برگزاری رزمایش مشترک ایران، چین و روسیه همزمان با تشدید فشارهای آمریکا
رسانههای جمهوری اسلامی و وزارت دفاع چین خبر دادند که رزمایش «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵» ایران، چین و روسیه از سهشنبه ۲۱ اسفند در آبهای نزدیک بندر چابهار آغاز میشود و در منطقه شمال اقیانوس هند ادامه خواهد یافت.
وزارت دفاع چین اعلام کرد که ناوشکن «بائوتو» دارای موشکهای هدایتشونده و کشتی تدارکاتی «گائویو» از گروه عملیات اسکورت ۴۷ نیروی دریایی، در این رزمایش حضور خواهند داشت.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد که ناظرانی از کشورهای آذربایجان، آفریقای جنوبی، عمان، قزاقستان، پاکستان، قطر، عراق، امارات و سریلانکا در این رزمایش حضور خواهند داشت.
شناورهای سپاه پاسداران نیز در این رزمایش حضور خواهند داشت.
رزمایشی تحت تاثیر بازگشت فشار حداکثری
برگزاری رزمایش کمربند امنیتی مشترک چین، ایران و روسیه از سال ۲۰۱۹ میلادی آغاز شده است.
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، اهداف این رزمایش را «تقویت امنیت تجارت دریایی بین المللی، مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی، اقدامات بشردوستانه و تبادل اطلاعات در حوزه امداد و نجات دریایی و تبادل تجربیات عملیاتی و تاکتیکی» اعلام کرده است.
این رزمایش امسال با ارسال نامه دونالد ترامپ به خامنهای و گزارشها درباره میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا همزمان شده است.
پایگاه خبری بلومبرگ، سهشنبه ۱۴ اسفند گزارش داده بود که ترامپ در تماس تلفنی اخیرش با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خواستار ایفای نقش مسکو بهعنوان میانجی در مذاکرات با جمهوری اسلامی شده است.
ساعاتی پس از انتشار این گزارش، رسانه دولتی زوزدا تایید کرد که پوتین موافقت کرده است در مذاکرات بین جمهوری اسلامی و ایالات متحده درباره برنامه هستهای، میانجیگری کند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین نیز با تایید این خبر اعلام کرد ایران یکی از محورهای گفتوگوهای اخیر میان مقامات روسیه و آمریکا در ریاض بوده است.
در همین حال عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی روز یکشنبه ۱۹ اسفند گفت: «هیچ آدم عاقلی نمیتواند مذاکره تحت فشار و تحریم را بپذیرد.»
نگرانی از گسترش همکاری نظامی ایران و روسیه
همکاریهای نظامی تهران و مسکو در طول سالیان اخیر، بهویژه پس از تهاجم روسیه به اوکراین، به شدت گسترش یافته و این موضوع نگرانی کشورهای غربی را در پی داشته است. مهمترین نگرانی قدرتهای غربی به واسطه صادرات پهپادهای ایرانی به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین است.
ایران و روسیه ۲۸ دی ماه «توافقنامه جامع راهبردی» را هم امضا کردند و مسعود پزشکیان رییس دولت چهاردهم گفت بر اساس این توافق، دو کشور در صورت مورد حمله واقع شدن، متعهد به همکاری مشترک خواهند بود. این در حالی است که خبرگزاری روسی تاس گزارش داده بود در این معاهده، بند تعهد به دفاع متقابل گنجانده نشده است.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در مسکو، هم ۲۷ دی تایید کرده بود که توافقنامه همکاری راهبردی ایران و روسیه برخلاف پیمانهایی که کرملین با کره شمالی و بلاروس امضا کرده شامل بند «دفاع متقابل» نخواهد بود.
بسیاری از مقامات سابق جمهوری اسلامی درباره وابستگی بیش از حد تهران به مسکو هشدار دادهاند و این هشدارها پس از سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، بار دیگر مطرح شدند.
رزمایش مشترک «کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۳»
خبرگزاری تاس نیز نوشته بود که این توافق «فاقد تعهد به دفاع متقابل در صورت حمله» به یکی از طرفین است و در آن به هیچ کشور یا اتحاد نظامی خاصی اشاره نشده است.
در سالهای اخیر گزارشهایی نیز درباه همکاری نظامی ایران و چین منتشر شده است.
از جمله واشینگتنپست در مرداد ماه به نقل از مقامهای امنیتی غربی نوشته بود که جمهوری اسلامی در تلاش است برای گسترش توانایی خود در زمینه نظارت از راه دور و جمعآوری اطلاعاتی که ممکن است شامل تصاویر با وضوح بالا از اهداف نظامی در اسرائیل و سراسر خاورمیانه باشد، با دو شرکت ماهوارهای چینی همکاری کند.
خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی نوشت که تحریمهای آمریکا علیه شرکتها و نفتکشهایی که گفته میشود در صادرات نفت ایران به چین نقش دارند، جریان صادرات نفت ایران به چین را کند کرده و هزینهها را افزایش داده است.
بلومبرگ در این گزارش که شنبه ۱۸ اسفند منتشر شده نوشت که تحریمهای آمریکا باعث شده تا تاجران بیشتری مجبور به دور زدن تحریمها شوند و این مساله باعث آشفتگی در بازار نفت شده است.
دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، ۱۶ بهمن دستورالعملی برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و هشدار داد جمهوری اسلامی دیگر نباید به سایر کشورها نفت بفروشد.
بلومبرگ نوشته که مدیران پالایشگاههای خصوصی چین که خریداران اصلی محمولههای نفتی ایران هستند، از اختلال در تحویل محمولهها به دلیل افزایش مشکلات لجستیکی و هزینههای بالا خبر دادهاند. این مدیران که نخواستند نامشان فاش شود به بلومبرگ گفتند برخی از نفتکشهای ایرانی در مسیر تحریم شدهاند و این موضوع به آشفتگی بیشتر بازار منجر شده است.
تجارت با چین که بزرگترین خریدار نفت ایران محسوب میشود، مدتهاست که منبع مالی حیاتی برای تهران بوده و آمریکا تلاشهای خود را برای قطع این مسیر افزایش داده است.
بلومبرگ گزارش داده که پس از دور جدید تحریمها علیه نفتکشها، مالکان، واسطهها و تاجران، اکنون بیش از دو سوم از حدود ۱۵۰ نفتکشی که در سال ۲۰۲۴ نفت خام ایران را جابجا کردهاند، در لیست سیاه آمریکا قرار دارند.
ورود ممنوع به نفتکشهای ایران
در پی انتقادات فراوان از رویکرد بایدن در قبال جمهوری اسلامی، دولت او در آخرین هفتههای حضور خود در قدرت، دهها شرکت و کشتی را به دلیل نقش آنها در نقل و انتقال نفت ایران تحریم کرد.
در پی این اقدام و همچنین نگرانی پکن از احتمال تشدید تحریمها پس از روی کار آمدن دونالد ترامپ، گروه بندر شاندونگ چین، وابسته به حکومت این کشور، ۱۸ دی ورود کشتیهای تحریمی حامل نفت ایران و روسیه را به بنادر استان شاندونگ ممنوع اعلام کرد.
شاندونگ در سالهای گذشته مقصد اصلی محمولههای نفتی ایران بوده است.
یافتههای وبسایت انگلیسی ایراناینترنشنال نشان میدهد این تصمیم تبعات سنگینی برای جمهوری اسلامی به همراه داشته و فروش نفت خام ایران به چین در ژانویه بهشدت کاهش یافته است.
احتیاط مضاعف در معامله با ایران
چین تحریمهای یکجانبه آمریکا را به رسمیت نمیشناسد و بارها از حق خود برای تجارت با ایران دفاع کرده است. با این حال، این تحریمها باعث شده تا بنادر و شرکتهای کشتیرانی که با خارج از سرزمین اصلی چین ارتباط دارند، در معاملات با شرکتها و نفتکشهای تحریم شده احتیاط بیشتری به خرج دهند.
به گزارش بلومبرگ، گروه بندری شاندونگ که در استانی واقع شده که مرکز پالایشگاههای خصوصی چین است، اوایل امسال از اپراتورهای خود خواسته بود تا از همکاری با نفتکشهای تحریم شده خودداری کنند.
هزینههای سرسامآور دور زدن تحریمها
به نوشته بلومبرگ، هزینه دور زدن محدودیتهای آمریکا بهشدت افزایش یافته است. نرخ اجاره یک سوپرتانکر غیرتحریم شده برای حمل نفت ایران از مالزی به چین در اوایل این ماه بین ۵ تا ۶ میلیون دلار بود که به گفته تاجران، رکوردی بیسابقه و افزایشی ۵۰ درصدی نسبت به سال گذشته محسوب میشود.
دادههای شرکت Kpler نشان میدهد که استفاده از نفتکشهای کوچکتر که بهطور معمول بهصرفه نیستند، افزایش یافته است. در ماه فوریه، یک عملیات انتقال نفت در مالزی بین یک سوپرتانکر حامل نفت ایران و سه کشتی کوچکتر انجام شد که حرکتی کند و پرهزینه بود.
تحلیلگران کشتیرانی نیز به کاهش تعداد کشتیهای موجود در بازار اشاره کردهاند؛ موضوعی که با بزرگتر شدن لیست سیاه آمریکا به یک چالش بزرگ تبدیل شده است. بلومبرگ در این گزارش تأکید کرده که کمبود کشتیها میتواند تجارت نفت ایران با چین را بیش از پیش پیچیده کند.
تخفیفهای عمیق برای جذب خریداران چینی
واسطهها و تاجران معمولا نفت ایران را با تخفیفی نسبت به معیارهای قیمت جهانی مانند نفت برنت به خریداران پیشنهاد میدهند. به گزارش بلومبرگ، هرگونه افزایش ناگهانی در این هزینهها یا تامین نشدن کشتی مناسب میتواند سود تاجران و سودآوری معامله را از بین ببرد. هفته گذشته، قیمت نفت ایران برای تحویل به چین افزایش یافت و تخفیف آن نسبت به نفت برنت به ۰.۵ تا ۱ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که هفته قبل این تخفیف ۱ تا ۱.۵ دلار بود.
تداوم تجارت با وجود فشارها
هرچند افزایش تنشها در این تجارت بهمعنای توقف خرید نفت ایران از سوی چین نیست. این تجارت از سال ۲۰۱۸ و با بازگشت تحریمهای آمریکا علیه تهران شکوفا شد و نشان داده که توانایی تطبیق با شرایط جدید را دارد. بلومبرگ گزارش میدهد که ماه گذشته، به دلیل انباشت محمولههای تاخیر خورده، جریان نفت ایران به چین به بالاترین سطح چهار ماه گذشته رسید.
در آبهای مالزی هم که بهعنوان مهمترین مرکز انتقال نفت ایران شناخته میشود، انتقال محمولهها بهطور مخفیانه و با خاموش بودن دستگاههای موقعیتیاب کشتیها انجام میشود. تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که در یک روز تا هفت عملیات انتقال «کاملا در تاریکی» انجام شده است.
دولت آمریکا همچنین ممکن است تحریمهای ثانویه علیه افرادی که با تهران همکاری میکنند را تشدید کند. این اقدام میتواند تجارت نفت ایران با چین را بیشتر تحت فشار قرار دهد.
به گزارش بلومبرگ، آنوب سینگ، رییس تحقیقات کشتیرانی در Oil Brokerage Ltd، گفت: «آمریکا تاکنون کشتیها و مالکان آنها را هدف قرار داده و بازار هم راهحلهایی برای دور زدن این تحریمها ایجاد کرده است. اما بخشهای حیاتیتری نیز برای هدفگیری وجود دارند، از بانکها و دولتها گرفته تا کشورهایی که به کشتیها پرچم خود را میدهند و شرکتهای بیمه.»
پس از آنکه علی خامنهای بر موضع خود مبنی بر رد پیشنهاد دونالد ترامپ برای مذاکره تاکید کرد، یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به ایران اینترنشنال گفت اگر جمهوری اسلامی خواستار توافق نباشد، کارزار فشار حداکثری واشینگتن علیه تهران ادامه خواهد یافت.
این سخنگوی وزارت خارجه آمریکا شنبه ۱۸ اسفند به خبرنگار ایران اینترنشنال گفت: «دونالد ترامپ به وضح مشخص کرده است که آمریکا به جلوگیری از دستیابی جمهوری اسلامی به سلاح هستهای متعهد است و تمایل خود را به گفتوگو با تهران برای رسیدن به توافق اعلام کرده است.»
این سخنگو افزود: «رییسجمهوری آمریکا به وضوح اعلام کرده است که اگر حکومت ایران خواستار توافق نباشد، جمهوری اسلامی تحت کارزار فشار حداکثری باقی خواهد ماند.»
ساعاتی قبل از این اظهارات، برایان هیوز، سخنگوی شورای امنیت ملی آمریکا، در واکنش به اظهارات علی خامنهای مبنی بر رد پیشنهاد دونالد ترامپ برای مذاکره گفت که میتوان با جمهوری اسلامی از طریق نظامی یا انجام یک توافق برخورد کرد.
هیوز شنبه ۱۸ اسفند و ساعاتی پس از سخنرانی خامنهای گفت: «امیدواریم حکومت ایران مردم و منافع خود را بر حمایت از تروریسم مقدم بدارد.»
ترامپ ۱۷ اسفند در مصاحبه با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرد در نامهای به خامنهای، تمایل خود را برای مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بهجای اقدام نظامی علیه آن، ابراز کرده است.
به گفته ترامپ، این نامه ۱۵ اسفند برای رهبر جمهوری اسلامی ارسال شده است.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین ۱۷ اسفند در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
اما خامنهای بار دیگر مذاکره میان تهران و واشینگتن را رد کرد.
رهبر جمهوری اسلامی شنبه ۱۸ اسفند در دیدار با مسئولان حکومت جمهوری اسلامی گفت: «اصرار برخی از دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست، بلکه برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است. جمهوری اسلامی قطعا توقعات آنها را نخواهد پذیرفت.»
او افزود «مذاکره برای آنها مسیری برای طرح توقعات جدید است» که از برنامه هستهای جمهوری اسلامی فراتر میرود و «امکانهای دفاعی»، «برد موشکها» و «تواناییهای بینالمللی» حکومت ایران را شامل میشود.
رهبر جمهوری اسلامی تاکید کرد: «اسم مذاکره را تکرار میکنند برای اینکه در افکار عمومی فشار ایجاد کنند... این مذاکره نیست، تحکم است، تحمیل است.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز در پاسخ به پرسش یک خبرنگار درباره نامه دونالد ترامپ به علی خامنهای، گفت: «چیزی نگرفتیم هنوز. [نامه] هنوز نرسیده.»
در پی رد پیشنهاد ترامپ برای مذاکره، نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد افزایش یافت.
بنا بر اعلام وبسایت بنبست، نرخ دلار آمریکا در بازار آزاد ایران شنبه ۱۸ اسفند به ۹۰ هزار و ۷۰۰ تومان رسید.
از زمان برگزاری مراسم تحلیف ترامپ در اول بهمن و از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی، بازار دلار و سکه در ایران دچار نوسانات شدیدی بوده و چندین بار افزایش قیمت را تجربه کرده است.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد ایالات متحده معافیت تحریمی عراق برای خرید برق از ایران را که شنبه منقضی شد، تمدید نکرده است.
وزارت خارجه آمریکا بر عزم واشینگتن برای جلوگیری از هرگونه کاهش فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی تاکید کرد.
این سخنگو گفت: «کارزار فشار حداکثری برای پایان دادن به تهدید هستهای جمهوری اسلامی، محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک آن و جلوگیری از حمایت تهران از گروههای تروریستی طراحی شده است.»
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا جمهوری اسلامی را «تامینکنندهای غیرقابلاعتماد در حوزه انرژی» خواند و از دولت عراق خواست هرچه زودتر وابستگی خود را به منابع انرژی ایران از بین ببرد.
این سخنگو تاثیر واردات برق از ایران بر شبکه برق عراق را کماهمیت دانست و گفت در سال ۲۰۲۳ واردات برق از ایران تنها چهار درصد از مصرف برق عراق را تشکیل میداد.
سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفت برای شرکتهای آمریکایی که در افزایش بهرهوری نیروگاهها و توسعه شبکههای برق در جهان پیشرو هستند، تغییر منابع انرژی عراق فرصتهای مختلفی ایجاد میکند.
خودداری دولت ترامپ از تمدید معافیت تحریمی عراق برای خرید برق از ایران در حالی صورت میگیرد که علی خامنهای بر موضع خود بر مخالفت با پیشنهاد ترامپ برای مذاکره تاکید کرده است.
رهبر جمهوری اسلامی شنبه ۱۸ اسفند در دیدار با مسئولان حکومت جمهوری اسلامی گفت: «اصرار برخی از دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست، بلکه برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است. جمهوری اسلامی قطعا توقعات آنها را نخواهد پذیرفت.»
ترامپ ۱۷ اسفند در مصاحبه با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرد در نامهای به خامنهای، تمایل خود را برای مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، بهجای اقدام نظامی علیه آن، ابراز کرده است.
به گفته ترامپ، این نامه ۱۵ اسفند برای رهبر جمهوری اسلامی ارسال شده است.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین ۱۷ اسفند در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
تاکید آمریکا برای ازسرگیری صادرات نفت کردستان عراق
وزارت خارجه آمریکا پنجشنبه ۱۶ اسفند اعلام کرده بود ایالاتمتحده در حال بررسی تمامی معافیتهای تحریمی مربوط به جمهوری اسلامی است و از دولت عراق خواست وابستگی خود به منابع انرژی ایران را در اسرع وقت کاهش دهد.
تامی بروس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در اولین نشست خبری خود در پاسخ به پرسشی درباره احتمال تمدید معافیت تحریمی عراق برای خرید برق از ایران گفت: «در حال حاضر هیچ بیانیهای درباره معافیت فعلی برای برق که در هشتم مارس منقضی میشود، نداریم ... اما تمامی معافیتهای تحریمی که هرگونه تسهیلات اقتصادی یا مالی برای ایران فراهم میکنند، در حال بازبینی هستند.»
او در ادامه با اشاره به ضرورت قطع وابستگی عراق به انرژی ایران گفت: «ما از دولت عراق میخواهیم که وابستگی خود به منابع انرژی ایران را هرچه سریعتر کاهش دهد و از تعهد نخستوزیر عراق برای دستیابی به استقلال انرژی استقبال میکنیم.»
دو منبع آگاه از این موضوع در گفتوگو با رویترز گفتند دولت آمریکا از موضوع بررسی معافیتها بهعنوان ابزاری برای اعمال فشار بر بغداد استفاده میکند تا صادرات نفت خام کردستان عراق از طریق ترکیه را از سر بگیرد.
رویترز ۱۷ اسفند به نقل از دو منبع آگاه گزارش داد واشینگتن به دنبال افزایش عرضه نفت عراق در بازار جهانی است تا قیمتها را کنترل کند و چنین اقدامی به آمریکا امکان میدهد فشار بیشتری برای قطع صادرات نفت ایران اعمال کند.
بر اساس این گزارش، این بخشی از استراتژی دولت ترامپ برای مهار برنامه هستهای جمهوریاسلامی است.
با این حال، مذاکرات بین دولت عراق و منطقه نیمهخودمختار کردستان عراق درباره ازسرگیری صادرات نفت تاکنون دشوار و پرتنش بوده است.
دولت آمریکا اعلام کرده است که هدف این کشور منزوی کردن ایران از اقتصاد جهانی و قطع درآمدهای نفتی ایران است تا از این رهگذر، روند توسعه تسلیحات هستهای ایران را کندتر کند.
ترامپ پس از بازگشت به قدرت در اوائل بهمنماه سال جاری، کارزار «فشار حداکثری» علیه ایران را دوباره فعال کرد.
با گذشت ۱۷ ماه از قتل داریوش مهرجویی و همسرش، وحیده محمدیفر، مانوش منوچهری، وکیل خانواده مهرجویی، اعلام کرد بسیاری از تماسها و برنامهها از گوشیهای متهمان و مقتولان پاک شدهاند و با توجه به ابهامات موجود، احتمالا پای یک آمر در میان است.
منوچهری شنبه ۱۸ اسفند در مصاحبه با روزنامه اعتماد، با اشاره به اینکه طبق دادنامه دیوان عالی کشور از آنها خواسته شده درباره «معاون احتمالی جرم» اظهار نظر کنند، گفت: «ما خواستیم برای کشف این موضوع از ابزارهایی مثل تلفن همراه و دوربینها استفاده شود و اطلاعات دقیق و کامل گوشی را در اختیار ما قرار دهند.»
به گفته او، در اداره کل آگاهی استان البرز مشخص شد اطلاعات موجود در گوشیها ناقص و دستکاری شده و بسیاری از دادهها، از جمله تماسها، پیامکها و اپلیکیشنها، بهطور کامل پاک شدهاند.
او افزود: «خیلی از تماسهای گوشیهای مقتولان که در روز آخر با آنها گرفته شده، هم پاک شده؛ همینطور اپلیکیشنهای واتسآپ، تلگرام، اینستاگرام از گوشی مقتولان و متهمان پاک شده بود و در موبایلها اصلا موجود نبود.»
منوچهری مهرماه نیز با بیان اینکه چهار متهم این پرونده انگیزه کافی برای قتل نداشتند، تاکید کرده بود «حتما پای یک آمر دیگری» در میان است و آنها تنها اجرا کننده اوامر او بودهاند.
او در آن زمان گفت دادگاه طی دو جلسه و بهصورت غیرعلنی برگزار شد، اما نظری بر انجام تحقیقات بیشتر یا توجه به ایرادات وکلای اولیای دم برای شناسایی معاون یا معاونان احتمالی نداشت.
دستکاری در گوشیها، پاک کردن اطلاعات و تغییر تاریخ تنظیمات
منوچهری در ادامه مصاحبه ۱۸ اسفند خود با روزنامه اعتماد گفت: «تاریخ تنظیمات بعضی تلفنها تغییر کرده بود و همان بخش اطلاعات موجود در گوشیها به دلیل اختلال در تاریخ گوشی، قابل دسترسی نبود.»
او با بیان اینکه به همین دلایل از دادگاه کیفری البرز خواسته این موضوع جهت بررسی بیشتر به کارشناسی ارجاع شود، ابراز امیدواری کرد هرچه زودتر شرایطی فراهم شود تا بتوانند در صورت امکان، به سرنخهای اولیه درباره قتل مهرجویی و محمدیفر دست یابند.
مهرجویی و همسرش شامگاه ۲۲ مهر ۱۴۰۲ در ویلای شخصی خود در زیبادشت فردیس استان البرز با ضربات متعدد چاقو به قتل رسیدند.
پس از آن در بهمن ۱۴۰۲ متهم ردیف اول پرونده با حکم شعبه اول دادگاه کیفری یک استان البرز به اعدام و سه متهم دیگر این پرونده به حبس، شلاق و پرداخت دیه محکوم شدند.
این احکام در حالی صادر شد که بسیاری همچنان بر این باورند متهمان اصلی پرونده از سوی فرد یا افراد دیگری اجیر شدهاند.
بسیاری ماجرای قتل مهرجویی و محمدیفر را شبیه پرونده قتلهای زنجیرهای در دهه ۷۰ دانسته و گفتهاند حکومت خواسته است با این سلاخی، به جامعه حس ناامنی و ترس تزریق کند.
این مقایسه همان زمان قوه قضاییه را برآشفت و سخنگویش آن را «شایعهسازی مغرضانه» با اهداف سیاسی و امنیتی دانست.
یکی از نخستین رسانههایی که به این شباهت اشاره کرد، روزنامه کیهان بود که مدیرمسئول آن با نظر علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، تعیین میشود.
در جریان قتلهای زنجیرهای از سال ۱۳۶۹ تا سال ۱۳۷۷، داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری، محمد مختاری، محمدجعفر پوینده، احمد تفضلی، حمید حاجیزاده و فرزند خردسالش کارون، علیاکبر سعیدی سیرجانی، احمد میرعلایی و شماری دیگر به شکلی فجیع کشته شدند.
داریوش مهرجویی متولد آذر ۱۳۱۸ و از برجستهترین فیلمسازان و نویسندگان سینمای ایران بود و بهعنوان یکی از چهرههای شاخص جریان موسوم به موج نو شناخته میشود.
این کارگردان در سال ۱۳۹۳ جایزه شوالیه ادب و هنر فرانسه را از سفیر این کشور در ایران دریافت کرد.
از مهمترین آثار او میتوان به فیلمهای «گاو»، «آقای هالو»، «پستچی»، «دایره مینا»، «سنتوری»، «هامون»، «لیلا» و «پری» اشاره کرد.
ابول کورکور، از معترضان خیزش سراسری سال ۱۴۰۱، پس از هجوم نیروهای امنیتی به مخفیگاهش در ایذه، تحت محاصره و تیراندازی ماموران قرار گرفت و به زندگی خود پایان داد.
فواد چوبین، از اعضای خانوادههای دادخواه ایذه، شنبه ۱۸ اسفند در شبکه اجتماعی ایکس خبر داد ابول (حمید) کورکور پس از آنکه نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی محل اختفایش را در ایذه محاصره و بیوقفه تیراندازی کردند، به زندگی خود پایان داد.
کورکور که بیش از دو سال مخفیانه زندگی میکرد، همزمان با یورش نیروهای امنیتی به خانهاش، این لحظات را بهصورت زنده در اینستاگرام به اشتراک گذاشت.
او در حین تیراندازی ماموران بارها فریاد زد: «تسلیم میشویم»، اما ماموران به تیراندازی خود ادامه دادند.
در نهایت، کورکور با گفتن جمله «چارهای ندارم، ایران خداحافظ»، به زندگی خود پایان داد.
چوبین نقل از یک منبع آگاه خبر داد در زمان حمله نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به محل اقامت ابول کورکور، سه نفر با نامهای سهراب احمدی، حسین مهری و رضا عبداللهزاده همراه او بودند.
به گفته این منبع، با وجود تسلیم شدن این افراد، نیروهای امنیتی به تیراندازی خود ادامه دادند و در نهایت نارنجکی را به داخل خانه پرتاب کردند.
چوبین با اشاره به اینکه سرنوشت این سه نفر هنوز مشخص نیست، افزود جو ایذه بهشدت امنیتی است و نیروهای امنیتی در مناطق مختلف شهر مستقر شدهاند.
اینترنت ایذه نیز با اختلال گسترده مواجه و در برخی از مناطق بهطور کامل قطع شده است.
سهراب احمدی از اقوام کمر طهماسبی، از معترضان جانباخته است که ۳۱ مرداد ۱۴۰۲ در اثر شلیک گلوله ماموران حکومتی کشته شد.
فرمانده انتظامی شهرستان ایذه با تایید کشته شدن ابول کورکور اعلام کرد همراهان او زخمی و دستگیر شدهاند.
ایذه در جریان خیرش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» شاهد اعتراضات گسترده و کشتهشدن شماری از شهروندان از جمله کیان پیرفلک، کودک ۹ ساله، با شلیک مستقیم نیروهای جمهوری اسلامی بود.
ماموران امنیتی و انتظامی آذرماه ۱۴۰۱ به روستای پرسوراخ در اطراف ایذه یورش بردند که این حمله به کشته شدن محمود احمدی و حسین سعیدی، دو تن از معترضان، انجامید.
در خرداد ۱۴۰۲ نیز پویا مولاییراد، پسرعموی ماهمنیر مولاییراد، مادر کیان پیرفلک، در مراسم سالگرد تولد کیان در محل مزار او با تیراندازی مستقیم ماموران جمهوری اسلامی جان باخت.
مجاهد (عباس) کورکور نیز یکی از بازداشتشدگان خیزش انقلابی در ایذه است که از سوی دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به اعدام محکوم شده است.