نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متحد اعلام کرد از دیدگاه حکومت ایران، مذاکره با هدف برطرف کردن نگرانیها درباره نظامی شدن برنامه هستهای تهران، قابل بررسی است.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل یکشنبه ۱۹ اسفند در شبکه ایکس نوشت: «اگر هدف از مذاکرات، بررسی نگرانیها درباره هرگونه احتمال نظامیسازی برنامه هستهای ایران باشد، چنین گفتوگوهایی ممکن است مورد بررسی قرار گیرد.»
نمایندگی جمهوری اسلامی افزود اما اگر هدف از گفتوگوها «نابودی برنامه هستهای صلحآمیز ایران باشد تا نشان دهند آنچه اوباما نتواست به دست آورد، اکنون محقق شده است، چنین مذاکراتی هرگز انجام نخواهد شد».
این بیانیه یک روز پس از آن منتشر شد که علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، بار دیگر احتمال مذاکره با آمریکا را رد کرد.
خامنهای ۱۸ اسفند در دیدار با مسئولان جمهوری اسلامی گفت: «اصرار برخی از دولتهای قلدر برای مذاکره بهمنظور حل مسائل نیست، بلکه برای تحکم و تحمیل توقعات خودشان است. جمهوری اسلامی ایران قطعا توقعات آنها را نخواهد پذیرفت.»
او افزود «مذاکره برای آنها مسیری برای طرح توقعات جدید است» که از برنامه هستهای جمهوری اسلامی فراتر میرود و «امکانهای دفاعی»، «برد موشکها» و «تواناییهای بینالمللی» حکومت ایران را شامل میشود.
ترامپ ۱۷ اسفند در مصاحبه با شبکه فاکس بیزنس اعلام کرد در نامهای به خامنهای، تمایل خود را برای مذاکره درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی، به جای اقدام نظامی علیه آن، ابراز کرده است.
به گفته ترامپ، این نامه ۱۵ اسفند برای رهبر جمهوری اسلامی ارسال شده است.
رییسجمهوری ایالات متحده همچنین ۱۷ اسفند در گفتوگو با خبرنگاران در کاخ سفید تاکید کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
ترامپ اضافه کرد: «ما نمیتوانیم اجازه دهیم آنها به سلاح هستهای دست یابند. ما در لحظات پایانی [رویارویی] با ایران هستیم. بهزودی اتفاقی رخ خواهد داد.»
ناظران معتقدند مخالفت خامنهای با مذاکره بر سر برنامه هستهای جمهوری اسلامی میتواند به فعال شدن مکانیسم ماشه و حتی حمله به تاسیسات اتمی در ایران بینجامد.
بریتانیا، فرانسه، آلمان و آمریکا ۱۵ اسفند در بیانیهای هشدار دادند جامعه بینالمللی تاکنون در قبال برنامه هستهای جمهوری اسلامی صبر زیادی از خود نشان داده، اما این صبر بیپایان نخواهد بود.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۱۳ اسفند در نشست شورای حکام، توسعه برنامه هستهای جمهوری اسلامی را موجب «نگرانی جدی» خواند و گفت گزارش جامعی از تخلفات حکومت ایران در این زمینه تهیه و ارائه خواهد کرد.
این اقدام میتواند زمینه را برای ارسال پرونده جمهوری اسلامی به شورای امنیت سازمان ملل متحد فراهم آورد.
به گفته نیکبخت، سالانه باید شش هزار مگاوات به ظرفیت تولید اضافه شود اما سال آینده حتی یک سوم این رقم هم اضافه نخواهد شد و ۲۰ هزار مگاوات کسری امسال نیز همچنان وجود خواهد داشت.
او همچنین گفت که تعدادی از نیروگاهها به دلیل نبود نقدینگی امکان تولید در تابستان سال آینده ندارند.
هشدار او در شرایطی است که عباس علیآبادی، وزیر نیروی دولت پزشکیان در روز ۵ اسفند از وضعیت صنعت برق دفاع کرده و گفته بود: «جمهوری اسلامی در صنعت برق به جایگاه ممتازی در جهان دست یافته و اکنون جزو کشورهای برتر در تولید و صادرات تجهیزات برق است.»
او گفته بود: «در تلاشیم تابستان آینده با برنامهریزیهای انجامشده بدون مشکل سپری شود.»
دولت در ماههای اخیر به دلیل بحران انرژی بارها مجبور به اعلام تعطیلی گسترده شد که عمدتا بدون برنامهریزی قبلی اتفاق افتاد.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت پزشکیان روز هشتم اسفند درباره این وضعیت گفت: «تعطیلی راه حل نیست. انتخاب از سر ناچاری است. ما انتخاب کردیم به جای آنکه مردم یک شهر و منطقه دچار سرمازدگی شوند، ادارات را تعطیل کنیم»
او افزود: «نمیشود هم خاموشی نداشته باشیم هم تعطیل نکنیم.»
در جلسه روز یکشنبه ۱۹ اسفند مجلس نیز تعدادی از نمایندگان به قطع برق اعتراض کردند.
از جمله جلیل میرمحمدی،نماینده تفت،گفت که قطعیهای مستمر برق آسیب جدی به وسایل برقی مردم در خانهها وارد کرده و از طرف دیگر، قطعی برق چاههای کشاورزی به شدت به کشاورزی لطمه میزند.
رحمت الله نوروزی، نماینده علیآباد کتول، نیز خواستار حضور وزیر نیرو در مجلس و توضیح درباره قطع برق شد.
بحران برق در ایران در خارج از کشور نیز بازتاب داشته است.
از جمله دونالد ترامپ، رییسجمهوری آمریکا، اول اسفند،در صفحهاش در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، تصویری از پست یک نویسنده آمریکایی به نام اشلی ریندزبرگ را بازنشر کرده که بر مبنای گزارش نیویورکتایمز درباره افزایش قطع برق در ایران نوشته است: «این شکلی است که رژیمها سقوط میکنند.»
وزارت دفاع چین اعلام کرد که ناوشکن «بائوتو» دارای موشکهای هدایتشونده و کشتی تدارکاتی «گائویو» از گروه عملیات اسکورت ۴۷ نیروی دریایی، در این رزمایش حضور خواهند داشت.
نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی نیز اعلام کرد که ناظرانی از کشورهای آذربایجان، آفریقای جنوبی، عمان، قزاقستان، پاکستان، قطر، عراق، امارات و سریلانکا در این رزمایش حضور خواهند داشت.
شناورهای سپاه پاسداران نیز در این رزمایش حضور خواهند داشت.
رزمایشی تحت تاثیر بازگشت فشار حداکثری
برگزاری رزمایش کمربند امنیتی مشترک چین، ایران و روسیه از سال ۲۰۱۹ میلادی آغاز شده است.
خبرگزاری تسنیم وابسته به سپاه پاسداران، اهداف این رزمایش را «تقویت امنیت تجارت دریایی بین المللی، مقابله با دزدی دریایی و تروریسم دریایی، اقدامات بشردوستانه و تبادل اطلاعات در حوزه امداد و نجات دریایی و تبادل تجربیات عملیاتی و تاکتیکی» اعلام کرده است.
این رزمایش امسال با ارسال نامه دونالد ترامپ به خامنهای و گزارشها درباره میانجیگری روسیه بین ایران و آمریکا همزمان شده است.
پایگاه خبری بلومبرگ، سهشنبه ۱۴ اسفند گزارش داده بود که ترامپ در تماس تلفنی اخیرش با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری روسیه، خواستار ایفای نقش مسکو بهعنوان میانجی در مذاکرات با جمهوری اسلامی شده است.
ساعاتی پس از انتشار این گزارش، رسانه دولتی زوزدا تایید کرد که پوتین موافقت کرده است در مذاکرات بین جمهوری اسلامی و ایالات متحده درباره برنامه هستهای، میانجیگری کند.
یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین نیز با تایید این خبر اعلام کرد ایران یکی از محورهای گفتوگوهای اخیر میان مقامات روسیه و آمریکا در ریاض بوده است.
در همین حال عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی روز یکشنبه ۱۹ اسفند گفت: «هیچ آدم عاقلی نمیتواند مذاکره تحت فشار و تحریم را بپذیرد.»
نگرانی از گسترش همکاری نظامی ایران و روسیه
همکاریهای نظامی تهران و مسکو در طول سالیان اخیر، بهویژه پس از تهاجم روسیه به اوکراین، به شدت گسترش یافته و این موضوع نگرانی کشورهای غربی را در پی داشته است. مهمترین نگرانی قدرتهای غربی به واسطه صادرات پهپادهای ایرانی به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین است.
ایران و روسیه ۲۸ دی ماه «توافقنامه جامع راهبردی» را هم امضا کردند و مسعود پزشکیان رییس دولت چهاردهم گفت بر اساس این توافق، دو کشور در صورت مورد حمله واقع شدن، متعهد به همکاری مشترک خواهند بود. این در حالی است که خبرگزاری روسی تاس گزارش داده بود در این معاهده، بند تعهد به دفاع متقابل گنجانده نشده است.
کاظم جلالی، سفیر جمهوری اسلامی در مسکو، هم ۲۷ دی تایید کرده بود که توافقنامه همکاری راهبردی ایران و روسیه برخلاف پیمانهایی که کرملین با کره شمالی و بلاروس امضا کرده شامل بند «دفاع متقابل» نخواهد بود.
بسیاری از مقامات سابق جمهوری اسلامی درباره وابستگی بیش از حد تهران به مسکو هشدار دادهاند و این هشدارها پس از سقوط رژیم بشار اسد در سوریه، بار دیگر مطرح شدند.
خبرگزاری تاس نیز نوشته بود که این توافق «فاقد تعهد به دفاع متقابل در صورت حمله» به یکی از طرفین است و در آن به هیچ کشور یا اتحاد نظامی خاصی اشاره نشده است.
در سالهای اخیر گزارشهایی نیز درباه همکاری نظامی ایران و چین منتشر شده است.
از جمله واشینگتنپست در مرداد ماه به نقل از مقامهای امنیتی غربی نوشته بود که جمهوری اسلامی در تلاش است برای گسترش توانایی خود در زمینه نظارت از راه دور و جمعآوری اطلاعاتی که ممکن است شامل تصاویر با وضوح بالا از اهداف نظامی در اسرائیل و سراسر خاورمیانه باشد، با دو شرکت ماهوارهای چینی همکاری کند.