورد.
او افزود: «طرح کمک به ساکنان غزه برای یافتن مکانی دیگر برای آغاز یک زندگی جدید و بهتر، ایدهای عالی است.»
بنگویر و اسموتریچ در ماههای گذشته هم بارها خواستار «مهاجرت داوطلبانه» فلسطینیان از نوار غزه شده بودند.
با این حال، اسحاق هرتزوگ، رییسجمهوری اسرائیل، دیماه ۱۴۰۲ در واکنش به گمانهزنیها درباره سرنوشت ساکنان غزه پس از پایان جنگ تاکید کرد انتقال فلسطینیان به خارج از این باریکه در دستور کار اسرائیل قرار ندارد.